Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bả[r]
Trang 1MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II
NGỮ VĂN 11
TT Kĩ
năng
Tổng điểm Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao
Tỉ lệ
(%)
Thời gian
Tỉ lệ (%)
Thời gian
Tỉ lệ (%)
Thời gian
Tỉ lệ (%)
Thời gian
Số câu hỏi
Thời gian
1 Đọc
hiểu
15
- Xác
định
phương
thức
biểu
đạt
chính
- Nhận
diện
được từ
ngữ
10p 10
Hiệu quả của biện pháp
tu từ
5p 5
Tâm trạng của tác giả gửi gắm trong bài thơ
2 Viết
đoạn
văn
nghị
luận
xã
hội
5
- Xác
định
được tư
tưởng,
đạo lí
cần bàn
- Xác
định
được
cách
thức
trình
bày
5p 5
Diễn giải được nội dung,
ý nghĩa của vấn
đề NL
5p 5
Vận dụng các kĩ năng dùng
từ, viết câu, các phép liên kết, các thao
5p 5
- Huy động kiến thức và trải nghiệm của bản thân để bàn luận vấn đề
Trang 2đoạn
văn
tác lập luận
để triển khai vấn đề
- Sáng tạo, thuyết phục
3 Viết
bài
văn
nghị
luận
văn
học
20
- Xác
định
được
kiểu
bài,
vấn đề
NL
- Giới
thiệu
tác giả,
tác
phẩm
10p 15 Diễn giải được những đặc sắc về nội dung
và nghệ thuật của bài thơ
10p 10
- Vận dụng các kĩ năng dùng
từ, viết câu, viết đoạn
để phân tích, cảm nhận
về nội dung
và nghệ thuật
- Nhận xét, đánh giá
20p 5
- So sánh với các tác phẩm khác
- Liên
hệ thực tiễn
- Sáng tạo trong diễn đạt, viết văn cảm xúc
10p 1 50p 50
Tỉ lệ
chung
Trang 3
SỞ GD & ĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ II NĂM HỌC 2021 - 2022
Môn: Ngữ văn lớp 11
(Đề kiểm tra có 01 trang) Thời gian làm bài: 90 phút, khhông kể thời gian phát đề
Họ và tên………SBD…………
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc bài thơ:
Mùa xuân là cả một mùa xanh Giời ở trên cao, lá ở cành Lúa ở đồng tôi và lúa ở Đồng nàng và lúa ở đồng anh
Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh Tôi đợi người yêu đến tự tình Khỏi lũy tre làng tôi nhận thấy Bắt đầu là cái thắt lưng xanh
(Mùa xuân xanh - Nguyễn Bính, Nguyễn Bính thơ và đời, NXB Văn Học, 1998,
tr.63)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 2: Vẻ đẹp bức tranh xuân được gợi lên qua những sắc xanh nào?
Câu 3: Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ dưới đây:
Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh
Câu 4: Anh/Chị có nhận xét gì về tâm trạng của tác giả được thể hiện trong bài thơ?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết một đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý nghĩa của tình yêu thương trong cuộc sống
Câu 2 (5,0 điểm)
Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ - chiến sĩ Hồ Chí Minh qua bài thơ Chiều tối (Mộ)
Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không;
Cô em xóm núi xay ngô tối,
Xay hết, lò than đã rực hồng
(Chiều tối - Hồ Chí Minh, Ngữ văn 11, tập 2, NXB Giáo dục, tr.41)
- Hết -
Học sinh không được sử dụng tài liệu Giáo viên coi kiểm tra không giải thích gì thêm
Trang 4
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
Ngữ văn 11
1 Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 0,75 điểm
- Học sinh không trả lời đúng Phương thức biểu cảm: không cho điểm
0.75
2 Vẻ đẹp bức tranh xuân được gợi lên qua những sắc xanh: giời,
lá, lúa, cỏ, tre, thắt lưng của người con gái
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời như đáp án từ 4 hình ảnh trở lên: 0,75 điểm
- Trả lời 2 đến 3 hình ảnh: 0,5 điểm
- Trả lời 1 hình ảnh : 0,25 đ
- Không nêu được : Không cho điểm
0.75
3
- Biện pháp tu từ nhân hóa: Cỏ có tư thế, tâm trạng như con
người: nằm, đợi
- Hiệu quả: Khiến thiên nhiên, cây cỏ có hồn, sinh động, náo nức đợi chờ
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 1,0 điểm
- Chỉ nêu được biện pháp nhân hóa: 0,5 điểm
- Chỉ nêu được tác dụng: 0,5 điểm
1.0
4 Tâm trạng của nhà thơ:
- Niềm vui sống yêu đời giữa ngày xuân
- Tâm hồn tinh tế, tràn đầy khát vọng
Hướng dẫn chấm:
- Trả lời như đáp án: 0,5 điểm
- Trả lời được 1 ý trong đáp án: 0,25 điểm
- Trả lời được 1 phần của ý 1 hoặc ý 2 trong đáp án: 0,25
điểm
Lưu ý: Học sinh trả lời các ý trong đáp án bằng các cách
diễn đạt tương đương vẫn cho điểm tối đa
0.5
Câu 1 Viết một đoạn văn (khoảng 150 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị
về ý nghĩa của tình yêu thương trong cuộc sống
2.0
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn: Học sinh có thể trình bày
đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng- phân- hợp, móc xích hoặc
song hành
0.25
b Xác định đúng vấn đề nghị luận: ý nghĩa của tình yêu thương trong
cuộc sống
0.25
c Triển khai vấn đề nghị luận
Thí sinh có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn
đề nghị luận theo nhiều cách nhưng phải làm rõ ý nghĩa của tình yêu
thương trong cuộc sống Có thể theo hướng sau:
0.75
Trang 5- Tình yêu thương là sự quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ đối với những người
xung quanh
- Ý nghĩa của tình yêu thương:
+ Là cơ sở xây dựng một xã hội tốt đẹp, văn minh
+ Sưởi ấm tâm hồn những con người cô đơn, đau khổ, bất hạnh,
truyền cho họ sức mạnh, nghị lực để vượt lên hoàn cảnh
+ Tạo sức mạnh cảm hoá kì diệu đối với những người “lầm đường
lạc lối”; mang lại niềm hạnh phúc, niềm tin và cơ hội để có cuộc sống
tốt đẹp hơn
- Lấy dẫn chứng về tình yêu thương trong cuộc sống
Hướng dẫn chấm:
- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; dẫn chứng tiêu biểu,
phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và dẫn chứng (0,75 điểm)
- Lập luận chưa thật chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng nhưng không
có dẫn chứng hoặc dẫn chứng không tiêu biểu (0,5 điểm)
- Lập luận không chặt chẽ, thiếu thuyết phục: lí lẽ không xác đáng,
không liên quan mật thiết đến vấn đề nghị luận, không có dẫn chứng
hoặc dẫn chứng không phù hợp (0,25 điểm)
Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải
phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật
d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
Lưu ý: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ
pháp
0.25
e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách
diễn đạt mới mẻ
Hướng dẫn chấm: huy động được kiến thức và trải nghiệm của bản
thân khi bàn luận; có cái nhìn riêng, mới mẻ về vấn đề; có sáng tạo
trong diễn đạt, lập luận, làm cho lời văn có giọng điệu, hình ảnh, đoạn
văn giàu sức thuyết phục
- Đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm
- Đáp ứng dược 1 yêu cầu: 0,25 điểm
0.5
Câu 2 Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ - chiến sĩ Hồ Chí Minh qua
bài thơ Chiều tối (Mộ)
5.0
a Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận: Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài
triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề
0.25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ
- chiến sĩ Hồ Chí Minh qua bài thơ Chiều tối (Mộ)
0.5
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm: Học sinh có thể
triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận,
kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:
* Giới thiệu về tác giả Hồ Chí Minh, tập thơ Nhật ký trong tù và bài
thơ Chiều tối
Hướng dẫn chấm: Phần giới thiệu tác giả: 0,25 điểm; giới thiệu tập
thơ và tác phẩm: 0,25 điểm
0.5
* Vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ - chiến sĩ Hồ Chí Minh qua bài
thơ Chiều tối (Mộ)
- Tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, yêu thiên nhiên
2,5
Trang 6+ Cảm nhân được vẻ đẹp bức tranh thiên nhiên êm đềm, tĩnh lặng
(hình ảnh chòm mây, cánh chim)
+ Cảm nhận được thần thái bên trong của sự vật (Cánh chim mệt mỏi,
chòm mây cô đơn)
- Yêu con người, yêu cuộc sống
+ Trân trọng cuộc sống, trân trọng con người mặc dù ở xứ người xa
lạ (Hình ảnh thiếu nữ)
+ Cảm thông, chia sẻ với những vất vả, niềm vui của người lao động
(Hành động xay ngô) - vẻ đẹp người lao động hăng say, miệt mài.
+ Cảm nhận được sự ấm áp và hơi ấm từ cuộc sống con người ở miền
sơn cước (Hình ảnh lò than rực hồng)
- Kiên cường vượt lên hoàn cảnh khắc nghiệt, luôn ung dung, tự
tại, lạc quan trong mọi cảnh ngộ
+ Người chiến sĩ cách mạng vượt qua nỗi gian lao, khó khăn, cô đơn
nơi đất khách quê người để yêu, để say cảnh đẹp; hướng đến những
niềm vui và sự ấm áp
+ Tinh thần lạc quan, ý chí kiên cường vượt lên nghịch cảnh, hướng
về lý tưởng cách mạng và ánh sáng tự do (chữ “hồng” cuối bài thơ)
Hướng dẫn chấm:
- Phân tích đầy đủ, sâu sắc: 2,0 điểm - 2,5 điểm
- Phân tích đầy đủ nhưng có ý chưa sâu hoặc phân tích sâu nhưng chưa
thật đầy đủ: 1,0 điểm - 1,75 điểm
- Phân tích chưa đầy đủ hoặc chung chung, sơ sài: 0,25 điểm - 0,75 điểm
* Nhận xét
- Chiều tối là bức chân dung tinh thần tự họa Hồ Chí Minh: sự kết hợp
hài hòa giữa con người chiến sĩ và thi sĩ
- Bài thơ vừa cổ điển vừa hiện đại; bút pháp chấm phá; ngôn ngữ thơ
cô đọng, hàm súc, giầu sức gợi; sự vận động của hình tượng thơ từ bóng
tối ra ánh sáng, từ nỗi buồn tới niềm vui, từ lạnh lẽo, cô đơn sang ấm
nóng tình người
Hướng dẫn chấm:
- Đáp ứng được yêu cầu: 0,5 điểm
- Diễn đạt mơ hồ, chạm ý: 0,25 điểm
- Không trình bày được: 0 điểm
0,5
d Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả,
ngữ pháp
0.25
e Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách
diễn đạt mới mẻ
Hướng dẫn chấm: Học sinh biết vận dụng lí luận văn học trong quá
trình phân tích, đánh giá; biết so sánh với các tác phẩm khác, với thực
tiễn đời sống để làm nổi bật vấn đề nghị luận; văn viết giàu hình ảnh,
cảm xúc
- Đáp ứng được 2 yêu cầu trở lên: 0,5 điểm
- Đáp ứng được 1 yêu cầu: 0,25 điểm
0.5
Trang 7
- Hết -
