Slide 1 1 TRÖÔØNG THPT NGUYEÃN TRUNG TRÖÏC GD BẠC LIÊU GV Nguyễn Văn Sơn 2 KIỂM TRA BÀI CŨ 1) Viết công thức tính tổng trở của mạch RLC nối tiếp 2) Viết biểu thức định luật Ôm cho đoạn mạch RLC nối t[.]
Trang 1TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRUNG
TRỰC
GD
BẠC LIÊU
GV: Nguyễn Văn Sơn
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
1) Viết công thức tính tổng trở của mạch RLC nối
tiếp.
2) Viết biểu thức định luật Ôm cho đoạn mạch
RLC nối tiếp.
2 ( L C) 2
Z = R + Z −Z
U I
Z
= 3) Viết biểu thức xác định độ lệch pha của u và i
R
ϕ = −
Trang 3CÔNG TY
ĐIỆN LỰC
NƠI TIÊU THỤ ĐiỆN
BÀI TOÁN CUNG CẤP &
SỬ DỤNG ĐIỆN?
Trang 4Bài 15
Trang 5Bài 15: CÔNG SUẤT ĐIỆN TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
HỆ SỐ CÔNG SUẤT
Bài 15: CÔNG SUẤT ĐIỆN TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
HỆ SỐ CÔNG SUẤT
I Công suất của mạch điện xoay chiều
1/ Biểu thức của công suất
- Công suất điên tiêu thụ trung bình
của mạch điện xoay chiều là:
ϕ
cos
UI
P =
2/ Điện năng tiêu thụ của mạch điện
ϕ
Với :độ lệch pha của u và i
- Điện năng tiêu thụ của mạch điện
trong thời gian t:
t P
Đơn vị: W.h; KW.h; J (1J= 1W.1s)
II Hệ số công suất
1/ Biểu thức của hệ số công suất
ϕ
cos : Hệ số công suất
) 1 cos
0 90
0 (Do ≤ ϕ ≤ 0 → ≤ ϕ ≤
- Công suất của mạch điện có R, L, C nối tiếp:
2
cos
C L
R
Z Z
R
R Z
R U
U
− +
=
=
=
ϕ
Lưu ý: Trong công thức tính hệ số công suất trên, nếu mạch điện khuyết đại lượng nào thì ta coi đại lượng đó bằng không.
Em hãy cho biết đơn
vị của điện năng tiêu
thụ?
- Công suất trung bình tiêu thụ trong mạch điện xoay chiều bất kì là:
(1) cos ϕ
UI
P =
(3) .
2 R I
P =
(2)
.
2
2
Z
R U
P =
Trang 6+Để làm giảm công suất hao phí ta phải nâng cao hệ số công suất
Bài 15: CÔNG SUẤT ĐIỆN TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
HỆ SỐ CÔNG SUẤT
Bài 15: CÔNG SUẤT ĐIỆN TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
HỆ SỐ CÔNG SUẤT
I Công suất của mạch điện xoay chiều
1/ Biểu thức của công suất
2/ Điện năng tiêu thụ của mạch điện
II Hệ số công suất
1/ Biểu thức của hệ số công suất
2/ Tầm quan trọng của hệ số công suất
trong quá trình cung cấp và sử dụng
điện năng
- Các động cơ điện, khi vận hành ổn định,
công suất trung bình được giữ không đổi:
P= UIcosϕ với cosϕ > 0
- CĐDĐ hiệu dụng truyền tải qua đường
dây là:
Ucosϕ
U2
Php = r.I2 = r P2
cos12ϕ
Gọi r là điện trở đường dây tải điện
- Công suất hao phí trên đường dây tải điện
+Nếu cos nhỏ công suất hao phí sẽ lớn
làm tổn thất nhiều điện năng trên đường dây truyền tải
ϕϕ
Hệ số công suất ảnh hưởng thế nào tới công suất hao phí?
Ta nâng cao hệ số công suất bằng cách
nào?
Trang 7U2
Php = r.I2 = r P 2
cos12ϕ
Công suất hao phí
Hệ số công suất cos ϕ càng nhỏ ( ϕ càng lớn) công suất hao phí trên dây càng lớn
Để giảm hao phí,
cần làm gì?
Các cơ sở tiêu thụ điện phải bố trí mạch sao cho hệ số công suất cosϕ lớn
giảm ϕ
cosϕ > 0
Trang 8U
R
ϕ
U r
Trong các máy móc,
động cơ điện có các
cuộn dây.
Để tăng cos ϕ (giảm ϕ )
ϕ
L
U
R
I
LC
U r
C
U
U r
Trang 9LẮP TỤ BÙ Ở CÁC CƠ SỞ TIÊU THỤ ĐIỆN
Trang 10VÀI LOẠI TỤ BÙ KHÁC
Trang 11CỦNG CỐ
1 Công suất trung bình tiêu thụ trong
một mạch điện xoay chiều bất kỳ:
) 1 cos
0 90
0
(Do ≤ ϕ ≤ 0 → ≤ ϕ ≤
P = UIcos ϕ
cos ϕ = U R = R
ϕ : độ lệch pha giữa u và i
2 Hệ số công suất của mạch điện xoay chiều :
- Khi đó công suất tiêu thụ trên mạch điện xoay chiều
là :
(1) cos ϕ
UI
P =
(3) .
2 R I
P =
(2)
.
2
2
Z
R U
P =
+ Mạch chỉ có L hoặc C hoặc cả L và C
π
2
=> cosϕ=0 => P = P min = 0
=> Mạch không tiêu thụ điện năng + Mạch chỉ có R hoặc mạch R-L-C có cộng hưởng
=> cosϕ=1 => P = P max = UI
0
=
ϕ
- Độ lệch pha giữa u và i:
- Độ lệch pha giữa u và i:
3 Công suất hao phí trên đường dây tải điện :
U2
Php = r.I2 = r P2
cos12ϕ
+ Để giảm công suất hao phí ta nâng cao
hệ số công suất
Trang 12VẬN DỤNG
Câu 1: Hệ số công suất trong mạch điện xoay chiều R-L-C nối tiếp, với Z L =Z C là:
cos ϕ = = = R R 1
Z R
A 0 B không xác định được
C 1 D phụ thuộc R
Vì Z L =Z C → Z = R2 + ( ZL − ZC )2
Trang 13VẬN DỤNG
Câu 2: Hệ số công suất của đoạn mạch xoay chiều bằng 0 trong trường hợp nào sau đây:
A Đoạn mạch chỉ có điện trở thuần
B Đoạn mạch có tụ điện mắc nối tiếp với cuộn cảm thuần.
C Đoạn mạch chứa R và tụ điện
D Đoạn mạch chứa R và cuộn cảm thuần
) (
cos
2 2
2
C
Z R
R
− +
=
) (
0
0
2 2
− +
=
C
Z
Trang 14VẬN DỤNG
Câu 3: Một đoạn mạch xoay chiều có biểu thức điện
áp giữa 2 đầu mạch và cường độ dòng điện qua
mạch là:
100 2 cos(100 )( )
3
2 2 cos100 ( )
π π
π
=
Công suất tiêu thụ của mạch điện là:
A 200W B 100W
C 50W D 86,6W
P = UIcosϕ = 100.2 sco π3 =100W
Trang 15VẬN DỤNG
Câu 4: Một đoạn mạch điện xoay chiều gồm 1 điện trở thuần, 1 cuộn cảm thuần và 1 tụ điện mắc nối tiếp Điện áp hiệu dụng trên các phần tử nói trên lần lượt là: 40V; 80V; 50V
Hệ số công suất của đoạn mạch trên là:
A 0,8 B 0,6
C 0,25 D 0,71
40
50
R L C
co
Trang 16VẬN DỤNG
Câu 5: Một mạch xoay chiều R-L-C có biểu thức dòng điện qua mạch là:
50
Công suất tiêu thụ trong mạch bằng:
A 50W B 100W C 200W D 400W
2 2 s100 t(A)
i = co π
Biết điện trở thuần
) (
2 2
2
2 2
I
I = = =
Trang 17VẬN DỤNG
Câu 6: Một đoạn mạch điện xoay chiều gồm 1 điện trở thuần, một cuộn cảm thuần và một tụ điện mắc nối tiếp Điện áp hiệu dụng giữa hai đầu mạch bằng 100V, tần số f=50Hz.
R L H C µF
Công suất tiêu thụ trong mạch bằng:
A 50W B 100W C 200W D 100 2W
F F
F C
π π
µ
π
4
6 10 10
100
100 = − = −
=
Ω
=
= Lω 200
Z
R
U
P 2 50
2
=
=
) s
rad ( 100
2 π π
ω = f =
Ω
=
= 1 100
ω
C
Z C
Trang 18Bài 15: CÔNG SUẤT ĐIỆN TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
HỆ SỐ CÔNG SUẤT
Bài 15: CÔNG SUẤT ĐIỆN TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
HỆ SỐ CÔNG SUẤT
CÔNG SUẤT TIÊU THỤ CỦA
MẠCH ĐIỆN KHÔNG ĐỔI
2 Em hãy viết biểu thức tính công suất điện
tiêu thụ trong mạch điện không đổi?
Mạch
I
U
+
-UI
P =
Công suất tiêu thụ trong mạch điện không
đổi:
1 Em hãy định nghĩa dòng điện không đổi?
Dòng điện không đổi là dòng điện có chiều
và cường độ không đổi theo thời gian.
- Xét mạch điện xoay chiều như hình vẽ.
Mạch
i
~
- Giả sử cường độ dòng điện tức thời trong mạch là:
t I
i = 2 cos ω
- Khi đó, hiệu điện thế tức thời ở hai đầu đoạn mạch là:
) cos(
2 ω + ϕ
=U t u
CÔNG SUẤT TIÊU THỤ CỦA MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
- Công suất tiêu thụ của mạch tại thời điểm t (công suất tức thời) là:
) 2
cos(
cos ϕ + ω + ϕ
=UI UI t
ui
p = = 2UI cos( ωt) cos( ωt + ϕ )
Em hãy viết biểu thức điện áp tức thời ở hai đầu đoạn mạch?
Trong thực tế để tính công suất tiêu thụ của mạch người ta dùng công suất tb hay công suất tức
thời?
- Công suất điện tiêu thụ TB trong một chu kì T.
) 2
cos(
cos ϕ + ω + ϕ
=
P
ϕ
cos
UI
=
- Nếu thời gian dùng điện t (t >> T) thì P cũng là công suất tiêu thụ trung bình trong thời gian đó (với U, I không đổi)
Trang 19C
U
I
O
L
U
C
U
LC
U
R
U
U
ϕ
BIỂU THỨC HỆ SỐ CÔNG SUẤT
R
O
R
C
C
R
L
1 cos
ϕ
1
I
O
C
U
0
cos
ϕ
0
2 2
.
cos
C
R
Z R
R Z
I
R
I U
U
+
=
=
=
ϕ
I
O
C
U
R
U
ϕ
2 2
C
Z R
R
+
0
2 2
L
Z R
R
+
0
) (
.
cos
2 2
2
C L
R
Z Z
R
R
Z I
R
I U
U
− +
=
=
=
ϕ
) ( 2 2
2
C
Z R
R
− +
U
Nhìn vào giản đồ vector Em
hãy cho biết góc ϕ có thể nhận
giá trị trong khoảng nào? Từ
đó suy ra cosϕ có giá trị trong
khoảng nào?