Tư tưởng Hồ Chí Minh: ĐỀ TÀI 08: Quan điểm Hồ Chí Minh về hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc Giá trị lý luận và thực tiễn.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (PLT06A) ĐỀ TÀI 08 Quan điểm Hồ Chí Minh về hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc Giá trị lý luận và thực tiễn Giảng viên hướng dẫn Kiều Thị Yến Sinh viên thực hiện Uông Thị Nhật Lệ Mã sinh viên 23A4010325 Nhóm Lớp PLT06A13 Cán bộ chấm thi Điểm 1 2 Hà Nội, ngày 02 tháng 04 năm 2022 MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 1 Tính cấp thiết của đề tài 1 2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1 3 Đối.

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

(PLT06A)

ĐỀ TÀI 08: Quan điểm Hồ Chí Minh về hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc - Giá trị lý luận và thực tiễn

Giảng viên hướng dẫn : Kiều Thị Yến

1

2

Hà Nội, ngày 02 tháng 04 năm 2022

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 2

NỘI DUNG 2

I Phần lý luận 2

1 Cơ sở lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về khối đại đoàn kết dân tộc 2

a Chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc 2

b Chủ nghĩa C.Mác - Lênin 3

2 Nội dung hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc theo quan điểm Hồ Chí Minh 4

a Hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc là Mặt trận dân tộc thống nhất 4

b Nguyên tắc xây dựng và hoạt động của Mặt trận dân tộc thống nhất 5

II Phần giá trị lý luận và liên hệ thực tiễn 7

1 Giá trị lý luận và giá trị thực tiễn tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc 7

a Giá trị lý luận 7

b Giá trị thực tiễn 8

2 Thực tiễn hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc Việt Nam Đề xuất giải pháp 9

a Thực trạng chung 9

b Đề xuất giải pháp 10

3 Vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc trong việc phòng, chống dịch Covid-19 hiện nay 11

4 Liên hệ với bản thân sinh viên 13

KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước

ta, đồng thời là sự kết tinh tinh hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người" Và trong đó, đối với cách mạng Việt Nam thì Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Người là một cống hiến đặc sắc, có giá trị lý luận và giá trị thực tiễn hết sức quan trọng

Chính vì vậy, em xin chọn đề tài “Quan điểm Hồ Chí Minh về hình thức tổ

chức của khối đại đoàn kết dân tộc - Giá trị lý luận và thực tiễn " để tìm tòi

nghiên cứu cũng như đưa ra những mục tiêu, ý nghĩa và giải pháp để đáp ứng được tình hình phát triển Việt Nam hiện nay

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích: Nghiên cứu quan điểm Hồ Chí Minh về hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc

Nhiệm vụ: Tìm hiểu, phân tích quan điểm Hồ Chí Minh về hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc Liên hệ thực tiễn, thực trạng; đề xuất giải pháp xây dựng, phát triển khối đại đoàn kết dân tộc ở Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc Phạm vi nghiên cứu: Tại Việt Nam

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: Việc nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận, quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc

Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng các phương pháp: thống nhất logic và lịch sử, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa và hệ thống hóa, khảo sát

và tổng kết thực tiễn, so sánh

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: Trang bị nhận thức về những quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen và tư tưởng Hồ Chí Minh về hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc

Ý nghĩa thực tiễn: Kế thừa và phát triển những quan điểm trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam rất quan tâm đến vấn đề hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết đân tộc Việt Nam hiện nay

NỘI DUNG

I Phần lý luận

1 Cơ sở lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về khối đại đoàn kết dân tộc

a Chủ nghĩa yêu nước và truyền thống đoàn kết của dân tộc

Những giá trị truyền thống dân tộc bao gồm chủ nghĩa yêu nước, tinh thần nhân nghĩa và tinh thần đoàn kết, ý chỉ đấu tranh anh dũng bất khuất cho dân tộc, tự do, ý thức tự lực tự cường; tình tương thân, tương ái, vị tha, lạc quan, yêu đời của con người và dân tộc được hình thành và củng cố trong những điều kiện chính trị, môi trường tự nhiên, nền kinh tế, cấu trúc xã hội (nhà – làng — nước) rất đặc trưng của Việt Nam qua hàng nghìn năm lịch sử

tạo nên sức mạnh to lớn để dân tộc ta chiến đấu và chiến thắng mọi thiên tai, địch họa Như vậy, những quá trị truyền thống đã tạo nên sức mạnh đại đoàn kết dân tộc

Hồ Chí Minh hấp thu được truyền thống yêu nước - nhân nghĩa - đoàn

kết của dân tộc Người đã viết: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó

là một truyền thống quý báu của ta từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,

to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước” Hồ Chí Minh kế thừa tư tưởng đoàn kết trong kho tàng

văn hóa nhân loại, Bác gạn đục khơi trong, tiếp thu tư tương đại đồng, nhân

ái, thương người như thương mình, nhân, nghĩa, trọng học thuyết Nho giáo Tiếp thu tư tưởng lục hòa, cư xử hòa hợp giữa người với người, cá nhân với cộng đồng, con người với môi trường tự nhiên của Phật giáo (năm điều cấm: nói dối, sát sinh, tà dâm, uống rượu, trộm cướp) Tiếp thu tư tưởng đoàn kết của Tôn Trung Sơn, nhất là chủ nghĩa Tam dân, chủ trương đoàn kết 400 dòng họ người Trung Quốc, không phân biệt giàu nghèo, chống thực dân Anh, chủ trương liên Nga, dung Cộng, ủng hộ công nông Cũng có nghĩa Người đã sớm nhận thức được sức mạnh dân tộc, những quan điểm nhân sinh và phương pháp đánh giặc của cha ông ta kết hợp với những giá trị thời đại để chuyển thành hệ thống quan điểm cách mạng của mình

Cơ sở lý luận quan trọng nhất trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc chính là những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, trong đó có những quan điểm cốt lõi "Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, “nhân dân là người sáng tạo ra lịch sử giải cấp vô sản muốn lãnh đạo cách mạng phải trở thành giai cấp dân tộc”, “liên minh công nông là cơ sở để xây dựng lực lượng to lớn của cách mạng, đoàn kết dân tộc phải gắn liền với đoàn kết quốc tế theo tinh thần "Vô sản tất cả các nước và các dân tộc bị áp

bức đoàn kết lại" Chủ nghĩa Mác Lênin đã chỉ ra cho các dân tộc bị áp bức con đường tự giải phóng

Hồ Chí Minh đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Động lực thúc đẩy Người tin theo Lênin, tin theo Quốc tế Cộng sản trước hết là vì, đối với Người, Lênin là “Hiện thân của tình anh em bốn bể", là vì chủ nghĩa Mác – Lênin đã đề cập đến sự cần thiết và con đường tập hợp, đoàn kết các lực lượng cách mạng toàn thế giới, lực lượng cách mạng từng nước vào cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc Một mặt, cần nhấn mạnh rằng, chính nhờ có những nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin mà Hồ Chí Minh có cơ sở khoa học để đánh giá chính xác những yếu tố tích cực và hạn chế của các di sản truyền thống dân tộc, văn hóa nhân loại, của tư tưởng tập hợp lực lượng của các nhà yêu nước Việt Nam tiền bối và các nhà cách mạng lớn trên thế giới

Từ đó, Người có điều kiện để xây dựng một tư tưởng đại đoàn kết hoàn chỉnh Mặt khác, lại phải thấy một sự thật, với Hồ Chí Minh, chủ nghĩa Mác –

Lê nin dù vô cùng quan trọng, dù là "kim chỉ nam” là “cẩm nang thần kỳ" nhưng không phải là một giáo điều

2 Nội dung hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc theo quan điểm Hồ Chí Minh

a Hình thức tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc là Mặt trận dân

tộc thống nhất

Đại đoàn kết dân tộc không thể chỉ dừng lại ở quan niệm, ở tư tưởng, ở những lời kêu gọi, mà phải trở thành một chiến lược cách mạng, trở thành khẩu hiệu hành động của toàn Đảng, toàn dân ta Nó phải biến thành sức mạnh vật chất, thành lực lượng vật chất có tổ chức Tổ chức thể hiện khối đại

đoàn kết dân tộc chính là Mặt trận dân tộc thống nhất

Mặt trận thống nhất là nơi quy tụ mọi tổ chức và cá nhân yêu nước, không chỉ là người ở trong nước mà cả những người Việt Nam định cư ở

nước ngoài phấn đấu vì mục tiêu chung độc lập cho Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân

Lực lượng toàn dân phải được tập hợp trong Mặt trận dân tộc thống nhất để vừa đông về số lượng vừa nâng cao về chất lượng, điều mà phong trào yêu nước trước đây không làm được

Tùy theo từng thời kỳ, căn cứ vào yêu cầu và nhiệm vụ của từng chặng đường cách mạng, Mặt trận dân tộc thống nhất có những tên gọi khác nhau, nhưng thực chất chỉ là một tổ chức chính trị - xã hội rộng rãi của nhân dân Việt Nam

b Nguyên tắc xây dựng và hoạt động của Mặt trận dân tộc

thống nhất

Một là, Mặt trận phải được xây dựng trên nền tảng liên minh công - nông (về sau Người nêu thêm là liên minh công - nông - lao động trí óc), đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản

Đây là nguyên tắc cốt lõi trong chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc của

Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó để mở rộng Mặt trận làm cho Mặt trận thực sự quy tụ được cả dân tộc, kết thành một khối vững chắc trong Mặt trận

Đảng Cộng sản Việt Nam vừa là thành viên, vừa là lực lượng lãnh đạo Đảng không có lợi ích riêng mà gắn liền với lợi ích toàn xã hội, toàn dân tộc Đảng vạch ra đường lối và phương pháp cách mạng phù hợp, lãnh đạo Mặt trận hoàn thành nhiệm vụ của mình là đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

Hai là, Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc lấy việc thống nhất lợi ích tối cao của dân tộc với lợi ích của các tầng lớp nhân dân làm cơ sở để củng

cố và không ngừng mở rộng

Mục đích chung của Mặt trận được Hồ Chí Minh xác định cụ thể, phù hợp với từng giai đoạn cách mạng, nhằm tập hợp tới mức cao nhất lực lượng

dân tộc vào khối đại đoàn kết Đại đoàn kết phải xuất phát từ mục tiêu vì nước, vì dân

Đoàn kết phải lấy lợi ích tối cao của dân tộc, lợi ích căn bản của nhân dân lao động là mục tiêu phấn đấu Đây là nguyên tắc bất di bất dịch, là ngọn

cờ đoàn kết và là mẫu số chung để quy tụ các tầng lớp, giai cấp, đảng phái, dân tộc và tôn giáo vào Mặt trận

Ba là Mặt trận hoạt động theo nguyên tắc hiệp thương dân chủ, đảm bảo đoàn kết ngày càng rộng rãi và bền vững

Hoạt động dựa trên nguyên tắc hiệp thương dân chủ có nghĩa là mọi vấn đề của Mặt trận phải được đem ra để tất cả các thành viên cùng nhau bàn bạc công khai, loại trừ mọi áp đặt hoặc dân chủ hình thức

Những lợi ích riêng chính đáng, phủ hợp với lợi ích chung của đất nước, của dân tộc cần được tôn trọng Những gì riêng biệt, không phù hợp sẽ dần được giải quyết bằng lợi ích chung của dân tộc, bằng sự nhận thức ngày càng đúng đắn hơn của mỗi người, mỗi bộ phận về mối quan hệ giữa lợi ích chung và lợi ích riêng

Bốn là, Mặt trận dân tộc thống nhất là khối đoàn kết lâu dài, chặt chẽ, đoàn kết thật sự, chân thành, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

Tính chặt chẽ, lâu dài, bền vững của khối đại đoàn kết biểu hiện qua việc đòi hỏi tăng cường củng cố khối liên minh công, nông, lao động trí óc, làm nền tảng cho khối đại đoàn kết

Tính chất rộng rãi của khối đại đoàn kết thể hiện ở việc mở rộng biên

độ tập hợp mọi giai tầng xã hội

Đoàn kết chân thành, thân ái giữa các thành viên của khối đại đoàn kết dân tộc bên cạnh điểm tương đồng vẫn còn có những điểm khác biệt Để giải quyết vấn đề này, một mặt Hồ Chí Minh nhấn mạnh phương châm đề cao điểm tương đồng, hạn chế sự khác biệt, mặt khác, đoàn kết phải gắn với đấu

tranh, khắc phục tình trạng đoàn kết xuôi chiều, phải nêu cao tinh thần phê và

tự phê để biểu dương mặt tốt, khắc phục mặt chưa tốt

II Phần giá trị lý luận và liên hệ thực tiễn

1 Giá trị lý luận và giá trị thực tiễn tổ chức khối đại đoàn kết dân tộc

a Giá trị lý luận

Đại đoàn kết dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh là một chiến lược cách mạng Từ khi Đảng ta ra đời tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt đường lối cách mạng Việt Nam, là động lực chủ yếu làm nên thắng lợi của cách mạng Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết góp phần bổ sung quan trọng vào kho tàng lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin trong đó có lý luận về đoàn kết

Hồ Chí Minh không những “đứng ở đỉnh cao hai cực" dân tộc và giai cấp mà còn lấp đầy khoảng giữa sinh ra và hoạt động cách mạng trong điều kiện một nước thuộc địa, ở đó ách áp bức dân tộc bao trùm và chi phối mọi ách áp bức khác Hồ Chí Minh nhận thức đầy đủ sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc mà hạt nhân là lòng yêu nước và tinh thần dân tộc Đi theo chủ nghĩa Mác – Lênin tức là Hồ Chí Minh luôn luôn nhận thức và giải quyết mọi vấn đề trên lập trường của giai cấp công nhân Nhưng, nhờ hiểu rõ vấn đề thuộc địa nên

Hồ Chí Minh đã bổ sung vào chủ nghĩa Mác – Lênin những vấn đề thuộc địa

mà ở thời mình Mác chưa có điều kiện nắm bắt Vì vậy đoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh là “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết!”, chứa đựng trong

đó nội dung đoàn kết trong Đảng, đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế Người không chỉ thấy sự cần thiết giai cấp vô sản tất cả các nước đoàn kết lại: giai cấp vô sản và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại mà đặc biệt Người đã xây dựng hệ thống lý luận về Mặt trận dân tộc thống nhất chứa đựng nhiều quan điểm về đại đoàn kết dân tộc Tư tưởng Hồ Chí Minh về Mặt trận dân tộc

thống nhất bảo đảm tính bền vững, rộng rãi, lâu dài, là ngọn cờ tập hợp mọi giai tầng xã hội vào sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước

Trong sự nghiệp đổi mới tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc tiếp tục được Đảng ta vận dụng và phát triển sáng tạo trong bối cảnh mới của thời đại và dân tộc Nói cách khác, tư tưởng đoàn kết của Đảng từ khi đất nước bước vào đổi mới luôn luôn dựa trên nền tảng tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh Đó là tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Đại đoàn kết dân tộc lấy mục tiêu giữ vững độc lập, thống nhất của

Tổ quốc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh làm điểm tương đồng, xóa bỏ mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử về quá khứ, thành phần, giai cấp, xây dựng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau, cùng hướng tới tương lai Đại đoàn kết hiện nay là sự nghiệp của cả dân tộc của cả hệ thống chính trị mà hạt nhân lãnh đạo là các tổ chức đảng được thực hiện bằng nhiều biện pháp, trong đó các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có ý nghĩa quan trọng hàng đầu

b Giá trị thực tiễn

Tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh trở thành ngọn cờ quy tụ tất cả mọi con dân nước Việt từ miền ngược tới miền xuôi, từ nông thôn tới thành thị, từ rừng núi tới hải đảo vào Mặt trận dân tộc thống nhất, tạo nên sức mạnh vô địch đưa tới thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1940, trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, trong xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa

Ngày nay tư tưởng đại đoàn kết Hồ Chí Minh tiếp tục truyền sức mạnh vào sự nghiệp đổi mới quy tụ giai cấp công nhân giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức, doanh nhân, thế hệ trẻ, phụ nữ, cựu chiến binh, người cao tuổi, các dân tộc, các tôn giáo, đồng bào định cư ở nước ngoài Đặc biệt, dưới ánh sáng