Câu 1. Anhchị hãy trình bày ý nghĩa lịch sử và giá trị vận dụng luận điểm sau của Hồ Chí Minh: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”. Câu 2. Anhchị hãy phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về những chuẩn mực, nguyên tắc đạo đức cách mạng. Liên hệ với sự nghiệp đổi mới hiện nay.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA KINH TẾ CHÍNH TRỊ
BÀI TẬP LỚN
MÔN HỌC:
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍNH MINH
Giảng viên giảng dạy: T.S Trần Thị Quang Hoa
Lớp: QH-2020-E Kinh tế CLC 4
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Son
Mã sinh viên: 20051147
Ngày sinh: 23/03/2002
Mã lớp học phần: 211_POL1001 17
Hà Nội – Tháng 1 năm 2022
Trang 2Câu 1 Anh/chị hãy trình bày ý nghĩa lịch sử và giá trị vận dụng luận điểm sau của
Hồ Chí Minh: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”
“Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác
con đường cách mạng vô sản”
Đó chính là luận điểm cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là một luận điểm lớn mang tầm chân lý thời đại mà giá trị và sức sống của nó còn mãi với tiến trình phát triển của xã hội loài người, đặc biệt là đối với các dân tộc thuộc địa
Sinh ra và lớn lên trong bối cảnh đất nước đã bị biến thành thuộc địa, nhân dân phải chịu cảnh lầm than, Hồ Chí Minh được chứng kiến các phong trào cứu nước của ông cha Mặc dù rất khâm phục tinh thần cứu nước của ông cha, nhưng Người không tán thành các con đường của họ mà quyết tâm ra đi tìm một con đường mới Ngày 5-6-1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm con đường cứu nước Mang trong mình khát vọng giải phóng dân tộc, qua nhiều năm bôn ba ở nước ngoài, Nguyễn
Ái Quốc cuối cùng cũng tìm ra con đường cách mạng đúng đắn cho dân tộc
Năm 1917, đánh dấu một sự kiện quan trọng, đó là thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga Sự thắng lợi này là niềm tin, là hi vọng cho tầng lớp nhân dân lao động trên toàn thế giới Tháng 7-1920, khi đọc Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin, Người nhận thấy trong lý luận của Lênin có một phương hướng mới để giải phóng dân tộc: con đường cách mạng vô sản - và đây chính
là con đường giành độc lập dân tộc và tự do cho đồng bào Việt Nam mà Người đang kỳ công tìm kiếm Bởi theo Người: “Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng…” Từ đó, Nguyễn Ái Quốc đã đi đến chân lý về con đường giải phóng của Việt Nam, Người khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” Đó là con đường gắn mục tiêu độc lập dân tộc với mục tiêu chủ nghĩa xã hội, gắn cách mạng Việt Nam với xu thế và thời đại
Giá trị vận dụng luận điểm của Hồ Chí Minh
Trong quá trình vận dụng lý luận cách mạng vô sản vào Việt Nam, Người đã kiên trì khắc phục những trở ngại của khuynh hướng giáo điều, nhấn mạnh một chiều đấu tranh giai cấp trong nửa sau những năm 1920 và nửa đầu những năm 1930 của thế kỷ XX, làm cho lý luận cách mạng giải phóng dân tộc theo khuynh hướng vô sản, mà tư tưởng
Trang 3cốt lõi là “không có gì quý hơn độc lập, tự do”, có sức sống mạnh mẽ, thâm nhập trong đông đảo quần chúng nhân dân và trở thành thực tiễn sinh động ở Việt Nam bằng những thắng lợi chiến lược trong những cuộc khởi nghĩa toàn dân và chiến tranh nhân dân giành và giữ nền độc lập dân tộc
Vận dụng và phát triển lý luận về Đảng Cộng sản, sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Vận dụng lý luận Mác - Lênin về Đảng Cộng sản vào thực tiễn cách mạng Việt Nam,
Hồ Chí Minh không chỉ truyền bá lý luận cách mạng trong phong trào công nhân mà cả phong trào yêu nước, giải quyết vấn đề đường lối cứu nước, đồng thời tạo điều kiện chín muồi để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào 3-2-1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sản phẩm trực tiếp của sự kết hợp lý luận giải phóng và phát triển dân tộc theo khuynh hướng vô sản với phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân Việt Nam, trong
đó có phong trào công nhân nói riêng và phong trào yêu nước nói chung
Vận dụng và phát triển lý luận về chuyên chính vô sản, xây dựng nền chuyên chính cách mạng với hình thức cộng hòa dân chủ, xây dựng nhà nước của nhân dân, do nhân dân
và vì nhân dân
Tháng 2-1930, Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam, do Nguyễn
Ái Quốc soạn thảo chủ trương “dựng ra chính phủ công nông binh” Mô hình chính quyền nhà nước dựa trên cơ sở liên minh công nhân, nông dân và trí thức, phù hợp với lực lượng và tính chất của cách mạng ở thuộc địa
Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (tháng 5-1941) do Nguyễn Ái Quốc chủ trì đã giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước ở Đông Dương, thành lập ở mỗi nước một mặt trận, một chính quyền nhà nước riêng theo nguyên tắc quyền dân tộc tự quyết Từ hình thức chính quyền công - nông - binh đến hình thức cộng hòa dân chủ là bước phát triển trong tư duy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về hình thức chính quyền cách mạng ở thuộc địa
Chính theo con đường cách mạng vô sản, nhân dân Việt Nam đã làm nên cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945 “long trời lở đất”, dẫn tới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2-9-1945) Trong Tuyên ngôn độc lập đọc trước quốc dân đồng bào vào ngày 2-9-1945, Hồ Chí Minh trịnh trọng tuyên bố: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do
và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập”
Tiếp đến, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng tiếp tục khẳng định con đường cách mạng Việt Nam là con đường cách mạng vô sản với việc xác định nhiệm vụ
Trang 4của cách mạng cả nước là xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, giải phóng miền Nam, đưa miền Bắc lên chủ nghĩa xã hội Sau khi thống nhất đất nước vào năm 1976, tại Đại hội IV Đảng ta chủ trương đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Trong thời kỳ đổi mới, Cương lĩnh xây dựng đất nước năm 1991,
bổ sung, phát triển năm 2011 của Đảng tiếp tục khẳng định mục tiêu lớn của thời đại là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng
là một xã hội: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, là một “nhà nước
của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân”
Hiện nay, tuy cách mạng vô sản thế giới đang đứng trước những thách thức to lớn, tuy vậy, nhiều nước ở châu Á, Phi, Mỹ Latinh vẫn giương ngọn cờ độc lập dân tộc đi lên chủ nghĩa xã hội dưới nhiều hình thức Trong đó, một số mô hình chủ nghĩa xã hội mới
- sản phẩm của quá trình đổi mới chủ nghĩa xã hội - như Trung Quốc, Việt Nam, Cu Ba với những thành tựu to lớn, khẳng định sức sống của chủ nghĩa xã hội đổi mới, trở thành tấm gương sáng để các dân tộc khác noi theo
Ý nghĩa lịch sử của luận điểm
Định hướng đúng đắn cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta:
- Sự xuất hiện của cách mạng vô sản như một kim chỉ nam soi sáng con đường cách mạng Việt Nam, giúp dân tộc ta được giải phóng khỏi xiềng xích nô lệ, khỏi các tầng áp bức
- Đường lối giải phóng dân tộc bằng cách mạng vô sản như là ngọn đuốc soi đường
mà Lênin đã vạch ra để giải phóng các dân tộc bị áp bức trên thế giới Đưa phong trào giải phóng dân tộc lên một tầng cao mới, mở ra một con đường, một chân lý mới cho phong trào giải phóng dân tộc của các nước
- Việc vận dụng sáng tạo đường lối của Lênin vào cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam là một quyết định đúng đắn đưa Việt Nam từ thân phận nô lệ lên làm chủ đất nước, khẳng định được vai trò và tầm quan trọng của giai cấp công nhân
Định hướng thực tiễn của cách mạng Việt Nam chứng minh là hoàn toàn đúng đắn
- Những thành tựu mà cách mạng Việt Nam đã đạt được cho đến ngày hôm nay là minh chứng hùng hồn nhất, chứng tỏ sự đúng đắn của luận điểm cũng như con đường mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn; con đường mà nhân dân ta đã và đang thực hiện Ấn tượng nhất là thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945
Trang 5đã đưa đến sự thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, làm cho chế độ thuộc địa nửa phong kiến bị xoá bỏ, một kỷ nguyên mới mở ra - kỷ nguyên của độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
- Đấy là thắng lợi của cuộc kháng chiến oanh liệt để giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, đánh thắng chủ nghĩa thực dân cũ và mới, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thực hiện thống nhất Tổ quốc
- Là thắng lợi của sự nghiệp đổi mới và đưa đất nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội Đảng đã đề ra và thực hiện đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc phù hợp với thực tiễn Việt Nam và bối cảnh quốc tế mới
Câu 2 Anh/chị hãy phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về những chuẩn mực, nguyên tắc đạo đức cách mạng Liên hệ với sự nghiệp đổi mới hiện nay
Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, từ bài giảng đầu tiên trong tác phẩm Đường Kách mệnh (năm 1927) đến bản Di chúc cuối cùng (hoàn chỉnh vào tháng 5/1969), Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề đạo đức và việc tu dưỡng đạo đức, coi đạo đức là “cái gốc” của người cách mạng Người viết “cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” Đạo đức cách mạng trong tư tưởng của Hồ Chí Minh luôn có sự nhất quán và tính logic cao về tinh thần cách mạng cũng như phương pháp tư duy, nhất là phương pháp tư duy khoa học, tư duy biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin Trên cơ
sở truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc, chắt lọc tinh hoa đạo đức của nhân loại, Người còn phát triển và sáng tạo những giá trị tư tưởng đạo đức mới phù hợp với điều kiện Việt Nam
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn luôn đánh giá cao cả hai mặt đức và tài ở mỗi con người Người khẳng định đạo đức là gốc, nó quyết định sức mạnh tinh thần to lớn của con người, sức mạnh của đoàn kết dân tộc Nhờ đó mà đạo đức góp phần to lớn vào việc quyết định sự thành bại của cách mạng nước ta Chính vì vậy, Người luôn coi trọng giáo dục, rèn luyện đạo đức cho con người, trước hết là cho cán bộ, đảng viên
Từ những quan niệm nêu trên, cho thấy quan niệm chung của Hồ Chí Minh về
chuẩn mực đạo đức cách mạng Việt Nam gồm những điểm cơ bản sau đây:
Một là, trung với nước, hiếu với dân
Trang 6Theo Hồ Chí Minh, đây là phẩm chất quan trọng nhất, bao trùm nhất và chi phối các phẩm chất khác.Từ quan niệm cũ “ trung với vua, hiếu với cha mẹ” trong đạo đức truyền thống của xã hội phong kiến phương Đông, Hồ Chí Minh đưa vào đó một nội dung mới, cao rộng hơn là “trung với nước, hiếu với dân”, thể hiện mối quan hệ giữa con người với Tổ quốc và Nhân dân
“Trung với nước” là trung thành với sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc, phải đặt lợi ích của cách mạng, của Tổ quốc lên trên hết, trước hết và quyết tâm đấu tranh cho sự phồn vinh của đất nước, đem lại ấm no, hạnh phúc cho Nhân dân
“Hiếu với dân” là phải tôn trọng, yêu kính Nhân dân, gắn bó máu thịt với Nhân dân, khẳng định sức mạnh to lớn của Nhân dân và phải coi dân là gốc, nền tảng của sự nghiệp cách mạng Vì “dân” trong quan niệm của Hồ Chí Minh, dân phải gắn liền với nước, dân là chủ của đất nước, dân có quyền quyết định vận mệnh quốc gia, “bao nhiêu quyền hành, lực lượng đều thuộc về dân” Vì vậy, hiếu với dân là phải một lòng, một dạ “phụng
sự Nhân dân Nghĩa là làm đầy tớ cho dân”
Ở Người, lý luận luôn gắn chặt với thực tiễn, lời nói luôn đi đôi với việc làm Cuộc đời của Người là minh chứng sinh động về tư tưởng tận trung với nước, tận hiếu với dân Người khẳng định: “Bất kỳ bao giờ, bất kỳ ở đâu, tôi cũng chỉ theo đuổi một mục đích, là làm cho ích nước, lợi dân”
Hai là, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là nội dung cốt lõi của đạo đức cách mạng, đó
là phẩm chất đạo đức gắn liền với hoạt động hằng ngày của mỗi người Vì vậy, Hồ Chí Minh đã đề cập phẩm chất này nhiều nhất, thường xuyên nhất, với một nội dung mới rất cách mạng mà vẫn giữ được nền tảng của các khái niệm đạo đức cũ, phản ánh ngay từ cuốn sách Đường cách mệnh đến bản Di chúc cuối đời
Theo Hồ Chí Minh, “cần” là phải lao động cần cù, siêng năng, sáng tạo, năng suất, hiệu quả cao, không lười biếng; “kiệm” là phải tiết kiệm sức lao động, thì giờ, tài sản, tiền bạc của dân, của nước, của bản thân mình, không xa xỉ, phô trương, hình thức…;
“liêm” là phải luôn tôn trọng giữ gìn của công, không tham địa vị, tiền tài, danh vọng…;
“chính” là không tà, thẳng thắn, đúng đắn, chân thành, khiêm tốn, không tự cao, tự đại, không dối trá, lừa lọc; việc thiện dù nhỏ mấy cũng làm, việc ác dù nhỏ mấy cũng tránh Đối với một quốc gia, cần, kiệm, liêm, chính là thước đo sự giàu có về vật chất, vững mạnh về tinh thần, thể hiện sự văn minh tiến bộ Nó còn là nền tảng của đời sống mới,
Trang 7của các phong trào thi đua yêu nước Người đã từng viết:“Trời có bốn mùa: Xuân, Hạ,
Thu, Đông/ Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc/ Người có bốn đức: cần, kiệm, liêm, chính/ Thiếu một mùa thì không thành trời/ Thiếu một phương thì không thành đất/ Thiếu một đức thì không thành người”
“Chí công vô tư” là đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của Tổ quốc và của Nhân dân lên trên lợi ích của bản thân; lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ Trước lúc đi xa, trong bản Di chúc để lại cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, Người vẫn căn dặn: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thực sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân”
Như vậy, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư có mối quan hệ mật thiết với nhau, tạo nên sự thống nhất trong phẩm chất đạo đức của người cách mạng Người cho rằng những cán bộ, đảng viên có đầy đủ đức tính nêu trên sẽ đứng vững trước mọi thử thách
Ba là, yêu thương con người
Quan niệm của Hồ Chí Minh về con người rất toàn diện và độc đáo Hồ Chí Minh đã xác định tình yêu thương con người là một trong những phẩm chất đạo đức cao đẹp nhất Người dành tình yêu thương rộng lớn cho những người cùng khổ Những người lao động
bị áp bức bóc lột, Người bộc bạch: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”
Ở Hồ Chí Minh, tình yêu thương đồng bào, đồng chí của Người rất bao la, rộng lớn, không phân biệt vùng, miền, trẻ, già, trai, gái hễ là người Việt Nam yêu nước thì đều
có chỗ trong tấm lòng nhân ái của Người Tình yêu thương ấy còn thể hiện ở tấm lòng bao dung cao cả của một người Cha, đặc biệt, đối với những người phạm sai lầm, khuyết điểm Trong Di chúc để lại cho muôn đời sau, Người đã căn dặn Đảng ta: “phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau, mỗi cán bộ, đảng viên luôn luôn chú ý đến phẩm chất yêu thương con người”, trên nguyên tắc tự phê bình và phê bình chân thành, thẳng thắn, không “dĩ hòa vi quý”, không hạ thấp con người, càng không phải vùi dập con người Điều đặc biệt là ở Người, yêu thương con người luôn luôn gắn với niềm tin vào con người, tin vào lương tri, tin vào lòng dũng cảm, tin vào sức sáng tạo của họ trong hành
Trang 8trình con người tự giải phóng lấy mình, để con người làm chủ xã hội, làm chủ bản thân mình
Bốn là, tinh thần quốc tế trong sáng
Tinh thần quốc tế trong sáng: tinh thần quốc tế trong sáng trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh được bắt nguồn từ bản chất quốc tế của giai cấp công nhân và tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa, là một phẩm chất quan trọng trong tư tưởng đạo đức của Người
Hồ Chí Minh coi cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới, cho nên theo Người: “Ai làm cách mệnh trong thế giới đều là đồng chí của dân An Nam cả Đã là đồng chí, thì sung sướng cực khổ phải có nhau” Đó là cơ sở bền vững
để xây dựng tình cảm cách mạng trong sáng, thuỷ chung giữa các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động trên thế giới trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung, vì nền độc lập của mỗi quốc gia dân tộc và quyền tự do, hạnh phúc của mỗi con người
Theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa quốc tế vô sản gắn liền với chủ nghĩa yêu nước, hơn nữa phải là chủ nghĩa yêu nước chân chính và chủ nghĩa quốc tế vô sản trong sáng Nội dung chủ nghĩa quốc tế trong tư tưởng của Người rất rộng lớn và sâu sắc Đó là sự tôn trọng, hiểu biết, thương yêu và đoàn kết với giai cấp vô sản toàn thế giới, với các dân tộc bị áp bức, với tất cả các dân tộc và nhân dân các nước, với những người tiến bộ trên toàn cầu, chống lại mọi sự chia rẽ, hằn thù, bất bình đẳng và phân biệt chủng tộc; chống lại chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, sôvanh, biệt lập và chủ nghĩa bành trướng bá quyền Hồ Chí Minh nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường, nhưng luôn luôn kêu gọi phải tăng cường đoàn kết, hợp tác quốc tế, đồng thời phải ra sức ủng hộ và giúp đỡ đối với các cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Đoàn kết quốc tế của Hồ Chí Minh theo tinh thần quốc tế trong sáng như:
“Quan sơn muôn dặm một nhà, Bốn phương vô sản đều là anh em!”
Quan điểm của Hồ Chí Minh về những nguyên tắc xây dựng đạo đức cách mạng:
Để xây dựng một nền đạo đức mới, Hồ Chí Minh đã nêu ra những nguyên tắc cơ bản
để định hướng cho sự lãnh đạo của Đảng, cũng như cho việc rèn luyện của mỗi người:
Nguyên tắc thứ nhất: Nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức
Trước hết nói phải đi đôi với làm và luôn nêu gương về đạo đức Điều này đã được Người đề cập trong “Đường Kách mệnh” khi nói đến tư cách của một người cách mệnh Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình Người đã giáo dục mọi người và
Trang 9ngay chính bản thân mình đã thực hiện một cách nghiêm túc và đầy đủ nhất Đối với mỗi người đều nói nhiều mà làm ít, nói mà không làm, hơn nữa nói một đằng, làm một nẻo thì chỉ đem lại hậu quả phản tác dụng “Hãy làm theo tôi nói, đừng làm theo tôi làm”, đó là thói đạo đức giả của các giai cấp bóc lột Còn việc nêu gương thì không ở lĩnh vực nào mà vấn đề nêu gương lại được đặt ra như trong lĩnh vực đạo đức bắt đầu từ ngay trong gia đình, nhà trường đến các tập thể, tổ chức, Đảng, Nhà nước, Những gương “Người tốt việc tốt” mà Hồ Chí Minh đã dày công phát hiện thu thập, chỉ đạo việc in thành sách để mọi người học tập và làm theo là một việc làm rất cụ thể Một bài diễn văn hay không bằng một tấm gương sống - điều mà Hồ Chí Minh nói về Lê-nin đã đặt ra cho việc xây dựng đạo đức mới một nguyên tắc rất cơ bản là sự nêu gương về đạo đức Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là tấm gương chung cho cả dân tộc và cho các thế hệ người Việt Nam mãi mãi về sau học tập
Nguyên tắc thứ hai để rèn luyện đạo đức cách mạng là xây đi đôi với chống
Bởi vì trong cuộc sống hàng ngày, những hiện tượng tốt - xấu, đúng - sai, cái đạo đức
và cái vô đạo đức vẫn còn đan xen nhau, đối chọi nhau, thông qua hành vi của mỗi một con người khác nhau, thậm chí còn diễn ra ngay trong bản thân mỗi một con người Do
đó việc xây và chống trong lĩnh vực đạo đức hoàn toàn là điều không đơn giản Xây phải
đi đôi với chống, muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây Trong khi xây dựng, bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức mới, phải đồng thời chống lại cái xấu, cái sai, cái
vô đạo đức Ở đây điều quan trọng là phải phát hiện sớm, hướng cho mọi người vào cuộc đấu tranh cho sự trong sạch và lành mạnh về đạo đức Để xây và chống có hiệu quả phải tạo thành phong trào quần chúng rộng rãi; Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động rất nhiều phong trào như vậy Đó là phong trào thi đua thực hành tiết kiệm, chống tham
ô, lãng phí, quan liêu (năm 1952); đó là phong trào: 3 xây, 3 chống” (năm 1963)
Nguyên tắc thứ ba là: Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời
Một nền đạo đức mới chỉ có thể được xây dựng trên cơ sở sự tự giác tu dưỡng đạo đức của mỗi người Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, phải làm thế nào đó để mỗi người tự nhận
thấy việc trau dồi đạo đức là một việc “sung sướng, vẻ vang nhất trên đời”
Đạo đức cách mạng là đạo đức dấn thân, thể hiện trong hành động của người Việt Nam yêu nước vì độc lập tự do của dân tộc, hạnh phúc của nhân dân Do vậy, đạo đức cách mạng đòi hỏi mỗi người phải tự giác rèn luyện Người khẳng định, đã là người thì
ai cũng có chỗ hay, chỗ dở, chỗ xấu, chỗ tốt, ai cũng có thiện, có ác ở trong mình Vấn
Trang 10đề là dám nhìn thẳng vào con người mình, không tự lừa dối, huyễn hoặc; thấy rõ cái hay, cái tốt, cái thiện để phát huy, và thấy rõ cái dở, cái xấu, cái ác để khắc phục Tu dưỡng đạo đức phải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn, trong đời tư cũng như trong sinh hoạt cộng đồng, trong mọi mối quan hệ của mình Hồ Chí Minh đưa ra một lời khuyên rất dễ hiểu: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống, nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng
sáng, vàng càng luyện càng trong”
Liên hệ với sự nghiệp đổi mới hiện nay
“Đạo đức cách mạng là hòa mình với quần chúng thành một khối, tin quần chúng, hiểu quần chúng, lắng nghe ý kiến của quần chúng Do lời nói và việc làm, đảng viên, đoàn viên và cán bộ làm cho dân tin, dân phục, dân yêu, đoàn kết quần chúng chặt chẽ chung quanh Đảng, tổ chức, tuyên truyền và động viên quần chúng hăng hái thực hiện chính sách và nghị quyết của Đảng”
“Đảng ta là đạo đức, là văn minh”
Đó chính là những lời căn dặn của Người, theo Người điều biểu hiện rõ rệt nhất, cao quý nhất của đạo đức cách mạng là: Quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng; tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân, phải tôn trọng nhân dân, lắng nghe nhân dân, vì nhân dân mà phục vụ Đó là điều chủ chốt nhất, căn cốt nhất, phải trở thành mục tiêu lẽ sống của mỗi đảng viên, cán bộ
Thực trạng đạo đức của cán bộ, đảng viên hiện nay
Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, 91 năm qua, Đảng ta đã xây dựng, bồi dưỡng đại bộ phận cán bộ, đảng viên phát huy được phẩm chất, đạo đức cách mạng
Đa số cán bộ, đảng viên luôn trau dồi và giữ được phẩm chất, đạo đức cách mạng, yêu nước, yêu dân, chí công, vô tư, gương mẫu, có lối sống trong sạch, lành mạnh Trong hơn 35 năm đổi mới, nhiều đồng chí đã nêu cao tấm gương về bản lĩnh chính trị, có ý thức rèn luyện, giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống, hết lòng, hết sức tận tụy với công việc, được quần chúng yêu mến, tín nhiệm
Đặc biệt, trong công tác phòng chống dịch Covid-19, nhất là trong đợt dịch lần thứ tư
từ ngày 27/4 đến nay, hưởng ứng Lời kêu gọi của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng
“Chúng ta đã cố gắng càng cố gắng hơn nữa; đã đoàn kết càng đoàn kết hơn nữa; đã quyết tâm càng quyết tâm cao hơn nữa; toàn dân tộc muôn người như một, đồng lòng cùng Đảng, Chính phủ, các cấp, các ngành tìm mọi cách quyết ngăn chặn, đẩy lùi bằng