Tổng quan kinh tế xã hội tỉnh hà tĩnh và sự thành công của bưởi phúc trạch “đệ nhất quả” của hà tĩnh

Đối tượng nghiên cứu Nền kinh tế- xã hội của tỉnh Hà Tĩnh và đầu ra của bưởi Phúc Trạch mùa dịch... Tình hình kinh tế hiện nay Năm 2021 là một năm hết sức khó khăn của nước ta nói chung

BỘ TÀI CHÍNH

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH



BÁO CÁO NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Đề Tài: Tổng quan kinh tế - xã hội tỉnh Hà Tĩnh và sự thành công của bưởi Phúc

Trạch - “Đệ nhất quả” của Hà Tĩnh

Thành Viên:

Đặng Phương Linh Lớp: CQ59/22.06CLC

Nguyễn Thị Thùy Linh Lớp: CQ59/22.06CLC

Phan Thị Khánh Ly Lớp: CQ59/22.06CLC

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Đối tượng nghiên cứu 1

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết cấu của bài báo cáo nghiên cứu 2

THÂN BÀI 3

PHẦN I: TỔNG QUAN KINH TẾ- XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH 3

1 Đặc điểm tự nhiên và xã hội tỉnh Hà Tĩnh 3

2 Dân số- Xã hội 3

3 Tình hình kinh tế hiện nay 4

PHẦN II: BƯỞI PHÚC TRẠCH- ĐỆ NHẤT QUẢ HÀ TĨNH 8

1 Đặc điểm của bưởi Phúc Trạch 8

2 Những thành tựu của bưởi Phúc Trạch 9

3 Vấn đề thị trường và đầu ra cho bưởi Phúc Trạch” mùa dịch Covid 19” 10

PHẦN III: NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM ÁP DỤNG 11

KẾT LUẬN 11

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hà Tĩnh là một tỉnh biên giới ở miền Trung nước ta Những năm gần đây, Hà Tĩnh có những bước tiến đáng kể trong nền kinh tế, đặc biệt còn được đánh giá

là “Tỉnh phát triển kinh tế vượt trội, bước tiến ngoạn mục vào Top đầu kinh tế

cả nước” Đó là một thành tích rất đáng tự hào trong hoàn cảnh dịch bệnh Covid 19 đang diễn ra căng thẳng Đồng thời, Chính phủ đang có những phương hướng chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp của tỉnh Hà Tĩnh Khi áp dụng những thành tựu của công cuộc công nghiệp hóa- hiện đại hóa, công nghệ số 4.0 vào nền kinh tế Đặc biệt là vào thị trường cho bưởi Phúc Trạch- một đặc sản trứ danh của vùng đất Hà Tĩnh Từ đó đưa các loại nông sản khác của Hà Tĩnh dễ dàng tiếp cận thị trường, đầu ra ổn định để phát triển kinh tế

Chính vì thế chúng em chọn đề tài” Tổng quan kinh tế-xã hội tỉnh Hà Tĩnh

và sự thành công của bưởi Phúc Trạch-“đệ nhất quả” của Hà Tĩnh” Để đưa ra một bản báo cáo hoàn tất, toàn diện về địa lý - kinh tế - xã hội Hà Tĩnh và cái nhìn tiềm năng cho bưởi Phúc Trạch

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Nghiên cứu tổng quan về vị trí địa lý- điều kiện tự nhiên của tỉnh Hà Tĩnh

- Tìm hiểu về nền kinh tế-xã hội của tỉnh trong điều kiện tình hình dịch bệnh COVID-19 đang diễn ra

- Tìm hiểu, làm rõ hơn về đặc sản bưởi Phúc Trạch; hướng đi mới cho thị trường bưởi Phúc Trạch mùa dịch Từ đó mở rộng ra cho các loại nông sản khác của tỉnh

3 Đối tượng nghiên cứu

Nền kinh tế- xã hội của tỉnh Hà Tĩnh và đầu ra của bưởi Phúc Trạch mùa dịch

4 Phương pháp nghiên cứu

- Thu thập, tổng hợp, phân tích các nguồn vầ thống kê số liệu thực tế

- Trên cơ sở tiến hành thu thập, tham khảo tài liệu có liên quan, từ đó phân tích, chọn lọc, bổ sung và hệ thống hóa tài liệu để phục vụ cho bản báo cáo

- Phân tích bản đồ biểu đồ

- Phương pháp đánh giá nhận xét

5 Kết cấu của bài báo cáo nghiên cứu

Phần I: Tổng quan kinh tế- xã hội của tỉnh Hà Tĩnh

Phần II: Bưởi Phúc Trạch- “đệ nhất quả” của Hà Tĩnh

Phần III: Những bài học kinh nghiệm áp dụng

THÂN BÀI

PHẦN I: TỔNG QUAN KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH

1 Đặc điểm tự nhiên và xã hội tỉnh Hà Tĩnh

a) Vị trí địa lý

Hà Tĩnh là tỉnh thuộc vùng Duyên hải Bắc Trung Bộ, phía Bắc giáp tỉnh Nghệ An, phía Nam giáp tỉnh Quảng Bình, phía Đông giáp biển Đông và phía Tây giáp Lào

b) Khí hậu

Hà Tĩnh nằm trong khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa với đặc trưng của khí hậu miền Bắc có mùa đông lạnh Tuy nhiên, do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc từ lục địa Trung Quốc tràn về bị suy yếu nên mùa đông đã bớt lạnh hơn và ngắn hơn so với các tỉnh miền Bắc và chia làm hai mùa rõ rệt là mùa lạnh và mùa nóng

c) Đặc điểm địa hình

Hà Tĩnh nằm ở phía Đông dãy Trường Sơn có địa hình hẹp và dốc nghiêng dần từ Tây sang Đông Địa hình đồi núi chiếm gần 80% diện tích tự nhiên, đồng bằng có diện tích nhỏ, bị chia cắt bởi các dãy núi và sông suối

Hà Tĩnh có 4 dạng địa hình bao gồm: núi trung bình uốn nếp khối nâng lên mạnh; núi thấp uốn nếp nâng lên yếu; thung lũng kiến tạo - xâm thực; địa hình trung bình trên dưới 3m, bị uốn lượn theo mức độ thấp ra cửa biển Các loại địa hình này đã tạo cho Hà Tĩnh nhiều cảnh quan du lịch có giá trị

2 Dân số - Xã hội

Theo số liệu từ Cục Thống kê, Hà Tĩnh hiện có 695.257 người trong độ tuổi lao động (15 - 60 tuổi đối với nam và 15 - 55 tuổi đối với nữ) Trong đó, số lao động có việc làm là 678.693 người (chiếm 97,62%); số người không có việc làm là 16.564 người (chiếm 2,38%)

Tỷ trọng lao động làm việc trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 51,32% (tương ứng 348.325 người); công nghiệp - xây dựng chiếm 17,51% (tương ứng 118.866 người); thương mại - dịch vụ chiếm 31,17% (tương ứng 211.502 người)

Sơ đồ tổng quan dân số và lao động tỉnh Hà Tĩnh 2021

Theo đó, trong quý I/2021, số người được giải quyết việc làm và xuất khẩu lao động là 5.952 người, đạt 27,05% kế hoạch năm 2021, tăng 43,35% so cùng

kỳ năm 2020

Cụ thể, lao động được giải quyết việc làm thông qua các chương trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh là 2.866 người, tăng 25,76%; lao động đi làm việc ngoại tỉnh 907 người, tăng 57,74%; xuất khẩu lao động 2.179 người, tăng 55,75%

Thị trường xuất khẩu lao động ở Hà Tĩnh chủ yếu làm việc tại Nhật Bản với 1.290 người (chiếm 59,2% trong tổng số người đi xuất khẩu lao động); Đài Loan là 758 người (chiếm 34,79%); các nước khác là 131 người (chiếm 6,01%)

1 Tình hình kinh tế hiện nay

Năm 2021 là một năm hết sức khó khăn của nước ta nói chung và của tỉnh

Hà Tĩnh nói riêng khi phải đối mặt với dịch bệnh COVID-19 căng thẳng đồng thời xuất hiện dịch bệnh trong chăn nuôi Nhưng cả hệ thống chính trị và nhân dân tỉnh nhà đã tập trung nỗ lực phòng chống dịch, triển khai thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ để tháo gỡ khó khăn, duy trì và phát triển sản xuất, kinh doanh đạt được kết quả nổi bật trên nhiều lĩnh vực

Theo số liệu được công bố, tốc độ tăng trưởng GRDP năm 2021 của tỉnh Hà Tính ước tính tăng 5,02% so với năm 2020, xếp thứ 4 trong 6 tỉnh Bắc Trung

Bộ và Duyên hải miền Trung GRDP bình quân đầu người ước tính đạt 67,03 triệu đồng/người/năm

Về cơ cấu kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 15,52%; khu vực công nghiệp - xây dựng chiếm 43,95%; khu vực dịch vụ chiếm 31,76%; khu vực thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm chiếm 8,77%

Sản xuất nông - lâm nghiệp và thủy sản năm 2021 diễn ra trong điều kiện thời tiết thuận lợi, năng suất cây trồng đạt khá, đặc biệt là lúa xuân đạt năng suất cao nhất từ trước đến nay với 58,95 tạ/ha Hoạt động chăn nuôi trâu, bò, lợn vẫn gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh tả lợn Châu Phi và viêm da nổi cục ở trâu, bò; chăn nuôi gia cầm phát triển tốt Sản lượng lâm nghiệp tăng so với cùng kỳ; do diện tích rừng đã tới tuổi khai thác, sản phẩm chủ yếu cây keo, tràm thời gian và chi phí chăm sóc không nhiều trong khi lợi nhuận đạt khá Sản xuất thủy sản đang nỗ lực ổn định trong trạng thái bình thường mới và tuân thủ các biện pháp phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Khu vực công nghiệp và xây dựng, tính chung cả năm 2021, ngành công nghiệp tăng 12,64% so với cùng kỳ năm trước Trong đó, ngành khai khoáng tăng 11,95%; ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 18,68%; bên cạnh sự tăng trưởng của ngành công nghiệp chế biến chế tạo; khai khoáng thì ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hoà không khí năm 2021 gặp khó khăn Sản lượng điện sản xuất ước đạt 10.896 triệu kwh

(giảm 7,44%) so với năm 2021; ngành quản lý và xử lý rác thải, nước thải giảm 20,10% so với cùng kỳ năm trước

Ngành xây dựng năm 2021 giảm 3,63% so với cùng kỳ năm 2020 Năm

2021, hoạt động xây dựng trên địa bàn tiếp tục gặp khó khăn Một số dự án lớn trên địa bàn tạm ngừng thi công do thiếu nguyên vật liệu cũng như chưa kí hợp đồng đầu ra như: Dự án nhà máy sản xuất gỗ MDF; Dự án nhà máy gỗ An Việt Phát đã hoàn thành giai đoạn 1, chưa thi công giai đoạn 2;…

Khu vực dịch vụ, năm 2021 giảm 0,7%, đây là năm thứ hai khu vực này có mức tăng trưởng âm kể từ khi xảy ra sự cố môi trường biển năm 2016 Trong khu vực dịch vụ, ngành bán buôn và bán l• giảm 2,27% so với năm 2020; hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm có mức tăng khá 12,09% Ngành dịch

vụ lưu trú và ăn uống giảm 23,32%; ngành vận tải, kho bãi giảm 9,55% Do tâm lý lo ngại về dịch bệnh, người tiêu dùng vẫn ưu tiên mua sắm các nhóm hàng hóa thiết yếu và hạn chế các nhóm hàng hóa chưa thật sự cần thiết Hoạt động vận tải hành khách, lưu trú ăn uống tiếp tục là những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề do thực hiện các biện pháp giãn cách

Năm 2021, tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn ước đạt 27.314,3 tỷ đồng, đạt 90% kế hoạch giao và tăng 5,06% so với cùng kỳ năm trước, tương đương với 31% GRDP, trong đó:

Thứ nhất, nguồn vốn Nhà nước trên địa bàn ước đạt 8.039 tỷ đồng, tăng 10,87% so với cùng kỳ năm trước

Thứ hai, nguồn vốn khu vực ngoài nhà nước ước đạt 17.898 tỷ đồng, tăng 18,02% so với cùng kỳ

Thứ ba, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ước đạt 1377 tỷ đồng, giảm mạnh so với cùng kỳ (giảm 61,58%)

Sơ đồ tổng quan về vốn đầu tư của tỉnh Hà Tĩnh năm 2021

Tóm lại, năm học 2021 - 2022, mặc dù tăng trưởng chưa đạt so với kế hoạch

đề ra, tuy nhiên trong bối cảnh dịch bệnh Covid 19 ảnh hưởng tiêu cực tới mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, kết quả đạt được cũng đã khẳng định sự nỗ lực của các cấp, các ngành, các tổ chức doanh nghiệp và người dân trong thực hiện

“nhiệm vụ kép”, vừa đẩy mạnh phòng chống dịch COVID-19, vừa phát triển kinh tế xã hội

Tại buổi họp báo, Cục Thống kê cũng đã dành nhiều thời gian giải đáp một

số câu hỏi của các đại biểu về vấn đề liên quan đến tình hình kinh tế - xã hội năm 2021 như: những yếu tố tạo ra kết quả tăng trưởng kinh tế GDP trong điều kiện khó khăn, ảnh hưởng của dịch bệnh; những khó khăn của hoạt động thương mại - dịch vụ khi có mức tăng trưởng âm (-0,7%); khuyến nghị những chính sách để ổn định chỉ số CPI trong năm 2022

PHẦN II: BƯỞI PHÚC TRẠCH - ĐỆ NHẤT QUẢ HÀ TĨNH

Hà Tĩnh được gọi là vùng đất miền Trung đầy nắng và gió Nhưng tại vùng đất khắc nghiệt này, thiên nhiên đã ban tặng cho nơi đây một loại đặc sản, một loại quả được mệnh danh là “đệ nhất quả” của đất Hà Tĩnh - bưởi Phúc Trạch

Từ thời nhà Nguyễn, bưởi Phúc Trạch đã được đưa vào cung để tiến vua Và

“Phúc Trạch” là một xã của huyện Hương Khê - nơi xuất xứ của loại cây này Đây là một trong 15 sản phẩm chủ lực của tỉnh Hà Tĩnh và được công nhận là một trong 8 loại trái cây quý hiếm của cả nước cấm xuất khẩu giống

1 Đặc điểm của bưởi Phúc Trạch

Bưởi Phúc Trạch có đặc điểm không giống với các loại bưởi khác Quả bưởi

có hình cầu dẹt hoặc hình tròn, đế quả hơi lõm, bề ngang và chiều cao gần bằng nhau, cuống quả không lồi Vỏ không trơn không ráp, khi chín quả có màu vàng chanh Cân nặng một quả khoảng 700gam-1.5kg Với hương vị ngọt thanh xen lẫn một chút chua nhè nhẹ, tạo ra vị “giôn giốt” thích hợp khẩu vị của nhiều người tiêu dùng Điểm đặc biệt tạo nên yếu tố quan trọng trong hương vị của bưởi Phúc Trạch chính là vị the nhẹ, nó không đủ để làm cho người thưởng thức thấy the mà chỉ đủ để làm tăng thêm độ đậm đà và lưu dữ vị ngọt lâu hơn sau khi ăn

Đây là loại quả có năng suất quả cao khi một cây có tuổi trên 20 năm nhưng vẫn cho quả từ 80-120 quả Bưởi Phúc Trạch nở hoa từ nửa cuối tháng 1 và nở

rộ và giữa tháng 2 Mùa bưởi chỉ kéo dài trong 3 tháng từ tháng 7 đến tháng 9

âm lịch Loại quả này rất dễ bảo quản và bảo quản được rất lâu (khoảng 3- 5 tháng) nếu vùi bưởi vào cát ẩm hoặc bôi vôi vào cuống để ở nơi thoáng mát Với đặc điểm là một loại bưởi chua, hương vị của loại bưởi này thay đổi theo mùa vụ và vùng đất trồng nó Bưởi này rất khắt khe về thời vụ Không những thế, vùng đất trồng loại quả này cũng rất quan trọng Khi cả tỉnh Hà Tĩnh

hương vị tại mỗi địa phương là hơi khác đi một chút Hương vị bưởi Phúc Trạch chính gốc, ngon nhất là ở trung tâm của các xã Hương Trạch, xã Phúc Trạch Nếu càng đi ra xa khỏi trung tâm này, hương vị của nó sẽ giảm đi Lý do

là bởi vì loại bưởi này chịu ảnh hưởng và gắn liền với điều kiện sinh thái rất lớn Vùng tốt nhất là Hương Trạch - Phúc Trạch, nơi đây có loại đất sét mịn, kết hợp với đất phù sa của sông Ngàn Sâu Thêm vào đó là đây là vùng chịu ảnh hưởng của gió Lào thấp nhất, nên hạn chết bớt được những tác hại của gió Lào Như vậy, bưởi Phúc Trạch là một loại đặc sản duy nhất chỉ có ở tỉnh Hà Tĩnh

mà các vùng khác có giống chưa chắc đã có thể cho ra một bưởi Phúc Trạch có hương vị chính gốc như thế được

2 Những thành tựu của bưởi Phúc Trạch

Được biết đến là một loại quả đặc sản với danh xưng “đệ nhất quả”, nhưng bưởi Phúc Trạch thật sự được mọi người biết đến và trở nên nổi tiếng khi đạt được huy chương tại cuộc thi rau quả Đông Dương do chính quyền thuộc địa Pháp tổ chức vào năm 1938 Và từ đây bưởi Phúc Trạch đã được xuất khẩu sang Hồng Kông Và tạp chí “The Far East Economic Review” của Hồng Kông

đã đánh giá có nội dung như sau: tại miền Trung Việt Nam có một loại bưởi đặc biệt ngon càng ăn, bạn lại càng muốn thưởng thức nó thật nhiều

Vào năm 2002, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã công nhận bưởi Phúc Trạch là một trong 7 loại cây ăn quả quý hiếm cấm xuất khẩu giống Đến năm 2004, Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chính thức cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa cho sản phẩm bưởi Phúc Trạch Năm 2006, bưởi Phúc Trạch được chọn làm quá tiếp các đại biểu dự Hội nghị APEC tại Hà Nội Năm 2010, loại quả này đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý số 00022 theo Quyết định 2180/QĐ-SHTT Năm

2012, bưởi Phúc Trạch đã được Tổ chức kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục được công nhận vào Top 50 đặc sản trái cây nổi tiếng của Việt Nam theo bộ tiêu chí

công bố giá trị đặc sản Việt Nam Và mới đây nhất là vào tháng 8/2020, bưởi Phúc Trạch được Liên minh Châu Âu (EU) bảo hộ chỉ dẫn địa lý

Có thể thấy, bưởi Phúc Trạch Hà Tĩnh xứng đáng với danh xưng “đệ nhất quả” khi thiết lập được rất nhiều thành tựu kể trên Và để có được “danh tiếng” như thế đòi hỏi người dân - những nông hộ và các cấp Chính quyền Hà Tĩnh phải nỗ lực rất nhiều

3 Vấn đề thị trường và đầu ra cho bưởi Phúc Trạch “mùa dịch Covid 19”

Năm 2021 được xem là một năm đầy biến động của thế giới khi phải đối mặt với đại dịch COVID-19 và Việt Nam cũng tương tự, khi số ca nhiễm đạt kỷ lục Đối mặt với vấn đề dịch bệnh, thị trường mua bán gặp rất nhiều khó khăn và bưởi Phúc Trạch cũng đối mặt với tình trạng khó tìm được đầu ra trong lúc dịch bệnh căng thẳng như thế này

Theo số liệu thống kê của huyện Hương Khê - Hà Tĩnh (2021), diện tích trồng bưởi là 2.700ha với sản lượng ước tính khoảng 21.000 tấn có giá trị quy

ra là 700 tỷ đồng Nhưng số lượng lớn bưởi này lại có nguy cơ mất trắng vì ít người mua, thị trường đầu ra lúc trước gặp nhiều khó khăn vì dịch bệnh diễn ra Theo như khảo sát tình hình tại một số nông hộ biết được, năm 2021 là một năm bội thu khi số lượng bưởi cho thu hoạch là lớn hơn so với năm trước Nhưng lượng thương lái tới thu mua là rất ít và lý do chính là do dịch bệnh Một số nông hộ có người thân từ nơi xa trở về cách ly tại nhà, điều này khiến không có khách nào tới thu mua Dịch bệnh diễn ra khiến giá cước vận chuyển tăng lên đột ngột Khi năm trước phí vận chuyển là 30.000 - 50.000 đồng/ bì, nay giá tăng lên gấp năm lần, gây áp lực lên thương lái từ đó chèn ép tới những người nông hộ Vì điều này mà giá bưởi tại vườn bị hạ xuống chỉ còn 7.000 -16.000 đồng/bì nhưng cũng rất ít thương lái tới mua, gây khó khăn rất lớn cho người trồng bưởi Một điều khiến cho các nông hộ hạ giá bưởi đến thế là vì