K11 - CHỦ ĐỀ HIDROCACBON KHÔNG NO (ANKIN)

Slide 1 Tiết 44 Câu 1 Hoàn thành các phản ứng hóa học sau 1 CH2 = CH2 + Br2 → 2 CH2 = CH CH3 + HCl → sản phẩm chính Câu 2 Có thể phân biệt được etan và etilen bằng chất nào sau đây? A Dung dịch KMnO4[.]

Tiết 44

Câu 1 Hoàn thành các phản ứng hóa học sau:

A Dung dịch KMnO 4 B Dung dịch HCl.

C Dung dịch KOH D Dung dịch NaCl A

ĐÁP ÁN

Hiđrocacbon không no

Anken (olefin)

C n H 2n (n ≥ 2)

Ankađien (điolefin)

Hidrocacbon mạch

hở trong phân tử có 2 nối đôi C=C

Hidrocacbon mạch hở trong phân tử có 1 nối

ba C≡C

HIDROCACBON KHÔNG NO là những hidrocacbon

trong phân tử có chứa liên kết π

I ĐỒNG PHÂN – DANH PHÁP

2 Danh pháp

a Tên thông thường:

C 2 H 6 : et an C 2 H 4 : et ilen

C 3 H 8 : prop an C 3 H 6 : prop ilen

C 4 H 10 : but an C 4 H 8 : but ilen

* Tên ankin = tên gốc ankyl + axetilen

CH 2 =C=CH 2 Anlen

CH 2 =CH-CH=CH 2

Butađien

* Tên ankađien: không có quy tắc

- B3: Tên anken (Tên ankin) = …………

en (in)

But-2-en 2-metylpropen

Ankin

C 5 H 8

Pent-1-in Pent-2-in 3-metylbut-1-in

Ankađien

C 4 H 6

Buta-1,3-đien Tên Ankađien = tên mạch

chính + ‘a’ - vị trí liên kết đôi-đien

3 4 5 2

3

4

1 2

3 4

b) Tên thay thế:

b Tên thay thế (IUPAC)

VD: CH3 – CH – CH 2 – C ≡ CH

CH 3 4 - metylpent - 1 - in

1 2

3 4

tên mạch chính

Lưu ý: Các ankin có liên kết ba đầu mạch được gọi là ank-1-in

- Từ C2 đến C4: chất khí; từ C5 trở lên ở thể lỏng hoặc rắn.

- Tnc, ts, khối lượng riêng tăng theo M.

- Nhẹ hơn nước, không tan trong nước.

5 4 3 2 1

Các ankin có nối ba đầu mạch (R-C ≡ CH) gọi là các ank – 1 - in

4 3 2 1

+ Phản ứng cộng (phản ứng đặc trưng):

- Cộng H2 (xúc tác: Ni, Pt, Pd).

- Cộng halogen: Đều làm mất màu nước brom.

- Cộng HX: Cộng axit và nước theo quy tắc Mac – côp – nhi – côp.

+ Phản ứng oxi hóa:

- Đều làm mất màu dung dịch KMnO4 (oxi hóa không hoàn toàn).

- Cháy tạo CO2 và H2O; tỏa nhiều nhiệt (oxi hóa hoàn toàn).

Khác nhau

Anken và ankađien đầu dãy trùng hợp tạo polime Một số ankin có thể đime hóa, trime hóa,… Cộng H2, X2, HA

III TÍNH CHẤT HÓA HỌC

* Quy tắc Mac - cốp – nhi - cốp:

- Trong phản ứng cộng HX vào anken, ankin, nguyên tử

H chủ yếu cộng vào nguyên tử cacbon bậc thấp hơn, còn phần X cộng vào nguyên tử cacbon bậc cao hơn tạo sản phẩm chính.

sản xuất axit axetic

2 Phản ứng thế bằng ion kim loại

HC ≡ CH + 2AgNO3 + 2NH3 → Ag –C ≡ C –A g ↓ + 2NH4NO3

vàng nhạt

* Chỉ ank – 1 – in mới có phản ứng này.

* Dùng phản ứng này để phân biệt ank – 1 – in với ankan, anken và các

vàng nhạt

a Phản ứng oxi hóa hoàn toàn

CnH2n-2 + O(3n-1) 2 COt o 2 + H2O

3 Phản ứng oxi hóa:

Câu 2: Hiđrocacbon nào sau đây tác dụng với dung dịch

Câu 3: Thực hiện phản ứng tam hợp (phản ứng trime hóa)

axetylen, sản phẩm thu được là