Kinh nghiệm “giúp học sinh lớp 2 học tốt môn mĩ thuật theo phương pháp đan mạch”

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN BÁO CÁO SÁNG KIẾN THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1 Tên sáng kiến Kinh nghiệm “Giúp học sinh lớp 2 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch” 2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến Dạy môn Mĩ thuật cấp Tiểu học 3 Tác giả Họ và tên Phạm Minh An Giới tính Nam Ngày tháng năm sinh 01 01 1973 Trình độ chuyên môn Cao đẳng Sư phạm Họa Chức vụ, đơn vị công tác Giáo viên Mĩ thuật Trường THTHCS Đồng Phú Đông hưng Thái Bình Điện thoại 0389110471 4 Đồng tác giả Không 5 Chủ đầu tư sáng.

BÁO CÁO SÁNG KIẾNTHÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Kinh nghiệm “Giúp học sinh lớp 2 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy môn Mĩ thuật cấp Tiểu học

3 Tác giả:

Họ và tên: Phạm Minh An

Giới tính: Nam

Ngày tháng năm sinh: 01- 01-1973

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Sư phạm Họa

Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên Mĩ thuật

Trường TH&THCS Đồng Phú - Đông hưng - Thái Bình

Điện thoại: 0389110471

4 Đồng tác giả : Không

5 Chủ đầu tư sáng kiến : Phạm Minh An

Trường TH&THCS Đồng Phú - Đông hưng - Thái Bình

TÓM TẮT SÁNG KIẾN

1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Dạy Mĩ thuật áp dụng theo phương pháp Đan Mạch là một phương pháp dạy học mới của giáo dục tiểu học trong giai đoạn hiện nay, nó có tác dụng tích cực trong họctập của học sinh vừa phục vụ kiến thức kỹ năng trọng tâm của bài học cho học sinh vừa phát huy được sự nhanh trí, sáng tạo và rèn luyện tính tự lập, tinh thần tập thể cho học sinh Môn Mĩ thuật là một trong những môn học nghệ thuật trong chương trình Tiểu học, là môn học được học sinh rất yêu thích Nó giúp cho học sinh hiểu biết thêm phần nào về nghệ thuật hội hoạ và bổ trợ thêm cho một số môn học khác

Môn học nghệ thuật này nhẹ nhàng, mang tính chất "Học mà chơi, chơi mà học"

Thế nên giờ học Mĩ thuật phải diễn ra thoải mái nhưng hiệu quả, kích thích sự tư duy sáng tạo của học sinh một cách tự nhiên, không gò ép Muốn vậyđể thực hiện dạy môn Mĩ thuật áp dụng theo phương pháp Đan Mạch đạt hiệu quả, giáo viên phải nghiên cứu phương pháp dạy, bài soạn theo các quy trình học sao cho phù hợp với từng chủ đề và hoạt động học Những quy trình Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch đều hướng tới mục tiêu lấy HS làm trung tâm; kích thích sự tương tác, tưduy sáng tạo và phát triển nhận thức Để từ đó, các em có thể hình thành và phát triển ba năng lực cốt lõi là: Sáng tạo mĩ thuật và qua đó biểu đạt bản thân ( suy nghĩ, tình cảm, mong muốn, ) Hiểu, cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm/tác phẩm mĩ thuật (phân tích, đánh giá được sản phẩm/ tác phẩm) Giao tiếp/ trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm/ tác phẩm mĩ thuật Cùng lúc với việc phát triển những năng lực nói trên, HS cũng có thể phát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lực hợp tác, năng lực tự học và tự đánh giá

Vậy cách thức tổ chức hoạt động học tập (thông qua các quy trình dạy) củaphương pháp Đan Mạch được sử dụng trong tiết dạy Mĩ thuật như thế nào, mục đíchcủa hoạt động học phát huy được vai trò gì khi học sinh học môn Mĩ thuật? Đó chính

là những ý nghĩ thôi thúc tôi nghiên cứu lĩnh vực này qua tên gọi: Kinh nghiệm

“Dạy Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch đạt hiệu quả”

2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến:

- Điều kiện: Để kinh nghiệm áp dụng trong dạy học môn Mĩ thuật đạt hiệu

quả thì mỗi trường phải đủ giáo viên dạy chuyên, đầy đủ điều kiện về phòng họcchức năng, các phương tiện dạy học GV phải sử dụng thành thạo các phương tiệndạy học biết thiết kế bài giảng, hiểu được cách dạy của phương pháp Đan Mạch phùhợp với bài học….Học sinh có đầy đủ đồ dùng như màu vẽ, bút chì, giấy vẽ, vật liệusẵn có, kéo, giấy thủ công, đất nặn…

- Thời gian: Bắt đầu từ năm học 2015-2016 đến tháng 2 năm 2017, tôi đã trực

tiếp giảng dạy môn Mĩ thuật khối 1, 2, 3, 4, 5 và qua các đợt tập huấn dạy học theophương pháp mới nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh

- Đối tượng: Đối tượng nghiên cứu là học sinh trường tiểu học nơi tôi dạy học.

3 Nội dung sáng kiến:

*Tính mới, tính sáng tạo: Tôi khảo sát thực tế dạy học môn Mĩ thuật ở

trường TH Tôi đưa ra một số giải pháp thực hiện:

- Xây dựng được kế hoạch, phương hướng thiết kế bài dạy, vận dụng các quytrình vào các hoạt động học trong từng chủ đề MT

- Xây dựng giáo án dạy

- Dạy thực nghiệm

- Phân tích, lý giải, đối chiếu, chứng minh

*Khả năng áp dụng của SK: Áp dụng phương pháp mới ( PPĐM ) vào dạy các

tiết học đã trở nên sinh động, học sinh đã tích cực hoạt động nhiều hơn, tiếp thu bàimột cách vững chắc hơn Thông qua các chủ đề học vận dụng các quy trình vào cáchoạt động học, các em rèn luyện được khả năng nhanh nhẹn, khéo léo và tạo cho các

em mạnh dạn, tự tin trước tập thể, HS cũng có thể phát triển các giác quan, các kĩnăng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn Do vậy có thể áp dụng đượctrong tất cả các tiết dạy trong các chủ đề MTTH

*Lợi ích thiết thực của SK: Qua nghiên cứu Kinh nghiệm “Dạy Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch đạt hiệu quả” giúp bản thân tôi nói riêng và những giáo

viên Mĩ thuật nói chung, coi mọi giải pháp góp phần nâng cao hứng thú học tập của họcsinh phát huy được tư duy, khả năng sáng tạo để từ đó nâng cao được chất lượng tiếtdạy của giáo viên và các bài thực hành của học sinh đẹp hơn, hoàn thiện hơn HS cũng

có thể phát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giảiquyết vấn đề, các năng lực hợp tác, năng lực tự học và tự đánh giá.

4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến:

Dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới ( PPĐM) theo hướng phát huy tínhtích cực của học sinh, tôi nhận thấy được rất rõ tầm quan trọng, ý nghĩa to lớn củavấn đề Nó chỉ cho tôi cách để làm cho hoạt động dạy học Mĩ thuật trở nên lôi cuốn,hấp dẫn hơn, kích thích được hứng thú học tập của học sinh, góp phần làm cho họcsinh và mọi người hiểu được rằng Mĩ thuật không phải là một môn học phụ mà làmột môn học nhằm giáo dục thẩm mỹ cho mỗi con người Từ đó học sinh sẽ chủđộng, tích cực tiếp cận môn học này, xem mỗi tiết học là một niềm vui, nâng caochất lượng dạy và học Học sinh rất hứng thú và tích cực mỗi khi học MT

5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến.

Để kinh nghiệm áp dụng trong dạy học môn Mĩ thuật đạt hiệu quả thì mỗitrường phải đủ giáo viên dạy chuyên, đầy đủ điều kiện về phòng học chức năng, cácphương tiện dạy học GV phải sử dụng thành thạo các phương tiện dạy học biết thiết

kế bài giảng, hiểu được cách dạy của phương pháp Đan Mạch phù hợp với bàihọc….Học sinh có đầy đủ đồ dùng như màu vẽ, bút chì, giấy vẽ, vật liệu sẵn có, kéo,giấy thủ công, keo dán, băng dính hai mặt, đất nặn…

MÔ TẢ SÁNG KIẾN 1.Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:

Mỗi người mỗi nghề đều mang những đặc thù, đặc trưng riêng của từng ngànhnghề sao cho phù hợp với từng năng lực sở trường của mình Nghề dạy học đượccoi là một nghề cao quý bởi sản phẩm chủ yếu là nhân cách con người Muốn trởthành con người hữu ích, đều phải dựa vào sự giáo dục của nhà trường Dạy học đãkhó, dạy mỹ thuật càng khó hơn Bởi ngoài việc dạy học sinh những kiến thức cơbản thì việc học mỹ thuật còn phải đem lại niềm vui cho mọi người, làm cho mọingười nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp ở trong mình, xung quanh mình trở nên gần gũiđáng yêu hơn Đồng thời học mỹ thuật giúp mọi người tự tạo ra cái đẹp theo ý mình,theo cách hiểu cách lý giải của bản thân, làm cho cuộc sống thêm tươi vui hạnhphúc Dạy và học mĩ thuật ở tiểu học không nhằm đào tạo họa sĩ hay người làmnghệ thuật mà nhằm giáo dục thị hiếu thẩm mỹ cho học sinh Chủ yếu tạo điều kiệncho học sinh tiếp xúc làm quen và thưởng thức cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp vận dụngcái đẹp vào trong cuộc sống hằng ngày Để làm được điều đó cần hiểu về cách nhìn

cách cảm nhận, lý giải hiện tượng sự vật của học sinh hay nói cách khác là “ngôn ngữ tạo hình” trong bộ môn mĩ thuật, mà cụ thể ở đề tài nghiên cứu này được tìm

hiểu thông qua kinh nghiệm tổ chức tiết học Mĩ thuật áp dụng theo phương phápĐan Mạch.Việc tổ chức tiết học Mĩ thuật áp dụng theo phương pháp Đan Mạch đểtìm hiểu đặc trưng ngôn ngữ tạo hình ở học sinh tiểu học sẽ giúp cho giáo viêngiảng dạy đánh giá một cách tích cực đúng đắn, gây hứng thú cho cả người học vàngười dạy, tìm ra được phương pháp, cách thức giảng dạy phù hợp đối tượng, lứatuổi Tuy nhiên dạy như thế nào? Dạy thật tốt hay bình thường còn phụ thuộc ýthức, đạo đức nghề nghiệp của mỗi chúng ta và năng lực chuyên môn

Với mong muốn trở thành người giáo viên dạy tốt, dạy giỏi, hoàn thành tốt côngtác nhiệm vụ, mỗi người giáo viên cần có rất nhiều yếu tố: chuyên môn nghiệp vụ,kiến thức kinh nghiệm, và lòng say nghề yêu trẻ Trong thực tế dạy Mĩ thuật, đặcbiệt trong các giờ dạy MT áp dụng theo phương pháp Đan Mạch, giáo viên vẫn cònrất lúng túng, thực hiện chưa có hiệu quả việc đổi mới phương pháp dạy học để pháthuy tính tích cực của học sinh Nhiều giáo viên dạy MT hiểu sai cách thức tổ chức

dạy nên dạy chưa đúng với mục tiêu Bộ giáo dục và dự án đề ra Giáo viên còn phảilàm việc nhiều trong giờ dạy học, giáo viên còn nói rất nhiều, ít sử dụng phươngpháp trò chơi, sử dụng phương tiện dạy học chưa hợp lý, chưa khoa học Học sinh ítđược hoạt động để tự tìm ra kiến thức Các em chỉ được trả lời các câu hỏi phát hiệnđơn giản, hầu như thời gian của giờ học học sinh chỉ ngồi nghe và thực hành ít thờigian không đủ để làm bài tập Các tiết học lặp lại nhiều lần, học sinh nhàm chán.Tiếthọc trở nên nặng nề, căng thẳng không gây hứng thú và phát huy được tính tích cực,sáng tạo của học sinh Học sinh trở nên thụ động làm theo các gợi ý của thầy là chủyếu tiết học không hiệu quả.

Là một giáo viên mĩ thuật trực tiếp giảng dạy tôi luôn băn khoăn và cố gắng họchỏi về vấn đề vận dụng việc đổi mới phương pháp phát huy tính tích cực của họcsinh trong dạy Mĩ thuật Làm thế nào qua một tiết học mà giáo viên vừa tổ chức chohọc sinh tham gia vào các hoạt động trong các tiết dạy Mĩ thuật và hiểu được mụcđích của bài học vừa vẽ được một bài vẽ mang đúng nghĩa là giáo dục thẩm mỹ chohọc sinh, mở rộng vốn sống vốn kinh nghiệm cho học sinh? Làm thế nào để họcsinh hứng thú và phát huy được tính tích cực của mình mà vẫn đảm bảo đặc trưng

bộ môn? Kinh nghiệm “Dạy Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch đạt hiệu quả” theo hướng đổi mới phương pháp thì làm thế nào? Đó là vấn đề tôi quan tâm và là

lý do tôi chọn đề tài này

1.1- Mục đích nghiên cứu:

Trong đề tài này hoàn toàn vì một mục đích chung của mục tiêu dạy học mĩ thuậttrường tiểu học là Tuỳ từng địa phương, từng đối tượng học sinh ta có thể áp dụnglồng ghép quy trình hoạt động học vào các bước lên lớp và cách dạy cho phù hợp Những yêu cầu của tiết học Mĩ thuật cần đạt được là một tiết học phát huy tínhtích cực, chủ động của học sinh, học sinh hứng thú không những cảm thụ vẻ đẹptranh mà còn hào hứng thực hành vào bài vẽ, biết vận dụng vào cuộc sống giúp chocuộc sống ngày thêm hồn nhiên trong mắt trẻ thơ

1.2- Đối tượng nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu là học sinh trường tiểu học nơi tôi dạy học

1.3-Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Trong giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài này tôi chỉ đưa ra các cách cơ bản

và đơn giản khi thực hiện thiết kế và thực hiện hoạt động dạy và học, trong phạm vicủa các tiết học Mĩ thuật

1.4- Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Xây dựng được kế hoạch, phương hướng thiết kế bài dạy, vận dụng các quytrình vào các hoạt động học trong từng chủ đề MT

- Xây dựng giáo án dạy

1.5- Phương pháp nghiên cứu:

- Nghiên cứu lý thuyết Tài liệu dạy học Mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu họctheo Dự án hỗ trợ giáo dục Mĩ thuật tiểu học ( SAEPS ) để tìm ra cơ sở lý luận

- Khảo sát thực tế dạy học Mĩ thuật ở trường TH, dạy thực nghiệm

- Phân tích, lý giải, đối chiếu, chứng minh

- Qua sách báo, băng hình, khai thác thông tin trên mạng Internet, trao đổikinh nghiệm với đồng nghiệp…

1.6 Những đóng góp của kinh nghiệm

Qua nghiên cứu Kinh nghiệm “Dạy Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch đạt hiệu quả” giúp bản thân tôi nói riêng và những giáo viên Mĩ thuật nói chung, coi

mọi giải pháp góp phần nâng cao hứng thú học tập của học sinh phát huy được tư duy,khả năng sáng tạo để từ đó nâng cao được chất lượng tiết dạy của giáo viên và các bàithực hành của học sinh đẹp hơn, hoàn thiện hơn HS cũng có thể phát triển các giácquan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lựchợp tác, năng lực tự học và tự đánh giá

Với đề tài tôi chọn nghiên cứu hy vọng được đóng góp một phần nhỏ bé củamình vào việc dạy và học môn Mĩ thuật ở Tiểu học theo phương pháp mới đạt kếtquả cao

1.7 Thời gian nghiên cứu:

Bắt đầu từ năm học 2015-2016 đến tháng 2 năm 2017, tôi đã trực tiếp giảng dạymôn mỹ thuật khối 1, 2, 3, 4, 5 và qua các đợt tập huấn dạy học theo phương phápmới ( PPĐM ) nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh

2 Cơ sở lí luận.

Luật Giáo dục điều 24.2 đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huytính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm củatừng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụngkiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tậpcho học sinh" Đồng thời còn nêu rõ: “Mục tiêu giáo dục Tiểu học nhằm giúp chohọc sinh những cơ sở ban đầu nhưng rất quan trọng cho sự hình thành và phát triểnnhân cách một con người, chuẩn bị tốt cho các em về các mặt đạo đức, trí tuệ, thểchất, thẩm mĩ và lao động để học sinh tiếp tục học lên trung học hoặc đi vào cuộcsống tùy theo nhu cầu và nguyện vọng bằng những hình thức thích hợp” Điều nàykhẳng định giáo dục thẩm mĩ trong trường Tiểu học là một nội dung có ảnh hưởngmạnh mẽ đối với các mặt giáo dục khác, tạo nên sự hoàn thiện trong việc phát triểnnhân cách của học sinh Chính vì vậy việc giáo dục và bồi dưỡng cho học sinh cótrình độ văn hoá thẩm mĩ phổ thông là hết sức cần thiết

Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa

XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệphóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa vàhội nhập quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo được sự hỗ trợ của Chính phủ Đan Mạch,

đã triển khai Dự án Hỗ trợ giáo dục Mĩ thuật cấp tiểu học (SAEPS) thử nghiệm tạicác trường tiểu học ở một số tỉnh, thành phố đại diện cho các vùng miền trên cảnước Năm học 2014 - 2015 Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo triển khai phương phápdạy - học Mĩ thuật mới sử dụng những quy trình dạy - học Mĩ thuật của SAEPS ở tất

cả trường tiểu học trên toàn quốc Theo đó, năm học 2015 – 2016 Bộ Giáo dục &Đào tạo tiếp tục chỉ đạo các trường: Tiếp tục triển khai thử nghiệm dạy học mĩ thuậttheo phương pháp mới tại các trường Tiểu học

Dạy mĩ thuật cũng như dạy các bộ môn khác đối tượng chủ yếu là học sinh, dạycho học sinh theo những nội dung yêu cầu chương trình đã quy định Nhưng dù dạybất cứ cái gì thì cần phải tìm hiểu rõ đối tượng cần truyền đạt là ai, đối tượng nào,truyền đạt ở mức độ nào

Ở đây đối tượng tìm hiểu là học sinh tiểu học, mà cụ thể là học sinh trường tôi.Lứa tuổi từ 6 đến 10 tuổi với những đặc điểm tính cách nhận thức riêng Bộ môn Mĩthuật là môn học mà kiến thức của nó vừa cụ thể, rõ ràng vừa chung chung trừutượng, khó thấy khó nhìn, là loại kiến thức có ở xung quanh ta, lấy những sự vậthiện tượng quanh ta để biểu đạt Điều đó đòi hỏi giáo viên ngoài việc phải nắmvững kiến thức chuyên môn thì cần phải linh hoạt vận dụng các phương pháp mớiphù hợp với bài học Trong đó giáo viên phải tạo được sự hứng thú và phát huy tínhtích cực, sáng tạo của học sinh trong các bài học môn Mĩ thuật để các em coi như

bài học là một sân chơi “ Chơi là học, học như chơi ” mà tiết học vẫn hiệu quả Khi

học xong một tiết học đó HS phải đạt được mục tiêu đề ra, HS hiểu bài, thực hànhtốt, biết vận dụng vào kĩ năng sống, không học sinh nào bỏ bài, nhiều bài vẽ, sảnphẩm tốt sáng tạo HS thích học, lớp học sinh động Tâm lý của các HS là thíchđược khen hơn chê, cho nên khi các em được thầy cô khen, bạn bè quý mến các emrất thích Mặt khác khi chuyển từ giai đoạn từ chơi là chính sang hoạt động học làchính, các em còn bỡ ngỡ rất nhiều Thậm chí có em còn sợ đi học vì ít nhiều đềucảm thấy không thoải mái, bị bó buộc trong khuôn khổ nhất định Đây là giai đoạnkhó khăn đối với các em Việc tìm hiểu những đặc điểm tâm lí nói trên rất có lợi choviệc dạy Mĩ thuật cho trẻ TH Giúp cho giáo viên có thể sử dụng những phươngpháp, phương tiện thích hợp trong việc giảng dạy

Giáo dục Mĩ thuật Tiểu học là một phần quan trọng trong nỗ lực của Đại sứ quánĐan Mạch nhằm hỗ trợ quá trình dân chủ và đa nguyên tại Việt Nam “Các em họcsinh khi tới trường giống như những cây non có rễ cứng cáp và đầy tiềm năng Giáoviên chỉ đóng vai trò là những người thúc đẩy, biết cần phải thêm chất xúc tác gì vàonước tưới để giúp những cây non đó phát triển”, đó là thông điệp bà Kirsren Fugl,chuyên gia tư vấn Đan Mạch đã nêu tại các buổi tập huấn cho giáo viên khi thựchiện phương pháp mới của dự án Dự án này nhằm truyền cảm hứng cho giáo viêndạy Mĩ thuật để hỗ trợ học sinh phát triển khả năng tiếp thu thẩm mĩ và sáng tạo,bằng cách khuyến khích các em trải nghiệm, sáng tạo, bày tỏ, hợp tác và giao tiếpvới nhau qua các hoạt động mĩ thuật thực tế Thông qua hoạt động thực tế, học sinh

tự mình làm giàu cách biểu đạt, phân tích, đánh giá, lựa chọn và nhận thức để hình

thành, phát triển những năng lực ở cá nhân Cùng lúc với việc phát triển những nănglực này, học sinh cũng có thể phát triển các giác quan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm

và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lực hợp tác, khả năng tự học và tự đánh giá

* Về mục tiêu: Mục tiêu chính của phương pháp này nhằm giúp học sinh hình

+ Năng lực biểu đạt: Có nghĩa là học sinh ứng dụng ngôn ngữ mĩ thuật để diễnđạt sự trải nghiệm và thái độ của bản thân

+ Năng lực phân tích và trình bày: Thông qua các hoạt động trình bày về tácphẩm của mình, tham gia giải thích, phân tích, nhận xét về nghệ thuật, kỹ thuật thểhiện tác phẩm

+ Năng lực giao tiếp và đánh giá: Học sinh tham gia giao tiếp, thảo luận vàđánh giá tất cả các hoạt động trong tiết Mĩ thuật, đánh giá những gì đã làm được, cónhư mong muốn hay không?

* Nội dung chương trình: Điểm nổi bật của phương pháp dạy học này là

giáo viên có thể chủ động theo từng nội dung tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuậttrong một bài dạy Nội dung chương trình giáo dục Mĩ thuật theo phương pháp mớikhông theo trình tự các bài như chương trình hiện hành, mà giáo viên căn cứ vào đó

để xây dựng các chủ đề cho phù hợp Mỗi chủ đề tạo thành một quy trình mỹ thuậttương tác và tích hợp giữa 5 nội dung: Vẽ theo mẫu, Vẽ trang trí, Vẽ tranh, Tập nặntạo dáng, Thường thức Mĩ thuật Mỗi chủ đề sẽ lồng ghép giáo dục nhiều mục tiêu

và được thực hiện ít nhất là 2 tiết, nhiều nhất là 5 tiết hoặc cũng có thể hơn

* Các quy trình mĩ thuật: Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ

thuật, giáo viên sẽ tổ chức dạy cho các em học Mĩ thuật qua các hoạt động vẽ cùngnhau, vẽ theo nhạc, vẽ biểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được, xây dựng cốttruyện Thông qua các hoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và phát huy được năng khiếu

hiếu thẩm mỹ của học sinh trong cuộc sống Hoạt động giáo dục Mĩ thuật còn gópphần đem lại nhận thức mới, niềm vui, hứng thú và sáng tạo học tập cho trẻ Việc sửdụng nền nhạc trong các hoạt động Mĩ thuật cũng tạo cho học sinh hứng thú, khôngkhí lớp học vui vẻ, thân thiện.

* Hình thức tổ chức của lớp học: Hình thức tổ chức lớp học chủ yếu là thực

hành theo nhóm, cần không gian rộng để học sinh có thể vận động và di chuyển.Phải có nơi trưng bày tranh, sản phẩm để học sinh dễ dàng quan sát, nhận xét, đánhgiá

SƠ ĐỒ HÌNH THÀNH CÁC NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH

(Theo phương pháp mới) Tóm lại: Qua quá trình áp dụng hiệu quả như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu

thực trạng dạy và học môn Mĩ thuật tại các trường Tiểu học nói chung và trường tôinói riêng

- Đối với học sinh Tiểu học nói chung, giáo viên phải hướng dẫn vẽ từng bướcchi tiết có khi các em còn chưa thực hiện được huống gì là theo phương pháp mớicác em phải tự tìm ra cách thể hiện, cách vẽ, cách dựng câu chuyện… thông quanhững trải nghiệm trên lớp Hơn nữa nếu là học sinh TH thì vấn đề này càng đáng longại, bởi lẽ không phải học sinh nào cũng sẵn sàng sáng tạo khi mà bản thân chưahiểu, chưa nắm được cách vẽ, cách thể hiện qua các đường nét, màu sắc…để đạt yêucầu bài học Học sinh chưa phát huy được sự sáng tạo, chưa mạnh dạn tham gia cáchoạt động trên lớp.

- Khi áp dụng phương pháp mới thì hình thức tổ chức lớp học thay đổi, chủ

yếu là thực hành theo nhóm, giáo viên sẽ mất nhiều thời gian cho việc sắp xếp, ổnđịnh chỗ ngồi cho học sinh, rất khó khăn trong việc quản lý trật tự lớp học Hoạtđộng theo nhóm nhiều lợi thế nhưng nếu không được tổ chức một cách khoa học thìvấn đề trật tự lớp học sẽ vượt ra khỏi tầm kiểm soát của giáo viên Vì học nhóm, các

em ngồi đối diện nhau hoặc thành vòng tròn nên hay nói chuyện, đùa giỡn trong giờhọc Nề nếp lớp chưa ổn định, học sinh không quen ngồi lâu trong khuôn khổ Giữtrật tự đã khó, để các em tham gia vào hoạt động học tập theo hướng dẫn của giáoviên còn khó hơn

- Bảy quy trình dạy – học mĩ thuật chủ yếu là đề cao khả năng tự học của học

sinh, nhưng để thực hiện được một quy trình các em phải chuẩn bị rất nhiều vật dụngnhư : giấy A0, A4, giấy bồi, kéo, băng keo, hộp giấy, vật dụng tìm được…Điều nàyquả là khó khăn cho cả giáo viên và học sinh, vì bản thân các em chưa thể tự chuẩn

nay thì sự nhiệt tình của phụ huynh có được như mong muốn? Nhiều em hoàn cảnhkhó khăn có được hộp màu và vở vẽ đã là may mắn Mặt khác, học sinh lớp 1, lớp 2rất khó khăn trong việc sử dụng kéo, chưa biết cách cầm kéo (ở quy trình Vẽ theonhạc) hay uốn dây thép, bồi giấy ( Quy trình Tạo hình bằng dây thép) Khi thực hiệngiảng dạy theo những quy trình này, giáo viên thường mất rất nhiều thời gian đểhướng dẫn, hỗ trợ các em, thậm chí hết tiết học mà nhiều em vẫn chưa hoàn thànhđược sản phẩm.

- Trong nhà trường, hầu hết các em HS đều rất thích học môn học Mĩ thuật Tuynhiên, sự quan tâm đến môn học này ở các bậc phụ huynh còn nhiều hạn chế, nhiều

em còn thiếu vở, giấy vẽ, màu vẽ, bút chì, đất nặn, vật liệu để tạo hình 3D Các bậcphụ huynh chủ yếu yêu cầu các em chú trọng vào những môn như Toán, TiếngAnh, nên nhiều khi môn Mĩ thuật bị coi nhẹ Chính vì vậy các yếu tố trên đã ảnhhưởng rất nhiều đến việc tiếp thu bài của các em

- Qua thăm dò ý kiến của một số giáo viên thì nhiều giáo viên chưa chú trọng dạy

Mĩ thuật vì môn học này chưa được đưa vào nội dung các đề kiểm tra, đánh giá

- Qua việc tìm hiểu giáo án, dự giờ môn Mĩ thuật của một số đồng nghiệp chúngtôi thấy nhiều giáo viên chưa nắm chắc phương pháp dạy Trong khi dạy nhiều giáoviên chỉ chú trọng cho học sinh tự tìm hiểu và tự thực hành là chính mà ít chú ý đếnviệc rèn luyện cho học sinh kỹ năng của môn học

- Khâu chuẩn bị của giáo viên không được chu đáo Giáo viên không nghiên cứu

kỹ các quy trình trong các chủ đề môn Mĩ thuật

- Khi dạy theo phương pháp của Đan Mạch đòi hỏi giáo viên phải có kế hoạch dạy

học xuyên suốt và liên kết giữa các tiết trong cùng một chủ đề Xây dựng nội dung

cỏc chủ đề như thế nào cho đảm bảm mục tiờu giỏo dục thỡ giỏo viờn vẫn cũn nhiềubăn khoăn Nếu chủ đề quỏ xa lạ hoặc quỏ khú sẽ khụng tạo được hứng thỳ học tậpcho cỏc em và ngược lại nếu quỏ dễ thỡ sẽ gõy tõm lý nhàm chỏn cho học sinh Bờncạnh đú giỏo viờn vẫn cũn lung tỳng nhiều trong việc lựa chọn và vận dụng cỏc quytrỡnh làm sao cho phự hợp với chủ đề thỡ mới đạt hiệu quả và mục tiờu giỏo dục củabài học.

Những nguyờn nhõn trờn đó ảnh hưởng khụng tốt hơn tới chất lượng giờ học Mĩthuật ở tiểu học, khụng kớch thớch được hứng thỳ học tập của học sinh

3.3 Điều tra thực trạng

Vào đầu năm học tôi đã dạy và khảo sát chất lợng môn Mĩ thuậtcả về kiến thức lẫn thực hành qua tiết dạy theo phơng pháp thôngthờng, không áp dụng dạy theo phương phỏp mới từ khối 1 đến khối lớp 5 kếtquả khảo sát nh sau:

*Kết quả điều tra ban đầu :

Khối lớp

Tổng số HS

Số học sinh thớch học

Số học sinh khụngthớch học mụn Mĩ

Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học 201 5 – 201 6

“Dạy Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch đạt hiệu quả”

4 Các giải pháp cụ thể:

4.1 Những yếu tố để tiết dạy hiệu quả

* Phát huy và nâng cao vai trò của người thầy:

Tổ chức tiết dạy Mĩ thuật áp dụng theo phương pháp mới (PPĐM), GV có vai trò hết sức quan trọng trong tổ chức tiết dạy hay các hoạt động học GV là nhà thiết kế sáng tạo và linh hoạt các hoạt động dạy, vì họ chính là người điều khiển cách thức học tập GV lựa chọn và bao quát được toàn bộ hoạt động trên lớp dựa trên những kiến thức nền tảng cũng như những gì phát sinh trong quá trình học GV phải là một

“ giám đốc dự án”, một “doanh nhân” và cũng chính là một “nhạc trưởng” trong quá trình học tập với nhiều lựa chọn: Mục tiêu tổng thể nào cần đạt? Bắt đầu quy trình thế nào? Tài liệu nào phù hợp? Làm thế nào có thể kết nối các hoạt động với nhau một cách logic? Đánh giá thế nào?

Chúng ta đã biết: Toàn ngành giáo dục đang nỗ lực đổi mới phương pháp dạy họctheo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong hoạt động học tập.

Đó chính là con đường hiệu quả nhất để đạt được mục tiêu dạy học Chức năng cơbản của người thầy là chỉ đạo, tổ chức các hoạt động ấy để học sinh chủ động chiếmlĩnh nội dung học tập bằng những phương pháp thích hợp với từng bài học

Muốn gây được hứng thú cho các em trong tiết học thầy cô giáo phải giữ vaitrò chủ đạo trong việc tổ chức điều khiển mọi hoạt động nói chung cũng như hoạtđộng nhận thức riêng của học sinh

Đối với tôi, mỗi khi đến trường, đến lớp tôi luôn tạo cho mình một tâm thếvững vàng, bình tĩnh tự tin Muốn vậy tôi phải tập cho mình một tư thế đĩnh đạc, tácphong nhanh nhẹn, giọng nói truyền cảm Bước lên bục giảng tôi phải là một ngườihoàn toàn mới, đầy nhiệt huyết với nhiệm vụ cao cả là đưa các em bước vào một thếgiới nghệ thuật của trí tưởng tượng, tính sáng tạo, thế giới của cái đẹp và tìm hiểu nóthông qua các bài học vẽ tranh đề tài Như vậy trong suốt giờ dạy mĩ thuật cả thầy vàtrò đều trở thành những nghệ sĩ trên bục giảng và ở trên lớp

Cũng như các đồng nghiệp khác trước giờ lên lớp bao giờ tôi cũng chuẩn bịnghiên cứu kỹ giáo án, phương pháp dạy mới, thiết kế giáo án điện tử thành thạo,tham khảo tìm tư liệu bài giảng, tìm ra những phương pháp phù hợp cho từng chủ đềbài dạy và từng khối lớp khác nhau Liên hệ ra một số môn học khác để bài dạy đượcphong phú như môn: Hát nhạc, Tiếng Việt …

Bên cạnh việc chuẩn bị giáo án tốt tôi còn tự làm, sưu tầm tài liệu, vẽ tranhphục vụ cho bài dạy của mình

Từ đó tôi rút ra kinh nghiệm: Muốn có được một giờ dạy MT tốt thì ngườithầy có một vai trò vô cùng quan trọng nhất là việc tạo ra sự thích thú, tạo ra đượckhí thế trong tiết học và có được một tiết học đạt hiệu quả cao nhất

* Chuẩn bị và sử dụng tốt đồ dùng dạy học:

Tôi luôn nghĩ rằng: Trong một tiết học muốn gây được hứng thú và sự thíchthú cho học sinh thì việc chuẩn bị đồ dùng là rất quan trọng

Giáo viên phải đầu tư cho việc chuẩn bị đồ dùng, thích hợp đáp ứng yêu cầubài dạy

Đồ dùng phải đáp ứng được tính thẩm mỹ không tùy tiện cẩu thả, đồ dùngphải phong phú và đa dạng

VD: Khi dạy chủ đề Bưu thiếp tặng Mẹ và cô ( lớp 3 ) Tôi chuẩn bị hoa, lá

thật, sản phẩm từ hoa lá, sản phẩm của học sinh vẽ theo nhạc, SP làm bưu thiếp, một

số bưu thiếp chúc mừng

Dạy chủ đề Tĩnh vật( MT 4 ), tôi chuẩn bị mẫu vẽ: lọ hoa, quả, ấm tích có thể

dùng đồ chơi nhồi bông thay thế mẫu thông thường

Dạy chủ đề Cuộc sống quanh em( MT 5 ), tôi chuẩn bị tranh vẽ hoạt động

của con người, con rối dẹt làm hoạt cảnh giới thiệu bài, một số sản phẩm làm từ rác tái chế

Để học sinh dễ phân tích và quan sát khơi dậy hứng thú cho các em

Ngoài đồ dùng giáo viên phải sưu tầm thêm tranh vẽ/sản phẩm của học sinh.Giúp các em học tập kinh nghiệm của các bạn và biến nó thành kinh nghiệm của bảnthân Khi vẽ tranh các em sẽ phát huy được những mặt tối đa và hạn chế những mặtchưa tốt trong cách sắp xếp bố cục và sử dụng màu sắc trong bài

Một số hình thức trực quan hết sức cần thiết khác chính là cuộc sống hàngngày đang diễn ra xung quanh các em

Sử dụng đồ dùng có hiệu quả, giới thiệu đúng lúc, đúng chỗ

* Tạo tình huống khi vào phần giới thiệu bài

Đối với từng khối lớp khác nhau tôi chọn cách vào bài phù hợp có thể dùngnhững bài hát, trò chơi, những hình ảnh liên quan đến đến bài học

VD: Khi dạy chủ đề Em tham gia giao thông cho học sinh lớp 4, tôi cho các

em quan sát các đoạn băng về những hình ảnh giao thông

Khi các em quan sát xong tôi đặt câu hỏi

Hỏi: Các em có suy nghĩ gì khi nhìn thấy những hình ảnh này?

(Nếu chúng ta không chấp hành đúng luật giao thông thì sẽ gây ra những vụtai nạn thương tâm).

Hỏi: Vậy chúng ta phải làm gì để hạn chế tai nạn giao thông?

(Hiểu chấp hành đúng luật giao thông Tuyên truyền cho mọi người cùng thựchiện)

Hỏi: Các em tuyên truyền bằng những hình thức nào?

(Tuyên truyền bằng bài viết, hành động, bằng vẽ tranh)

VD: Khi dạy chủ đề Những con vật quen thuộc - Lớp 3

Tôi cho một học sinh lên bảng và làm các động tác về các con vật mà các embiết trong gia đình em

- Học sinh quan sát và nêu tên các con vật đó

Như vậy việc giới thiệu đối với một bài mới rất cần thiết và càng cần thiết hơnnếu người giáo viên tìm được cách giới thiệu gây được sự kích thích, hứng thú đốivới học sinh Vậy để làm thế nào để có được cách vào bài như thế?

Theo tôi để làm được điều này người thầy trước hết phải tìm hiểu kỹ bài dạy,xem xét, tìm ra cách lạ hay gây ấn tượng và cụ thể hơn là cách chọn những hình ảnhphù hợp liên quan đến bài học

* Vận dụng linh hoạt 7 quy trình Mĩ thuật mới phù hợp với khả năng nhận thức của học sinh.

Bảy quy trình mĩ thuật theo phương pháp mới bao gồm:

1 Quy trình Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện

2 Quy trình Vẽ biểu cảm

3 Quy trình Trang trí và vẽ tranh qua âm nhạc

4 Quy trình Xây dựng cốt truyện

5 Quy trình Tạo hình từ dây thép và vật tìm được

6 Quy trình Điêu khắc – Nghệ thuật tạo hình không gian

7 Quy trình Tạo hình con rối và biểu diễn nghệ thuật

Giáo viên tạo hứng thú cho học sinh bằng cách lập nên các quy trình dạy - học

mĩ thuật tích hợp, linh hoạt theo chủ đề liên quan đến kinh nghiệm cá nhân, tâm lý

lứa tuổi và kiến thức của học sinh Tùy điều kiện cơ sở vật chất mà giáo viên tổ chứccác hoạt động học tập vận dụng linh hoạt 7 quy trình Mĩ thuật mới Khi thực hiệntích hợp các quy trình dạy - học giáo viên cần chú ý:

- Xây dựng dựa trên những gì học sinh đã biết, và những gì liên quan đến sởthích, mối quan tâm của các em

- Để học sinh chủ động trong quá trình học tập

- Tạo điều kiện cho học sinh sáng tạo, giao tiếp và thể hiện

- Hình thành cho học sinh những kĩ năng cần thiết như: nói, trình bày và làmviệc cùng nhau

- Giáo viên cần tạo cơ hội cho học sinh thích học và học thực sự thông quaviệc học sinh tự làm và thích làm, bởi vì quy trình dạy - học mĩ thuật đó có liên hệ

và gắn với cuộc sống hàng ngày và quá trình học tập của các em, sẽ phát triển thêmnhững kỹ năng sống mới cho các em

Trong các quy trình dạy - học mĩ thuật sáng tạo, giáo viên phải luôn chỉ ra chohọc sinh thấy rằng sẽ có vô vàn cách thức biểu đạt khác nhau chứ không phải chỉ cómột cách duy nhất Những quy trình dạy - học mĩ thuật này không phải là công thức

cố định mà chúng ta phải làm theo Những quy trình này tạo cảm hứng cho giáo viên

và nó còn có thể điều chỉnh cho phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tếtại địa phương Giáo viên có thể phát triển khả năng của học sinh ở các mức độ khácnhau trong các quy trình này như khả năng trải nghiệm, sáng tạo, biểu đạt, giao tiếp

và đánh giá Với bất kì quy trình dạy - học mĩ thuật nào, giáo viên cũng cần quantâm đến việc dẫn dắt học sinh trao đổi, thảo luận trong suốt quy trình với các hoạtđộng học như thế nào và trưng bày tác phẩm hoàn thành ra sao Cùng lúc với việcphát triển những khả năng nói trên, học sinh cũng có thể phát triển các giác quan,các kỹ năng sống, các năng lực hợp tác, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề,năng lực tự học và tự đánh giá Giáo dục mĩ thuật giúp học sinh có khả năng khámphá ra năng lực của mình thông qua các phương tiện khác nhau cũng như trảinghiệm những niềm vui thích khi tạo ra những sản phẩm, những biểu đạt mang tínhđộc lập và đặc sắc của mình Điều này giúp học sinh có thể sử dụng và ứng dụngngôn ngữ mĩ thuật để có thể biểu đạt kinh nghiệm và thái độ của các em bằng nhiềucách khác nhau Cụ thể là:

- Năng lực giao tiếp được phát triển thông qua việc thảo luận, làm việc nhóm.

- Năng lực đánh giá được phát triển qua quá trình quan sát, trải nghiệm vàthưởng thức các sản phẩm mĩ thuật do chính các em tạo nên…

Ví dụ: Giáo viên và học sinh đánh giá kết quả làm việc khi các nhóm học sinhthuyết trình về tác phẩm của mình Để diễn giải, phân tích và khuyến khích các emđưa ra phản hồi và hội thoại với nhau về tác phẩm, giáo viên có thể sử dụng phươngpháp phỏng vấn, tìm kiếm hình ảnh tưởng tượng qua khung hình trên bức tranh màusắc trừu tượng, đóng kịch, di chuyển vị trí nhân vật trong tranh, nhân cách hoá hìnhảnh, hoặc vẽ lại một tác phẩm nghệ thuật Mỗi nhóm học sinh trình bày câu chuyệncủa mình giống như một vở kịch ngắn Học sinh sẽ thảo luận và đánh giá các hoạtđộng tại lớp học Trong suốt quy trình, giáo viên và học sinh có thể thảo luận mụcđích và kết quả qua từng bước sáng tạo từ đầu cho đến khi có sản phẩm cuối cùng.Sau mỗi quy trình, giáo viên và học sinh sẽ đánh giá chất lượng của mỗi sản phẩmđược tạo ra cũng như hiệu quả xuyên suốt quá trình học tập

Tuy nhiên, do cơ sở vật chất, không gian học tập, khả năng nhận thức của họcsinh lớp 1, lớp 2 chưa thể đáp ứng được yêu cầu khi dạy theo phương pháp mới nêngiáo viên chỉ có thể áp dụng 5 quy trình, còn 2 quy trình Điêu khắc – Nghệ thuật tạohình không gian, Tạo hình con rối và biểu diễn nghệ thuật chỉ có thể thực hiện ở cáckhối lớp lớn hơn Cụ thể thực hiện các quy trình như sau:

- Vẽ cùng nhau: Học sinh biến những quan sát của mình thành các bức vẽ cá

nhân Tất cả các bài vẽ cá nhân sẽ là ngân hàng hình ảnh của nhóm để các em lựa chọn, sắp xếp theo một câu chuyện và vẽ cùng nhau, tạo thành một tác phẩm lớn hơn Đúng ra là học sinh sẽ vẽ cùng nhau trên khổ giấy A0 hoặc A3 nhưng do điều kiện khó khăn của học sinh nên giáo viên có thể yêu cầu học sinh chuẩn bị một vở

vẽ khổ A4 và giấy A4 để vẽ Khi tạo ngân hàng hình ảnh, các em sẽ vẽ vào vở A4, khi vẽ cùng nhau sẽ vẽ vào giấy A4 (vẽ theo nhóm 2 hoặc nhóm 4) Điều này cũng ítnhiều làm ảnh hưởng đến sự kết hợp của các em trong hoạt động nhóm do giấy quá nhỏ, chỉ phù hợp ở nhóm 2 và 3 nhưng thực tế chỉ có thể như vậy Do điều kiện kinh

tế nhiều học sinh còn khó khăn nên việc chuẩn bị giấy vẽ nhiều khi chưa đáp ứng được nhu cầu học tập Để khắc phục vấn đề này, giáo viên nên kêu gọi sự hỗ trợ của

các đồng nghiệp trong nhà trường, thu gom các giấy khổ A4 đã qua sử dụng in 1 mặtcho học sinh vẽ vừa không để lãng phí vừa giúp ích rất nhiều cho các em.

- Vẽ biểu cảm: Học sinh sẽ tập trung quan sát, sử dụng kết hợp mắt và tay, vẽ

không nhìn giấy Học sinh thường sợ vẽ không đúng, không đẹp nên hay lén nhìn giấy, nên giáo viên cần lưu ý ngay từ đầu rằng, mục đích không phải vẽ cho đúng với mẫu mà chúng ta quan sát, ghi nhớ và truyền cảm xúc qua tay, thể hiện lên giấy tạo ra bức vẽ ấn tượng và hài hước Đồng thời giáo viên cần khuyến khích, tuyên dương các em học sinh vẽ đúng yêu cầu của phương pháp, không nhìn giấy khi vẽ đểcác em còn lại cố gắng thực hiện theo

- Vẽ theo nhạc: Khi vẽ theo nhạc, nếu có phòng chức năng thì giáo viên nên

tổ chức cho học sinh đứng xung quanh mép bàn theo từng nhóm (có từ 5 em trở lên),trước mỗi học sinh là một bảng màu Giáo viên lựa chọn nhạc (nhạc không lời, nhạc thiếu nhi ), tuy nhiên tùy theo tình hình thực tế có thể dùng nhạc có lời, tiếng vỗ tay,nghe hát…từ nhẹ nhàng chuyển sang nhanh, mạnh, sôi nổi Học sinh lắng nghe và cảm nhận giai điệu, vẽ theo hướng dẫn của giáo viên: thứ tự các màu từ sáng sang đậm Ví dụ: Theo thứ tự vàng, đỏ, cam, xanh… và kết thúc bằng màu đen Sau khi hoàn thành bức tranh lớn, giáo viên yêu cầu học sinh quan sát và tưởng tượng theo mức độ cảm nhận: Em nhìn thấy gì trong tranh? Em nghĩ đến đề tài nào? Từ đó giáo viên gợi ý học sinh sáng tạo từ thế giới tưởng tượng của mình để bắt đầu quy trình: lựa chọn một phần tranh trong bức tranh lớn làm tác phẩm của mình Học sinh có thể

vẽ thêm vào để làm nổi bật nội dung chủ đề hoặc bỏ bớt các chi tiết, để cuối cùng tácphẩm đạt được có thể là: bưu thiếp, thiệp mừng, bìa sách, họa tiết trang trí đồ vật, tranh đề tài…Nhưng nếu không có phòng chức năng thì giáo viên cũng có thể tổ chức cho học sinh vẽ theo nhạc bằng cách: yêu cầu các em đứng tại chỗ vẽ và vận động theo nhạc trên khổ giấy A3, A4

- Tạo hình bằng dây thép và vật dụng tìm được: Nói rõ hơn có nghĩa là tạo

hình bằng lắp ghép, trang trí từ những vật liệu phế thải, uốn dây thép và giấy bồi… thông qua sự liên tưởng về thế giới xung quanh để tạo thành các tác phẩm biểu đạt 2 chiều hoặc 3 chiều Đối với học sinh lớp Một, Hai quy trình tạo hình bằng dây thép

là khó thực hiện được vì các em chưa thể sử dụng kìm cắt, uốn dây thép theo ý muốn

mà chỉ có thể tạo hình từ vật phế thải hoặc đất nặn ở một số chủ đề như Ngôi nhà của em, Đàn gà của em, Tuy nhiên giáo viên cũng nên giới thiệu về cách thực hiện

và sáng tạo với dây thép để học sinh có điều kiện làm ở nhà với sự hỗ trợ từ phụ huynh.

- Xây dựng cốt truyện: Khi chọn nội dung để xây dựng cốt truyện, giáo viên

cần lưu ý về nhân vật, bối cảnh, sự kiện… phải phù hợp tâm lý lứa tuổi của các em Tình huống truyện dễ hình dung, dễ trình bày để học sinh có thể sắm vai, đóng kịch

và xây dựng ố cảnh bằng hình thức vẽ, cắt dán, xé dán, tạo hình 3D…Ví dụ một số nội dung như: lao động làm vệ sinh, biểu diễn văn nghệ, trang trí sân khấu và sáng tác câu chuyện…

- Ngoài ra hai quy trình còn lại Quy trình Điêu khắc - Nghệ thuật tạo hình khônggian (Nghệ thuật) và Quy trình “Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn” Các nhânvật được tạo hình từ các vật dụng tìm được và câu chuyện được phát triển theo chủđề: sắp đặt/ hoạt cảnh/ biểu diễn và sắm vai), tạo hình các con rối và tạo ra một buổitrình diễn ấn tượng có thể vận dụng vào các chủ đề có số tiết học từ 4 đến 5 tiết ởcác khối lớp 4, 5

* Phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong phát hiện kiến thức mới.

Tạo hứng thú và phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo bằng cách đặtnhững câu hỏi kêu gợi thông tin, kích thích tính tò mò của học sinh

Mỗi giáo viên có một cách khai thác bài khác nhau, có thể cho các em khaithác trên tranh ảnh, hoặc đặt câu hỏi trả lời

Ở Mĩ thuật, phương pháp vấn đáp được sử dụng nhiều Phương pháp vấn đápkích thích được học sinh suy nghĩ, giúp học sinh hiểu, áp dụng vào bài vẽ của mình

• Tạo hứng thú và phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo cho học sinh trongthời gian thực hành

Trong khi làm bài giáo viên phải nắm vững tâm lý của học sinh để từ đó xâydựng kế hoạch và phương pháp tác động vào các em tạo ra được không khí cạnhtranh trong học tập (khen bạn vẽ đẹp), kích thích sự sáng tạo, xóa bỏ tư tưởng chánhọc không muốn học trong học tập Từ một nhóm học sinh khá giáo viên có thể dùnglàm hạt nhân kích thích gây ra một làn sóng lan truyền trong học tập

• Tạo hứng thú, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo cho học sinh khi đánhgiá kết quả học tập của các em.

Khi đánh giá tranh vẽ của các em cần phải dựa trên đặc điểm tâm sinh lý củalứa tuổi, từ các khối lớp khác nhau giữa học sinh lớp 1 và lớp học sinh lớp 5

Không nên áp đạt lấy tiêu chuẩn đánh giá tranh vẽ/sản phẩm của người lớn đểđánh giá các em Dựa trên những yếu tố có thể phân loại và đánh giá đúng với khảnăng để khích lệ học sinh học tập là chủ yếu

Khi đánh giá cần căn cứ vào yêu cầu của bài học, động viên khuyến khích các

em có tính sáng tạo Những em học sinh yếu không nên chê bai quá nhiều với những

em chưa đạt mà chỉ nên nhắc nhở, động viên các em bài sau cố gắng vẽ tốt hơn Nhưvậy mới tạo ra cho các em sự tìm tòi, hứng thú say mê và thể hiện cái mới sáng tạotrong bài vẽ của mình

•Tạo hứng thú, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo cho học sinh qua việcnhận xét bài của bạn

Khi kết thúc giờ học, giáo viên treo tranh của học sinh để học sinh tự nhận xétnhững bài vẽ tốt, qua đó kích thích các em cố gắng trong bài học của mình cònnhững bài chưa đẹp các em có thể rút ra kinh nghiệm cho bài học sau

* Xây dựng bầu không khí lớp học thân thiện, tạo hứng thú học tập cho học

sinh thông qua lồng ghép các trò chơi, hội thi phù hợp.

Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh được thực hiện ở tất

cả các môn học Đối với việc giảng dạy môn Mĩ thuật càng yêu cầu vận dụngphương pháp này một cách hợp lý để tạo hứng thú và phát huy tính sáng tạo của các

em trong bài học

Để các học sinh tự tin hơn khi thực hiện các sản phẩm của mình thì rất cần mộtmôi trường học tập thân thiện Phong trào này cũng đã được Bộ Giáo dục-Đào tạotriển khai trong toàn ngành từ những năm gần đây, được xác định gồm 5 nội dung

Đó là:

- Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn

- Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗiđịa phương, giúp các em tự tin trong học tập.

- Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh

- Tổ chức các hoạt động tập thể, vui tươi, lành mạnh

- Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử,văn hóa, cách mạng ở địa phương

Do đó muốn xây dựng môi trường học tập thân thiện thì cũng phải thực hiệntốt các nội dung trên, nhưng ở phạm vi lớp học và tùy tình hình học sinh, cơ sở vậtchất…mà giáo viên tổ chức cho phù hợp Trước hết giáo viên cần thể hiện phongcách giao tiếp thực sự tôn trọng học sinh Tất cả bề ngoài hình thức như dáng đi,đứng, cử chỉ, điệu bộ, thái độ, ngôn ngữ …đều phải thể hiện được sự thân thiện.Luôn giao tiếp thân thiện với học sinh trong mọi tình huống

Mĩ thuật là một bộ môn phụ thuộc nhiều vào năng khiếu của từng cá nhân, do đógiáo viên không nên đòi hỏi quá nhiều ở các em Học sinh hoàn thành sản phẩmđúng theo nội dung chủ đề, qua mỗi giờ học các em có thể nhận xét, đánh giá cái đẹp– cái chưa đẹp đã là thành công Mỗi lời động viên, khích lệ dù rất nhỏ của giáo viêncũng có thể là một động lực lớn để các em cố gắng

Khi học sinh thực hành, giáo viên cần phải theo dõi, quán xuyến chung, điềuchỉnh, bổ sung những gì mà đa số học sinh chưa rõ hoặc còn lúng túng Theo dõigiúp học sinh kém, động viên khích lệ học sinh khá, cụ thể là:

+ Gợi ý học sinh nhận ra những thiếu sót ở bài vẽ để học sinh rút kinh nghiệm

nhìn thẩm mĩ và phương pháp trình bày tác phẩm khi trưng bày bằng những câu hỏigợi ý như:

- Em muốn thể hiện điều gì và em thể hiện nội dung đó như thế nào trong bứctranh này?

- Tại sao em sử dụng màu này?

- Hình ảnh trong tranh của em có theo những gì em muốn thể hiện không?

- Trong bài vẽ của mình, em muốn thêm hay bỏ chi tiết nào? Lí do?

Mặt khác, dù dạy theo phương pháp cũ hay mới, giáo viên chuyên trách Mĩthuật luôn gặp khó khăn chung với đối tượng học sinh lớp đó là : Các em không dám

vẽ, sợ vẽ xấu các bạn chê cười, hay sao chép hoặc bắt chước ý tưởng của bạn Khi vẽcác em hay tẩy xóa, thường vẽ hình quá nhỏ Đây là hạn chế mà các em thường mắcphải nhiều Giáo viên phải biết cách phát huy các mặt mạnh của học sinh, luôn khenngợi những học sinh có nét vẽ ngộ nghĩnh, động viên, khích lệ học sinh còn yếu.Động viên khích lệ kịp thời một tiến bộ dù nhỏ nhất của các em Điều này sẽ giúpcác em bớt mặc cảm tự ti và có tinh thần học tập hơn Có em vẽ hình rất đẹp nhưnglại hay tẩy xoá vì các em sợ sai, vì các em chưa nhìn thấy được cái đẹp trong tranhcủa mình Ngoài việc giải thích, giáo viên cần so sánh bài vẽ đẹp và chưa đẹp để họcsinh hiểu thêm Đồng thời nên tuyên dương thường xuyên những nỗ lực dù rất nhỏcủa các em để các em tự tin hơn trong học tập

Môn Mĩ thuật là một môn học nghệ thuật Vì vậy giáo viên phải tổ chức sao cho giờhọc nhẹ nhàng thoải mái mang tính nghệ thuật và có thể tổ chức bằng nhiều hìnhthức như lồng ghép trò chơi Lồng ghép trò chơi không chỉ kích thích các em hoạtđộng mà còn giúp các em phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo thông qua việctái tạo nội dung, hình tượng, tiếng kêu, tiếng động …để xây dựng hình ảnh của bài

vẽ Khi tổ chức trò chơi,giáo viên cần lưu ý:

+ Lựa chọn trò chơi vừa sức với học sinh Các em học đấy nhưng phải vui, khi vuithích thì việc học tập sẽ là tự nguyện, không bị gò ép, thúc bách Khi học mà nhưchơi thì việc học sẽ trở nên nhẹ nhàng, thoải mái, học sẽ trở thành là một trongnhững nhu cầu của học sinh Song cần tìm những trò chơi sao cho nhiều em đượctham gia sẽ phát huy tính tích cực hơn Giáo viên cần lưu ý cần lựa chọn các trò chơilàm cho học sinh tự khám ra nội dung bài học một cách chủ động, thích thú và ghi

nhớ được kiến thức một cách tự nhiên và sâu sắc Trò chơi có chứa đựng những chủ

đề, nội dung nhất định, có những quy chế nhất định mà học sinh phải tuân thủ Tròchơi vừa mang tính chất vui chơi giải trí song đồng thời lại có ý nghĩa giáo dục Dạyhọc bằng phương pháp tổ chức trò chơi là đưa học sinh đến với các hoạt động vuichơi giải trí nhưng có nội dung gắn liền với bài học.Trò chơi trong học tập có tácdụng giúp học sinh hăng say vào học tập, chống mệt mỏi, tránh làm cho tiết họcnặng nề nhàm chán, tăng cường khả năng thực hành kiến thức của bài học, phát huyhứng thú, tạo thói quen độc lập, chủ động và sự sáng tạo của học sinh, lôi cuốn các

em vào những hoạt động học tập Hay nói cách khác: trò chơi học tập là hoạt độngđược tổ chức có tính chất vui chơi, giải trí nhưng có nội dung gắn với bài học hayhoạt động học tập của học sinh

+ Tổ chức vào thời điểm thích hợp Trong thực tế dạy học, giáo viên thường tổchức trò chơi học tập để củng cố kiến thức, kỹ năng Tuy nhiên việc tổ chức cho họcsinh chơi các trò chơi để giới thiệu bài hay hình thành kiến thức, kỹ năng mới là rấtcần để tạo hứng thú học tập cho học sinh ngay từ khi bắt đầu bài học mới Do đógiáo viên nên linh hoạt tổ chức ở những thời điểm khác nhau nhằm tạo sự bất ngờ vàgiảm căng thẳng của giờ học

+ Lôi cuốn tất cả học sinh của lớp cùng tham gia Trò chơi học tập là một hìnhthức học tập bằng hoạt động, hấp dẫn học sinh nên duy trì tốt hơn sự chú ý của các

em với bài học Trò chơi làm thay đổi hình thức học tập chỉ bằng hoạt động trí tuệ,

do đó giảm tính chất căng thẳng của giờ học, nhất là các giờ học kiến thức mới Tròchơi có nhiều học sinh tham gia sẽ tạo cơ hội rèn luyện kỹ năng học tập hợp tác chohọc sinh, tăng cường khả năng giao tiếp và giúp các em rèn kỹ năng hợp tác Có thểnói điều khiển tiến trình một cuộc chơi với học sinh lớp Một sao cho sôi nổi, sinhđộng, hấp dẫn lôi cuốn được tất cả các em tham gia chơi một cách thích thú nhưngvẫn đảm bảo mục tiêu tiết học là không dễ Vì nếu tổ chức sơ sài hoặc mang tínhchất hình thức thì học sinh tham gia một cách miễn cưỡng, có em còn nhân dịp này

để làm việc riêng, đùa giỡn gây mất trật tự lớp học Còn nếu tổ chức quá chú trọngvào phần chơi mà quên đi phần học thì giáo viên sẽ khó mà quản lý lớp học đi đúnghướng

Một số trò chơi có thể áp dụng như: thi vẽ nhanh, vẽ đẹp, tưởng tượng từ hình

có sẵn… vào đầu, cuối tiết học hoặc trước khi thực hành Đây chính là thời gian đểcác em luyện vẽ và tăng cường khả năng vẽ nhanh, vẽ đẹp và giúp các em phấn chấntinh thần, hăng hái học tập hơn Cách tiến hành như sau :

- Trò chơi Tưởng tượng từ hình có sẵn: Giáo viên vẽ lên bảng một số hình(có liên quan đến chủ đề đang học), yêu cầu các đội cử đại diện tham gia thi đua

vẽ tiếp vào hình có sẵn để thành hình theo đúng chủ đề giáo viên yêu cầu Ví dụnhư chủ đề Con vật nuôi, giáo viên có thể vẽ lên bảng những hình như sau:

Từ những hình này, học sinh vẽ tiếp thành hình các con vật mà em thích như: contrâu, con heo, con mèo, con thỏ…

- Trò chơi : Ai nhanh hơn Luật chơi: Mỗi nhóm cử 1 đại diện lên vẽ nhiều convật nuôi ( hoặc vẽ một tranh) HS dưới lớp hát 1 bài Khi hát hết bài thì các đội thi vẽphải ngừng tay Đội nào có học sinh vẽ nhanh, vẽ nhiều con vật (hoặc tranh đẹp nhất) là đội thắng cuộc…

Khi tổ chức trò chơi, giáo viên cần đánh giá cao phần tham gia của các đội,không làm qua loa đại khái, có khen thưởng, tuyên dương kịp thời cũng là một biệnpháp làm cho học sinh thêm tích cực vì em nào cũng thích được khen, được thầy côquan tâm đến việc làm của mình Bên cạnh đó cần động viên những đội còn lại đểcác em cố gắng hơn ở lần sau Sau mỗi lần chơi giáo viên cần nhận xét đánh giá kếtquả của học sinh Dựa vào yêu cầu, nội quy chơi, kết quả cuộc chơi giáo viên đánhgiá cuộc chơi và phân loại thắng thua thật công bằng, rõ ràng Giáo viên phải hết sứclưu ý vấn đề này vì đôi khi có giáo viên nêu yêu cầu và luật chơi rất khắt khe nhưngkhi đánh giá kết quả lại đại khái, không chính xác hoặc không công bằng vì vậy sẽlàm cho học sinh mất phấn khởi, đôi khi các em biểu lộ sự phản đối với sự đánh giá

đó và không chấp nhận kết luận của giáo viên Để đánh giá đúng thực chất của cuộcchơi, giáo viên phải thống kê ra được những ưu điểm, nhược điểm của từng đội thamgia chơi Tuy nhiên vẫn cần sự đánh giá nhẹ nhàng mang tính chất động viên, khích

lệ là chính, tránh tình trạng đánh giá để các em buồn và xấu hổ với bạn bè khi khôngthắng trò chơi.

Nhưng khi sử dụng trò chơi giáo viên có thể áp dụng vào từng tiết học khácnhau, có bài thì giáo viên cần lồng ghép trò chơi có bài thì không cần

Giáo viên phải biết lồng ghép đúng tùy từng nội dung của các bài học có thể ở phần mở bài, thực hành hay ở cuối bài học

VD: Chủ đề Những con vật quen thuộc - Lớp 3

Giáo viên có thể cho chơi trò chơi ngay ở phần đầu tiết 1 Cho cả lớp hát bàihát có tên con vật sau đó hỏi trong bài hát có tên những con vật gì Sau đó giáo viêngiới thiệu bài mới Hoặc có những bài giáo viên có thể cho phần trò chơi dưới cuốibài để củng cố bài

* Giới thiệu sản phẩm, tranh vẽ, mở triển lãm tranh theo từng chủ đề Tăng cường nhận xét, đánh giá học sinh

Sau khi học sinh hoàn thành bài vẽ của mình, học sinh mang sản phẩm lên trưng

bầy theo nhóm có thể GV cho HS dán bài lên bảng hoặc trình chiếu trên máy chiếu

đa vật thể ( sử dụng khi dạy BGĐT), tuỳ từng nội dung bài học mà giáo viên có hình

thức tổ chức khác nhau Sau đó giáo viên gọi học sinh nhận xét bài của nhóm bạn,đánh giá theo 2 mức độ sau: Hoàn thành tốt, Hoàn thành Và tìm ra bài mình yêuthích Hs có thể phỏng vấn nhóm bạn để tham khảo học tập cách vẽ tranh, cách làm

ra SP tốt Qua đó giúp học sinh học tập những kinh nghiệm để vẽ tốt bài vẽ củamình Những em hoàn thành tốt bài vẽ, giáo viên khen, khuyến khích, tuyên dươngcác em để vẽ tốt bài sau Còn những em chưa hoàn thành giáo viên động viên, khích

lệ các em cố gắng hoàn thành bài vẽ sau Việc đánh giá quá trình và kết quả học tậpcủa học sinh là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên được thực hiện ở các tiếtcuối của mỗi chủ đề (hoạt động Trưng bày sản phẩm) Nó không đơn thuần là thựchiện một quy định bắt buộc để giáo viên ghi nhận vào Sổ theo dõi mà dựa vào đógiúp giáo viên nắm được năng lực, khả năng phối hợp của từng học sinh, từ đó có kế

hoạch tổ chức dạy - học phù hợp và hiệu quả Giáo viên không được đưa ra bất cứ

một nhận xét nào về sản phẩm của các em Mà tùy theo từng sản phẩm, giáo viên gợi

ý các em có nên thêm vào, hay bỏ bớt các hình ảnh, nên chỉnh sửa hay thay đổi gì để

tác phẩm đẹp hơn, từ đó các em tự rút ra được kiến thức và kinh nghiệm cho bảnthân ở lần sau Mặt khác cần theo dõi, đánh giá học sinh trong suốt quá trình thamgia các hoạt động chứ không chỉ là dựa trên đánh giá sản phẩm chung của nhóm.Mỗi học sinh có năng lực, sở trường riêng (em vẽ đẹp nhưng tạo hình bằng đất thìchưa đạt và ngược lại…) nên giáo viên cần quan tâm theo dõi để có những nhận xét,

đánh giá cho hợp lý và đảm bảo khách quan Giáo viên cần quan sát thái độ học tập

và làm việc trong các nhóm, đánh giá sự tiến bộ của nhóm trên cơ sở thu thập nhữngthông tin về sự tiến bộ của mỗi thành viên trong nhóm Sản phẩm của nhóm thể hiệnquá trình trao đổi, trình bày ý kiến và kỹ năng hợp tác của từng thành viên Do đóviệc nhận xét quá trình làm việc của nhóm không nên qua loa, đại khái Càng đưa ranhận định cụ thể càng giúp học sinh tích lũy nhiều kinh nghiệm cho những lần làmviệc sau Những tiêu chí nhận xét cần thiết phải có:

- Sự phân công trong nhóm

- Tinh thần thái độ làm việc của các thành viên trong quá trình thực hiện

- Kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao

- Thời gian hoàn thành sản phẩm

- Kĩ năng trình bày nội dung tranh vẽ trước lớp

Việc đánh giá kết quả không chỉ dựa trên thành tích chung của cả nhóm màcòn dựa trên sự đóng góp của từng thành viên trong nhóm Để thực hiện việc đánhgiá đảm bảo công bằng, đúng thực tế, giáo viên cần có sổ tay theo dõi ghi nhận ngaynhững cá nhân tích cực, cá nhân thụ động hay sáng tạo, những nhóm làm việc hiệuquả…Khi thực hiện việc đánh giá, giáo viên cần nêu rõ những mặt được và chưađược để học sinh nắm và thực hiện tốt hơn Bên cạnh việc tuyên dương những họcsinh tích cực, chăm chỉ, giáo viên cũng cần nghiêm khắc nhắc nhở những học sinhchưa tập trung, lơ là, hay nói chuyện, làm việc riêng…để các em có trách nhiệm và ýthức hơn

Khi đánh giá hoạt động của một nhóm, giáo viên cũng cần lưu ý tới nhữngtiến bộ của các em Bởi vì sự tiến bộ đó thể hiện tinh thần, thái độ tiếp thu bài học cóhiệu quả mà các em đạt được Sản phẩm của một nhóm thường là hoàn thành tốt thìkhông có gì phải bàn, nhưng có nhiều trường hợp ở hoạt động trước các em chỉ hoànthành hoặc chưa hoàn chỉnh, ở hoạt động sau lại có sản phẩm nổi trội hoặc xuất sắc