BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Học phần Tư tưởng Hồ Chí Minh (PLT06A) ĐỀ TÀI Quan điểm Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của CNXH Giá trị lý luận và thực tiễn Giảng viên hướng dẫn Kiều Thị Yến Sinh viên thực hiện Hoàng Thị Ngọc Thương Lớp K23KDQTE Mã sinh viên 23A4050358 Hà Nội, ngày 06 tháng 04 năm 2022 2 MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài 3 2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5 4 Cơ sở lý luận và phương pháp ngh.
Trang 1HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh (PLT06A)
ĐỀ TÀI: Quan điểm Hồ Chí Minh về mục tiêu và động
lực của CNXH - Giá trị lý luận và thực tiễn.
Giảng viên hướng dẫn : Kiều Thị Yến
Sinh viên thực hiện : Hoàng Thị Ngọc Thương
Lớp : K23KDQTE
Mã sinh viên : 23A4050358
Hà Nội, ngày 06 tháng 04 năm 2022
Trang 2
MỤC LỤ C
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài 3
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 5
5 Ý nghĩa lý luận và ý thực tiễn 6
PHẦN NỘI DUNG Phần 1 Phần lý luận .7
1 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của chủ nghĩa xã hội .7
1.1 Một số khái niệm về mục tiêu của CNXH theo tư tưởng Hồ Chí Minh….…7 1.2 Động lực của CNXH theo tư tưởng Hồ Chí Minh………….……….…….10
2 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của chủ nghĩa xã hội vào thực tế 11
2.1 Các mục tiêu đề ra và thách thức gặp phải……… ….………11
2.2 Giá trị lý luận của mục tiêu và động lực của CNXH………14
Phần 2 Phần liên hệ và giải pháp góp phần phát triển đất nước 14
1 Liên hệ thực tế hiện nay 14
1.1 Ưu điểm………15
1.2 Nhược điểm ………17
2 Trách nhiệm bản thân .18
3 Giải pháp góp phần phát triển đất nước …….….……….…19
PHẦN KẾT LUẬN Kết luận .21
TÀI LIỆU THAM KHẢO 22
Trang 3“Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ nước”
Quá trình gìn giữ và xây dựng, phát triển đất nước là một quá trình vô cùng khó khăn và gian khổ, quá trình tân tiến hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước càng là một quá trình lâu dài và cần sự bền bỉ không ngừng
“Dựng nước đã khó, giữ nước còn khó hơn”
là những điều căn bản mà mỗi người dân đều biết nhưng để làm được điều này thì không hề dễ dàng như những gì ta thấy được
Một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh luôn là khát vọng của toàn dân Trong mỗi quá trình phát triển của đất nước đều gắn với những mục tiêu cụ thể,
mà để đạt những mục tiêu đó, các nhà hoạch định chính sách - những người
“đứng mũi chịu sào” cần phải xác định và tìm ra được động lực cụ thể Những
mục tiêu và động lực đó chính là khẩu hiệu hành động cho mỗi giai đoạn - thời
kỳ, đồng thời phải là cơ sở để Đảng, Nhà nước xây dựng và đề ra các chủ trương, chính sách phát triển đất nước
Trang 4
1.2 Lý do chọn đề tài
Để bảo đảm phát huy sức mạnh toàn dân tộc, tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa dất nước, vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh thì việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của CNXH vào thực tế là điều vô cùng quan trọng
Đây là những yếu tố căn bản nhưng vô cùng cốt yếu, đóng góp nên sự phát triển, hoàn thiện và ổn định đất nước Vấn đề này đòi hỏi trí lực, sức lực, tài lực không chỉ từ phía Đảng, Nhà nước mà cần sự đồng lòng chung tay góp sức của toàn thể nhân dân, xã hội
Đó là lý do khiến đề tài “Quan điểm Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của CNXH - Giá trị lý luận và thực tiễn.” đáng để nghiên cứu và khiến
chúng ta phải tìm hiểu sâu hơn về nội dung chủ đề, tìm hiểu những mục tiêu, động lực, cũng như quá trình và con đường phát triển của XHCN tại Việt Nam,
từ đó hiểu được những giá trị lý luận và giá trị thực tiễn nhằm áp dụng trực tiếp vào nước nhà hiện nay
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích
Thông qua bài tiểu luận này có tiếp cận, đồng nhất được với góc nhìn, quan điểm của Hồ Chí Minh đối với mục tiêu và động lực của CNXH, từ đó rút ra được giá trị thực tiễn, giá trị lý luận và ý nghĩa của đề tài, đề xuất được những phương pháp giúp nâng cao đoàn kết quốc tế, xây dựng đất nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày càng phát triển lớn mạnh theo tư tưởng Hồ Chí Minh Hiểu
rõ các vấn đề về xây dựng một xã hội dân chủ, công minh, công bằng hòa bình của nước ta hiện nay một cách thấu đáo và nghiên cứu sâu rộng các phương án chiến lược trong chính trị xã hội
Trang 5
Ghi nhận và làm rõ các vấn đề chính trị xã hội của CNXH nước ta hiện nay
để tìm ra các giải pháp hiệu quả, xây dựng được đường hướng CNXH đúng đắn, bắt tay và giải quyết được các vấn đề nan giải và tồn đọng với tinh thần thẳng thắn, trung thực, dám làm dám nhận và dám đối diện với thực tế
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Muốn đạt được những mục đích nêu trên thì tiểu luận cần làm rõ các vấn đề: Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của Chủ nghĩa xã hội, giá trị lý luận, giá trị thực tiễn của CNXH theo tư tưởng Hồ Chí Minh và ý nghĩa mang lại, khảo sát và liên hệ thực tế hiện nay trong cuộc sống và nêu lên những giải pháp thiết thực nhằm góp phần cải thiện và phát triển đất nước
Những nhiệm vụ trên cần được giải quyết lần lượt, phân tích cặn kẽ và đưa ra được những hình ảnh đối chiếu thực tế cũng như là những dẫn chứng cụ thể hóa
để có thể làm rõ được nhiệm vụ cần nghiên cứu
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
- Tư tưởng của Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của CNXH; nêu lên được giá trị thực tiễn và giá trị lý luận cũng như là ý nghĩa mang lại của CNXH Thực tiễn diễn ra trong cuộc sống về vấn đề xã hội và đặc biệt là về CNXH
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: trên toàn bộ lãnh thổ Việt Nam, đặc biệt là nơi có thực quyền của CNXH Khu vực trên thế giới và CNXH xảy ra theo quan điểm của Hồ Chí Minh
- Về thời gian: từ năm 2016 – 2022
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận
- Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lenin
Trang 6
-Tư tưởng Hồ Chí Minh về CNXH, những nghiên cứu và thông tin cơ sở
về quá trình xây dựng CNXH và phát triển của nước Việt Nam từ khi còn sơ khai cho đến thời điểm hiện tại
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Bài tiểu luận này dựa vào phương pháp lịch sử của chuyên ngành Tư tưởng
Hồ Chí Minh Ngoài ra còn có phương pháp phân tích văn bản kết hợp với nghiên cứu hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh, phương pháp chuyên ngành, liên ngành,… Thống nhất nguyên tắc tính đảng và tính khoa học, thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, quan điểm lịch sử-cụ thể
5 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn
5.2 Ý nghĩa lý luận
- Thông qua tiểu luận, ta đề xuất được những giải pháp góp phần phát triển đất nước, phát triển đường lối xã hội và giải quyết những tồn đọng, hạn chế trong CNXH
- Dùng làm tài liệu tham khảo và có thể nghiên cứu sâu hơn, góp phần lý giải
về mặt nhận thức cá nhân đối với chế độ CNXH về mục tiêu và động lực theo quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh
Trang 7
PHẦN NỘI DUNG Phần 1: Phần lý luận
1 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của Chủ nghĩa xã hội
1.1 Mục tiêu của CNXH theo tư tưởng Hồ Chí Minh
*Mục tiêu chung:
Độc lập, tự do cho dân tộc, hạnh phúc cho nhân dân CNXH là: Không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, trước hết là người lao động; có khi Người đề cập gián tiếp Trong Di chúc Người viết: “Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”
Quan niệm của Người về mục tiêu cao nhất của CNXH là nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Đây là tiêu chí để khẳng định và kiểm nghiệm tính chất, lý luận và chính sách thực tiễn của CNXH Từ cách nêu bật mục tiêu của CNXH, so với các chế độ xã hội đã tồn tại trong lịch sử, Hồ Chí Minh đã chỉ ra tính ưu việt của CNXH đó là đã thực hiện nhiệm vụ giải phóng con người một cách toàn diện, theo từng cấp độ: giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng từng cá nhân con người, con người được phát triển tự do
*Mục tiêu cụ thể:
- Mục tiêu chính trị: Phải xây dựng được chế độ dân chủ
Từ xa xưa, dân chủ với ý nghĩa nhà nước do dân làm chủ, quyền lực thuộc về nhân dân đã là khát vọng của nhân dân lao động nhưng cho đến xã hội chủ nghĩa, khát vọng đó vẫn chỉ là khát vọng Ở thời kì giai cấp chủ nô, giai cấp địa chủ phong kiến, giai cấp tư sản đã thiết lập bộ máy nhà nước để duy trì sự thống trị của mình nhằm tối đa hóa quyền lực và lợi ích và trên thực tế đã tước đoạt hết quyền lực của nhân dân lao động Chính vì vậy thực thi dân chủ, thực thi quyền
Trang 8Một mặt, Hồ Chí Minh nhấn mạnh phải phát huy quyền dân chủ và sinh hoạt chính trị của nhân dân; mặt khác lại yêu cầu phải chuyên chính với thiểu số phản động chống lại lợi ích của nhân dân, chống lại chế độ XHCN
Để phát huy quyền làm chủ của nhân dân dưới CNXH, nhà nước phải chỉ rõ con đường và biện pháp thực hiện các hình thức dân chủ gồm dân chủ trực tiếp
và dân chủ đại diện, tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý của các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp, xử lý và phân định rõ chức năng của chúng
- Mục tiêu về kinh tế: Phải xây dựng được nền kinh tế phát triển cao gắn
bó mật thiết với mục tiêu về chính trị:
Khái quát mục tiêu về kinh tế của chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam,
Hồ Chí Minh chỉ rõ: nền kinh tế mà chúng ta xây dựng là nền kinh tế XHCN với
công, nông nghiệp hiện đại, khoa học - kỹ thuật tiên tiến, là một nền kinh tế thuần nhất dựa trên chế độ sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể, cách bóc lột theo CNTB được xoá bỏ dần, đời sống vật chất của nhân dân ngày càng được cải thiện Mục tiêu này phải gắn bó với mục tiêu về chính trị vì: Chế độ kinh tế và
xã hội của chúng ta nhằm thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân, trên cơ
sở kinh tế xã hội chủ nghĩa ngày càng phát triển Để đảm bảo cho sự gắn bó này,
Người xác định: Kinh tế quốc doanh lãnh đạo nền kinh tế quốc dân và kinh tế
hợp tác xã là hình thức sở hữu tập thể của nhân dân lao động nên Nhà nước phải đảm bảo ưu tiên cho kinh tế quốc doanh phát triển và phải đặc biệt khuyến khích, hướng dẫn, giúp đỡ kinh tế hợp tác xã
Trang 9
+ Nền kinh tế phải được phát triển toàn diện các ngành như: công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp trong đó “công nghiệp và nông nghiệp là hai chân của nền kinh tế nước nhà”
+ Kết hợp các loại lợi ích kinh tế, thực hiện chế độ khoán được Hồ Chí Minh coi là một trong những hình thức của sự kết hợp lợi ích kinh tế
- Mục tiêu về văn hóa: Phải xây dựng được nền văn hóa mang tính dân
tộc, khoa học, đại chúng và tiếp thu tinh hoa văn hóa của nhân loại
Phương châm xây dựng nền văn hoá mới:
Dân tộc, khoa học, đại chúng văn hoá phải được thể hiện trong sinh hoạt tinh thần của xã hội, xoá nạn mù chữ, phát triển giáo dục, nâng cao dân trí, phát triển văn hoá nghệ thuật, thực hiện nếp sống mới, vệ sinh phòng bệnh, giải trí lành mạnh, bài trừ mê tín dị đoan, khắc phục hủ tục tập quán lạc hậu…
+ Bản chất của nền văn hoá Việt Nam là “Phải XHCN về nội dung”, biết phát huy truyền thống văn hoá dân tộc, biết kế thừa học tập văn hoá tiên tiến của nhân loại
+ Hồ Chí Minh đặt lên hàng đầu nhiệm vụ của văn hoá XHCN là đào tạo con người mới XHCN, vừa có đức vừa có tài, vừa “hồng” vừa “chuyên” Trình độ văn hóa của nhân dân được nâng cao sẽ góp phần phát triển dân chủ, góp phần xây dựng nước ta thành một nước hòa bình, thống nhất độc lập, dân chủ và giàu mạnh
- Mục tiêu về xã hội: Phải đảm bảo công bằng, dân chủ, văn minh
Chế độ xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là chế độ “dân làm chủ, dân là chủ” nên theo Hồ Chí Minh, với tư cách làm chủ, là chủ của đất nước, nhân dân phải làm tròn nhiệm vụ của người chủ để xây dựng chủ nghĩa xã hội, trong đó mọi người đều có quyền làm việc; có quyền nghỉ ngơi; có quyền học tập; có quyền tự do thân thể, tự do ngôn luận; báo chí, hội họp, lập hội, biểu tình; có quyền tự do tín ngưỡng, theo hoặc không theo một tôn giáo nào; có quyền bầu cử, ứng cử Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật Nhà nước
Trang 10
đảm bảo quyền tự do dân chủ cho công dân, nhưng nghiêm cấm lợi dụng các quyền tự do dân chủ để xâm phạm đến lợi ích của Nhà nước, của nhân dân Những tư tưởng trên biểu hiện xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, tôn trọng con người, chú ý xem xét những lợi ích cá nhân đúng đắn và bảo đảm cho nó được thỏa mãn để mỗi người có điều kiện cải thiện đời sống riêng của mình, phát huy tính cách riêng
và sở trường riêng của mình trong sự hài hòa với đời sống chung, lợi ích chung của tập thể Để thực hiện công bằng dân chủ, cần xây dựng, hoàn thiện chế độ dân chủ rộng rãi và xây dựng các tổ chức đảng, nhà nước, mặt trận và các đoàn thể chính trị xã hội vững mạnh để đảm bảo dân chủ trong xã hội
1.2 Động lực của CNXH theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Theo Hồ Chí Minh để xây dựng thành công CNXH cân có động lực và các điều kiện bảo đảm cho động lực đó thực sự trở thành sức mạnh xây dựng CNXH
* Động lực gồm: động lực vật chất và động lực tinh thần; nội sinh và ngoại sinh
- Trong hệ thống động lực, Người khẳng định, quan trọng và quyết định nhất là con người, là nhân dân lao động, nòng cốt là liên minh công - nông - trí thức
- Muốn phát huy được sức mạnh con người phải có cá nhân với sức mạnh cộng đồng Sự kết hợp giữa cá nhân với sức mạnh cộng đồng
- Để phát huy sức mạnh của con người với tư cách là cá nhân người lao động, phải quan tâm đến lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần nhằm tạo ra sức mạnh thúc đẩy hoạt động của con người
- Người nhân mạnh đến vai trò lãnh đạo của Đảng, cơ chế, chính sách của Nhà nước cùng với vai trò của các tổ chức thành viên khác trong hệ thống chính trị
- Coi trọng động lực kinh tế, phát triển kinh tế, làm cho mọi người, mọi nhà trở nên giàu có, ích quốc, lợi dân
- Người quan tâm đến văn hóa, khoa học, giáo dục, coi đó là động lực tinh thần không thể thiếu của CNXH
Trang 11
- Ngoài những động lực bên trong, phải kết hợp với sức mạnh thời đại, tăng cường đoàn kết quốc tế
- Người còn lưu ý các yếu tố, các lực cản kìm hãm quá trình xây dựng CNXH đó
là chủ nghĩa cá nhân, tham ô, lãng phí, quan liêu…
- Ngoài các động lực bên trong, những nhân tố nội sinh, theo Hồ Chí Minh, sự phát triển của chủ nghĩa xã hội đòi hỏi phải kết hợp được với các nhân tố động lực bên ngoài Một trong những nhân tố động lực bên ngoài là sức mạnh thời đại, đoàn kết quốc tế, chủ nghĩa yêu nước gắn liền với chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, những thành quả khoa học - kỹ thuật thế giới
Nét độc đáo trong phong cách tư duy biện chứng Hồ Chí Minh là ở chỗ bên cạnh việc chỉ ra các nguồn động lực phát triển của chủ nghĩa xã hội, Người còn lưu ý, cảnh báo và ngăn ngừa các phản động lực của chủ nghĩa xã hội Đó chính là các nhân tố kìm hãm, triệt tiêu nguồn năng lượng vốn có của chủ nghĩa
xã hội, làm cho chủ nghĩa xã hội trở nên trì trệ, xơ cứng, không có sức hấp dẫn Trong các nhân tố phản động lực, Hồ Chí Minh lưu ý các loại "giặc": Đế quốc thực dân; thói quen, truyền thống lạc hậu, tư tưởng tiểu tư sản; chủ nghĩa cá nhân dưới mọi hình thức
2 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về mục tiêu và động lực của chủ nghĩa xã hội vào thực tế
+ Một là, bổ sung "năng lực cầm quyền" vào nội dung "nâng cao năng lực lãnh
đạo, sức chiến đấu của Ðảng" thành "Nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Ðảng"
+ Hai là, bổ sung "hệ thống chính trị" vào nội dung "xây dựng Ðảng" thành "xây dựng Ðảng và hệ thống chính trị" và nêu yêu cầu xây dựng Ðảng và hệ thống