Giỗ tổ Hùng Vương

Hội LỄ HỘI ĐỀN HÙNG Nhãm C§SP Phó Thä Lµo Cai Lịch sử đền HùngLịch sử đền Hùng • Khu di tích Đền Hùng thuộc thôn Cổ Tích xã Hy Cương huyện Lâm Thao tỉnh Phú Thọ • Là nơi thờ cúng các vua Hùng đã có cô[.]

LỄ HỘI ĐỀN HÙNG

Nhãm C§SP Phó Thä - Lµo Cai

Lịch sử đền Hùng

• Khu di tích Đền Hùng thuộc thôn Cổ

Tích - xã Hy Cương - huyện Lâm

Thao - tỉnh Phú Thọ

• Là nơi thờ cúng các vua Hùng đã có

công dựng nước, tổ tiên của dân tộc

Việt Nam.

•  Đền Hùng là di tích lịch sử văn hoá

đặc biệt quan trọng của quốc gia,

vốn là đất kế đô của Nhà nước Văn

Lang 4.000 năm trước đây.

•  Đền Hùng được xây dựng vào thế

kỉ 15 trên núi Hùng (còn gọi là núi

Cả hay còn có nhiều tên gọi khác

nhau: Nghĩa Lĩnh, Nghĩa Cương, Hy

Cương, Hy Sơn, Bảo Thiếu Lĩnh,

Bảo Thiếu Sơn,…), có độ cao 175 m

so với mặt nước biển. 

Quần thể di tích    

      Đền Thượng

Lăng Vua Hùng Đền Trung

Đền Hạ

Đền Tổ Đền Giếng

Mẫu Âu Cơ Bảo tàng Hùng Vương

Quần thể di tích

Đền Hạ: Tương truyền nơi đây, Mẹ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, sau nở thành

100 người con trai, nguồn gốc “đồng bào” (cùng bọc) được bắt nguồn từ đây

Đền Trung : Tương truyền là nơi các Vua Hùng cùng các Lạc hầu, Lạc tướng

du ngoạn ngắm cảnh thiên nhiên và họp bàn việc nước Nơi đây vua Hùng thứ 6

đã nhường ngôi cho Lang Liêu - người con hiếu thảo vì đã có công làm ra bánh

chưng, bánh dày

•Đền Thượng: Nơi Vua Hùng thường tiến hành nghi lễ tín ngưỡng của cư dân

nông nghiệp thờ trời đất, thờ thần lúa, cầu mong mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt, nhân khang vật thịnh

  Đền Giếng: Tương truyền là nơi hai công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa (con

gái của Vua Hùng thứ 18) thường soi gương, vấn tóc khi theo cha đi kinh lý qua vùng này

Lăng Hùng Vương : Tương truyền là mộ của Vua Hùng thứ 6 Lăng mộ nằm ở

phía đông Đền Thượng, có vị trí đầu đội sơn, chân đạp thủy, mặt quay theo

hướng Đông Nam

Lễ vật Các nghi lễ

Lễ rước kiệu vua Lễ dâng hương

Quy trình lễ hội

– Chuẩn bị: Chuẩn bị lễ hội được chia thành hai giai đoạn Giai

đoạn chuẩn bị cho mùa lễ hội sau và khi ngày hội đã đến gần Chuẩn bị cho mùa lễ hội sau được tiến hành ngay sau khi mùa hội trước kết thúc, mọi khâu chuẩn bị đã có sự phân công, cắt

cử mọi việc để đón mùa lễ hội năm sau Khi ngày hội sắp diễn

ra, công việc kiểm tra lại đồ tế lễ, trang phục, quét dọn, mở cửa

di tích, rước nước làm lễ tắm tượng (mộc dục) cùng các đồ tế

tự, thay trang phục mũ cho thần

– Vào hội: nhiều hoạt động diễn ra trong các ngày lễ hội, đó là

các nghi thức tế lễ, lễ rước, dâng hương, tổ chức các trò vui Đây là toàn bộ những hoạt động chính có ý nghĩa nhất của một

lễ hội Lễ hội thu hút nhiều đối tượng hay ít khách đến với lễ hội, diễn ra trong nhiều ngày hay một ngày hoàn toàn chi phối bởi các hoạt động trong những ngày này

– Kết thúc hội (xuất tịch, giã đám, giã hội): Ban tổ chức làm lễ

tạ, đóng cửa di tích

Lễ vật

Một đám rước gồm ba cỗ kiệu đi liền nhau, kiệu được sơn son thếp vàng, đục chạm tinh xảo; thân kiệu là hai con rồng dài gần 4 m, do 16 người khiêng:

- Cỗ đi đầu bày hương hoa đèn nến, trầu cau, bình nước và nậm rượu

- Cỗ thứ hai rước nhang

án bài vị, có lọng che. 

- Cỗ thứ ba rước bánh

chưng (hoặc xôi), thủ lợn luộc (hoặc cả con)

Các nghi lễ

Lễ hội là một sự kiện thực hiện rất nhiều nghi thức mang tính bắt buộc Các nghi thức này được tiến hành theo một trình tự chặt chẽ, nghiêm ngặt từ khi chuẩn bị lễ hội cho đến khi hết hội Thông thường một

lễ hội có các nghi lễ: lễ mộc dục, lễ tế gia quan, lễ rước,

lễ tế khai hội và tế giã đám

Lễ mộc dục

• Lễ mộc dục (lễ tắm tượng thần hay thần vị): lễ này thường được tiến hành

vào nửa đêm hôm trước ngày khai hội Trước khi làm lễ mộc dục, có nơi người ta tổ chức lễ rước nước Trước khi thực hiện việc tắm tượng (lau

chùi tượng thờ) phải làm lễ cáo thần Sau lễ mộc dục là tế gia quan (mặc

áo, đội mũ cho tượng thần) Nếu thần không có tượng mà chỉ có bài vị

(thần vị) thì áo mũ đặt lên ngai Sau đó tượng thần (hay thần vị, hoặc có khi chỉ là áo mũ) đặt lên kiệu, chuẩn bị cho đám rước thần sáng ngày khai hội

Lễ rước

• Trong một lễ hội thường có rước thần, rước thành hoàng, rước văn hay rước nước

Lễ rước thần hay rước thành hoàng thường cử hành trước khi vào lễ khai hội và kết thúc hội Nội dung, ý nghĩa của lễ rước ở mỗi lễ hội đều có sự khác biệt về đối tượng rước, cách thức tiến hành, trình tự đoàn rước, thành phần người tham gia Trong số các lễ rước thì rước thần và rước nước phổ biến hơn cả. 

• Sau lễ rước sẽ là lễ tế thần và khai hội Đặc biệt có nơi, trong dịp lễ hội ngày nào

cũng có rước, lễ rước này không phải rước thần mà là rước sớ (rước văn), tức bài

văn cúng thần Mỗi ngày người ta cúng thần bằng một bài sớ riêng Trong đám rước

văn, bài sớ cũng được đặt lên kiệu rước, gọi là kiệu văn  

• Lễ rước trong các lễ hội truyền thống thường quy định người trực tiếp tham gia rước phải là nam giới tuổi từ 18 trở lên, không có phụ nữ

• Người tham gia rước (gọi là giai đô), là những người được dân làng lựa chọn, cắt

cử Họ là những chàng trai khoẻ mạnh, có tài có đức, không có điều tiếng đáng chê trách trong làng xóm Ai được chọn trong đội rước là vinh dự cho bản thân và gia đình.

Lễ rước kiệu vua

• Đám rước kiệu với màu sắc sặc sỡ của bạt ngàn cờ,

hoa, lọng, kiệu, trang phục truyền thống xuất phát từ

dưới chân núi rồi lần lượt qua các đền để tới đền

Thượng, nơi làm lễ dâng hương Đám rước như một

con rồng uốn lượn trên những bậc đá dưới những tán lá cây để tới đỉnh núi Thiêng

Lễ dâng hương

đời sống tâm linh Mỗi người đều thắp lên vài nén hương khi tới đất Tổ để nhờ làn khói thơm nói hộ những điều

tâm niệm của mình với tổ tiên Trong tâm hồn người Việt thì mỗi nắm đất, gốc cây nơi đây đều linh thiêng và chẳng

có gì khó hiểu khi nhìn thấy những gốc cây, hốc đá cắm

đỏ những chân hương

Trò chơi Hội thi Hát xướng dân gian dân gian

Hội thi dân gian

Gắn với truyền thuyết "Vua Hùng dạy dân cấy lúa“.Thuở xưa, nhân dân chưa biết cày cấy làm ra thóc gạo mà ăn, chỉ sống bằng thịt thú rừng, rễ cây, quả cây và các loại rau dại, lúa hoang nhặt được Các vùng đất ven sông hàng năm được phù sa bồi thêm màu

mỡ Vua Hùng thấy đất ấy tốt mới gọi dân đến bảo tìm cách đắp bờ giữ nước cấy lúa

• Thi nấu cơm

Hội thi dân gian

làm bánh dày và bánh chưng, tượng trưng cho trời tròn đất vuông Vua Hùng ngợi khen là "bánh thì ngon, ý thì hay" Vua rất hài lòng và truyền ngôi cho Lang Liêu trở thành Hùng Vương thứ 7

Thi tài gói bánh chưng  Thi giã bánh dày

Trò chơi dân gian

• Cây đu được trồng bởi bốn, sáu hay

tám cây tre dài vững chắc để chịu đựng được sức nặng của hai người cùng với lực đẩy quán tính Hai cây tre làm cần đu nhỏ vừa tay cầm

Lên đu có thể là một hay hai người Càng nhún mạnh, đu càng lên cao, cần đu đưa lên vun vút, bên nọ sang bên kia Cần đu lên ngang với ngọn đu

là hay nhất, nhiều khi đu bay ngang ngọn đu một vòng

Nhiều nơi treo giải thưởng ở ngang ngọn đu để người đu giật giải Nhún

đu cũng là một sinh hoạt giao đãi tình cảm của trai gái

Trò chơi dân gian

• Cờ người

Cờ người là tên gọi cuộc chơi cờ tướng, gồm 32 quân (như cỗ bài tam cúc), mỗi phe 16 quân (trong mỗi phe có một Tướng Tướng nam gọi là tướng Ông, trang phục đen hoặc xanh; tướng nữ còn gọi

là tướng Bà, trang phục đỏ)  

Hát xướng

• Lễ hội dân gian Phú Thọ - chính là

cơ sở bảo tồn văn hóa làng xã và

di sản văn hóa dân tộc Lễ hội Phú Thọ mang nhiều yếu tố của lễ hội người Việt nhưng lại mang những sắc thái văn hóa cổ đặc sắc với nét văn hóa gốcTP Việt Trì).

• Trong lễ hội hát xướng, hát ví, hát

dân ca Xoan, Ghẹo được diễn ra thường xuyên.

• Nghệ nhân phường Xoan An Thái biểu

diễn trong ngày giỗ Tổ tại đình An Thái

Hát xướng

“ Lễ hội Linh tinh tình phộc” 

Xã, huyện Lâm Thao thường tổ chức

Lễ hội.

• Mỗi lần hai vật âm dương

chạm nhau, chiêng trống lại nổi lên, dân làng đứng xung quanh miếu lại reo hò vui vẻ - không khí tĩnh mịch giữa đêm khuya được sống dậy tưng bừng

KẾT LUẬN

lịch sử-văn hoá đặc biệt quan trọng đối với người Việt Nam

tự hào về dòng giống tiên rồng đang chảy trong huyết mạch của người dân Việt Nam.

tưởng nhớ đến công lao dựng nước của các vua Hùng, hiểu thêm về bản sắc văn hoá của dân tộc, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá truyền

thống.