Khi làm việc với các đường truyền ở tần số cao, như các đường truyền vi dải, việc phối hợp trở kháng cho đường truyền vi dải là cần thiết để tăng công suất trên tải và giảm suy hao công
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VIỆN ĐIỆN TỬ - VIỄN THÔNG
***** *****
BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN MÔN ĐIỆN TỬ TƯƠNG TỰ 2
ĐỀ TÀI: THIẾT KẾ, MÔ PHỎNG BỘ PHỐI HỢP TRỞ KHÁNG
BĂNG TẦN GPS TRÊN PHẦN MỀM ADS
Giảng viên hướng dẫn: Thầy Nguyễn Nam Phong
Sinh viên thực hiện: Nhóm 3
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Ngày nay, thế giới thông tin ngày càng phát triển một cách đa dạng và phong phú.Nhu cầu về thông tin liên lạc trong cuộc sống càng tăng cả về số lượng và chất lượng, đòihỏi các dịch vụ của ngành viễn thông cần mở rộng Trong những năm gần đây thông tin
vệ tinh trên thế giới đã có những bước tiến vượt bậc đáp ứng nhu cầu đời sống, đưa conngười nhanh chóng tiếp cận với các tiến bộ khoa học kỹ thuật Sự ra đời của nhiều loạiphương tiện tiên tiến như máy bay, tàu vũ trụ đòi hỏi 1 kỹ thuật mà các hệ thống cũ khôngthể đáp ứng được đó là định vị trong không gian ba chiều, và như vậy hệ thống định vịtoàn cầu- GPS (Global Positioning System) ra đời
Hệ GPS là hệ thống bao gồm các vệ tinh bay trên quỹ đạo, thu thập thông tin toàncầu và được xử lí bởi các trạm điều khiển trên mặt đất Ngày nay khó hình dung rằng cómột máy bay, một con tàu hay phương tiện thám hiểm trên bộ nào lại không lắp đặt thiết bị nhận tín hiệu từ vệ tinh Hệ GPS là hệ thống dẫn đường bằng vệ tinh do Hoa Kỳ kiểm soát và duy trì hoạt động Những vệ tinh trị giá nhiều tỷ USD này bay phía trên trái đất ở độ cao 20.200km, với tốc độ chừng11.200km/h, có nhiệm vụ truyền đi các tin hiệu tần số cao tới các thiết bị thu nhận.
Khi làm việc với các đường truyền ở tần số cao, như các đường truyền vi dải, việc phối hợp trở kháng cho đường truyền vi dải là cần thiết để tăng công suất trên tải và giảm suy hao công suất trên đường truyền Việc phối hợp trở kháng với nhiều lợi ích và với nhiều cách phối hợp khác nhau, thường tập trung phối hợp trở kháng sao cho thuận tiện,
dễ điều chỉnh và phù hợp với đường truyền đó Trong bài tập lớn nhiệm vụ của nhóm em
là tìm hiểu về phối hợp trở kháng trong hệ thống GPS
Được sự giảng dạy và hướng dẫn tận tình của thầy Nguyễn Nam Phong, nhóm em
đã hoàn thành bài tập lớn, tuy nhiên trong quá trình thực hiện tính toán và mô phỏng chắcchắn không thể tránh khỏi sai sót Chúng em mong nhận được sự góp ý của thầy để có thểkhắc phục được những kiến thức còn hạn chế cũng như lĩnh hội được nhiều kiến thức hơntrong học phần Điện tử tương tự II
Hà Nội, ngày 1 tháng 6 năm 2021
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG 6
1.1 Khái quát về GPS 6
1.2 Lý thuyết phối hợp trở kháng 7
1.2.1 Phối hợp trở kháng(PHTK) là gì? Mục đích PHTK 7
1.2.2 Một số phương pháp PHTK hiện nay 7
1.2.3 Thiết lập công thức tính toán cho PHTK cho mạch sử dụng dây chêm 8
PHẦN II: BÀI TẬP PHỐI HỢP TRỞ KHÁNG SỬ DỤNG DÂY CHÊM 10
Phần III: MÔ PHỎNG PHỐI HỢP TRỞ KHÁNG SỬ DỤNG PHẦN MỀM ADS 16
3.1 Vẽ mạch và tính toán các thông số bằng LineCalc 16
3.1.1 Tạo một Workspace mới 16
3.1.2 Tạo một Schematic mới 17
3.1.3 Vẽ mạch và tính toán bằng LineCalc 18
3.2 Kết quả mô phỏng 21
3.3 Vẽ layout 22
3.4 Nhận xét và kết luận 23
Phần IV: KẾT LUẬN 24
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO, MINH CHỨNG 24
3
download by : skknchat@gmail.com
Trang 4DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 1 Cấu trúc hệ thống định vị toàn cầu 6
Hình 2 Sơ đồ chung của PHTK 7
Hình 3 PHTK sử dụng 1 dây chêm song song (trên) và nối tiếp (dưới) 8
Hình 4 PHTK sử dụng 2 dây chêm song song 10
Hình 5 Đồ thị Smith PHTK 2 dây chêm cho chiều dài dây chêm L1 tại d1 12
Hình 6 Đồ thị Smith PHTK 2 dây chêm cho chiều dài dây chêm L1 tại d2 13
Hình 7 Đồ thị Smith PHTK 2 dây chêm cho chiều dài dây chêm L2 tại d1 14
Hình 8 Đồ thị Smith PHTK 2 dây chêm cho chiều dài dây chêm L2 tại d2 15
Hình 9 Hộp thoại New Workspace 17
Hình 10 Hộp thoại New Schematic 18
Hình 11 Hộp thoại LineCalc/Untitled 19
Hình 12 Mạch đi dây cho PHTK 2 dây chêm hở mạch tại d2 20
Hình 13 Mô phỏng ADS PHTK 2 dây chêm ngắn mạch tại d2 21
Hình 14 Mô phỏng ADS PHTK 2 dây chêm hở mạch tại d2 21
Hình 15 Mô phỏng ADS PHTK 2 dây chêm ngắn mạch tại d2 21
Hình 16 Layout cho PHTK 2 dây chêm hở mạch tại d2 22
Hình 17 Layout cho PHTK 2 dây chêm ngắn mạch tại d2 22
DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1: Bảng phân chia nhiệm vụ 5
Bảng 2: Bảng tổng hợp kết quả tính toán 15
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT GPS: Global Positioning System
Trang 5PHTK: Phối hợp trở kháng
ADS: Advanced Design System
Bảng 1: Bảng phân chia nhiệm vụ
Trang 6PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG
1.1 Khái quát về GPS
GPS là hệ thống định vị toàn cầu do Mỹ phát triển và vận hành GPS là tên viết tắtcủa cụm từ “Global Positioning System” Nó là một hệ thống bao gồm nhiều vệ tinh baytrên quỹ đạo phía trên trái đất ở độ cao 20.200 km GPS hoạt động trong mọi điều kiện thờitiết, mọi nơi trên Trái Đất, liên tục suốt 24 giờ và hoàn toàn miễn phí đối với một số dịchvụ
GPS bao gồm 3 mảng (xem hình 1):
Mảng người dùng: gồm người sử dụng và thiết bị thu GPS
Mảng kiểm soát: bao gồm các trạm trên mặt đất, chia thành trạm trung tâm và trạmcon Các trạm con, vận hành tự động, nhận thông tin từ vệ tinh, gửi tới cho trạm chủ Sau
đó các trạm con gửi thông tin đã được hiệu chỉnh trở lại, để các vệ tinh biết được vị trí của chúng trên quỹ đạo và thời gian truyền tín hiệu Nhờ vậy, các vệ tinh mới có thể đảm bảo cung cấp thông tin chính xác tuyệt đối vào bất kỳ thời điểm nào
Mảng không gian: gồm các vệ tinh hoạt động bằng năng lượng mặt trời và bay trên quỹ đạo
Hình 1 Cấu trúc hệ thống định vị toàn cầu
Các vệ tinh GPS phát hai tín hiệu vô tuyến công suất thấp dải L1 và L2 (dải L là phần sóng cực ngắn của phổ điện từ trải rộng từ 0,39 tới 1,5 Ghz) Và trong báo cáo này
Trang 7chúng em sẽ chon tần số 1.5Ghz để mô phỏng vì đây là tần số dân sự được sử dụng rộngdãi.
+) Đưa công suất tối đa từ nguồn ra tải
+) giảm bớt hao phí và tổn hao ngược
+) PHTK sẽ giúp cải thiện tỷ số tín hiệu/tạp nhiễu (SNR)của hệ thống khác trong hệthống sử dụng các phần tử nhạy cảm như anten, bộ khuếch đại tạp âmthấp
+Đối với mạng phân phối công suất siêu cao tần (ví dụ mạng tiếp điện cho dànanten gồm nhiều phân tử), phối hợp trở kháng sẽ làm giảm sai số về biên độ và pha khiphân chia công suất
Hình 2 Sơ đồ chung của PHTK
1.2.2 Một số phương pháp PHTK hiện nay
• Sử dụng mạch có các phần tử thụ động L C (mạch hình L , hình pi(π), mạch hình T,), mạch hình T,vv)
• Sử dụng các đoạn dây chêm (thường dùng cho PHTK trên đường truyền siêu cao tần)( Dùng dây chêm nối tiếp, song song)
• Sử dụng bộ biến đổi ¼ bước sóng
7
download by : skknchat@gmail.com
Trang 8Trong giới hạn môn học điện tử tương tự 2 nhóm chúng em sẽ dùng phương pháp phối hợp trở kháng bằng mạch sử dụng dây chêm.
1.2.3 Thiết lập công thức tính toán cho PHTK cho mạch sử dụng dây chêm
1.2.3.1 Phối hợp trở kháng sử dụng 1 dây chêm
Mạng phối hợp trở kháng sử dụng 1 dây chêm song song chuyển đổi phần thực của tải R L thành Z0 và phần ảo X L thành 0
→ Sử dụng 2 tham số có thể điều chỉnh
Do đó mục đích của dây chêm song song:
• Xác định và từ đó xác định y d và y l
• Đảm bảo dẫn nạp tổng y tot = y d + y l = 1
Hình 3 PHTK sử dụng 1 dây chêm song song (trên) và nối tiếp (dưới)
Các bước xác thực hiện phối hợp trở kháng 1 dây chêm:
Bước 1: Xác định điểm trở kháng tải chuẩn hóa Z NL
Bước 2: Vẽ đường tròn |Γ L |e jθrθrr và xác định Y NL
Bước 3: Di chuyển theo chiều kim đồng hồ (WTG) dọc theo đường tròn |Γ L|e jθrθrr giaovới 1 ± jB → giá trị của y d
Trang 9Bước 4:5: ChiềuXác ịnh định dài từ Y NL tới y d sẽ xác định được .
Bước 6: Phụ thuộc vào dây chêm ngắn mạch hay hở mạch di chuyển tới y l (WTG),khoảng cách di chuyển sẽ xác định được độ dài dây chêm
1.2.3.2 Phối hợp trở kháng sử dụng 2 dây chêm
Trong trường hợp trở kháng tải thay đổi, khi sử dụng một dây chêm thì việc điềuchỉnh để phối hợp trở kháng khó khăn
Sử dụng 2 dây chêm để phối hợp trở kháng:
Khi vị trí nối dây chêm là cố định
Không mất tính tổng quát, có thể coi dây chêm thứ nhất được nối tại tải và khoảngcách giữa 2 dây chêm là cho trước
Khi thay đổi trở kháng tải, chỉ cần điều chỉnh độ dài 2 dây chêm để thực hiện phốihợp trở kháng
Các bước thưc hiện phối hợp trở kháng 2 dây chêm:
Bước 1: Tìm điểm trở kháng chuẩn hóa, lấy đối xứng qua đường tròn |Γ L|e jθrθrr để xácđịnh điểm Y NL =g L+ jθrB L
Bước 2: Tìm giao điểm của đường tròn đẳng g L với đường tròn ảnh → xác địnhđược 2 nghiệm → xác định được 2 giá trị của độ dài dây chêm thứ nhất l
Trang 10Hình 4 PHTK sử dụng 2 dây chêm song song
PHẦN II: BÀI TẬP PHỐI HỢP TRỞ KHÁNG SỬ DỤNG
Hai dây chêm với khoảng cách giữa hai dây là /8 (giả thiết một dây
nối ở vị trí tải) Bài làm
Theo đồ thị Smith:
Trang 11Đường tròn ảnh (A) là đường tròn của g = 1 + 0 dịch đi một đoạn /8 (xoay đi một góc 90°)
• Xác định điểm trở kháng tải chuẩn hóa:
1 dịch 0.6 tại 0.086
⇒ ⇒
Hở mạch:
+ 0.086 = 0.336 Ngắn mạch: = ∞ L 1NM = 0.25
= 0 L1HM = 0.086
11
Trang 12download by : skknchat@gmail.com
Trang 13Hình 5 Đồ thị Smith PHTK 2 dây chêm cho chiều dài dây chêm L1 tại d1
Trang 14Hình 6 Đồ thị Smith PHTK 2 dây chêm cho chiều dài dây chêm L1 tại d2
Xác định chiều dài dây chêm 2
- Quay đường tròn ảnh về đườngNgắn mạch: = ∞ L2NM= 0.42 (A) khi đó− 0.25 = 0.17
Với 1=1+ 0.55 và lấy đối xứng 0.55 có - 0.55 tại 0.42
Trang 15download by : skknchat@gmail.com
Trang 16Hình 7 Đồ thị Smith PHTK 2 dây chêm cho chiều dài dây chêm L2 tại d1
Với 2 = 1 − 2.4 và lấy đối xứng − 2.4 có 2.4 tại 0.187
) = 0.437
- Ngắn mạch: = ∞ L2NM= 0.25 + 0.187
= 0 L2HM= 0.187
Trang 17Hình 8 Đồ thị Smith PHTK 2 dây chêm cho chiều dài dây chêm L2 tại d2
Trang 18L2 tại 0.42λ 0.17d1
Kiểm tra thiết kế ở bước 1 sử dụng Advanced Design System (ADS) với giả thiết là
các đường truyền vi dải (mô phỏng trên vùng băng thông 1Ghz) Vẽ mạch in của mạch
phối hợp trở kháng và đường truyền cho biết đường truyền có tổng chiều dài từ đầu vào tới
tải là
3.1 Vẽ mạch và tính toán các thông số bằng LineCalc
3.1.1 Tạo một Workspace mới.
Vào File => New=> Workspace hoặc biểu tượng trên thanh công cụ
Đặt tên và chọn mục lưu trữ sau đó kích Create Workspace
Trang 19Hình 9 Hộp thoại New Workspace
3.1.2 Tạo một Schematic mới
Vào File => New=> Schematic hoặc biểu tượng trên thanh công cụ
Đặt tên trong ô Cell rồi chọn Create Schematic
17
download by : skknchat@gmail.com
Trang 20Hình 10 Hộp thoại New Schematic
3.1.3 Vẽ mạch và tính toán bằng LineCalc
Vào Tools=>LineCalc=> Start LineCalc để mở hộp thoại LineCalc/untitled.
Ô Freq nhập vào 1.575 Ghz và ô Z0 nhập 50 Ohm.
Ở ô E_Eff nhập vào các giá trị đã tính toán ở phần 2 *360
Sau đó chọn Synthesize
Nhập các thông số W và L vào các WLIN tương ứng
Trang 21Hình 12 Hộp thoại LineCalc/Untitled
19
download by : skknchat@gmail.com
Trang 22Hình 13 Mạch đi dây cho PHTK 2 dây chêm hở mạch tại d2
Hình 14 Mạch đi dây cho PHTK 2 dây chêm ngắn mạch tại d2
Trang 233.2 Kết quả mô phỏng
Hình 15 Mô phỏng ADS PHTK 2 dây chêm hở mạch tại d2
Hình 16 Mô phỏng ADS PHTK 2 dây chêm ngắn mạch tại d2
21
download by : skknchat@gmail.com
Trang 243.3 Vẽ layout
Chọn Layout=>Generate/Update Layout… rồi chọn Ok
Sau đó chỉnh sửa để được Layout như ý
Hình 17 Layout cho PHTK 2 dây chêm hở mạch tại d2
Trang 25Hình 18 Layout cho PHTK 2 dây chêm ngắn mạch tại d2
Các trường hợp còn lại làm tương tự.
3.4 Nhận xét và kết luận
Ở phần 3.2 mô phỏng ta có thể thấy mag(var(“S”)) nhỏ nhất ở tần số 1.575Ghz nhưng
ở bên đồ thị Smith vẫn có sai số Sai số đó có thể do trong quá trình tính toán
Qua phần mô phỏng trên giúp chúng em hiểu hơn về phần mềm ADS và tích lũy thêm kiến thức Do việc lầm gấp gáp nên có thể có sai sót mong thầy có thể góp ý
để chúng em hoàn thiện hơn
23
download by : skknchat@gmail.com
Trang 26Phần IV: KẾT LUẬN
Thông qua quá trình làm bài tập lớn, chúng em đã biết cách áp dụng những kiến thức đã được học thông qua việc mô phỏng và xử lý bài toán phối hợp trở kháng cho GPS với sự trợ giúp của phần mềm ADS
Nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Nam Phong đã tận tình hướng dẫn, cung cấp tài liệu cùng các kiến thức cần thiết và tạo điều kiện về mọi mặt
để chúng em có thể hoàn thành bài tập lớn này!
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO, MINH CHỨNG
- Slide môn học điện tử tương tự 2 của thầy Nguyễn Nam Phong
143i8iprQc4l2cER6hYgxnWdgekGVjOKS?usp=sharing
- ADS Tutorial.zip