Slide 1 CHỦ ĐỀ VĂN XUÔI CHỐNG MỸ (Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành) I TÌM HIỂU CHUNG 1 Tác giả Nguyễn Trung Thành (Nguyên Ngọc) tên thật Nguyễn Văn Báu, sinh ngày 5/9/1932 Quê Thăng Bình Tỉnh Quảng Nam[.]
Trang 4CHỦ ĐỀ: VĂN XUÔI
CHỐNG MỸ
(Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành)
Trang 5I.TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
- Nguyễn Trung Thành (Nguyên Ngọc) - tên thật Nguyễn Văn Báu, sinh ngày 5/9/1932
- Quê: Thăng Bình - Tỉnh Quảng Nam
- Là nhà văn gắn bó mật thiết
Nguyên, viết nhiều về cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Trang 8- Kết cấu: Có hai truyện
đan cài vào nhau
+ Chuyện về cuộc đời Tnú
+ Cuộc nổi dậy của dân
làng Xô Man
=> Chuyện về Tnú là tình
tiết chính, là cốt lõi cuộc
nổi dậy của dân làng Xô
Man
Đinh Núp (1914 - 1999)
Trang 9b Tóm tắt tác phẩm
Truyện kể về cuộc kháng chiến chống Mĩ của dân làng Xô Man và cuộc đời Tnú – nhân vật chính của truyện Tnú là một chú bé mồ côi cha mẹ, được dân làng đùm bọc Tnú cùng với Mai là hai trong số những người thiếu niên được cán bộ Quyết dìu dắt làm liên lạc, sau đó Tnú bị kẻ thù bắt và tra tấn.
Ba năm sau, anh vượt ngục trở về cùng dân làng chuẩn bị
vũ khí chiến đấu Được tin này, giặc hùng hổ kéo về làng ráo riết lùng sục cán bộ Tnú cùng nhiều thanh niên trong làng trốn vào rừng.
Không bắt được anh, chúng đánh đập hành hạ vợ con anh Từ nơi ẩn nấp, Tnú đã nhảy vào giữ bọn lính Vì chỉ có hai bàn tay trắng nên anh không thể cứu nổi vợ con Vợ con anh bị giặc giết hại Giặc đốt mười ngón tay anh bằng nhựa xà
nu Trước cảnh tượng ấy, dân làng Xô Man nhất tề vùng lên giết chết cả tiểu đội giặc Cụ Mết kêu gọi mọi người cầm vũ khí đứng lên đáng giặc Rồi Tnú gia nhập bộ đội giải phóng Anh luôn khắc sâu mối thù quân giặc và chiến đấu rất dũng cảm để bảo vệ quê hương.
Trang 103 Chủ đề:
Tác phẩm được phát biểu trực tiếp qua lời cụ Mết:
“Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo”, tức là phải dùng bạo lực cách mạng chống lại bào lực phản cách mạng.
Trang 11* Cây xà nu gắn bó với cuộc sống con
- Là loại cây đặc thù tiêu biểu cho miền
đất Tây Nguyên, tạo bối cảnh sử thi
hùng vĩ và hoang dã cho thiên truyện
- Cây Xà nu có mặt trong đời sống sinh
hoạt của đồng bào Tây Nguyên, gắn với
mọi sự kiện của dân làng Xô Man: làm
Trang 12* Cây xà nu tượng trưng cho phẩm
chất và số phận con người TN:
- Loài cây có sức sống dẻo dai,
bất diệt: cạnh cây xà nu mới ngã
gục đã có 4, 5 cây con khác mọc
lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi
tên lao thẳng lên bầu trời.
- Cây xà nu ham ánh sáng mặt trời
như dân làng Xô Man yêu tự do.
- Cây xà nu chịu nhiều đau thương
như dân làng Xô Man dưới làn
bom đạn Mĩ.
- Thế hệ cây xà nu mạnh mẽ, kiên
cường như thế hệ dân làng Xô
Man lớp này tiếp lớp khác đứng
lên đánh đuổi giặc Mĩ cứu nước.
- Nghệ thuật: Miêu tả cây xà nu trong sự so sánh đối chiếu, nhân hoá, ẩn dụ, tượng trưng
Trang 13=> Là hiện thân cho vẻ đẹp, những mất mát, đau thương, sự khao khát tự
do và sức sống bất diệt của dân làng Xô Man - đồng bào Tây Nguyên nói riêng, và đất nước và con người Việt Nam trong kháng chống Mỹ nói chung.
Trang 142 Hình tượng nhân vật Tnú
-Tnú mồ côi cha mẹ, được dân làng
Xô Man nuôi dưỡng.
- Giác ngộ CM ngay từ nhỏ: làm liên lạc cho anh Quyết, cùng nhân dân nuôi giấu cán bộ CM.
- Là người gan góc, táo bạo, dũng
cảm, mưu trí (đi rừng một mình, lấy
đá đập vào đầu mình, nuôi cán bộ trong rừng, chú bé liên lạc dũng cảm, khi bị giặc bắt, tra tấn nhưng Tnú không kêu khai, khi giặc bắt, bị tra
tấn: 10 ngón tay bị đốt cháy thành 10 ngọn đuốc nhưng Tnú không thèm
kêu van).
Trang 15- Có tình yêu đằm thắm, sâu đậm với
vợ con Đau xé ruột khi thấy vợ con
bị tra tấn: " Nhẩy xổ vào giữa bọn
lính" để cứu vợ con nhưng vì chỉ có
hai bàn tay trắng Tnú đã không cứu
được vợi con.
- Có tính kỉ luật cao, tuyệt đối trung
thành với cách mạng (bị giặc bắt tra
tấn quyết không khai báo cán bộ CM,
đi bộ đội, về thăm làng đúng quy định,
được dân làng tiếp đón nồng nhiệt).
- Tnú có một trái tim yêu thương và sục sôi căm hờn: sống rất tình nghĩa với buôn làng và luôn mang trong tim ba mối thù, thù của bản thân, thù của gia đình và thù của buôn làng.
Trang 16vượt qua bi kịch nghiệt ngã của
bản thân để tiếp tục sống và chiến
đấu.
=> Cuộc đời bi tráng và con đường đến với cách mạng của Tnú điển hình cho con đường đến với cách mạng của người dân Tây Nguyên, góp phần làm sáng tỏ chân lí của thời đại: phải dùng bạo lực cách mạng để tiêu diệt bạo lực phản cách mạng; đấu tranh vũ trang là con đường tất yếu để tự giải phóng.
Trang 17* Mối tương quan hình tượng rừng xà nu với nhân vật Tnú :
Hình tượng rừng xà nu và nhân vật Tnú có mối quan hệ khăng khít, bổ sung cho nhau Rừng xà nu chỉ giữ được màu xanh bất diệt khi có những con người biết hi sinh như Tnú và
sự hi sinh của những con người như Tnú góp phần làm cho những cánh rừng xà nu mãi mãi xanh tươi.
Trang 183 Tập thể dân làng Xô Man:
a Chân lí cách mạng:
- Lời nói của cụ Mết ẩn chứa lòng
căm thù giặc sâu sắc, mang tính qui
luật: Có áp bức có đấu tranh Đấu
tranh là con đường duy nhất để giải
phóng dân tộc “Chúng nó đã cầm
súng thì mình phải cầm giáo”.
-Thế hệ đi sau phải biết ơn, ghi nhớ
công lao của thế hệ đi trước Kế
thừa, phát huy truyền thống đấu
tranh của thế hệ cha anh
=> Trách nhiệm xây dựng bảo vệ đất nước.
Tr 1
Trang 20-> Thế hệ CM nối tiếp nhau
* Yêu nước, kiên cường, anh dũng chiến đấu để bảo vệ buôn làng và dành chiến thắng Là sự nối tiếp các thế hệ CM
Trang 21III TỔNG KẾT
1 Nội dung:
Qua tác phẩm, nhà văn ngợi ca tinh thần bất khuất, sức mạnh quật khởi của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nói riêng, đất nước, con người Việt Nam nói chung trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và khẳng định chân lí của thời đại: để giữ gìn sự sống của đất nước và nhân dân, không có cách nào khác là phải cùng nhau đứng lên cầm vũ khí chống lại kẻ thù.
Tr 4
Trang 22- Không khí, màu sắc đậm chất Tây Nguyên thể hiện ở bức tranh thiên nhiên; ở ngôn ngữ, tâm lí, hành động của các nhân vật.
- Xây dựng thành công các nhân vật vừa có những nét cá tính sống động vừa mang những phẩm chất có tính khái quát, tiêu biểu (Cụ Mết, Tnú, Dít )
- Khắc hoạ thành công hình tượng cây xà nu - một sáng tạo nghệ thuật đặc sắc - tạo nên màu sắc sử thi và sự lãng mạn bay bổng cho thiên truyện.
- Lời văn giàu tính tạo hình, giàu nhạc điệu, khi thâm trầm, khi tha thiết, trang nghiêm
2 Nghệ thuật
Trang 23IV LUYỆN TẬP
1 Đọc hiểu: Đọc đoạn văn
Một ngón tay Tnú bốc cháy Hai ngón, ba ngón Không có gì đượm bằng nhựa xà
nu Lửa bắt rất nhanh Mười ngón tay đã thành mười ngọn đuốc
Tnú nhắm mắt lại, rồi mở mắt ra, nhìn trừng trừng
Trời ơi! Cha mẹ ơi! Anh không cảm thấy lửa cháy ở mười đầu ngón tay nữa Anh nghe lửa cháy trong lồng ngực, cháy ở bụng Máu anh mặn chát ở đầu lưỡi Răng anh
đã cắn nát môi anh rồi Anh không kêu rên Anh Quyết nói: “Người Cộng sản không thèm kêu van ” Tnú không thèm, không thèm kêu van Nhưng trời ơi! Cháy! Không, Tnú sẽ không kêu! Không!
( Trích “Rừng xà nu” Nguyễn Trung Thành)
và trả lời các câu hỏi:
Câu 1 Xác định các phương thức biểu đạt của đoạn văn trên?
Câu 2 Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản là gì?
Câu 3 Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: Một ngón tay Tnú
bốc cháy Hai ngón, ba ngón Không có gì đượm bằng nhựa xà nu Lửa bắt rất nhanh Mười ngón tay đã thành mười ngọn đuốc Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ
đó?
Câu 4 Viết một đoạn văn ngắn bày tỏ suy nghĩ bản thân về trách nhiệm bảo vệ tổ quốc của tuổi trẻ trong cuộc sống hôm nay
2 Làm văn: Lập dàn ý cho đề bài phân tích hình ảnh đôi bàn tay Tnú trong tác
phẩm “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành?
Tr 6
