Phân tích sự can thiệp của chính phủ trên thị trường hàng hóa dịch vụ trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo, trong bối cảnh dịch bệnh covid 19 như hiện nay

Phân tích sự can thiệp của chính phủ trên thị trường hàng hóa dịch vụ trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo, trong bối cảnh dịch bệnh covid 19 như hiện nay Phân tích sự can thiệp của chính phủ trên thị trường hàng hóa dịch vụ trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo, trong bối cảnh dịch bệnh covid 19 như hiện nayPhân tích sự can thiệp của chính phủ trên thị trường hàng hóa dịch vụ trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo, trong bối cảnh dịch bệnh covid 19 như hiện nay

Mục lục

Lời mở đầu 1

I Lý do chọn đề tài 2

1 Tính cấp thiết của đề tài 2

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Phương pháp nghiên cứu 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 4

1 Khái niệm về thị trường hàng hóa và dịch vụ 4

1.1 Khái niệm về thị trường: 4

1.2 Khái niệm về thị trường hàng hóa và dịch vụ 4

1.3 Đặc điểm của thị trường hàng hóa và dịch vụ: 4

2 Khái niệm thị trường cạnh tranh hoàn hảo 4

2.1 Khái niệm cạnh tranh hoàn hảo 4

2.2 Khái niệm mô hình cạnh tranh hoàn hảo 5

2.3 Đặc trưng của thị trường cạnh tranh hoàn hảo: 5

3 Khái niệm về sự can thiệp của chính phủ vào thị trường 5

3.1 Khái niệm 5

3.2 Các hình thức can thiệp của chính phủ vào thị trường 5

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ CÁC CHÍNH SÁCH CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ VÀO THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ TRƯỚC NHỮNG BIẾN ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH HOÀN HẢO, TRONG BỐI CẢNH ĐẠI DỊCH COVID 19 7

1 Bối cảnh hiện nay 7

1.1 Tình hình kinh tế việt nam trong ba năm gần đây 7

2 Những chính sách của chính phủ nhằm can thiệp vào thị trường hàng hóa và dịch vụ trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo 8

2.1 Giá sàn 8

2.2 Thuế 9

2.3 Trợ cấp 11

3 Đánh giá chung 12

3.1 Tích cực 12

3.2 Tiêu cực 12

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY/ HOÀN THIỆN 13

Tài liệu tham khảo 15

Lời mở đầu.

Đại dịch Covid-19 diễn ra từ cuối năm 2019 đến nay đã và đang gây ra những ảnh hưởng toàn diện, sâu rộng đến tất cả các quốc gia trên thế giới về mọi mặt từ y tế, giáo dục tới kinh tế, chính trị Đặc biệt là kinh tế toàn cầu đã bị ảnh hưởng về mọi mặt, rơi vào tình trạng suy thoái kinh tế nghiêm trọng nhất trong lịch sử Có thể nói bức tranh về nền kinh tế toàn cầu đã trải qua một năm đầy biến động với “gam màu tối” là chủ đạo do ảnh hưởng trầm trọng bởi dịch Covid-19 Đại dịch Covid-19 xuất hiện tại Việt Nam từ tháng

1 năm 2020 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tất cả các lĩnh vực tại tất cả các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Việt Nam là một quốc gia có độ mở nền kinh tế lớn, hội nhập quốc tế sâu rộng, cũng chịu nhiều tác động của dịch bệnh Covid-19 Mặc dù nước ta đã

có sự kiểm soát dịch bệnh thành công bước đầu, nhưng Covid-19 đã ảnh hưởng không nhỏ đến tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, gây gián đoạn chuỗi cung ứng sản xuất và lưu thông hàng hóa, một số ngành như: xuất, nhập khẩu, hàng không, du lịch, dịch vụ lưu trú,

ăn uống, y tế, giáo dục, lao động, việc làm bị tác động trực tiếp; nhiều doanh nghiệp phá sản, giải thể, tạm dừng hoạt động, thu hẹp quy mô, v.v

I Lý do chọn đề tài

1 Tính cấp thiết của đề tài

Có thể thấy, đại dịch Covid 19 đã có nhiều ảnh hưởng tiêu cực tới mọi mặt của nền kinh tế, gây ra một cuộc khủng hoảng kép về y tế và kinh tế tại Việt Nam và hầu hết các quốc gia trên thế giới Trong khi đó, Việt Nam đang phát triển theo hướng thị tường cạnh tranh, mở cửa nền kinh tế để hội nhập với thế giới, điều này vừa là cơ hội vừa là thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam Khi mà hầu hết các doanh nghiệp Việt đều là các doanh nghiệp non trẻ, sức cạnh tranh còn kém, bởi vậy sự can thiệp, các chính sách của chính phủ là rất quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, của thị trường hàng hóa dịch vụ Bằng những hướng đi đúng đắn và cách chính sách hỗ trợ của chính phủ mà Việt Nam đã kiểm soát tốt dịch Covid-19, và nền kinh tế đã có những dấu hiệu hồi phục rõ nét sau 9 tháng chịu những ảnh hưởng nghiêm trọng Chính vì tính

cấp thiết và quan trọng của tình trạng này mà em quyết định chọn đề tài: “Phân tích sự

can thiệp của chính phủ trên thị trường hàng hóa dịch vụ trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo, trong bối cảnh dịch bệnh covid 19 như hiện nay.”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát: qua các nghiên cứu, thu thập số liệu, bài viết này muốn phân

tích sự can thiệp, các chính sách của chính phủ có ảnh hưởng như thế nào trên thị trường hàng hóa và dịch vụ trước những biến động không ngừng của thị tường cạnh tranh hoàn hảo, trong bối cảnh dịch bệnh hết sức phức tạp như hiện nay Từ đó có thể thấy rõ được thực trạng của tình hình và đưa ra một số giải pháp để thúc đẩy và hoàn thiện hơn các chính sách của chính phủ

Mục tiêu cụ thể: để đạt được mục tiêu tổng quát trên, bài viết có ba mục tiêu cụ thể

đó là:

- Phân tích để làm rõ cơ sở lý thuyết về ảnh hưởng của sự can thiệp của chính phủ trên thị trường hàng hóa dịch vụ trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo

- Phân tích để thấy rõ thực trạng về sự can thiệp của chính phủ có ảnh hưởng như thế nào tới thị trường, tới nền kinh tế

- Đưa ra một số giải pháp để thúc đẩy và hoàn thiện các chính sách của chính phủ.

3 Phương pháp nghiên cứu.

Khoảng thời gian nghiên cứu: từ khi bùng phát dịch bệnh Covid 19 tới nay (cuối năm 2019 – cuối năm 2021)

- Phương pháp sưu tầm: đây là một phương pháp quan trọng vì trên cơ sở số liệu đã

sưu tầm trên sách báo, Internet liên quan đến chủ đề, từ đó có thể rút ra được những ảnh hưởng của sự can thiệp của chính phủ tới nền kinh tế nói chung và thị trường hàng hóa trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo nói riêng

- Phương pháp phân tích tổng hợp: trong quá trình nghiên, các số liệu cụ thể về ảnh

hưởng của sự can thiệp của chính phủ như giá trị sản phẩm, GPD, giá trị sản xuất, tiêu dùng, xuất nhập khẩu thu được cần được phân tích – tổng hợp để có những cái nhìn tổng quan về vấn đề đang nghiên cứu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT.

1 Khái niệm về thị trường hàng hóa và dịch vụ.

1.1 Khái niệm về thị trường:

Thị trường là một phạm trù riêng có của nền sản xuất hàng hóa Hoạt động của thị trường được thực hiện qua ba nhân tố đó là: nhu cầu, lượng cung ứng, giá cả Ba nhân tố

có mối quan hệ mật thiết với nhau

1.2 Khái niệm về thị trường hàng hóa và dịch vụ.

Thị trường hàng hóa và dịch vụ là bộ phận quan trọng đối với nền kinh tế nước ta,

là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa và dịch vụ Khi nói đến thị trường hàng hóa dịch vụ, chủ yếu đề cập đến các loại hàng hóa và dịch vụ là sản phẩm cuối cùng và phục vụ tiêu dùng

1.3 Đặc điểm của thị trường hàng hóa và dịch vụ:

- Thị trường hàng hóa dịch vụ chịu ảnh hưởng từ các chính sách của Chính phủ: Phần lớn các loại hàng hóa đều có sản phẩm thay thế nên sự chuyển dịch từ thị

trường này sang thị trường khác tương đối dễ dàng, ít tốn kém nhưng chịu ảnh hưởng trước các biến động của môi trường

- Thị trường hàng hóa dịch vụ mang tính cạnh tranh cao: Nhu cầu đa dạng, thu

nhập tăng lên đã làm cho cầu thị trường phong phú và biến đổi khôn lường Nhà kinh doanh đều phải đảm bảo chất lượng hàng hoá, giá cả phù hợp và có dịch vụ tối ưu với các yêu cầu của khách hàng Mức giá và chất lượng hàng hóa, dịch vụ

được cung ứng quyết định bởi thị trường thông qua quan hệ cung-cầu

- Thị trường hàng hóa dịch vụ có sự phân chia về hình thức: Theo phương thức mua

bán: bán buôn-bán lẻ.Theo hình thức tổ chức: tập trung-phi tập trung Theo phạm vi: cả nước-địa phương-quốc tế…Dù phân loại theo hình thức nào thì mối liên hệ giữa thị trường đều có sức ảnh hưởng lớn đến toàn bộ hệ thống thị trường

2 Khái niệm thị trường cạnh tranh hoàn hảo.

2.1 Khái niệm cạnh tranh hoàn hảo.

Cạnh tranh hoàn hảo là cạnh tranh trong một mô hình kinh tế được mô tả là một mẫu kinh tế thị trường lý tưởng, ở đó không có người sản xuất hay người tiêu dùng nào

có quyền hay khả năng khống chế được thị trường, làm ảnh hưởng đến giá cả Cạnh tranh hoàn hảo được cho là sẽ dẫn đến hiệu quả kinh tế cao Những nghiên cứu về các thị

trường cạnh tranh hoàn hảo cung cấp cơ sở cho học thuyết về cung và cầu Thị trường cạnh tranh hoàn hảo là thị trường trong đó có nhiều người mua, nhiều người bán và không người mua, người bán nào có thể ảnh hưởng đến giá cả thị trường

2.2 Khái niệm mô hình cạnh tranh hoàn hảo.

Mô hình cạnh tranh hoàn hảo là mô hình được mô tả là một mẫu kinh tế thị trường

lý tưởng, ở đó không có người sản xuất hay người tiêu dùng nào có quyền hay khả năng khống chế được thị trường, làm ảnh hưởng đến giá cả Cạnh tranh hoàn hảo được cho là

sẽ dẫn đến hiệu quả kinh tế cao

2.3 Đặc trưng của thị trường cạnh tranh hoàn hảo:

- Các hãng cạnh tranh hoàn hảo là những người chấp nhận giá bởi vì mỗi một hãng

cá biệt trên thị trường là quá nhỏ so với toàn bộ thị trường nên hãng không thể gây ảnh hưởng đến giá thị của hàng hóa hay dịch vụ hãng sản xuất ra khi thay đổi sản lượng của hãng

- Tất cả các hãng sản xuất một loại hàng hóa đồng nhất hay được tiêu chuẩn hóa hoàn hảo Sản phẩm của một hãng này trong mộ thị trường cạnh tranh hoàn hảo giống với sản phẩm của mọi hãng khác Điều kiện này đảm bảo rằng những người mua hàng quan với hãng sản xuất ra sản phẩm họ mua Những sự khác biệt sản phẩm, cho dù là thực hay ảo, là không thể xảy ra trong cạnh tranh hoàn hảo

- Việc gia nhập và rút lui khỏi thị trường cạnh tranh hoàn hảo là không hạn chế Không hề có những rào cản nào ngăn cản các hãng mới gia nhập thị trường và không có điều gì ngăn cản các hãng đang tồn tại trên thị trường rút lui khỏi thị trường

- Thông tin hoàn hảo cho người tiêu dùng về chất lượng sản phẩm sao cho người mua nhận thất những sản phẩm giống nhau của doanh nghiệp khác nhau là như nhau Thậm chí các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm đồng nhất, họ cũng có thể định giá sản phẩm của mình khác với người khác nếu người mua không có thông tin hoàn hảo về chất lượng và đặc tính của sản phẩm ấy

3 Khái niệm về sự can thiệp của chính phủ vào thị trường.

3.1 Khái niệm.

Trong thực tế, hầu hết các thị trường không hoạt động hoàn toàn tự do Hệ thống kinh tế ở hầu hết các nước không hoàn toàn là hệ thống kinh tế thị trường tự do thuần túy,

mà là hệ thống kinh tế hỗn hợp Chính phủ thường can thiệp trực tiếp hay gián tiếp vào thị trường bằng một số biện pháp Sự can thiệp này nhằm mục đích làm thay đổi giá cả và

số lượng hàng hóa và dịch vụ

3.2 Các hình thức can thiệp của chính phủ vào thị trường.

- Giá sàn hay giá tối thiểu: là mức giá tối thiểu mà nhà nước qui định Trong trường hợp này, người mua không thể trả giá với mức giá thấp hơn giá sàn Khi định ra giá sàn về một loại hàng hoá, nhà nước muốn bảo vệ lợi ích của những người cung ứng hàng hoá

- Giá trần: là mức giá tối đa mà nhà nước buộc những người bán phải chấp hành Khi thiết lập mức giá trần, mục tiêu của nhà nước là kiểm soát giá để bảo vệ những người tiêu dùng

- Sự can thiệp gián tiếp của chính phủ: thuế và trợ cấp Trong thực tế, đôi khi chính phủ xem việc đánh một mức thuế trên một đơn vị hàng hóa như là một hình thức phân phối lại thu nhập, hay hạn chế việc sản xuất hay tiêu dùng một loại hàng hóa hay dịch vụ nào đó Ngược lại đối với trường hợp đánh thuế, chính phủ xem việc trợ cấp một khoản tiền nào đó trên một đơn vị hàng hóa như là một hình thức hỗ trợ cho sản xuất hay tiêu dùng

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ CÁC CHÍNH SÁCH CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ VÀO THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ TRƯỚC NHỮNG BIẾN ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH HOÀN HẢO, TRONG BỐI CẢNH

ĐẠI DỊCH COVID 19.

1 Bối cảnh hiện nay.

1.1 Tình hình kinh tế việt nam trong ba năm gần đây.

Với sự biến động, thay đổi không nghừng nghỉ của nền kinh tế thế giới, cùng với

sự ảnh hưởng nghiêm trọng của đại dịch Covid 19, Việt Nam cũng là một trong số rất nhiều quốc gia chiu ảnh hưởng trực tiếp từ những tác động tiêu cực từ nền kinh tế thế giới

và đại dịch mang lại Tuy nhiên bằng những nỗ lực, bằng hướng đi đúng đắn của đảng và các chính sách hỗ trợ, can thiệp kịp thời của chính phủ mà Việt Nam đã dần khẳng định được vị thế của mình trên trường thế giới, từng bước đưa đất nước trở thành một quốc gia

có thu nhập trung bình cao

Hệ thống nền kinh tế Việt Nam là một hệ thống kinh tế hỗn hợp Khi mà nền kinh

tế thị trường ngày càng phát triển thì thị trường hàng hóa và dịch vụ thì ta vẫn thấy có

sự can thiệp của Chính phủ vào nền kinh tế còn khá cao Hiện nay Nhà nước vẫn thực hiện việc điều hành chính với một số mặt hàng thiết yếu Tại Việt Nam, với việc tiếp tục kiểm soát tốt dịch bệnh trong những tháng đầu năm 2021, các hoạt động kinh tế - xã hội trong cả nước tiếp tục đà phục hồi Hoạt động tiêm vắc-xin đã dần được triển khai Nhiều thảo luận xoay quanh việc mở lại các đường bay quốc tế, hay hộ chiếu vắc-xin được đề cập gần đây nhằm hướng đến mở cửa trở lại nền kinh tế một cách an toàn, hay sự đồng

bộ và bền vững của chính sách hỗ trợ phục hồi một số ngành, lĩnh vực quan trọng cũng như tổng thể nền kinh tế Tăng trưởng của Việt Nam năm 2020 là 2,9 % Đó là một trong những thành tích cao nhất so với tất cả các quốc gia khác Phải nói là năm ngoái, Việt Nam đã rất thành công trong việc ngăn chận dịch lây lan với những quyết định y tế vừa sớm, vừa thích hợp Nhờ vậy đã nhanh chóng phục hồi Mặc dù tăng trưởng GDP năm

2020 đạt thấp nhất trong giai đoạn 2011-2020 nhưng trước những tác động tiêu cực của dịch Covid-19 thì đó là một thành công của nước ta với tốc độ tăng thuộc nhóm nước cao nhất thế giới Cùng với Trung Quốc và Mi-an-ma, Việt Nam là một trong ba quốc gia ở châu Á có mức tăng trưởng tích cực trong năm nay; đồng thời quy mô nền kinh tế nước ta

(sau In-đô-nê-xi-a 1.088,8 tỷ USD; Thái Lan 509,2 tỷ USD và Phi-li-pin 367,4 tỷ USD)

Nhờ những chính sách của chính phủ cũng như việc tiêm vaccine covid 19 toàn nước đã giúp cho việc kiểm soát dịch bệnh trở nên tốt hơn, từ đó mà việc phục hồi kinh tế

cũng có rất nhiều điểm khởi sắc Có thể nói, Việt Nam đang chọn hướng đi đúng đắn trong việc điều tết nền kinh tế Một mặt mở cửa nền kinh tế, tạo lập thị trường cạnh tranh hoàn hảo để thúc đẩy các doanh nghiệp trong nước phát triển tiềm lực của mình; mặt khác, can thiệp, hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp còn non trẻ để có tiềm lực, có sức cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài

2 Những chính sách của chính phủ nhằm can thiệp vào thị trường hàng hóa và dịch vụ trước những biến động của thị trường cạnh tranh hoàn hảo

2.1 Giá sàn.

Các hãng cạnh tranh hoàn hảo là những người chấp nhận giá bởi vì mỗi một hãng

cá biệt trên thị trường là quá nhỏ so với toàn bộ thị trường nên hãng không thể gây ảnh hưởng đến giá thị của hàng hóa hay dịch vụ hãng sản xuất ra khi thay đổi sản lượng của hãng Bởi vậy việc quy định giá sàn của chính phủ là để bảo vệ các hãng cạnh tranh hoàn hảo khỏi việc bị ép giá thấp hơn giá thị trường

Trường hợp chính phủ đánh giá sàn (trường hợp có hiệu lực) sẽ gây ra tình trạng

dư thừa hàng hóa trên thị trường hàng hóa và dịch vụ do giá mà nhà cạnh tranh bán cao hơn so với giá cả thị trường P0 và Q0 là điểm cân bằng trên thị trường tự do, nếu chính phủ qui định rằng giá không thể giảm thấp hơn giá sàn cho phép là Pmin Ở mức giá cao Pmin, lượng cung ứng Q1 nhiều hơn trước và ngược lại những người mua chỉ muốn mua một lượng ít hơn là Q2 Kết quả là lượng cung vượt lượng cầu, thị trường dư thừa một lượng hàng là (Q1 – Q2) Rõ ràng là người tiêu dùng bị thiệt từ biện pháp can thiệp này,

vì phải mua hàng với giá Pmin cao hơn mức giá P0 trong điều kiện thị trường tự do

Người sản xuất nhận được mức giá cao hơn trước, nhưng giảm số lượng bán từ Q0 xuống Q2, nếu chính phủ không có biện pháp hỗ trợ bằng cách mua hết lượng sản phẩm thừa, thì họ sẽ không có thu nhập để bù đắp chi phí để sản xuất (Q1 – Q2) Trong thời điểm dịch bệnh như hiện nay, chúng ta có thể thấy việc quy định giá sàn của chính phủ để bảo

vệ các nhà sản xuất cạnh tranh hoàn hảo như: đánh giá sàn vào các sản phẩm nông sản của việt nam Chúng ta có thể thấy, vào năm 2020 khi chính phủ trung quốc đóng cửa biên giới, nông sản như thanh long, dưa hấu,…của việt nam ùn ứ tại cửa khẩu không thể xuất đi và phải mang quay trở lại trong nước để tiêu thụ, và chính bởi thế sẽ rất dễ xảy ra tình trạng ép giá Bởi vì muốn bảo vệ người nông dân nên chính phủ đã quy định mức giá sàn để giảm thiểu thiệt hại cho người bán Hay một ví dụ khác, khi mới bắt đầu đại dịch, chính phủ ban hành các chỉ thị 15, 16 về giãn cách xã hội, người dân đổ xô đi mua thực phẩm để tích trữ, vì vậy mà các siêu thị, cửa hàng như bigC, coopmart có tình trạng tăng giá sản phẩm do cầu nhiều hơn cung Và chính bởi vậy, chính phủ phải can thiệp vào thị trường bằng cách quy định giá sàn thấp hơn giá thị trường

2.2 Thuế.

Trong thực tế, đôi khi chính phủ xem việc đánh một mức thuế trên một đơn vị hàng hóa như là một hình thức phân phối lại thu nhập, hay hạn chế việc sản xuất hay tiêu