VẬT LÍ 9 HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

Slide 1 GV Nguyễn Thành Trung CHƯƠNG III QUANG HỌC • Hiện tượng khúc xạ là gì? • Thấu kính hội tụ là gì? Thấu kính phân kì là gì? • Các bộ phận chính của mắt là những gì? • Tật cận thị là gì? Khắc phụ[.]

GV: Nguyễn Thành Trung

CHƯƠNG III: QUANG HỌC

• Phân tích ánh sáng trắng thành các ánh sáng màu như

thế nào? Trộn các ánh sáng màu với nhau sẽ được ánh sáng màu gì?

• Tại sao các vật có màu sắc khác nhau?

• Ánh sáng có những tác dụng gì, có những ứng dụng

gì?

Đũa gãy khúc

Đũa thẳng

Ly chứa nước

Ly không

có nước

Tại sao quan sát đũa, bút chì, ống hút,… trong trường hợp

này chúng bị gãy khúc ?

Bài 40

BÀI 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

 đường gãy khúc (gãy khúc tại I)

Quan sát hình bên và nêu nhận xét về

đường truyền tia sáng:

a)Từ S đến I ( trong không khí ).

BÀI 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

Hiện tượng tia sáng truyền

từ môi trường trong suốt này

sang môi trường trong suốt

khác bị gãy khúc tại mặt

phân cách giữa hai môi

trường, được gọi là hiện

tượng khúc xạ ánh sáng.

- Đường NN’ vuông góc với mặt

phân cách là pháp tuyến tại điểm

tới.

- Mặt phẳng chứa tia tới SI và pháp

tuyến NN’ là mặt phẳng tới.

i r

SI là tia tới.

- là góc khúc xạ, ký hiệu r.

K I N '

- là góc tới, ký hiệu i S I N

3 Một vài khái niệm:

BÀI 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ không khí sang nước

1 Dự đoán

- Tia khúc xạ (có/không) nằm trong mặt phẳng tới?

- Góc khúc xạ (lớn hơn/nhỏ hơn) góc tới?

30 40 50 60 70 80 90

0

90 80

70 60 50 40 30

20 10 0

10 20 30

40 50 60 70 80

80 70 60 50 40 30 20 10

2 TN:

BÀI 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

Lần Góc tới khúc Góc

xạ

So sánh góc khúc

xạ và góc tới

Tia khúc

xạ có nằm trong mặt phẳng tới không?

BÀI 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

II Sự khúc xạ của tia

sáng khi truyền từ không

BÀI 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNGIII Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí.

30 40 50 60 70

80

90

0

90 80

70

60 50 40 30

20 10 0

10 20 30

40 50 60 70 80

80 70 60 50 40 30 20 10

Q

30 40 50 60 70

80

90

0

90 80

70

60 50 40 30

20 10 0

10 20 30

40 50 60 70 80

80 70 60 50 40 30 20 10

Q

BÀI 40: HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

3 Kết luận:

- Góc khúc xạ lớn hơn góc tới

- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

III Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí.

HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ

ÁNH SÁNG HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG

-Tia tới gặp mặt phân cách

giữa hai môi trường ………

C7: Phân biệt các hiện tượng khúc xạ và phản xạ ánh sáng

IV Vận dụng

Vì tia sáng ở đầu dưới của đũa, bút chì… ngập chìm trong nước truyền tới mặt phân cách giữa nước và không khí bị khúc xạ nên quan sát thấy chúng bị gãy khúc.

Bài tập 1: Tia nào sau đây là tia khúc xạ của tia tới SI? Vì sao?

SN’

Bài tập 2: Tia nào sau đây là tia khúc xạ của tia tới SI? Vì sao?

- Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách

giữa hai môi trường, được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng.

- Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ không khí sang nước thì

góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

- Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí thì

góc khúc xạ lớn hơn góc tới

Ảo ảnh xuất hiện khi ánh sáng bị khúc xạ Lúc đó, hình ảnh một vật, cảnh vật hoặc bầu trời sẽ xuất hiện giống y đúc cảnh thật ở một nơi khác, nhưng đương nhiên đó chỉ là ảo ảnh Hiện tượng này thường được thấy trên các bề mặt nóng, như mặt đường hoặc sa mạc

Mây dạ quang là những đám mây ở tầng cao khí quyển bị khúc xạ ánh sáng mặt trời vào lúc chiều ta khi Mặt Trời đã lặn Những đám mây này

sẽ làm cả bầu trời rực sáng mà không cần bất cứ nguồn năng lượng nào

Nếu ai không biết hiện tượng khúc xạ ánh sáng, họ

thường ước lượng nhầm độ sâu của nước Các em nhỏ lưu

ý khi tập bơi, vì qua mắt của chúng ta đáy kênh, hồ ao,

sông ngòi, suối, bể chứa nước, … hình như cạn hơn gần 1/3 độ sâu thực của nó Nếu tin vào độ sâu nhìn thấy đó có thể các em sẽ gặp nguy hiểm.

- Chuẩn bị “Bài THẤU KÍNH HỘI TỤ”.

+ Đọc trước bài,tham khảo tìm kiếm tất cả thông tin về thấu

kính hội tụ trong SGK và mạng internet,sách tham khảo