Phân tích sứ mệnh, vai trò và những yêu cầu về

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 1 Khái quát về Luật sư ở Việt Nam hiện nay 2 1 1 Khái niệm 2 1 2 Đặc điểm của nghề Luật sư 2 2 Sứ mệnh, vai trò, những yêu cầu về đạo[.]

BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

1 Khái quát về Luật sư ở Việt Nam hiện nay 2

1.1 Khái niệm 2

1.2 Đặc điểm của nghề Luật sư 2

2 Sứ mệnh, vai trò, những yêu cầu về đạo đức của Luật sư ở Việt Nam hiện nay 3

2.1 Sứ mệnh của Luật sư 3

2.2 Vai trò của Luật sư ở Việt Nam hiện nay 4

2.3 Các yêu cầu về đạo đức đối với Luật sư ở Việt Nam hiện nay 8

KẾT LUẬN 11 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

Nghề luật sư là một nghề có truyền thống cao quý, gắn liền với số phận pháp

lý của con người Thông qua hoạt động của mình, luật sư thực hiện chức năng xã hội cao cả: Bảo vệ công lý, bảo vệ các quyền tự do dân chủ của công dân; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức; bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền, thực hiện mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” Để trở thành luật sư không phải một điều dễ dàng, cần phải bỏ ra rất nhiều tâm huyết về thời gian, công sức và tiền bạc

Để trở thành một luật sư giỏi lại càng khó, người luật sư không những chỉ có “Tài”,

mà còn phải có cả “Đức” Chính vì thế, Luật sư phải độc lập, trung thực, tôn trọng

sự thật khách quan, không vì bất kì lợi ích nào khác mà làm trái pháp luật, đi ngược lại lương tâm đạo đức nghề nghiệp Cũng chính vì thế, mỗi sinh viên ngành Luật có ước mơ, mong muốn trở thành luật sư cần phải trang bị thật nhiều kiến thức, kỹ năng và rèn luyện những phẩm chất đạo đức tốt đẹp để làm hành trang cho con đường sắp tới

Để hiểu rõ hơn về nghề Luật sư và vai trò của người Luật sư, em xin chọn đề

tài số 2 “Phân tích sứ mệnh, vai trò và những yêu cầu về đạo đức của luật sư ở Việt Nam hiện nay” làm bài tập học kỳ để có cái nhìn khác quan và sâu sắc về vấn

đề này, từ đó rút ra những bài học giá trị để tiếp tục chinh phục ước mơ

NỘI DUNG

1 Khái quát về Luật sư ở Việt Nam hiện nay

1.1 Khái niệm

Luật sư là những người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề theo quy định của pháp luật của mỗi quốc gia, thực hiện dịch vụ pháp lý theo yêu cầu của các cá nhân, cơ quan, tổ chức1 Trong đó, khi phân loại Luật sư bao gồm Luật sư tư vấn và Luật sư tranh tụng

1.2 Đặc điểm của nghề Luật sư 2

Thứ nhất, nghề luật sư là nghề được thực hiện bởi các Luật sư Thông thường

nghề luật sư lựa chọn những người đã có trình độ, kiến thức xã hội cao và có đạo đức thích hợp để đào tạo nghề Đặc điểm này của nghề luật sư dẫn tới sự khác biệt lớn trong quy chế vào nghề của luật sư so với quy chế vào nghề của thương nhân

và những người cung cấp dịch vụ khác mà đòi hỏi pháp luật phải chú ý

Thứ hai, Nghề luật là nghề cung cấp dịch vụ có đối khoản đươc lượng hóa rất

tương đối Dịch vụ mà Luật sư cung cấp có chức năng chỉ dẫn và phản biện Đây là các chức năng chủ yếu của luật sư đem lại nguồn thu nhập chủ yếu cho luật sư Tức

là luật sư khi bán ra dịch vụ pháp lý và luôn thu lại một đối khoản thể hiện đúng tính chất luật sư là một nghề nghiệp, trừ những hoạt động có tính chất đóng góp cho xã hội gần giống như trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, ví dụ như trợ giúp pháp lý miễn phí

Thứ ba, ghề Luật sư là một nghề tự do Đặc điểm này hình thành do chính tính

chất hoạt động “không thể dựa dẫm” của luật sư bởi về bản chất, luật sư độc lập

1 Luật Luật sư năm 2006, sửa đổi, bổ sung năm 2012

2 Nguyễn Quang Anh, Các đặc điểm của Nghề Luật sư, Tạp chí Điện tử Luật sư Việt Nam

https://lsvn.vn/cac-dac-diem-cua-nghe-luat-su1610466120.html (truy cập lần cuối: 10/07/2021)

trong hành nghề và tự chịu trách nhiệm về hoạt động nghề nghiệp của mình3 Luật

sư phải luôn độc lập, tự quyết định các hoạt động của mình và không bị bất cứ cá nhân, tổ chức nào chi phối về quan điểm, ý kiến bào chữa, bảo vệ quyền lợi cho khách hàng

Thứ tư, nghề nghiệp Luật sư là một nghề “Bán kinh doanh” Mỗi hoạt động

cung cấp dịch vụ đơn lẻ của Luật sư đều đóng góp trực tiếp cho sự tuân thủ pháp luật và bình ổn của xã hội

2 Sứ mệnh, vai trò, những yêu cầu về đạo đức của Luật sư ở Việt Nam hiện nay

2.1 Sứ mệnh của Luật sư

Ở bất kì quốc gia nào trên Thế giới thì công lý và đảm bảo công bằng xã hội cho tất cả công dân của quốc gia đó là một trong những yêu cầu hàng đầu được đặt

ra Luật sư với sứ mệnh của mình luôn được đặt niềm tin là người góp phần bảo vệ cán cân công lý, giúp đỡ những người yếu thế, đảm bảo để tất cả mọi người được hưởng sự công bằng Sứ mệnh đó đã được thể chế hóa, trang trọng trở thành một bộ

quy tắc ứng xử trong Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp Luật sư Việt Nam Quy tắc có nêu rõ về sứ mệnh của Luật sư như sau: “Luật sư có sứ mệnh bảo vệ

quyền con người, quyền công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức, cơ quan, bảo vệ sự độc lập của tư pháp, góp phần bảo vệ công lý, công bằng, phát triển kinh tế- xã hội và xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam

xã hội chủ nghĩa” 4

Trong cuộc sống, do thiếu hiểu biết về pháp luật nên đôi khi người dân không thể tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong bất cứ cuộc tranh chấp, xung đột nào Do đó, với vai trò là người am hiểu pháp luật, có kinh nghiệm

3 Nguyễn Hà Trang (2008), Xây dựng quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư ở Việt Nam, Tạp chí

Dân chủ và pháp luật, Số chuyên đề Tổ chức và hoạt động luật sư, Hà Nội, tr 56.

4 Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp Luật sư Việt Nam

trong hoạt động pháp luật, Luật sư sẽ là người giúp cho công dân về mặt pháp lí có hiệu quả nhất khi có những sự việc xảy ra liên quan đến pháp luật Bởi thế, sứ mệnh của người luật sư cần phải được phát huy trong quá trình tiến tới bảo vệ lợi ích của con người Để hoàn thành sứ mệnh cao cả đó, Luật sư không những phải gương mẫu trong việc tôn trọng và chấp hành pháp luật mà còn phải có bổn phận tự giác chấp hành các quy tắc đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động hành nghề và giao tiếp xã hội

2.2 Vai trò của Luật sư ở Việt Nam hiện nay

Nghề Luật sư được xem là nghề tiêu biểu và thể hiện được những đặc trưng tiêu biểu của nghề luật Nghề luật sư không giống như những nghề nghiệp chuyên môn khác vì ngoài những kiến thức và kĩ năng thì những người luật sư còn cần có đạo đức nghề nghiệp, có cái “tâm” với nghề Trong xã hội, đặc biệt ở đất nước đang phát triển với nhiều những biến động như hiện nay thì vai trò của nghề luật sư là rất lớn trong xã hội

2.2.1 Vai trò của Luật sư trong việc bảo vệ quyền của bị can, bị cáo và các đương sự trước Tòa

Theo quy định tại Điều 22 văn bản hợp nhất Luật Luật sư 2015, hoạt động tham gia tố tụng là một trong bốn phạm vi cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư cho khách hàng Đây là phương diện quan trọng đối với luật sư trong hành nghề Bởi lẽ, hoạt động tham gia tố tụng/tranh tụng của luật sư luôn gắn liền với hoạt động xét

xử, thực hiện quyền tư pháp của Nhà nước; ảnh hưởng trực tiếp đến tự do, tài sản, các quyền nhân thân, thậm chí cả tính mạng của khách hàng.5

Ở Việt Nam, trong thời gian gần đây, các luật sư đã tham gia giải quyết hàng trăm nghìn vụ án Vai trò của Luật sư trong quá trình tham gia tố tụng đã có những

5 Trọn bộ 3 cuốn "Sổ Tay Luật sư" 2018, Tập 1-Luật sư và hành nghề luật sư, tr.85.

https://caselaw.vn/bai-viet/file-pdf-tron-bo-3-cuon-so-tay-luat-su-2018

bước phát triển về chất Xuất phát từ việc pháp luật tố tụng đang từng bước được hoàn thiện, các cơ quan tiến hành tố tụng đã quan tâm hơn đến việc tạo điều kiện thuận lợi cho các luật sư tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị can, bị cáo, đương sự Đặc biệt sau khi Nghị Quyết số 08/NQ-TW ngày 02/01/2002 của Bộ chính trị thì vai trò của luật sư trong quá trình tham gia tố tụng

đã được nâng lên một bước Việc tham gia tố tụng của Luật sư không những bảo đảm tốt hơn quyền bào chữa của bị can, bị cáo, các đương sự khác mà còn giúp các

cơ quan tiến hành tố tụng phát hiện, sửa chữa những thiếu sót, làm rõ sự thật khách quan, xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, làm giảm thiểu các vụ án oan sai Do đó, có thể thấy, hoạt động tranh tụng của luật sư góp phần vào bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, công dân, các tổ chức kinh tế -xã hội và Nhà nước Trong hoạt động tư pháp, nếu không có sự tham gia của luật sư thì sẽ khó có thể xây dựng được một nền tư pháp dân chủ, minh bạch, công khai; niềm tin của người dân vào công lý sẽ bị suy giảm.6Đặc biệt, trong trường hợp việc xét xử xảy ra oan sai thì công lý sẽ bị tổn thương khó có thể bù đắp được

Tóm lại, tham gia tố tụng là hoạt động của luật sư trong việc cung cấp dịch

vụ pháp lý với tư cách người bào chữa hoặc là người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho khách hàng Để thực hiện được hoạt động này, luật sư cần vận dụng nhuần nhuyễn các kiến thức, kỹ năng, quy tắc đạo đức nghề nghiệp trong bối cảnh tuyệt đối tuân thủ các quy định pháp luật tố tụng có liên quan

2.2.2 Vai trò của luật sư trong hoạt động tư vấn pháp luật góp phần bảo vệ quyền, lợi ích của cá nhân, tổ chức 7

6 Học viện Tư pháp, Giáo trình Luật sư và nghề luật sư, Nxb.Tư pháp, Hà Nội, 2018, tr.58

7 Vai trò của Luật sư trong tư vấn pháp luật

https://unilaw.vn/vn/binh-luan/goc-luat-su/vai-tro-cua-luat-su-trong-tu-van-phap-luat.html

(truy cập lần cuối: Ngày 15/07/2021)

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 28 văn bản hợp nhất Luật Luật sư 2015, tư vấn pháp luật là việc luật sư hướng dẫn, đưa ra ý kiến, giúp khách hàng soạn thảo các giấy tờ liên quan đến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của họ8

Bên cạnh hoạt động tranh tụng, luật sư còn nhận làm tư vấn pháp luật cho cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước bằng hình thức ký kết hợp đồng dịch vụ pháp lý Luật sư thực hiện tư vấn trong nhiều lĩnh vực pháp luật, soạn thảo các văn bản pháp luật, soạn thảo di chúc, hợp đồng mua bán tài sản, hợp đồng kinh tế, hợp đồng mua bán bất động sản, soạn thảo giấy tờ pháp lý của công ty Lĩnh vực hoạt động soạn thảo văn bản có liên quan đến pháp luật là một lĩnh vực hoạt động quan trọng trong hoạt động tư vấn pháp luật của luật sư Luật sư còn hướng dẫn khách hàng về những vấn đề có liên quan đến pháp luật, quyền của họ được pháp luật quy định và cách xử sự theo đúng pháp luật Việc tư vấn pháp luật cho khách hàng của luật sư góp phần không nhỏ trong việc giải quyết những tranh chấp xảy ra trong đời sống

xã hội, ngăn chặn được những hành vi vi phạm pháp luật, giảm bớt phiền hà cho cơ quan nhà nước khi người dân thiếu hiểu biết pháp luật đi khiếu nại không đúng cơ quan có thẩm quyền Trong thời gian gần đây, cùng với xu hướng phát triển của xã hội và nhu cầu của con người thì các luật sư cũng đã mở rộng và phát triển tư vấn trong các lĩnh vực khác nhau, trong đó thì tư vấn về đất đai, hôn nhân gia đình trong lĩnh vực dân sự là mảng tư vấn phổ biến và sôi động nhất

Có thể thấy, hiện nay, tư vấn pháp luật là loại hình dịch vụ pháp lý có vai trò ngày càng quan trọng và phổ biến, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện hội nhập kinh thế giới ngày càng mạnh mẽ và sâu rộng Xuất phát từ điều đó, việc trang bị và bồi dưỡng kỹ năng tư vấn pháp luật cho luật sư trở thành một nhu cầu thiết yếu Hiện nay, kỹ năng tư vấn pháp luật đã được đưa vào thành nội dung bắt buộc của các kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư của Học viện Tư

8 Điều 28 văn bản hợp nhất Luật Luật sư năm 2015

pháp hay cũng là một môn học quan trọng của hầu hết các cơ sở đào tạo luật khác, trong đó có Trường Đại học Luật Hà Nội của chúng ta

2.2.3 Vai trò của luật sư trong việc tham gia tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho cộng đồng; giúp cá nhân, tổ chức hiểu biết pháp luật và thực hiện đúng pháp luật; xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật

Trước hết, Luật sư có vai trò rất lớn trong hoạt động tuyên truyền, phổ

biến pháp luật Trên thực tế, không phải ai cũng có hiểu biết về kiến thức pháp luật

để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình Hơn nữa, với thời đại công nghệ số, việc dễ bị ảnh hưởng bởi những thông tin xấu đi ngược lại đạo đức, pháp luật cũng xảy ra nhiều Hơn nữa, với người dân ở những vùng dân tộc thiểu số thì việc tiếp cận pháp luật cũng rất khó khăn và hạn chế Chính vì thế, Luật sư cần tuyên truyền,

phổ biến pháp luật cho người dân để Dân biết rồi dân làm

Bên cạnh đó, Luật sư còn đóng vai trò là người chỉ dẫn, giúp các cá nhân, tổ chức hiểu biết pháp luật và thực hiện đúng pháp luật Theo quy định tại Điều 28 Luật luật sư 2006, sửa đổi, bổ sung 2012 như sau:

“1 Tư vấn pháp luật là việc luật sư hướng dẫn, đưa ra ý kiến, giúp khách hàng

soạn thảo các giấy tờ liên quan đến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của họ

Luật sư thực hiện tư vấn pháp luật trong tất cả các lĩnh vực pháp luật

2 Khi thực hiện tư vấn pháp luật, luật sư phải giúp khách hàng thực hiện đúng pháp luật để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ.”9

Trong lĩnh vực tư vấn pháp luật, luật sư tham gia tư vấn cho khách hàng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp tốt nhất cho khách hàng của mình: tư vấn hợp đồng, tư vấn cho các doanh nghiệp hoặc thực hiện các dịch vụ pháp lý khác, …thông qua

9 Điều 28 Luật luật sư 2006, sửa đổi, bổ sung 2012

hoạt động hướng dẫn, giải đáp; đưa ra các ý kiến và hướng giải quyết; cung cấp thông tin liên quan đến vụ việc; giúp soạn thảo đơn từ

Ngoài ra, Luật sư có trách nhiệm tham gia tham các hoạt động về xây dựng

và hoàn thiện hệ thống pháp luật Cụ thể, đó là các hoạt động đóng góp xây dựng

chính sách, pháp luật về cải cách tư pháp, cải cách hành chính và hội nhập kinh tế

quốc tế Phản ánh, kiến nghị về những khó khăn, vướng mắc thực tiễn hoạt động

luật sư, … từ đó giúp hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, củng cố niềm tin của nhân dân

2.2.4 Luật sư trong việc cung cấp các dịch vụ pháp lý khác

Dịch vụ pháp lý khác của luật sư thông thường bao gồm việc giúp đỡ khách hàng thực hiện các công việc liên quan đến thủ tục hành chính; giải quyết khiếu nại; dịch thuật, xác nhận giấy tờ, các giao dịch và công việc khác theo quy định của pháp luật Khi thực hiện dịch vụ pháp lý khác, luật sư có quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật có liên quan.10

Thông qua hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý, luật sư đã đem đến cho người dân những thông tin pháp luật hữu ích, giải đáp những thắc mắc, giúp người dân hiểu hơn về các trình tự, thủ tục hành chính cần thiết khi giải quyết công việc, tránh việc đi lại nhiều lần dẫn đến tốn kém thời gian, tiền bạc và công sức của người dân, những người được trợ giúp pháp lý Những vụ việc của họ được những luật sư trợ giúp pháp lý tư vấn, đại diện, kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết vụ việc nhanh chóng, đúng pháp luật, góp phần rất lớn vào công cuộc cải cách hành chính ở nước ta hiện nay Như vậy, vai trò của luật sư không chỉ được khẳng định trong thực tiễn đời sống xã hội mà cũng ngày càng được Nhà nước, cũng như xã hội đề cao

2.3 Các yêu cầu về đạo đức đối với Luật sư ở Việt Nam hiện nay

10 Điều 30 văn bản hợp nhất Luật Luật sư năm 2015

Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được xã hội thừa nhận, quy định hành vi, quan hệ giữa con người với nhau và đối với xã hội Với vị thế của người luật sư trong xã hội cũng như trong hoạt động tư pháp, ở nước ta vấn đề đạo đức nghề luật sư được xã hội và Nhà nước rất quan tâm So với các ngành nghề khác thì nghề luật sư là một trong những nghề có nhiều khả năng phát sinh các vấn đề về đạo đức, do vậy việc ban hành các Quy tắc đạo đức của các đoàn luật sư là cần thiết

và các yêu cầu về đạo đức cũng cần được quan tâm hơn cả

Trước hết, là một luật sư thì chính bản thân phải rèn luyện được đức tính độc

lập, trung thực, khách quan11 Luật sư phải độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan, không vì bất kì lợi ích nào khác mà làm trái pháp luật, đi ngược lại lương tâm đạo đức nghề nghiệp Luật sư có nghĩa vụ phát huy truyền thống tốt đẹp của nghề luật sư, thường xuyên học tập nâng cao trình độ chuyên môn, giữ gìn phẩm chất và uy tín nghề nghiệp; thái độ ứng xử đúng mực, có văn hóa trong hành nghề và lối sống để xứng đáng với sự tin cậy, tôn trọng của xã hội đối với luật sư và nghề luật sư

Thứ hai, với tư cách là người thi hành pháp luật, hiểu biết các quy định của

pháp luật, luật sư phải là người bảo vệ công lí, tuân thủ pháp luật, không được làm bất cứ việc gì làm ảnh hưởng bất lợi đến tính độc lập, liêm chính và uy tín của luật

sư Bởi nếu người hiểu về pháp luật mà còn vi phạm pháp luật thì làm sao để nhân dân tin tưởng tôn trọng và thực hiện đúng pháp luật Luật sư không được tư vấn hoặc giúp đỡ khách hàng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc gian trá Thông thường luật sư phải từ chối hoặc rút lui khỏi một vụ việc nếu khách hàng yêu cầu luật sư làm một việc phạm pháp hoặc vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp Để tạo

vị thế của luật sư với xã hội và niềm tin với khách hàng, luật sư phải có nghĩa vụ tôn trọng sự lựa chọn luật sư của khách hàng Luật sư chỉ nhận những vụ việc theo

11 Bộ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp Luật sư Việt Nam, 2019