BÀI 1 TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM BÀI 1 TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM TRƯỜNG THPT THẠNH LỘC Giáo viên Nguyễn Văn Cang MỤC TIÊU CỦA 3 NĂM[.]
Trang 1BÀI 1 TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
TRƯỜNG THPT THẠNH LỘC
Giáo viên: Nguyễn Văn Cang
Trang 2MỤC TIÊU CỦA 3 NĂM
HỌC
I Nhà trường
Tạo ra môi trường học tập thuận lợi cho học sinh học tập, phát triển phẩm chất và năng lực
II Học sinh
Trong 3 năm học THPT bạn phải tìm ra
điểm mạnh và điểm yếu của bản thân
Trang 3Lưu ý: Đừng để khi bước vào trường
đại học mới nhận ra mình chọn sai
nghề việc chọn lại mất tiền bạc, công sức và thời gian
Trang 4- Có ý thức trách nhiệm trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống vẻ của dân tộc.
2.YÊU CẦU
Học sinh có thái độ học tập và rèn luyện tốt, sẵn sàng tham gia vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trang 5II.NỘI DUNG, TRỌNG TÂM
Truyền thống vẻ vang của dân tộc ta trong sự nghiệp
đánh giặc giữ nước.
III.THỜI GIAN
Tổng số: 5 tiết (lý thuyết)
Trang 6Trả lời câu hỏi, thảo luận, ghi chép.
V ĐỊA ĐIỂM Phòng học của lớp
Trang 7ĐẶT VẤN ĐỀ
CÂU 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
CÂU 2: CHÚNG TA CÓ THỂ THAY ĐỔI
LỊCH SỬ KHÔNG, TẠI SAO ?
CÂU 3: EM THƯỜNG VẬN DỤNG LỊCH
SỬ NHƯ THẾ NÀO TRONG ĐỜI SỐNG
HÀNG NGÀY
Trang 8HÃY ĐỂ QUÁ KHỨ LÀ KINH NGHIỆM
ĐỂ ĐẦU TƯ CHO TƯƠNG LAI
Trang 9I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
1 Những cuộc chiến tranh giữ nước đầu tiên
1 Nhà nước đầu tiên của dân tộc ta là gì? Có vị trí
địa lý như thế nào?
2 Hãy kể các cuộc đấu tranh giữ nước đầu tiên của
dân tộc ta, do ai lãnh đạo?
- Nhà nước: Văn Lang khá rộng
- Vị trí địa lý quan trọng, Thuận lợi giao thông qua bán
đảo đông dương và vùng ĐNÁ.
- Năm 214 – 208 Trước CN chống quân Tần , Thục Phán
lãnh đạo thắng lợi giành thắng lợi.
- Năm 184 – 179 Trước CN chống quân Triệu Đà do An
Dương Vương mất cảnh giác để mất nước.
Trang 10I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
1 Những cuộc chiến tranh giữ nước đầu tiên:
a) Cuộc kháng chiến chống quân Tần (214 –
208 Tr CN):
Thục Phán lãnh đạo nhân dân đánh tan 50 vạn
quân Tần, sau đó lên làm vua lấy hiệu An Dương
Vương, đặt tên nước là Âu Lạc, xây dựng
thành Cổ Loa
Nhà nước đầu tiên của nước ta?
Nhà nước Văn Lang
ra đời vào khoảng thế kỉ VII – VI tr CN do Vua Hùng đứng đầu
TẦN THỦY HOÀNG
AN DƯƠNG VƯƠNG
Trang 11I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
1 Những cuộc chiến tranh giữ nước đầu
- Từ đây, nước ta bị phong kiến phương
bắc đô hộ hơn 1000 năm (từ năm 179
Tr.CN đến năm 938)
Nỏ thần Liên Châu Truyền thuyết
Mị Châu – Trọng Thủy
Trang 12I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành độc lập
Trang 13I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành độc lập
(Từ TK I đến TK X):
2 Hãy kể các cuộc khởi nghĩa giành độc lập của dân tộc ta từ thế kỉ I đến thế kỉ X?
- Tiêu biểu các cuộc khởi nghĩa là
Hai Bà Trưng (40), Bà Triệu (248)
Lí Bí (544), Mai Thúc Loan (722)
Phùng Hưng (766), Khúc Thừa Dụ (905),
- Năm 906 dân tộc ta giành quyền tự chủ.
- Năm (938) chiến thắng Bạch Đằng (Ngô Quyền), dân tộc ta giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc.
Trang 14I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành
độc lập (Từ TK I đến TK X):
- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà
Trưng (năm 40):
+ Mùa Xuân năm 40, Hai Bà
Trưng lãnh đạo nghĩa quân lật
đổ ách đô hộ của Đông Hán,
+ Thành lập nhà nước độc
lập: từ năm 40 – năm 43
+ Năm 43 bị giặc đàn áp, hai
Bà nhảy xuống sông Hát tự
vẫn.
" Bà Trưng quê ở Châu Phong Giận loài tham bạo thù chồng chẳng quên
Chị, em nặng một lời nguyền Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân
Ngàn Tây nổi áng phong trần Ầm ầm binh mã tới gần Long Biên Hồng quần nhẹ bước chinh yên Đuổi ngay Tô định dẹp yên biên thành
Đô kì đóng cõi Mê Linh Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta"
Một xin rửa sạch nước thù
Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng
Ba kêu oan ức lòng chồng Bốn xin vẻn vẹn sở công lệnh này
Trang 15I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành
độc lập (Từ TK I đến TK X):
- Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu
(năm 248):
+ Năm 19 tuổi, Triệu Thị Trinh
cùng anh trai Triệu Quốc Đạt, lên
núi xây dựng căn cứ, chiêu mộ
nghĩa quân đánh giặc
+ Sau nhiều trận thắng, cuối
cùng nghĩa quân bị quân Ngô đàn
Có Bà Triệu tướng cưỡi voi
Trang 16I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành độc lập (Từ
TK I đến TK X):
- Cuộc khởi nghĩa Lý Bí (năm 542):
+ Mùa xuân 542 Lý Bí lãnh đạo nghĩa
quân đánh đổ ách thống trị của nhà
Lương.
+ Năm 544, Lý Bí tự xưng Hoàng đế,
lấy hiệu Lý Nam Đế, đặt quốc hiệu Vạn
Xuân Đến năm 548 thì qua đời Quyền
lãnh đạo trao cho Triệu Quang Phục
(546 – 571), sau đó bị Lí Phật Tử (hậu
Lý Nam Đế 571 – 602) chiếm đoạt toàn
bộ quyền hành.
+ Nhà nước Vạn Xuân tồn tại đến năm
602 thì bị nhà Tùy xâm lược và đô hộ
trở lại.
Trang 17I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành độc lập
(Từ TK I đến TK X):
- Cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc
Loan (năm 722):
+ Năm 722, Mai Thúc Loan hiệu triệu
dân phu nổi dậy khởi nghĩa chống lại nhà
Đường
+ Nghĩa quân bị đàn áp thất bại.
Trang 18I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành độc lập (Từ
TK I đến TK X):
- Cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng
(năm 766 - 791):
+ Cuộc khởi nghĩa của Phùng Hưng thắng
lợi, nghĩa quân và nhân dân ta làm chủ đất
nước mấy năm
+ Cuối cùng, bị nhà Đường đàn áp thất
bại.
Trang 19I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành độc
lập (Từ TK I đến TK X):
- Cuộc khởi nghĩa của Khúc
Thừa Dụ (năm 905):
+ TK IX, nhà Đường suy sụp
cuộc khởi nghĩa của Khúc Thừa
Dụ nổ ra và thắng lợi nhanh chóng
+ Năm 906, nhà Đường buộc phải
công nhận chính quyền tự chủ và
phong ông làm Tĩnh hải tiết độ sứ
đồng bình chương sự.
đặt cơ sở cho nền độc lập bền
lâu của dân tộc
Trang 20I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành độc lập (Từ TK I
đến TK X):
- Cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán lần
thứ nhất của Dương Đình Nghệ (năm 931):
+ Năm 930, Nam Hán xâm lược nước ta, nhà
Khúc sụp đổ
+ Năm 931, Dương Đình Nghệ lãnh đạo cuộc
kháng chiến chống quân Nam Hán thắng lợi, tự
xưng Tiết độ sứ, tiếp tục sự nghiệp họ Khúc
+ Năm 937, bị Kiều Công Tiễn sát hại, giành lấy
quyền hành.
Trang 21I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
2 Những cuộc đấu tranh giành độc lập
(Từ TK I đến TK X):
- Cuộc kháng chiến chống quân Nam Hán
lần thứ hai của Ngô Quyền và chiến thắng
Bạch Đằng (năm 938):
+ Năm 937, vua Nam Hán cử con trai là
Hoằng Tháo chỉ huy đạo binh thuyền lớn
sang xâm lược nước ta
+ Mùa đông năm 938, Ngô Quyền trực tiếp
chỉ huy đại quân ta đánh tan quân Nam Hán
bằng trận cọc trên sông Bạch Đằng.
+ Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, xây
dựng triều đình mới, lấy Cổ Loa làm kinh đô.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 được
ghi vào lịch sử dân tộc như một chiến công
hiển hách, đưa nước ta thoát khỏi ách thống
trị hơn 1000 năm của phong kiến phương Bắc
và mở ra thời kì mới; thời kì độc lập, tự chủ.
Hoằng Tháo Ngô Quyền
Trang 22HỆ THỐNG NỘI DUNG
Tóm lại
Năm 906 dân tộc ta giành quyền tự chủ.
Năm (938) chiến thắng Bạch Đằng (Ngô Quyền), dân tộc ta giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc.
Trang 23I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
3 Các cuộc chiến tranh giữ nước (Từ
TK X đến TK XIX):
- Nước Đại Việt là thời kỳ xây
dựng phát triển đất nước, là thời kì
văn minh Đại Việt,là một quốc gia
cường thịnh ở châu Á
-Tuy nhiên trong giai đoạn này
-dân tộc ta vẫn đứng lên chống xâm
lược tiêu biểu là: 2 lần chống Tống, 3
Trang 24I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
4 Cuộc đấu tranh giải phóng dân
- Nhân dân chống Pháp, tiêu
biểu là : Phan Đình Phùng,
Nguyễn Trung Trực ,
Nguyễn Trung Trực
Trang 25I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
4 Cuộc đấu tranh giải phóng dân
tộc, lật đỗ chế độ thực dân nữa
phong kiến (từ thế kỉ XIX - năm
1945):
- Năm 1930, ĐCSVN ra đời, dưới
sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng
Việt Nam giành thắng lợi như
+ Phong trào Xô - Viết Nghệ Tỉnh
Trang 26I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
4 Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc,
lật đỗ chế độ thực dân nữa phong kiến
(từ thế kỉ XIX - năm 1945):
+ Phong trào phản đế và tổng khởi
nghĩa 1940 - 1945
+ Đỉnh cao là CMT8 thành công lập
nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
nhà nước dân chủ đầu tiên ở Đông Nam
Á.
Trang 27Tuyên ngôn độc lập
Trang 28I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
5.Cuộc kháng chiến chống thực dân pháp xâm
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng,
nhân dân ta giành nhiều thắng
lợi
Trang 29I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam 5.Cuộc kháng chiến chống thực dân pháp
Pháp kí hiệp định Giơnevơ, rút
quân về nước, miền Bắc giải
phóng.
Trang 30I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
6 Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu
nước ( 1954 - 1975)
- Mỹ phá hoại hiệp định,
biến miền Nam thành thuộc
địa kiểu mới.
- Nhân dân M.Nam
Trang 31I Lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
6 Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu
nước ( 1954 - 1975)
đánh bại các chiến lược,
chiến tranh của Mỹ như:
“ Chiến tranh đặc biệt“,
Trang 32II Truyền thống vẻ vang của dân tộc ta
trong sự nghiệp đánh giặc giữ nước
1 Dựng nước đi đôi với giữ nước
- Dựng nước đi đôi với giữ nước là một quy luật tồn tại và phát triển của dân tộc ta
- Thời kì nào chúng ta cũng cảnh giác, chuẩn bị mọi mặt đề phòng giặc ngay từ thời bình.
- Nhiệm vụ đánh giặc giữ nước hầu như thường xuyên, cấp thiết và gắn liền với nhiệm
vụ xây dựng đất nước.
Trang 33II Truyền thống vẻ vang của dân tộc ta
trong sự nghiệp đánh giặc giữ nước
2 Lấy nhỏ chống lớn, lấy ít địch nhiều
- Vì các cuộc chiến tranh xãy ra, về so
sánh lực lượng giữa ta và địch quá chênh lệch,
kẻ thù thường đông quân hơn nhiều lần.
- Lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều, lấy chất lượng cao thắng số lượng đông, biết phát huy sức mạnh tổng hợp của tòan dân đánh
giặc giữ nước trở thành truyền thống trong
đấu tranh giữ nước của dân tộc ta.
Trang 34II Truyền thống vẻ vang của dân tộc ta
trong sự nghiệp đánh giặc giữ nước
3 Cả nước chung sức đánh giặc, tiến hành
chiến tranh tòan dân, tòan diện
lượng vật chất lớn hơn ta nhiều lần, nhân dân Việt Nam phải đòan kết tòan dân sẽ tạo thành nguồn sức mạnh lớn lao của dân tộc.
tòan dân đánh giặc, đánh giặc tòan diện, tạo
nên sức mạnh to lớn của dân tộc, để chiến
thắng quân xâm lược có lực lượng vật chất lớn hơn ta.
Trang 35- Thời Trần 3 lần đánh thắng quân Mông – Nguyên, chủ yếu
vì “ bấy giờ vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, cả nước góp sức chiến đấu, nên giặc mới bó tay”.
- Nghĩa quân Lam Sơn đánh thắng quân Minh bởi vì “ Tướng sĩ một lòng phụ tử, hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”, “ nêu hiệu gậy làm cờ, tụ tập khắp bốn phương dân chúng”.
- Chúng ta thắng thực dân Pháp, đế quốc Mĩ chủ yếu bởi
vì, “quân, dân nhất trí, mọi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xóm là một pháo đài, cả nước là một chiến trường giết giặc” “Bất kì đàn ông, đàn bà, bất kì người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc, hễ là người Việt Nam thì đứng lên đánh Pháp cứu Tổ quốc Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, ai không có gươm thì dùng cuốc thuổng gậy gộc, ai cũng phải ra sức chống thực dân cứu nước”.
Trang 36II Truyền thống vẻ vang của dân tộc ta
trong sự nghiệp đánh giặc giữ nước
4 Thắng giặc bằng trí thông minh sáng tạo,
bằng nghệ thuật quân sự độc đáo.
- Dân tộc ta chiến đấu và chiến thắng giặc ngọai xâm không chỉ bằng tinh thần dũng cảm
hi sinh vì Tổ quốc, mà còn bằng trí thông
minh sáng tạo, bằng nghệ thuật quân sự độc
đáo.
- Biết phát huy những cái ta có để tạo nên sức mạnh lớn hơn địch, thắng địch.
Trang 37+ Lấy nhỏ chống lớn, lấy ít địch nhiều.
+ Lấy chất lượng cao thắng số lượng đông.
+ Phát huy uy lực của mọi thứ vũ khí có trong tay.
+ Kết hợp nhiều cách đánh giặc phù hợp linh họat.
- Nghệ thuật quân sự Việt Nam là Nghệ thuật quân
sự của Chiến tanh nhân dân Việt Nam, Nghệ thuật quân sự tòan dân đánh giặc.
- Trí thông minh sáng tạo, Nghệ thuật quân sự độc đáo được thể hiện trong lịch sử đánh giặc của dân tộc Tiêu biểu như :
+ Lý Thường Kiệt : Tiến công trước, phòng ngự
vững chắc, chủ động phản công đúng lúc : “Tiên
phát chế nhân”.
Trang 38+ Trần Quốc Tuấn : Biết chế ngự sức mạnh kẻ địch
và phản công khi chúng suy yếu, mệt mỏi : “Dĩ đõan
chế trường”.
+ Lê Lợi : Đánh lâu dài, tạo thế và lực, tạo thời cơ
giành thắng lợi : “Lấy yếu chống mạnh”.
+ Quang Trung : Biết đánh thần tốc, tiến công mãnh liệt bằng nhiều mũi, nhiều hướng khiến 29 vạn quân Thanh không kịp trở tay.
+ Trong kháng chiến chống Pháp, chống Mĩ dưới sự lãnh đạo của Đảng :
* Tổ chức Lực lượng vũ trang ba thứ quân làm nòng cốt cho tòan dân đánh giặc, đánh giặc bằng mọi
phương tiện và hình thức.
Trang 39* Kết hợp đánh địch trên các mặt trn,
quân sự, chính trị, kinh tế, binh vận.
* Kết hợp đánh du kích và đánh chính quy tác chiến của Lực lượng vũ trang địa
phương và các binh đòan chủ lực Đánh
địch trên cả 3 vùng chiến lược : rừng núi, đồng bằng và đô thị.
* Tạo ra hình thái chiến tranh cái răng
lược, xen giữa ta và địch Buộc địch phải
phân tán, đông mà hóa ít, mạnh mà hóa
yếu, luôn bị động đối phó với cách đánh
của ta Chúng phải thua.
Trang 40II Truyền thống vẻ vang của dân tộc ta
trong sự nghiệp đánh giặc giữ nước
5 Đoàn kết quốc tế.
- Trong lịch sử dựng nước và giữ nước,
dân tộc ta luôn luôn có sự đòan kết giữa các
nước trên bán đảo Đông Dương và các nước
khác trên Thế giới, vì độc lập dân tộc của mỗi quốc gia, chống lại sự thống trị của các nước lớn.
- Mục đích đòan kết, vì Độc lập Dân tộc của mỗi quốc gia, cùng chống lại sự thng trị của kẻ thù xâm lược.
Trang 41II Truyền thống vẻ vang của dân tộc ta
trong sự nghiệp đánh giặc giữ nước
6. Truyền thống một lòng theo Đảng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng trong giai đọan cách mạng mới, Nhân dân ta thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng CNXH và bảo vệ Việt Nam XHCN, vì dân giàu, nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh.
Trang 42CHÚC QUÍ THẦY CÔ
MẠNH KHỎE, HẠNH PHÚC,
CÔNG TÁC TỐT!
CHÚC CÁC EM HỌC SINH VUI, KHỎE
HỌC GIỎI !
