Đoạn thơ bồi đắp cho ta tình yêu và niềm tự hào trước vẻ đẹp của đất nước mình Câu 2 7 điểm 1/ Yêu cầu chung: · Học sinh dựa vào bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của nhà thơ Minh Huệ Sách N[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS KIM ĐỒNG
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN 6
NĂM HỌC 2021-2022 Thời gian làm bài 90 phút
ĐỀ THI SỐ 1
Câu 1 (3 điểm)
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
"Rừng mơ ôm lấy núi Mây trắng đọng thành hoa Gió chiều đông gờn gợn Hương bay gần bay xa "
(Rừng mơ - Trần Lê Văn)
Câu 2 (7 điểm)
Dựa vào bài thơ: “Đêm nay Bác không ngủ” của nhà thơ Minh Huệ (Ngữ văn 6 - Tập hai), em hãy
đóng vai người chiến sĩ kể về kỉ niệm trong đêm được ở bên Bác Hồ khi đi chiến dịch
-HẾT -
ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 1 Câu 1 (3 điểm)
1/ Yêu cầu về kỹ năng:
· HS biết cách viết bài văn cảm thụ có bố cục rõ ràng, văn viết trôi chảy, giàu cảm xúc
· Lời văn chuẩn xác, không mắc lỗi chính tả
2/ Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có những cảm nhận khác nhau song cần đảm bảo những yêu cầu cơ bản sau:
· Cảm nhận được vẻ đẹp của bức tranh rừng mơ đẹp, thơ mộng, và đầy hấp dẫn trong một buổi chiều:
· Với nghệ thuật nhân hóa “rừng mơ ôm lấy núi” đã gợi tả hình ảnh một rừng mơ bạt ngàn, mơ bao
Trang 2· Câu thơ thứ 2 có lẽ là câu thơ hay nhất trong đoạn Bằng nghệ thuật liên tưởng nhà thơ vẽ ra một
hình ảnh thật thơ mộng: màu trắng của hoa hòa vào màu trắng của mây trời tưởng như là những đám
mây trắng trên trời đậu xuống, kết đọng thành muôn nghìn bông hoa mơ trắng tinh khôi
· Từ láy “gờn gợn” gợi cơn gió nhẹ nhàng lướt qua làm cả rừng mơ trắng bạt ngàn đong đưa theo
chiều gió, gió mang hương thơm lan tỏa khắp núi rừng “bay gần bay xa” khiến không gian như tràn
ngập mùi hương
· Từ vẻ đẹp của thiên nhiên rừng mơ, ta thấy được tâm hồn nhạy cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ
đẹp của đất trời, từ đó gửi gắm tình yêu thiên nhiên tha thiết, sự gắn bó với quê hương, đất nước Đoạn
thơ bồi đắp cho ta tình yêu và niềm tự hào trước vẻ đẹp của đất nước mình
Câu 2 (7 điểm)
1/ Yêu cầu chung:
· Học sinh dựa vào bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của nhà thơ Minh Huệ (Sách Ngữ văn 6 - Tập
hai), để viết bài văn ngắn bằng lời của người chiến sĩ kể về kỉ niệm một đêm được ở bên Bác Hồ khi đi
chiến dịch
· Yêu cầu học sinh phải thuộc và nhớ được nội dung bài thơ, dùng ngôi thứ nhất (nhân vật tôi - anh
đội viên để kể lại câu chuyện) Biết vận dụng văn kể chuyện để kể lại một câu chuyện từ văn bản thơ,
có kết hợp yếu tố miêu tả, kể chuyện với bộc lộ cảm xúc, tâm trạng
· Khi kể chuyện, cần phải tạo dựng được câu chuyện có hoàn cảnh, có nhân vật, sự việc và diễn biến
câu chuyện
2/ Yêu cầu cụ thể: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng chuyện kể phải theo
diễn biến sự việc như trình tự bài thơ và nêu được các ý cơ bản như sau:
a Mở bài: 0,5 điểm
· Giới thiệu hoàn cảnh, thời gian, không gian nơi xảy ra câu chuyện
· Giới thiệu nhân vật trong câu chuyện: tôi (tự giới thiệu) được ở cùng Bác Hồ trong mái lều tranh
xơ xác vào một đêm mưa lạnh trên đường đi chiến dịch
b Thân bài: Kể lại diễn biến câu chuyện, trong đó có kết hợp giữa kể chuyện với miêu tả và bộc lộ
cảm xúc, câu chuyện được kể lại qua lời kể của anh đội viên (nhân vật tôi: vừa là người chứng kiến, vừa
là người tham gia vào câu chuyện)
· Lần đầu thức giấc:
Trang 3· Nhân vật tôi ngạc nhiên, băn khoăn vì trời đã khuya lắm rồi mà Bác vẫn ngồi “trầm ngâm” bên bếp
lửa Từ ngạc nhiên đến xúc động khi nhân vật tôi hiểu rằng Bác vẫn ngồi đốt lửa sưởi ấm cho các chiến
sĩ
· Nhân vật tôi ngỡ như nằm mơ khi được chứng kiến cảnh Bác đi “dém chăn” cho từng chiến sĩ với
bước chân nhẹ nhàng…
· Hình ảnh Bác Hồ hiện ra với nhân vật tôi trong tâm trạng mơ màng: Bác vừa lớn lao, vĩ đại, vừa
gần gũi, thân thương như một người Cha đối với các con - những người chiến sĩ Trong sự xao xuyến
cao độ, nhân vật tôi thổn thức, thầm thì hỏi nhỏ: “Bác ơi! Bác chưa ngủ? Bác có lạnh lắm không?”
· Khi Bác ân cần trả lời: “- Chú cứ việc ngủ ngon/ Ngày mai đi đánh giặc”, nhân vật tôi vâng lời
nhắm mắt nhưng bụng vẫn bồn chồn, bề bộn, lo lắng cho sức khoẻ của Bác, lo cho chiến dịch, lo cho
vận mệnh của đất nước…)
· Lần thứ ba thức dậy:
· Trời sắp sáng mà thấy Bác vẫn “Ngồi đinh ninh - chòm râu im phăng phắc”, nhân vật tôi “hốt
hoảng giật mình” và: Anh vội vàng nằng nặc: - Mời Bác ngủ Bác ơi!
· Khi được bác tâm sự về những điều Người trăn trở trong đêm không ngủ, nhân vật tôi thấu hiểu
tình thương yêu của Bác với bộ đội và nhân dân, anh như lớn thêm lên về tâm hồn, như được hưởng một
niềm hạnh phúc lớn lao, bởi thế nên: “Lòng vui sướng mênh mông”, nhân vật tôi “thức luôn cùng Bác”
· Nhân vật tôi tự bộc lộ diễn biến tâm trạng:
· Hình tượng Bác Hồ: giản dị, gần gũi nhưng cũng thật vĩ đại, lớn lao…
· Đêm không ngủ được kể lại trên đây chỉ là một trong vô vàn đêm không ngủ của Bác Việc Bác
không ngủ vì lo việc nước và thương bộ đội, dân công là một “lẽ thường tình” vì “Bác là Hồ Chí Minh”
…
c Kết bài: Cảm nghĩ của nhân vật tôi:
Qua câu chuyện về một đêm không ngủ của Bác Hồ trên đường đi chiến dịch, thể hiện rõ tấm lòng
yêu thương sâu sắc, rộng lớn của Bác với bộ đội và nhân dân, đồng thời thể hiện tình cảm kính yêu, cảm
phục của người chiến sĩ, của nhân dân ta đối với Bác Hồ…
ĐỀ THI SỐ 2
Câu 1 (4 điểm)
Chỉ ra và phân tích nghệ thuật của biện pháp tu từ được dùng trong đoạn văn sau:
Trang 4“Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết Tròn trĩnh, phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên
nhiên đầy đặn Quả trứng hồng hào, thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc, đường kính mâm
rộng bằng cả một cái chân trời mầu ngọc trai nước biển hửng hồng Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ
trong bình minh để mừng cho sự trường thọ của tất cả những người chài lưới trên muôn thuở biển Đông”
(Trích “Cô Tô” – Nguyễn Tuân – Ngữ văn 6, tập II)
Câu 2 (6 điểm):
“Ở đâu có tình yêu, ở đó có sự sống”
(Lep Tôn- xtôi)
Trình bày suy nghĩ của em về câu nói trên
Câu 3 (10 điểm)
Sân trường của em vào buổi sáng mùa xuân
-HẾT -
ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 2 Câu 1 (4 điểm)
- Học sinh phải chỉ ra được các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn (2 điểm, đúng mỗi ý
sau cho 1 điểm)
· Biện pháp so sánh (1 điểm)
· "Tròn trĩnh, phúc hậu như lòng đỏ đầy đặn
· " Y như một mâm lễ phẩm biển Đông"
· Các từ láy gợi tả: tròn trĩnh, đầy đặn, hồng hào, thăm thẳm Đặc biệt là hình ảnh ẩn dụ quả trứng
hồng hào, thăm thẳm (1 điểm)
- Học sinh nêu giá trị nghệ thuật của các phép tu từ (2 điểm)
· Cảnh mặt trời mọc trên đảo Cô Tô thật sự rực rỡ, tráng lệ Đó là một bức tranh thiên nhiên đầy mầu
sắc kì ảo nhưng lại chân thực và sống động
· Diễn đạt lưu loát tác dụng của việc sử dụng nghệ thuật so sánh, ẩn dụ, lời văn đậm chất trữ tình
Câu 2 (6 điểm)
Yêu cầu:
Trang 51 Kĩ năng (1 điểm)
· Trình bày suy nghĩ thành một đoạn văn hoặc một bài văn ngắn
· Diễn đạt lưu loát
2 Nội dụng (5 điểm)
Có nhiều cách trình bày khác nhau nhưng cơ bản nêu được các ý sau:
· Đây là chân lý của cuộc sống (1 điểm)
· Dùng những văn bản đã được học để minh họa cho chân lí đã nêu, để thấy tình yêu mang đến cho
con người ta những niềm vui, niềm hạnh phúc, sức mạnh và khát vọng sống bền bỉ (2 điểm)
· Tình yêu không phân biệt giầu nghèo, đẳng cấp, mầu da (1 điểm)
· Liên hệ bản thân (1 điểm)
Câu 3 (10 điểm)
1 Yêu cầu chung:
a Về hình thức:
· Bố cục rõ ràng mạch lạc
· Kiểu bài miêu tả
b Nội dung: Sân trường vào buổi sáng mùa xuân tùy thuộc vào khả năng của học trò
2 Yêu cầu cụ thể:
a Mở bài:
Giới thiệu được mùa xuân vào buổi sáng ở sân trường
b Thân bài:
Có thể theo các trình tự khác nhau nhưng về cơ bản đảm bảo các ý:
· Nắng xuân (mưa mà không nắng hoặc cả hai)
· Không gian bao quát
· Gió xuân
· Hương xuân
Trang 6· Âm thanh mùa xuân
· Cảm xúc người viết trước mùa xuân
c Kết bài:
Dư âm của mùa xuân trong tâm hồn người học trò
ĐỀ THI SỐ 3
Câu 1 (2,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Bấy giờ có giặc Ân đến xâm phạm bờ cõi nước ta Thế giặc mạnh, nhà vua lo sợ, bèn sai sứ giả
đi khắp nơi rao tìm người tài giỏi cứu nước Đứa bé nghe tiếng rao, bỗng dưng cất tiếng nói: "Mẹ ra mời
sứ giả vào đây" Sứ giả vào, đứa bé bảo: "Ông về tâu với vua sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi
sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này"
(SGK Ngữ văn 6, tập I, NXBGD, trang 19)
a) Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào? Xác định thể loại truyện dân gian của tác phẩm đó
b) Nhân vật chính trong tác phẩm là ai?
c) Cho biết ý nghĩa của chi tiết "Tiếng nói đầu tiên của chú bé là tiếng nói đòi đi đánh giặc"?
Câu 2 (1,0 điểm)
Nêu ý nghĩa của truyện "Treo biển"
Câu 3 (2,0 điểm)
Đọc kĩ đoạn trích sau:
Hồi ấy, ở Thanh Hóa có một người làm nghề đánh cá tên là Lê Thận Một đêm nọ, Thận thả lưới ở
một bến vắng như thường lệ
(Sự tích Hồ Gươm)
a) Tìm chỉ từ có trong đoạn trích trên Xác định ý nghĩa của các chỉ từ ấy
b) Tìm những cụm danh từ có trong đoạn trích trên
Câu 4 (5,0 điểm)
Kể về một người bạn thân của mình
Trang 7-HẾT -
ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 3 Câu 1 (2,0đ)
a)
· Tác phẩm: Thánh Gióng
· Thể loại: Truyện truyền thuyết
b)
· Nhân vật chính: Thánh Gióng
c)
· Ý nghĩa của chi tiết "Tiếng nói đầu tiên giặc":
· Ca ngợi ý thức đánh giặc, cứu nước trong hình tượng Gióng
· Ý thức đánh giặc, cứu nước tạo cho người anh hùng những khả năng, hành động khác thường, thần kì
· Gióng là hình ảnh của nhân dân Nhân dân, lúc bình thường thì âm thầm, lặng lẽ Nhưng khi nước nhà
có giặc ngoại xâm thì họ sẵn sàng đứng lên cứu nước
* Mức tối đa: Trả lời rõ ba ý trên hoặc có cách diễn đạt khác (1,0-1,25đ)
* Mức chưa tối đa:
· Trả lời có ý nhưng chưa đầy đủ (0,75đ)
· Trả lời được 30% yêu cầu (0,5đ)
* Mức không đạt: Trả lời sai, không làm được (0đ)
Câu 2 (1,0đ)
· Ý nghĩa của truyện "Treo biển":
Truyện "Treo biển" tạo nên tiếng cười vui vẻ, có ý nghĩa phê phán nhẹ nhàng những người thiếu chủ
kiến khi làm việc, không suy xét kĩ khi nghe những ý kiến góp ý khác
· Mức tối đa: Trả lời trọn vẹn ý nghĩa của truyện như trên hoặc có cách diễn đạt khác (1,0đ)
· Mức chưa tối đa: Trả lời có ý nhưng chưa đầy đủ (0,5-0,75đ)
· Mức không đạt: Trả lời sai, không làm được (0đ)
Câu 3 (2,0đ)
a)
* Mức tối đa: Như đáp án
· Chỉ từ:
· ấy (Xác định vị trí của sự vật trong thời gian)
Trang 8Mức không đạt: Trả lời sai, không làm được (0đ)
b)
* Mức tối đa: Như đáp án (Mỗi cụm danh từ cho: 0,25đ)
· Cụm danh từ:
· hồi ấy
· một người làm nghề đánh cá
· một đêm nọ
· một bến vắng
* Mức không đạt: Trả lời sai, không làm được (0đ)
Câu 4 (5,0đ)
1 Yêu cầu chung
· Hs viết bài văn kể chuyện đời thường có bố cục rõ ràng, biết dùng từ, câu đúng ngữ pháp, diễn đạt lưu
loát, viết có cảm xúc chân thành
· Biết lựa chọn ngôi kể, lời kể, trình tự kể hợp lí
2 Yêu cầu cụ thể
Hs kể về một người bạn thân bằng nhiều cách khác nhau song cần đảm bảo yêu cầu sau :
a) Mở bài
· Giới thiệu người bạn thân và tình cảm của em
b) Thân bài
· Kể, tả đặc điểm về ngoại hình, tính tình của bạn
· Kể về việc làm, sở thích của bạn
· Tình cảm của em với bạn:
· Bạn là người chia sẻ niềm vui nỗi buồn
· Bạn giúp đỡ trong học tập
· Kỉ niệm sâu sắc với bạn
c) Kết bài
· Cảm nghĩ của em về bạn
3 Chấm điểm
· Mức tối đa: Đảm bảo tốt các yêu cầu về nội dung và hình thức của bài văn
· Mức chưa tối đa:
· Đạt được cơ bản các yêu cầu nhưng còn mắc lỗi diễn đạt, chính tả
· Đạt được cơ bản yêu cầu nhưng còn mắc lỗi diễn đạt, dùng từ, đặt câu
Trang 9· Đạt được yêu cầu nhưng mắc nhiều lỗi dùng từ, diễn đạt, lời kể chưa tự nhiên, thiếu cảm xúc chân
thành
· Mức không đạt: Lạc đề, không làm bài
Lưu ý: Giáo viên cần căn cứ vào tổng thể bài làm của học sinh để cho điểm, khuyến khích bài viết có
lời kể tự nhiên, giàu cảm xúc
Trang 10Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh,
nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm,
giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
I
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh
Học
PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên
khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
hoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt
điểm tốt ở các kỳ thi HSG
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
Trang 11cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình,
TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn
cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
ênh học tập miễn phí
môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu
tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng
Anh
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí