Bai 7 vi pham pl va trach nhiem phap ly

VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LY Thời lượng 6 tiết Mục tiêu hiểu và phân tích những nội dung cơ bản của vi phạm pháp luậ[.]

VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH

NHIỆM PHÁP LY

 Thời lượng: 6 tiết

 Mục tiêu: hiểu và phân tích những nội dung cơ bản của vi phạm pháp luật và

trách nhiệm pháp ly

 Phương pháp: thuyết giảng và tình

huống

NỘI DUNG

1 Vi phạm pháp luật

2 Trách nhiệm pháp ly

3 Mối quan hệ giữa vi phạm pháp luật

và trách nhiệm pháp ly

1 Vi phạm pháp luật

 Khái niệm, dấu hiệu của vi phạm pháp luật

 Cấu thành của vi phạm pháp luật

– Mặt khách quan

– Mặt chủ quan

– Mặt chủ thể

– Mặt khách thể

 Phân loại vi phạm pháp luật

1.1 Khái niệm, dấu hiệu VPPL

Khái niệm: Là hành vi (hành động, không

hành động), trái pháp luật, có lỗi, do chủ thể

có năng lực trách nhiệm pháp ly thực hiện, xâm hại hoặc đe dọa xâm hại các quan hệ

xã hội được pháp luật bảo vệ

Dấu hiệu:

– Là hành vi xác định của con người;

– Trái pháp luật;

– Có lỗi;

– Chủ thể có năng lực trách nhiệm pháp ly thực hiện.

Ý nghĩa: xác định VPPL;mức độ; tính chất nguy hiểm

1.2 Cấu thành của vi phạm pháp luật

 Mặt khách quan

 Mặt chủ quan

 Mặt chủ thể

 Mặt khách thể

Khái niệm Nội dung

Mặt khách quan

 Khái niệm: là những biểu hiện ra bên ngoài của vi

phạm pháp luật mà có thể nhận thức được.

– Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và sự thiệt hại: thực tế, trực tiếp, tất yếu

– Những yếu tố khác: thời gian, địa điểm, công cụ…

Mặt chủ quan

 Khái niệm: trạng thái tâm ly bên trong

của chủ thể vi phạm pháp luật.

 Nội dung:

– Lỗi: trạng thái tâm ly phản ánh thái độ tiêu cực của chủ thể đối với hành vi trái pháp luật và hậu quả do hành vi đó gây ra (ly trí và y chí)

– Động cơ: yếu tố tâm ly thúc đẩy chủ thể thực

hiện hành vi vi phạm pháp luật.

– Mục đích: kết quả cuối cùng mà chủ thể muốn đạt được khi thực hiện hành vi vi phạm pháp

luật.

Các hình thức lỗi

 Lỗi cố y trực tiếp: chủ thể nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm, thấy trước thiệt hại cho xã hội của hành vi, mong muốn hậu quả xảy ra.

 Cố y gián tiếp: chủ thể nhận thức được hành vi nguy hiểm, thấy trước thiệt hại cho xã hội, không mong

muốn nhưng có y thức để mặc cho hậu quả đó xảy ra.

 Vô y vì quá tự tin: chủ thể thấy trước hành vi và thiệt hại cho xã hội, tin tưởng hậu quả không xảy ra hoặc

có thể ngăn chặn được.

 Vô y do cẩu thả: chủ thể do cẩu thả không nhận thấy trước hành vi và thiệt hại cho xã hội do hành vi của

mình mặc dù có thể hoặc cần phải thấy trước.

Mặt chủ thê

Khái niệm: là các cá nhân, tổ chức có

năng lực trách nhiệm pháp ly

Năng lực trách nhiệm pháp ly:

 Là khả năng của chủ thể tự chịu trách nhiệm về

hành vi của mình trước nhà nước.

 Năng lực chịu trách nhiệm pháp ly là một dạng của năng lực pháp luật.

Chủ thể vi phạm pháp luật khác nhau tùy theo từng loại vi phạm pháp luật

 Độ tuổi

 Loại chủ thể

Mặt khách thê

 Khái niệm: những quan hệ xã hội được

pháp luật bảo vệ bị hành vi vi phạm

pháp luật xâm hại tới

 Y nghĩa : tính chất của quan hệ xã hội

bị xâm hại phản ánh mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm pháp luật.

 Chú y: phân biệt giữa khách thể với đối

tượng tác động của hành vi vi phạm

pháp luật.

1.3 Phân loại vi phạm pháp luật

• Dựa trên tính chất pháp ly, mức độ nguy hiểm có 4 loại:

• Vi phạm hình sự (còn gọi là tội phạm): là hành vi trái pháp luật, có lỗi, nguy hiểm cho xã hội, được quy định trong Bộ luật Hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện.

• Vi phạm hành chính: là hành vi trái pháp luật, có lỗi, mức độ nguy hiểm thấp hơn so với tội phạm, xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật hành chính quy định.

• Vi phạm dân sự: hành vi xâm hại tới quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân) Vi phạm dân sự được quy định trong pháp luật dân sự (chủ yếu là Bộ Luật Dân sự).

• Vi phạm pháp luật khác: môi trường, lao động…

2 Trách nhiệm pháp ly

2.1 Khái niệm trách nhiệm pháp ly 2.2 Đặc điểm trách nhiệm pháp ly 2.3 Phân loại trách nhiệm pháp ly

2.1 Khái niệm

Khái niệm trách nhiệm pháp ly: là một loại quan hệ pháp luật đặc biệt giữa Nhà nước (thông qua nhà chức trách, cơ quan Nhà

nước có thẩm quyền) và chủ thể vi phạm

pháp luật, trong đó, Nhà nước có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế có tính chất trừng phạt được quy định trong chế tài của quy phạm pháp luật đối với chủ thể vi phạm và chủ thể đó có nghĩa vụ phải gánh chịu

hậu quả bất lợi do hành vi của mình gây ra.

2.2 Đặc điêm trách nhiệm pháp ly

 Cơ sở thực tế - vi phạm pháp luật (hậu quả của vi phạm pháp luật).

 Cơ sở pháp ly - văn bản áp dụng pháp luật

có hiệu lực.

 Được áp dụng bởi cơ quan nhà nước có

thẩm quyền và theo trình tự thủ tục luật định.

 Là quan hệ pháp luật giữa bên vi phạm pháp luật và nhà nước.

 Biện pháp cưỡng chế có tính chất trừng phạt

 Gánh chịu hậu quả bất lợi

So sánh trách nhiệm pháp ly với chế tài,

quan hệ pháp luật và cưỡng chế

Trách nhiệm pháp ly là quan hệ pháp luật đặc biệt bởi tính chất tiêu cực của nó

Trách nhiệm pháp ly là sự thực hiện chế tài trên thực tế

Trách nhiệm pháp ly là một hình thức

cưỡng chế nhà nước có điều kiện đặc biệt

QUAN HỆ PHÁP

LUẬT

NỘI DUNG ĐẶC

BIỆT

SO SÁNH TRÁCH NHIỆM PHÁP LY VÀ QUAN

HỆ PHÁP LUẬT

SO SÁNH TRÁCH NHIỆM PHÁP LY VÀ CHẾ

TÀI

2.3 Phân loại trách nhiệm pháp ly

Căn cứ vào việc phân loại vi phạm pháp

luật, có bốn loại trách nhiệm pháp ly:

Trách nhiệm hình sự: nghiêm khắc nhất áp dụng với vi phạm pháp luật hình sự

Trách nhiệm hành chính: áp dụng với vi phạm trong lĩnh vực chấp hành, điều

hành

Trách nhiệm dân sự: áp dụng với vi phạm pháp luật dân sự

Trách nhiệm pháp ly trong các lĩnh vực

khác như môi trường, lao động

3 Mối quan hệ giữa vi phạm pháp

luật và trách nhiệm pháp ly

Vi phạm pháp luật là tiền đề, cơ sở khách

quan cho việc truy cứu trách nhiệm pháp ly

Mối quan hệ giữa sự kiện pháp ly và quan

hệ pháp luật

Mối quan hệ này thể hiện thông qua chủ thể: một bên là nhà nước và chủ thể vi phạm

Thể hiện trong văn bản có hiệu lực pháp ly

Mối quan hệ này diễn ra theo một trình tự

thủ tục luật định

Các loại lỗi

Loại lỗi Nhận thức

hành vi (ly trí)

Nhận thức hậu quả

(y chí)

Thái độ

Phân tích mối quan hệ nhân quả

• A gây thương tích cho B, C là mẹ của B nghe tin đột quỵ chết, suy ra A giết người.

• A đột nhập vào nhà B lúc 3h sáng giết B bằng dao nhưng

• A đuổi đánh B, B kháng cự, A gẫy tay, B có lỗi hay không?

• A lái xe tránh người đi đường làm hư xe, A có lỗi hay

không?

• A dọn nhà rơi chậu cây cảnh vào đầu người qua đường, A

có lỗi hay không?

Phân tích lỗi, động cơ, mục đích

• A băng vết thương cho B không đúng cách,

B bị hoại tử, trường hợp này A có lỗi hay

không?

• A chĩa súng vào B và biết trong súng không

có đạn, nhưng khi bóp cò, súng nổ, B chết,

A có lỗi không, lỗi gì?

• A và B tập bắn, không may đạn lạc, C chết A và B có lỗi vì cái chết của B không?

• A giết B vì cho rằng B phụ tình đối với A,

hãy xác định lỗi và động cơ