Sự phát triển kinh tế đã tác động lên mọi mặt của cuộc sống, làm cho đời sống con người khá giả hơn con người có công ăn việc làm ổn định...Bên cạnh đó quá trình đô thị hóa đang diễn ra
Trang 1BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH
ĐỀ
TÀI: VẬN DỤNG CƠ SỞ LÝ LUẬN ĐỂ TÌM HIỂU THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA PHÁT TRIỂN ĐẾN MÔI TRƯỜNG TẠI QUÊ HƯƠNG
EM ( TỈNH PHÚ THỌ)
Họ và tên: Bùi Nữ Mai Linh Mã Sinh viên: 2073402010932
Khóa/Lớp: CQ58/15.04LT1 STT: 35
BÀI THI MÔN: KINH TẾ MÔI TRƯỜNG
Hình thức thi: TIỂU LUẬN
Trang 2A MỞ ĐẦU
Nước ta đang trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa 4.0 và có những thành quả nhất định trong việc tác động tích cực đến sự đổi mới của xã hội Sự phát triển kinh tế đã tác động lên mọi mặt của cuộc sống, làm cho đời sống con người khá giả hơn con người có công ăn việc làm ổn định Bên cạnh đó quá trình
đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ tại đặc biệt là tại các thành phố lớn, với dòng người di cư từ vùng nông thôn ra thành phố tăng nhanh cùng việc bùng nổ các phương tiện giao thông cá nhân đã và đang khiến cho tình trạng ô nhiễm môi trường khu vực thành thị trở nên căng thẳng Ô nhiễm môi trường tại các đô thị đang ở mức báo động, bao gồm ô nhiễm không khí, nước thải, rác thải sinh hoạt, rác thải y tế, tiếng ồn , Trong những năm qua, mặc dù Đảng và Nhà nước đã chú trọng hơn công tác bảo vệ môi trường song tình trạng tách rời công tác bảo vệ môi trường với hoạt động phát triển kinh tế - xã hội diễn ra phổ biến ở nhiều ngành, nhiều cấp, dẫn đến tình trạng môi trường ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng Đối tượng gây ô nhiễm môi trường chủ yếu là hoạt động sản xuất của nhà máy trong các khu công nghiệp, hoạt động làng nghề và sinh hoạt tại các đô thị lớn
B NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận: Các tác động cơ bản của phát triển đối với môi trường
Quá trình phát triển thường tạo ra 3 tác động cơ bản tới môi trường: Tác động khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên; tác động thải các chất thải vào môi trường và tác động trực tiếp vào tổng thể môi trường
1.1 Khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên
Tài nguyên thiên nhiên là đầu vào cho quá trình sản xuất và là một trong những yếu tố nguồn lực quan trọng của quá trình phát triển
Trang 3Hoạt động sống và quá trình phát triển của con người chính là quá trình liên tục khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên
Thế giới hiện đang tiêu thụ tài nguyên thiên nhiên nhanh gấp 1,75 lần so với khả năng phục hồi của Trái Đất, tương đương với việc cần phải có 1,75 Trái Đất mới có thể đáp ứng nhu cầu của chúng ta
Cùng với thời gian, dân số tiếp tục tăng lên, nhu cầu ngày càng đa dạng thì lúc đó, tác động khai thác sử dụng tài nguyên thiên nhiên cũng sẽ tăng lên không ngừng… Thêm vào đó là các nguồn thiên nhiên đang suy giảm và cạn kiệt, nhiều nguồn chất lượng đang kém đi…thì mới thấy việc khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên để đáp ứng lại đầy đủ các đòi hỏi quá trình phát triển sẽ ngày càng lớn
Ngoài ra, cần phải nhấn mạnh thêm là: Bản chất của việc khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên là việc lấy bớt đi các yếu tố tốt, hữu ích từ môi trường, nên nếu mức độ phục hồi, tái tạo thiên nhiên không đủ sức bù lại phần đã khai thác, sử dụng thì chất lượng môi trường chắc chắn sẽ xuống cấp, tất yếu sẽ dẫn đến cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, đe dọa nghiêm trọng đến chức năng thứ hai của môi trường
* Giải pháp
Đối với tài nguyên có khả năng tái sinh: Duy trì mức khai thác, sử dụng tài nguyên nhỏ hơn mức tái tạo tự nhiên của nguồn tài nguyên đó (h<y) Đồng thời, làm gia tăng mức tái tạo cho tài nguyên bằng sự tái tạo (phục hồi) nhân tạo
Đối với tài nguyên không có khả năng tái sinh Cần khai thác, sử dụng tiết:
kiệm tài nguyên; đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ để tìm kiếm các nguồn tài nguyên mới thay thế, tái chế chất thải,
1.2 Thải các loại chất thải vào môi trường
2
Trang 4Trong tất cả các khâu, các giai đoạn của quá trình tái sản xuất, trong đời sống, sinh hoạt và trong mọi hoạt động khác của xã hội, con người luôn thải vào môi trường nhiều loại chất thải khác nhau
Loại chất thải thải vào môi trường vừa đa dạng, vừa to lớn, vừa độc hại cao… chính là các chất thải của quá trình sản xuất, mà nhất là các chất thải công nghiệp Riêng ngành luyện kim đen, mỗi ngày đã thải ra môi trường xấp xỉ 6 triệu tấn chất thải rắn và xấp xỉ 3 km³ nước thải công nghiệp
Bên cạnh đó, con người trong đời sống, sinh hoạt và các hoạt động xã hội cũng thải ra rất nhiều chất thải sinh hoạt Chỉ mình chất thải sinh hoạt mỗi ngày, hiện nay đã là khoảng 23 triệu tấn / ngày và 0,8 km³ nước thải sinh hoạt Và lượng chất thải ngày càng tăng cao lên theo đà tăng của quy mô dân số và nâng cao đời sống Đồng thời, hàng ngày môi trường còn phải đón nhận rất nhiều chất thải khác, trong đó đáng ngại nhất là rác thải y tế; chất thải của các phòng và trung tâm nghiên cứu vũ trụ; chất thải từ hoạt động quân sự, chiến tranh; việc phát tán bụi và khí vào khí quyển từ hoạt động giao thông, xây dựng …
Ngoài ra bản chất của việc thải các loại chất thải vào môi trường, chính là việc đưa vào môi trường các loại chất xấu, đã không còn giá trị hữu ích, mà lại còn
có ảnh hưởng xấu đến các thành phần khác của môi trường Cho nên nếu tổng lượng chất thải thải vào môi trường vượt qua khả năng chịu đựng, hấp thụ, trung hòa của môi trường thì lúc đó các loại chất thải sẽ tồn đọng lại dẫn đến nguy cơ suy thoái môi trường, làm suy giảm, thậm chí triệt tiêu chức năng thứ 3 của môi trường
* Giải pháp:
Duy trì mức thải chất thải ra môi trường nhỏ hơn khả năng hấp thụ, trung hòa của môi trường (W<A)
Trang 5Đẩy mạnh áp dụng khoa học công nghệ hiện đại để kiểm soát chất thải tại nguồn, xử lý chất thải, tái chế chất thải,…
1.3 Tác động trực tiếp vào tổng thể môi trường
Trong quá trình tồn tại và phát triển, con người không chỉ sử dụng và thích nghi với các điều kiện tự nhiên mà còn cải tạo thiên nhiên, biến đổi các cảnh quan thiên nhiên thành các cảnh quan văn hóa, các hệ sinh thái tự nhiên thành các hệ sinh thái nhân tạo, tạo dựng những điều kiện mới nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của con người… đó chính là tác động trực tiếp vào tổng thể môi trường
Những tác động vào tổng thể môi trường bao gồm:
• Tác động tích cực: làm thay đổi môi trường theo hướng đẹp hơn, có lợi hơn
• Tác động tiêu cực: làm thay đổi môi trường theo hướng xấu đi, gây thiệt hại đến môi trường
Ví dụ việc con người phá rừng, lấp ao hồ, san đồi để xây dựng các thành phố, khu dân cư, xây dựng các trung tâm công nghiệp, thương mại, các trung tâm vui chơi giải trí, trường học Trong các hoạt động này, con người lấy bớt đi từ môi trường nhưng gần như là lấy đi toàn bộ các thành phần vật chất - trừ đất - để lấy bề mặt không gian cho các mục đích sử dụng mới Đồng thời có đưa vào môi trường, nhưng đưa vào môi trường các thành tạo vật chất cần thiết cho các quá trình hoạt động sắp tới của con người và cải tạo các thành phần khác môi trường theo mục đích trên Đây cũng là một tác động phổ biến của con người và đang là tác động mạnh mẽ tới môi trường theo quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và hiện đại hóa
Điều đáng lưu ý là tác động này có xu hướng mở rộng rất mạnh Tác động này rất có thể lại ngày càng tăng cao theo mức tăng quy mô dân số, theo việc thực hiện quyền lao động, theo việc nâng cao chất lượng cuộc sống…
4
Trang 6*Giải pháp :
Con người cần phát huy các tác động tích cực; ngăn ngừa, giảm thiểu những tác động tiêu cực đến môi trường
2.Thực trạng: Tác động của phát triển đến môi trường ở Phú Thọ
Phú Thọ là một tỉnh có tốc độ công nghiệp hóa và đô thị hóa mạnh mẽ Sự phát triển của kinh tế - xã hội đã có những tác động xấu tới môi trường mà người dân Phú Thọ đang là đối tượng trực tiếp chịu ảnh hưởng
Ô nhiễm môi trường nước:
Môi trường nước mặt ở Phú Thọ đang ô nhiễm ở mức báo động do tiếp nhận nước thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt tiêu chuẩn cho phép Tổng lượng nước thải công nghiệp trên địa bàn tỉnh khoảng 6.000 triệu m /năm, đặc trưng ô nhiễm bởi các chất hữu cơ, NH4+, coliform…3
Công ty Supe Phot phát và Hoá chất Lâm Thao và Công ty ắc quy Pin Vĩnh Phú mỗi ngày thải 12.000 m nước thải, Công ty Giấy Việt Trì thải 2000 – 25003
m3 nước thải/ngày Hầu hết các nhà máy sản xuất và khu đô thị đều chưa có hệ thống xử lý nước thải hoặc nếu có thì việc xử lý chưa đạt hiệu quả Nước thải sinh hoạt chảy theo các mương, cống rãnh tập trung rồi đổ vào các ao, hồ, sông
Nước sông Hồng: Những năm gần đây vấn đề xử lý nước thải của các cơ sở sản xuất có nước thải ra sông Hồng đã được các cơ sở quan tâm, một số đơn vị đã tuần hoàn sử dụng nước thải sau xử lý vào sản xuất, nên giảm lưu lượng và nồng
độ các chất ô nhiễm nước thải Nước Sông Lô: Thời gian gần đây, hoạt động kinh doanh tại các bến bãi tấp nập, mật độ giao thông đường thủy tăng cao, các phương tiện chuyên chở vật liệu thường xuyên, điều này gây ô nhiễm dòng sông cục bộ Bên cạnh đó, mô hình nuôi cá lồng trên sông của người dân dọc dòng sông Lô đã phát triển nhân rộng, đây cũng là tác nhân gây ô nhiễm về chất hữu cơ Tuy nhiên, chất lượng nước sông Lô vẫn được đánh giá là tốt, có thể dùng cấp cho sinh hoạt
Trang 7nhưng phải được xử lý trước khi sử dụng Nước Sông Đà: ít chịu tác động của hoạt động sản xuất công nghiệp, tuy nhiên, lại bị tác động của các hoạt động của các bến bãi kinh doanh cát, đánh bắt thuỷ sản, nuôi cá lồng trên sông, vận tải đường sông và một lượng nước thải sinh hoạt khu dân cư
Ô nhiễm môi trường không khí:
Môi trường không khí đang có dấu hiệu bị ô nhiễm chủ yếu do khí và bụi thải thải tập trung chủ yếu tại các khu vực đô thị, các khu công nghiệp, các khu vực khai thác chế biến khoáng sản đặc biệt là khai thác, chế biến đá xây dựng, các tuyến đường giao thông xuống cấp, lưu lượng xe tham gia giao thông nhiều phát sinh các khí thải, dung môi hữu cơ, bụi
Môi trường không khí bị ảnh hưởng bởi công nghiệp : Hầu hết, tất cả các khu, cụm công nghiệp, đều bị ô nhiễm bởi bụi Nguyên nhân, chủ yếu là do các hoạt động sản xuất với nhiều loại hình và sử dụng các nguyên, nhiên liệu trong quá trình sản xuất, vận chuyển Giá trị bụi quan trắc được cao nhất tại khu vực trước cổng Cảng Việt Trì, phường Bến Gót, thành phố Việt Trì Giá trị tiếng ồn quan trắc được cao nhất tại khu vực trước cổng công ty Cổ Phần Giấy Việt Trì, phường Bến Gót, thành phố Viê •t Trì
Môi trường không khí bị ảnh hưởng bởi làng nghề: Chất lượng không khí các khu vực này đã cải thiện tốt hơn do các lò gạch thủ công đã được thay thế dây truyền công nghệ, đường xá đã được tu sửa, làm mới
Ô nhiễm môi trường đất:
Trên địa bàn tỉnh Phú Thọ nhìn chung môi trường đất chưa bị ô nhiễm Tuy nhiên tại một số khu vực do các tác động của con người, do thải bỏ trực tiếp hoặc chôn lấp các loại chất thải sinh hoạt, chất thải nguy hại không hợp vệ sinh đã dẫn đến tình trạng môi trường đất đang có dấu hiệu bị ô nhiễm đặc biệt là tại các khu vực tiếp nhận trực tiếp các loại chất thải không được thu gom xử lý triệt để
6
Trang 8Ô nhiễm từ chất thải rắn:
Với dân số trên 1,3 triệu người thì sự tích lũy chất thải rắn đang trở thành một trong những vấn đề nghiêm trọng Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, các ngành sản xuất kinh doanh, dịch vụ các đô thị - khu công nghiệp được mở rộng và phát triển nhanh chóng, một mặt góp phần tích cực cho sự phát triển của tỉnh, mặt khác tạo ra một khối lượng chất thải rắn ngày càng lớn
3.Giải pháp
Tăng cường hiệu quả thực hiện quy hoạch, quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản, đặc biệt là nguồn tài nguyên nước Kiểm soát việc khai thác, sử dụng nước, xả thải gây ô nhiễm nguồn nước
Thực hiện nghiêm chế độ thẩm định công nghệ các dự án đầu tư Ứng dụng công nghệ xử lý rác thải hiện đại cho các khu đô thị và vùng nông thôn
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho mỗi người dân cũng như doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Kiện toàn đội ngũ cán
bộ có đủ năng lực và trình độ cao hoạt động trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường, biến đổi khí hậu ở các cấp
Hoàn thành cải tạo và nâng cấp hệ thống tiêu thoát nước mưa, nước thải sinh hoạt ở tất cả các đô thị và các khu, cụm công nghiệp
Quản lý, kiểm soát cơ bản chất lượng môi trường nước của các lưu vực sông, ngòi nhận nước thải từ cơ sở sản xuất công nghiệp, nước thải sinh hoạt đô thị, đặc biệt là sông Lô Xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên địa bàn tỉnh
An toàn hoá chất được kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt là các hoá chất có mức độ độc hại cao; việc sản xuất và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật gây ô nhiễm môi trường cần hạn chế tối đa
Trang 9Để thực hiện nghiêm Luật Bảo vệ môi trường 2020, Nghị định 08/2022 của Chính phủ và Thông tư 02/2022 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, tỉnh Phú Thọ đang tích cực rà soát các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất trên địa bàn để đôn đốc, hướng dẫn các đơn vị trong việc chủ động sớm lắp đặt các trạm quan trắc môi trường tự động theo quy định:
Công ty Cổ phần ximăng VICEM Sông Thao ở xã Ninh Dân, huyện Thanh
Ba, tỉnh Phú Thọ đầu tư gần 20 tỷ đồng lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải online
và chính thức đấu nối, truyền số liệu về Trạm điều hành quan trắc tự động của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ và Tổng Công ty VICEM để theo dõi từ tháng 9/2019 Tháng 7/2021, công ty tiếp tục lắp đặt bổ sung đầu đo áp suất tại các ống khói và lắp đặt camera theo dõi hệ thống quan trắc khí thải online, giúp việc giám sát môi trường được minh bạch, khách quan, liên tục
Nâng cấp, bổ sung mạng lưới tự động quan trắc khí tượng thủy văn Tại Khu công nghiệp Phú Hà, thị xã Phú Thọ, sự “đón đầu” của Tổng Công ty Viglacera khi xây dựng trạm xử lý nước thải khu công nghiệp chính là quyết sách quan trọng, mang lại lợi ích kép khi vừa thể hiện tránh nhiệm xã hội đối với môi trường, đảm bảo chất lượng nước thải sau xử lý đạt tiêu chuẩn cột A-mức tiêu chuẩn cao nhất của ngành môi trường hiện nay
C KẾT LUẬN
Bảo vệ môi trường song song với phát triển kinh tế là vấn đề mang tính toàn cầu, là một trong những nhân tố quyết định sự phát triển bền vững của đất nước Một nền kinh tế ổn định, vững vàng thì cần đi đôi với hệ cân bằng sinh thái môi trường trong sạch Môi trường là ngôi nhà chung của thế giới, vì vậy chúng ta cần bảo vệ giữ gìn và phát triển kinh tế một cách lành mạnh Tỉnh Phú Thọ đang có những bước chuyển mình tích cực, người dân nhận thức sâu sắc và có trách nhiệm hơn Nhờ phát triển môi trường bền vững mà Phú Thọ họ đã nâng tầm giá trị kinh
tế của tỉnh mình
8
