Giúp học sinh học tốt quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” trong môn Mĩ thuật lớp 4 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi UBND huyện Đông Hưng Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Đông Hưng Trường THTHCS Đồng Phú Đông Hưng Thái Bình Số TT Họ và tên Ngày tháng năm sinh Nơi công tác Chức danh Trình độ chuyên môn Tỷ lệ đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến 1 Phạm Minh An 01 01 1973 Trường THTHCS Đồng Phú Giá.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc
* * * * * * * * *
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: - UBND huyện Đông Hưng.
- Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Đông Hưng.
- Trường TH&THCS Đồng Phú - Đông Hưng - Thái Bình
Số
TT Họ và tên
Ngày thángnăm sinh
Nơi côngtác
Chứcdanh
Trình độchuyên môn
Tỷ lệđónggóp vàoviệc tạo
ra sángkiến
1 Phạm Minh An 01-01-1973
TrườngTH&THCSĐồng Phú
Giáoviên
Cao đẳng sưphạm Họa 100%
- Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến Giúp học sinh học tốt quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” trong môn Mĩ thuật lớp 4
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Phạm Minh An - Trường TH &THCS Đồng Phú
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy môn Mĩ thuật cấp Tiểu học
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 9/2020
- Mô tả bản chất của sáng kiến: Sáng kiến Giúp học sinh học tốt quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” trong môn Mĩ thuật lớp 4 nhằm giúp học
sinh lớp 4 dễ dàng tiếp cận và nắm vững quy trình học tập này Từ đó giúp các em
yêu thích và biết vận dụng quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện”
Trang 2vào các bài học, tạo ra được các sản phẩm đẹp, phù hợp, tạo nền tảng vững chắc chocác năm học tiếp theo.
- Những thông tin cần bảo mật: Không
- Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Gồm cơ sở vật chất, phòng học, thiết
bị và đồ dùng dạy học Sự đổi mới và sáng tạo của giáo viên, học sinh, sự phối hợpcác môi trường giáo dục giữa nhà trường , gia đình và xã hội
- Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến: Học sinh thích học môn Mĩ thuật,
đặc biệt là thích vẽ theo quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” tự
tin , yêu trường , yêu lớp Tích cực tham gia các hoạt động của trường của lớp Chấtlượng giáo dục thẩm mĩ được cải thiện hơn
- Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tập thể giáo viên vàcác cá nhân tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu : Học sinh thích học vẽ, có các sảnphẩm bài vẽ phù hợp, chất lượng đại trà được nâng cao hơn
- Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và tôihoàn toàn chịu trách nhiệm trước Pháp luật
Minh Phú, ngày 20 tháng 5 năm 2021
Người viết
Phạm Minh An
Trang 3BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I, THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Giúp học sinh học tốt quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” trong môn Mĩ thuật lớp 4
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy môn Mĩ thuật cấp Tiểu học
3 Tác giả:
Họ và tên: Phạm Minh An
Giới tính: Nam
Ngày tháng năm sinh: 01- 01-1973
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Sư phạm Họa
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên Mĩ thuật
Trường TH&THCS Đồng Phú – Đông hưng – Thái Bình
Điện thoại: 0389110471 Email : quanghuya911@gmail.com
4 Đồng tác giả : Không
5 Chủ đầu tư sáng kiến : Phạm Minh An
Trường TH&THCS Đồng Phú – Đông hưng – Thái Bình
Điện thoại: 0389110471 Email : quanghuya911@gmail.com
Trang 4II, BÁO CÁO MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 TÊN SÁNG KIẾN
Giúp học sinh học tốt quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” trong môn Mĩ thuật lớp 4.
2 LĨNH VỰC SÁNG KIẾN
- Áp dụng trong giảng dạy môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học
Sáng kiến nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Mĩ thuật ở lớp 4,
đặc biệt giúp học sinh học tốt quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” từ đó giúp cho học sinh thích học Mĩ thuật hơn và nâng cao chất lượng
giáo dục thẩm mĩ trong nhà trường
3 MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN
3.1 TÌNH TRẠNG GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT
Như chúng ta đã biết từ năm học 2014-2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạotriển khai phương pháp dạy - học Mĩ thuật mới sử dụng những quy trình Mĩ thuậtcủa Đan Mạch ở tất cả các trường Tiểu học trên toàn quốc Đó là sự đúc kết nhữngkinh nghiệm quý báu từ Vương quốc Đan Mạch và nền giáo dục nghệ thuật tiên tiếntrên thế giới Những quy trình mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan mạch đềuhướng tới mục tiêu lấy học sinh làm trung tâm; kích thích sự tương tác, tư duy sángtạo và phát triển nhận thức Để từ đó, các em có thể hình thành và phát triển cácnăng lực cốt lõi là:
+ Sáng tạo Mĩ thuật và qua đó biểu đạt bản thân ( suy nghĩ, tình cảm, mongmuốn,…)
+ Hiểu cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm, tác phẩm mĩ thuật(phân tích, đánh giá được sản phẩm, tác phẩm)
+ Giao tiếp - trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm, tácphẩm mĩ thuật
Trang 5Ngoài những năng lực nói trên, học sinh cũng có thể phát triển các giác quan,các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các năng lực hợp tác,năng lực tự học và tự đánh giá.
Qua thực tế áp dụng phương pháp Đan Mạch dạy học ở trường TH&THCSĐồng Phú hiện nay tôi thấy một vấn đề là :
* Về phía nhà trường:
+ Nhà trường còn thiếu phòng học riêng biệt cho môn Mĩ Thuật
+ Các trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy theo phương pháp mới củaĐan mạch còn nhiều hạn chế
* Về phía giáo viên:
+ Việc dạy của giáo viên còn chưa bài bản, chưa phát huy hết tính tích cựcchủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập Thêm vào đó việc đầu tưcho nghiên cứu bài dạy chưa nhiều, việc đổi mới phương pháp chưa triệt để, hìnhthức tổ chức dạy học còn rập khuôn, máy móc Dẫn đến nội dung các tiết dạy cònnghèo nàn, đơn điệu
+ Tài liệu tham khảo dành riêng cho bộ môn Mĩ thuật còn quá ít Nhất lànhững tài liệu nói về phương pháp dạy học Đan Mạch
* Về phía học sinh:
+ Học sinh còn bỡ ngỡ khi áp dụng các quy trình dạy học mới như: Tạo hình3D tiếp cận theo chủ đề, Quy trình vẽ theo nhạc, Quy trình vẽ cùng nhau và sáng tạocác câu chuyện…
+ Khi tiến hành vẽ tranh đề tài các em thường bỏ qua, không thực hiện theocác bước của quy trình dạy học Sau khi tìm được nội dung đề tài, các em vẽ luônhình ảnh chính, hình ảnh phụ, bài vẽ bị lỗi nhiều về bố cục và các em chỉnh sửa lại
bố cục theo hướng dẫn của thầy cô Với yêu cầu mỗi tiết học phải hoàn thành mộtbài vẽ trên lớp nên nhiều em không vẽ xong bài, áp lực về hoàn thành bài khiến các
em cảm thấy khó, ngại học, không còn thích thú với môn học…
Trang 6+ Với cách học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch đã thay đổiquá trình dạy và học của cả thầy và trò các em tỏ ra thích thú với cách học mới, các
em được tự do sáng tạo mà ít bị ràng buộc bởi các quy tắc như trước đây Nhưng docác em còn nhỏ nên chưa ý thức được kĩ năng cơ bản cần thiết cho bản thân, nhiềuhọc sinh thiếu kĩ năng giao tiếp, nhiều em không có kĩ năng xây dựng các câuchuyện theo chủ đề, nhiều em nhút nhát không giám nói, không giám bày tỏ ý kiếntrước đông người
+ Có một số ít học sinh còn thiếu đồ dùng học tập hoặc quên đem đồ dùng họctập Có một số học sinh ít được tham gia các hoạt động trong cộng đồng, thiếu trảinghiệm cuộc sống
+ Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học khối 4 năm học 2020 – 2021 :
Là người giáo viên giảng dạy môn Mĩ thuật, tôi luôn mong muốn tìm các giảipháp giúp các em học tốt hơn, đáp ứng các mục tiêu của môn học Chính vì những lý
do trên mà tôi đã chọn sáng kiến Giúp học sinh học tốt quy trình “ Vẽ cùng nhau
và sáng tạo các câu chuyện” trong môn Mĩ thuật lớp 4
Trang 73.2 NỘI DUNG GIẢI PHÁP ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
A, Mục đích của giải pháp :
Nghiên cứu tìm ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn
mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch
Thông qua quy trình giáo dục mĩ thuật “Vẽ cùng nhau và sáng tác các câu chuyện” học sinh sẽ phát triển được khả năng:
- Biến những quan sát về con người thành tranh vẽ
- Nhận biết và phân biệt được đặc điểm và đặc tính của các loại vật liệu
vẽ khác nhau như: bút chì, bút dạ, sáp màu, bằng các vật liệu siêu tầm được ;
- Hợp tác và hoạt động theo nhóm, cặp;
- Tạo ra những câu chuyện ấn tượng phù hợp với chủ đề bài học;
- Vẽ và trải nghiệm hiệu ứng màu sắc
- Hiểu và biểu đạt được ý nghĩa của câu chuyện của chính các em và của
các bạn khác
- Biết phối hợp cùng nhau tạo được sản phẩm phù hợp với quy trình “Vẽ cùng nhau và sáng tác các câu chuyện”
B, Nội dung của giải pháp :
Qua thực tế dạy học và đúc rút kinh nghiệm, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện
pháp sau nhằm giúp học sinh lớp 4 học tốt quy trình “Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” như sau :
B1: Nghiên cứu kỹ nội dung bài dạy và chuẩn bị đồ dùng phù hợp :
Để có được tiết dạy theo quy trình “Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện”
thành công thì giáo viên cần nghiên cứu thiết kế bài dạy cho phù hợp với các đốitượng học sinh Thiết kế bài dạy theo phương pháp mới, giáo án theo chủ đề bám sátvào kế hoạch dạy học đăng kí đầu năm Mỗi chủ đề, cần xác định mục tiêu của chủ
đề, vận dụng các quy trình MT để giảng Tôi chia bài soạn thành các hoạt động, mỗi
Trang 8hoạt động gồm 1 đến 2 tiết học và vận dụng các quy trình học cho phù hợp với chủ
đề bài soạn Bên cạnh đó tôi tìm hiểu tham khảo thêm các phương pháp dạy trên vôtuyến, băng đĩa hình, sách, báo… Ngoài việc thiết kế bài giảng trước khi lên lớp, tôichuẩn bị đồ dùng trực quan: Tranh vẽ/sản phẩm của học sinh về đề tài liên quan đếnbài học, các tranh/sản phẩm phải có nét điển hình, đặc biệt có thể giúp giáo viênkhai thác phục vụ tốt cho bài dạy ( các bức tranh/sản phẩm có 3 loại : Tốt, trungbình và loại chưa tốt ), tranh của giáo viên vẽ hoặc đồ dùng, hình gợi ý cách vẽ,hoặc những dụng cụ cần thiết phục vụ cho bài vẽ Ngoài ra giáo viên cần sưu tầmmột số câu chuyện gần gũi liên quan đến chủ đề bài dạy để có thể gợi ý cho học sinhtham khảo…Tôi dặn học sinh chuẩn bị bài và đồ dùng học tập ( màu vẽ, kéo, giấythủ công, bút chì, giấy A4 ) giúp học sinh có tâm thế tốt để bước vào bài học
B2: Giúp học sinh có kĩ năng sáng tác các câu chuyện theo chủ đề.
Trong quá trình dạy học tôi nhận thấy nhiều học sinh chưa có khẳ năng tự xâydựng một câu chuyện theo chủ đề câu chuyện còn sơ sài, chưa có cấu trúc, ít tình tiếtkhiến cho câu chuyện chưa hấp dẫn người nghe, chình vì vậy tôi đã tìm cách để khắcphục những mặt hạn chế trên bằng cách:
- Trao đổi với giáo viên chủ nhiệm về tình hình học tập của lớp, kĩ năng sángtác câu chuyện theo chủ đề của các em học sinh trong lớp, đề nghị giáo viên chủnhiệm quan tâm bồi dưỡng thêm kĩ năng sáng tác câu chuyện cho học sinh còn kémtrong các tiết Tiếng việt, các tiết sinh hoạt lớp …
- Tham gia các hoạt động ngoài giờ lên lớp cùng với các em học sinh theo cácchủ đề, chủ điểm hàng tuần, hàng tháng Các hoạt động do nhà trường và liên đội tổchức nhằm củng cố, khắc sâu và phát triển những kiến thức đã học, tạo cơ hội chocác em rèn luyện kĩ năng nói, giao tiếp, kĩ năng diễn đạt suy nghĩ của bản thân Giúpcác em có thêm nhiều những trải nghiệm trong cuộc sống
Ví dụ:
- Hoạt động văn hóa văn nghệ - Thể dục thể thao.
Trang 9- Hoạt động vui chơi giải trí.
- Hoạt động lao động vệ sinh.
- Hoạt động xã hội, nhân đạo …
Với sự hỗ trợ giúp đỡ nhiệt tình của các đồng chí giáo viên chủ nhiệm, saumỗi chương trình tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp tôi phối hợp với giáo viên chủnhiệm yêu cầu các em viết những đoạn văn diễn đạt suy nghĩ, cảm xúc của bản thân
và miêu tả lại không khí của các buổi sinh họat ngoại khóa Với những việc làm trênchỉ sau một thời gian ngắn kĩ năng sáng tác câu chuyện theo chủ đề của các em đãđược cải thiện rõ rệt, các em chủ động, mạnh dạn hơn, khả năng diễn đạt suy nghĩcủa bản thân của các em cũng tiến bộ rõ rệt
Từ những hoạt động ngoại khóa học sinh thoải mái hơn mạnh dạn hơn, tựnhận biết từ thực tế bằng những hoạt động cụ thể như: cúi, chạy, nhảy, kéo v v từ
đó các em hình dung tưởng tượng để vẽ ra các ngân hàng hình ảnh, từ những ngânhàng hình ảnh đó các em sáng tác ra các câu chuyện theo trí tưởng tượng phong phúcủa cá nhân của nhóm…
3.3 Tổ chức lớp học theo các chủ đề áp dụng quy trình “ vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện”.
Hiện nay, tiến trình dạy học theo chủ đề áp dụng quy trình “vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện” theo phương pháp dạy học mới của Đan Mạch như sau:
HĐ 1: Vẽ theo quan sát
HĐ 2: Trưng bày ngân hàng hình ảnh
HĐ 3: Sáng tác tranh theo chủ đề
HĐ 4: Chia sẻ nội dung câu chuyện
HĐ 5: Vẽ màu làm phong phú câu chuyện
HĐ 6: Tổ chức trưng bày và thuyết trình về bức tranh
Trong quá trình dạy học tôi nhận thấy nếu áp dụng nguyên theo 6 hoạt độngtheo thứ tự như trên thì sẽ không phù hợp vì các em sẽ chẳng biết vẽ dáng người thế
Trang 10nào cho phù hợp đề tài ngay từ hoạt động 1, do đó tôi mạnh dạn cho thêm một hoạtđộng nữa trong quy trình vẽ cùng nhau như sau:
HĐ 1: Tìm hiểu về chủ đề
HĐ 2: Vẽ theo quan sát
HĐ 3: Trưng bày ngân hàng hình ảnh
HĐ 4: Sáng tác tranh theo chủ đề
HĐ 5: Chia sẻ nội dung câu chuyện
HĐ 6: Vẽ màu làm phong phú câu chuyện
HĐ 7: Tổ chức trưng bày và thuyết trình về bức tranh
Sau khi đã thêm hoạt động “ Tìm hiểu về chủ đề ” tôi sẽ tổ chức cho sinh học
quy trình “ Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện ” như sau :
HĐ 1: Tìm hiểu về chủ đề
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu về nội dung các chủ đề mà các emthích bằng cách đặt các câu hỏi gợi mở về chủ đề của bài học cho các em thảo luậntheo nhóm để tìm ra nội dung phù hợp cho nhóm của mình Khi đã thảo luận tìm rađược nội dung của nhóm như Vui chơi, học tập, lao động …lúc đó các em sẽ tiếnhành sang hoạt động 2
HĐ 2: Vẽ theo quan sát :
- Trong hoạt động này, tôi sẽ cho học sinh vẽ ký họa nhanh các dáng ngườiđang hoạt động Học sinh tự tạo lại các dáng hoạt động từ những tình huống tronghoạt động chơi, làm việc hoặc học tập sao cho phù hợp với nội dung các em đãchọn Giáo viên cho một hoặc hai học sinh tình nguyện làm mẫu ở giữa Các emkhác quan sát và vẽ Mỗi dáng mẫu không nên kéo dài quá 3-5 phút Giáo viên cóthể sắp xếp hoạt động này trong hoặc ngoài lớp học (sân chơi, phòng họp) Mỗimẫu có thể từ 1-2 hoặc 3 nhân vật
- Những dáng người khó vẽ nhóm trưởng có thể cử các bạn trong nhóm lênlàm mẫu cho các bạn trong nhóm vẽ lại
Trang 11
Hình ảnh HS làm mẫu cho nhóm mình vẽ
- Trong hoạt động này tôi cho mỗi em vẽ 2 hoặc 3 tờ giấy A4, mỗi tờ giấy vẽ
1 hoặc 2 dáng người Trên mỗi tờ giấy có ghi tên các em
Trang 12- Để các em tự tin vẽ dáng người, giáo viên có thể đặt các câu hỏi gợi mở hoặchướng dẫn các em vẽ nét người sao cho phù hợp với dáng đang hoạt động, chú ý đếncác bộ phận chân tay …
HĐ 3: Trưng bày ngân hàng hình ảnh
- Sau khi hoàn thành, các em trưng bày tranh của mình trên tường theo thứ tự
1, 2, 3, 4 n theo chiều ngang, mỗi Hs có số hình a, b, c, d theo chiều dọc Họcsinh tạo một ngân hàng các bức vẽ về dáng người từ các vị trí khác nhau, góc nhìnkhác nhau
- GV tổ chức đánh giá và thảo luận về phương pháp vẽ ký họa này và nhữngyếu tố cơ bản của hoạt động vẽ người chẳng hạn như: tỷ lệ, các biểu cảm hìnhdáng, động tác trên cơ thể và ngôn ngữ cơ thể Đặt câu hỏi để Hs suy nghĩ và chia
sẻ ý kiến về các hình vẽ của bạn
- Trong hoạt động này, giáo viên cho học sinh các nhóm đi thăm quan hình vẽcủa các nhóm khác Có thể mượn những hình vẽ của nhóm khác phù hợp với dángngười trong câu chuyện của nhóm mình mang về vẽ lại rồi trả lại cho nhóm bạn …
Hình ảnh HS lớp 4B đang trưng bày các hình ảnh
