Tiểu luận Tư tưởng Hồ Chí Minh: Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và vận dụng trong xây dựng, bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam hiện nay

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH (PLT06A) ĐỀ TÀI Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và vận dụng trong xây dựng, bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam hiện nay Giảng viên hướng dẫn Kiều Thị Yến Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Diễm Quỳnh Mã sinh viên 23A4030458 Nhóm Lớp PLT06A13 Cán bộ chấm thi Điểm 1 2 Hà Nội, ngày 30 tháng 3 năm 2022 MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 3 I Phần lý luận 3 1 1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc.

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

(PLT06A)

ĐỀ TÀI: Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và vận dụng trong xây

dựng, bảo vệ Tổ Quốc Việt Nam hiện nay

Giảng viên hướng dẫn: Kiều Thị Yến

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Diễm Quỳnh

Mã sinh viên: 23A4030458

Nhóm Lớp: PLT06A13

1

2

Hà Nội, ngày 30 tháng 3 năm 2022

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 3

I Phần lý luận 3

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc 3 1.2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc 4

II Phần liên hệ thực tiễn 6

2.1 Giá trị lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc 6

2.2 Giá trị thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc 7

2.3 Liên hệ thực tiễn 10

KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Độc lập dân tộc gắn liền là sợi chỉ đỏ xuyên suất trong tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là kết quả của sự vận dụng, phát triển sáng tạo nguyên lý cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối cách mạng của Quốc tế Cộng sản vào điều kiện cụ thể ở Việt Nam Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc bao gồm hệ thống quan điểm chiến lược, sách lược chỉ đạo về lý luận chính trị, về nhận thức và hành động của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong suất tiến trình phát triển của cách mạng, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa

Những thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam trong 90 năm qua dưới

sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đã chứng minh: tư tưởng độc lập dân tộc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là hoàn toàn đúng, là chân lý của thời đại, phù hợp với quy luật vận động và phát triển của lịch sử Tuy nhiên, cùng với sự sụp

đổ mô hình chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa ở Liên xô và các nước xã hội chủ nghĩa

ở Đông âu, các thế lực phản động càng ra sức phản bác quy luật: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Bằng những luận điệu phản động xuyên tạc, chúng muốn bác bỏ tính chất của thời đại, bác bỏ vai trò lịch sử của giai cấp công nhân,

coi chế độ tư bản là hoàn hảo nhất Vì vậy, nghiên cứu vấn đề “Tư tưởng Hồ

Chí Minh về độc lập dân tộc và vận dụng trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay” làm đề tài tiểu luận có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu: Phân tích làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về độc

lập dân tộc Trên cơ sở đó vận dụng trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

- Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc trong xây dựng, bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu: Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và vận dụng trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu: Việt Nam trong giai đoạn đổi mới đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận: Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa

Mác-Lênin và những quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

* Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa

Mác kết hợp với các phương pháp nghiên cứu khác như nghiên cứu lý thuyết,

phương pháp logic, phân tích, tổng hợp, thống kê, mô tả, so sánh

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

* Ý nghĩa lý luận

Tiểu luận góp phần hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận tư tưởng

Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và vận dụng trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

* Ý nghĩa thực tiễn

Tiểu luận có thể làm tài liệu tham khảo cho các trường đại học nghiên cứu, vận dụng vào trong quá trình giảng dạy, sinh viên có thể làm tài liệu tham

khảo các môn học liên quan đến chủ đề

NỘI DUNG

I Phần lý luận

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc được hình thành từ nhiều yếu tố

Một là, xuất phát từ quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề dân tộc

và giai cấp Các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ rõ: chỉ có đứng

trên lập trường của giai cấp vô sản mới có thể giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp; mới giải quyết hài hoà giữa lợi ích chân chính của dân tộc và giai cấp, thực hiện triệt để giải phóng giai cấp và giải phóng dân tộc Những quan điểm cơ bản nêu trên của chủ nghĩa Mác - Lênin

là cơ sở lý luận chủ yếu nhất hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Hai là, xuất phát từ thực tiễn cách mạng thế giới và Việt Nam cuối thế kỷ

XIX đầu thế kỷ XX Kế thừa truyền thống yêu nước của dân tộc, ngay từ khi

thực dân Pháp nổ súng xâm lược, nhân dân ta đã liên tục đứng lên và đấu tranh nhằm lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp, giành lại độc lập dân tộc, nhưng các phong trào đấu tranh cho đến đầu thế kỷ 20 đều thất bại Nguyên nhân chính dẫn đến sự thất bại của các phong trào đó, trước hết là do thiếu một đường lối cứu nước đúng đắn, một phương pháp cách mạng thích hợp

Từ nghiên cứu tiếp thu, vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, gắn liền với sự khảo nghiệm thực tiễn sâu sắc, Hồ Chí Minh khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”; Sự nghiệp giải phóng dân tộc phải gắn liền với giải phóng giai cấp, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, độc lập dân tộc gắn liền với cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc của nhân dân Đó là ham muốn tột bậc, là khát vọng cao nhất của Hồ Chí Minh, đó cũng là nguyện vọng chung của toàn thể dân

tộc Việt Nam Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là yêu cầu khách quan của lịch sử, là đòi hỏi tất yếu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới

1.2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

1.2.1 Độc lập dân tộc là quyền thiêng liêng, bất khả sâm phạm của các dân tộc

Tất cả các dân tộc trên thế giới phải được độc lập hoàn toàn và thật sự Độc lập trên tất cả các mặt kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao, toàn vẹn lãnh thổ Mọi vấn đề của chủ quyền quốc gia do dân tộc đó tự quyết định Theo Hồ Chí Minh độc lập tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa và theo nguyên tắc: “Nước Việt Nam là của người Việt Nam, do dân tộc Việt Nam quyết định, nhân dân Việt Nam không chấp nhận bất cứ sự can thiệp nào từ bên ngoài” Trong nền độc lập đó mọi người dân đều ấm no, tự do, hạnh phúc, nếu không độc lập chẳng có nghĩa gì Hồ Chí Minh nói: “chúng ta đã hy sinh, đã giành được độc lập, dân chỉ thấy giá trị của độc lập khi ăn đủ no, mặc đủ ấm”

Tư tưởng này thể hiện tính nhân văn cao cả và triệt để cách mạng của Hồ Chí Minh Độc lập tự do là quyền tự nhiên của dân tộc, thiêng liêng và vô cùng quý giá Hồ Chí Minh đã tiếp xúc với Tuyên ngôn độc lập của Mỹ 1776 và Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Pháp 1791, Người đã khái quát chân lý:

“Tất cả các dân tộc trên thế giới sinh ra đều có quyền bình đẳng, dân tộc nào

cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”

1.2.2 Độc lập dân tộc gắn với tự do, ấm no, hạnh phúc của nhân dân

Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, nền độc lập dân tộc phải gắn với tự do, hạnh phúc cho mọi người dân Đây chính là tiêu chí căn cốt, thước đo giá trị của độc lập dân tộc, tác động trở lại việc củng cố, bảo vệ độc lập dân tộc Chính vì vậy, ngay sau thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lãnh đạo kiến tạo chính thể dân chủ cộng hòa, xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì dân ở Việt Nam, để mưu cầu tự do và hạnh phúc cho nhân dân Người nêu rõ: “Chúng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét, thì

tự do, độc lập cũng không làm gì Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”

Khát vọng độc lập, tự do, hạnh phúc không chỉ được thể hiện trong ham muốn tột bậc của Chủ tịch Hồ Chí Minh “làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”, mà còn từng bước được thể hiện trong đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước mới - Nhà nước của dân,

do dân, vì dân

1.2.3 Độc lập dân tộc là nền độc lập thực sự, hoàn toàn, triệt để

Theo Bác, độc lập dân tộc là mục tiêu trực tiếp, trước hết, là cơ sở tiền

đề để tiến lên chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa xã hội là con đường củng cố vững chắc độc lập dân tộc, giải phóng dân tộc một cách hoàn toàn, triệt để Người chỉ rõ: “Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, độc lập hoàn toàn, chứ không phải là thứ độc lập giả hiệu, độc lập nửa vời, độc lập hình thức, độc lập phải gắn liền với thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước; độc lập dân tộc bao giờ cũng phải gắn với tự do, dân chủ, ấm no, hạnh phúc của Nhân dân lao động” Còn chủ nghĩa xã hội là con đường củng cố vững chắc

độc lập dân tộc, giải phóng dân tộc một cách hoàn toàn triệt để

1.2.4 Độc lập dân tộc gắn với thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ

Độc lập dân tộc gắn chặt với bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ của đất nước là tư tưởng chủ đạo, chi phối toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch

Hồ Chí Minh Tư tưởng lớn này đã được thể hiện rõ trong Tuyên ngôn Độc lập

mà cách đây 73 năm, ngày 2/9/1945, Người đã thông báo trước thế giới: “Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”

Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định: Biên giới quốc gia là địa bàn chiến lược quan trọng của cách mạng Việt Nam, gắn liền với sự nghiệp đấu tranh, giải

phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa Ngày nay, trong xu thế mở cửa, hội nhập, cùng phát triển, biên giới vừa là vị trí hiểm yếu, phên dậu bảo vệ của một quốc gia, vừa bảo đảm lưu thông hàng hóa, phát triển kinh tế, thắt chặt mối quan hệ hữu nghị hợp tác với các nước bạn Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn trân trọng mối tình đoàn kết, hữu nghị, sự cưu mang, giúp đỡ của cộng đồng quốc tế đối với nhân dân ta Đặc biệt, đối với nhân dân các nước láng giềng, cùng chung biên giới,

có mối quan hệ mật thiết từ lâu đời, Người càng coi trọng, căn dặn quân và dân

ta phải hết lòng vun đắp, giữ gìn mối quan hệ hữu hảo, bền lâu

II Phần liên hệ thực tiễn

2.1 Giá trị lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sợi chỉ đỏ xuyên suất tiến trình cách mạng Việt Nam Đó là chân lý của thời đại được cách mạng Tháng Mười Nga đúc rút và tổng kết Nếu không giành độc lập từ tay thực dân,

đế quốc thì không có đất để dựng nước; đồng thời chỉ có xây dựng đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa mới bảo đảm cho độc lập dân tộc, tự do, hạnh phúc của nhân dân, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh của nhân dân các dân tộc thuộc địa đấu tranh tự giải phóng, cùng nhau tiến lên xây dựng chủ nghĩa

xã hội trên phạm vi toàn thế giới

Độc lập dân tộc là nguồn sức mạnh vô tận cho phong trào cách mạng Việt Nam, sức mạnh đó là do có sự tác động biện chứng giữa hai yếu tố: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, giữa dân tộc và thời đại Nếu tách riêng các yếu tố thì không thì không thể thấy hết được vị trí, tầm quan trọng của nó, không thấy nguồn sức mạnh tiềm ẩn trong đó, đồng thời dễ có nguy cơ lâm vào những sai lầm “tả khuynh” hoặc “hữu khuynh” Vì vậy, việc kết hợp đúng đắn độc lập dân tộc vơi chủ nghĩa xã hội là vấn đề có ý nghĩa lớn cả về lý luận và thực tiễn

Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc là sự vận dụng sáng tạo nguyên

lý cách mạng không ngừng của chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể ở Việt nam - một nước thuộc địa nửa phong kiến Nguyên lý này đã trở thành lý luận, chiến lược, sách lược trong cuộc đấu tranh nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

2.2 Giá trị thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc

Một bài học thực tiễn phong phú được rút ra là: khi Đảng cộng sản đã nắm quyền lãnh đạo cách mạng không bao giờ rời bỏ ngọn cờ độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội Cách mạng càng tiến lên và thắng lợi bao nhiêu thì ngọn

cờ dân tộc dân chủ và chủ nghĩa xã hội càng được giương cao, đồng thời, ngọn

cờ dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội càng được giương cao bao nhiêu thì sức mạnh của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và uy tín của Đảng càng được nâng cao bấy nhiêu và sự nghiệp đổi mới để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản càng giành được thắng lợi bấy nhiêu

Ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản đã làm nên bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam với phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh Đảng đã nhanh chóng tập hợp, góp phần hình thành nên khối liên minh công-nông và lãnh đạo nhân dân đấu tranh

Tuy phong trào Xô Viết Nghệ-Tĩnh (1930-1931) tuy chỉ tồn tại trong thời gian ngắn nhưng phong trào khẳng định đường lối cách mạng: đề nghị của Đảng là đúng đắn, mở ra thời kỳ cách mạng đi theo đường lối sáng tạo trên cơ sở lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác – Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc mãi mãi là ngọn cờ bách chiến, bách thắng của cách mạng Việt Nam Hơn 90 năm qua, cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã biến nước ta từ một nước thuộc địa nửa phong kiến thành một nước độc lập, thống nhất, nhân dân được tự do, xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh đất nước và nguyện vọng chính đáng của nhân dân Đó chính là thành tựu cách mạng hết sức to lớn không ai có thể phủ nhận được

Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, thực hiện công cuộc đổi đất nước, chúng ta luôn quán triệt sâu sắc tư tưởng của người về mục tiêu độc lập dân tộc là: độc lập dân tộc là làm cho mọi người ai ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành, được chữa bệnh, tiến dần từ ăn tạm đủ no, mặc tạm đủ ấm, không còn người mù chữ đến ăn ngon, mặc đẹp, trình độ kiến thức nâng cao theo kịp sự phát triển của sự phát triển của nền văn minh thế giới, con người được phát triển toàn diện, phát huy được khả năng, trí tuệ của mình phục vụ tổ quốc, phục vụ nhân dân

Nhờ sự lãnh đạo của Đảng, dân tộc ta đã vượt qua rất nhiều thử thách và khẳng định được sức mạnh, khả năng của mình Theo lời kêu gọi của Đảng Cộng sản, dân ta giải quyết nạn đói bằng cách lập “Hũ gạo cứu đói”, nhà nước

bỏ thuế thân và các thứ thuế vô lý, giảm tô, thuế ruộng đất 25 %, chia lại ruộng đất công và kết quả là cái đói kinh hoành năm 1945 đã được đẩy lùi thành công

Không chỉ là nạn đói, nạn dốt tại Việt Nam cũng là một trong những khó khăn lớn đối với nền độc lập của ta lúc bấy giờ Hồ Chủ tịᴄh nói"Một dân tộᴄ dốt là một dân tộᴄ уếu" ᴠà nhấn mạnh "Dốt là dại, dại thì hèn Vì ᴠậу, không ᴄhịu dại, không ᴄhịu hèn, ᴄho nên thanh toán nạn mù ᴄhữ là một trong những ᴠiệᴄ ᴄấp báᴄh ᴠà quan trọng ᴄủa nhân dân ᴄáᴄ nướᴄ dân ᴄhủ mới" Vậy nên Nha Bình dân họᴄ ᴠụ ra đời:

Đó là mở đầu cho công cuộc xóa nạn mù chữ của Đảng ta Hiện nay, tình trạng mù chữ đã được cải thiện rất nhiều: