Tiet 43 Cau ghep T1 (1)Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường (2) Tôi quên thế nào[.]
Trang 2(1)Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường
(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi
như
mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng
(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần
đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã (5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp (6)Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ.(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự
thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
(Thanh Tịnh, Tôi đi học)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới
Trang 3(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở
trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng
(5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp
(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang
có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
Trang 42 Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười …
5 Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường …
C
7 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học
V
C V
Có nhiều cụm C-V: Một cụm C-V làm nòng cốt câu, các cụm C-V
khác làm phụ ngữ trong cụm từ .
Có một cum C-V
Có 3 cụm C-V, mỗi cụm chủ - vị làm thành một vế câu
Trang 5Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể Kiểu câu
Câu có một cụm C-V
Câu có hai hoặc
nhiều cụm C-V
Cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn
Các cụm C-V không bao chứa
nhau
Câu 5
Câu 2
Câu 7
Câu đơn
Câu mở rộng thành phần
Câu ghép
Trang 6(1)Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều (và)trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường
(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi
không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết
(6)Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ
Nhóm 1,2 Xác định các vế câu và cho biết các vế câu được nối
với nhau bằng cách nào?
Trang 7Nhóm 3,4
Xác định các vế câu trong những câu ghép sau?
Trong mỗi câu ghép các vế câu được nối với nhau bằng cách nào? 1.Nếu trời mưa thì lớp tôi hoãn đi tham quan
2.Cô giáo chưa vào lớp, các bạn học sinh đã đứng dậy chào
2.Nước dâng cao bao nhiêu, đồi núi dâng cao bấy nhiêu
3.Anh đi đường này em đi đường nọ
4.Tôi im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi
đã cay cay
5.Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút
ít thong thả và ngẫm nghĩ
Trang 8
(1)Hàng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều (và) trên
không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ niệm
(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không
biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết
(6)Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên
thấy lạ.
Vế 1 nối với vế 2 bằng quan hệ từ (và) vế 2 nối với vế 3 bằng dấu phẩy
V1
C3 V3
Vế 1 nối với vế 2 bằng qht (vì) vế 2 nối với vế 3 bằng qht (và)
Vế 1
Vế 2 Vế 1 nối với vế 2 bằng qht (nhưng)
Trang 91.Nếu trời mưa thì lớp em hoãn đi tham quan.
2 Cô giáo chưa vào lớp, các bạn học sinh đã đứng dậy chào
3.Nước dâng cao bao nhiêu đồi núi dâng cao bấy nhiêu
4.Anh đi đường này, em đi đường nọ
5 Tôi im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi
đã cay cay
6.Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút
ít, thong thả và ngẫm nghĩ
Cặp quan hệ từ
Cặp phó từ
bao nhiêu, Cặp đại từ
bấy nhiêu
;
Cặp chỉ từ
Dấu hai chấm, dấu phẩy
Dấu chấm phẩy
Trang 10Hai cách nối
Dùng từ nối
Quan
hệ từ
Cặp QHT
Cặp phó từ, đại từ, chỉ từ
Không dùng từ nối
Dấu phẩy
Chấm phẩy
Hai chấm
Trang 11Bài 1: Tìm câu ghép trong đoạn trích và cho biết trong mỗi câu
ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?
a)- Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ! U van Dần, u lạy
Dần! Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí vào đây, ông ấy trói nốt cả Dần nữa đấy
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
b) Cô tôi chưa dứt câu , cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
Trang 12Bài tập 2: Với mỗi cặp quan hệ từ dưới đây hãy đặt một câu ghép
a/ Vì … nên …( hoặc bởi vì…cho nên …; sở dĩ là vì )
b/ Nếu …thì …( hoặc giá …thì…; hễ thì )
c/ Tuy … nhưng …( hoặc mặc dù …nhưng…)
d/ Không những…mà…(hoặc không chỉ…mà…; chẳng những mà )
Bài tập 3 : Chuyển những câu ghép em vừa đặt ở bài tập 2 thành
những câu ghép mới bằng một trong hai cách sau
a/ Bỏ bớt một quan hệ từ b/ Đảo lại trật tự các vế câu
Trang 13Bài tập 4: Đặt câu ghép với cặp từ hô ứng dưới đây
a/ vừa … đã …( hoặc mới … đã …; chưa đã ) b/ đâu … đấy …( hoặc nào … nấy ;…; sao vậy )
c/ càng càng
Trang 14Bài tập 5 : Viết một đoạn văn ngắn về một trong các đề tài sau( trong đoạn văn có sử dụng ít nhất một câu ghép):
a Thay đổi thói quen sử dụng bao bì ni lông
b.Tác dụng của việc lập ý trước khi viết bài tập làm văn
Trang 15- Nắm đặc điểm, cách nối các vế câu ghép.
- Phân biệt câu ghép với câu đơn mở rộng
thành phần.
- Hoàn thành các bài tập phần luyện tập.
- Đọc bài : Tìm hiểu chung về văn bản thuyết
minh
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Trang 16Cảm ơn các thầy cô và các em!