Lý thuyết giá trị của các nhà kinh tế tư sản cổ điển anh c mác đã kế thừa và phát triển lý thuyết này như thế nào sự vận dụng lý thuyết giá trị của c mác ở việt nam hiện nay

Lý thuyế t giá trị mà trường phái Cổ điển Anh xây dựng đã trở thành cơ sở vững chắc để các nhà kinh tế học khác dựa vào đ ó nghiên cứu và phát triể n họ c thuyế t củ a riêng mình, đặc bi

BỘ TÀI CHÍNH

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH

Khoá/Lớp: (tín chỉ) 5920.19_LT1 (Niên chế): CQ59/20.19

BÀI THI MÔN: LỊCH SỬ CÁC HỌC THUYẾT KINH TẾ

Hình thức thi: Tiể u luận

Mã đề thi: Đề 1 Thời gian làm bài: 3 ngày

Lý thuyết giá trị của các nhà kinh tế tư sản Cổ điển Anh C.Mác đã kế thừa và phát triển lý thuyết này như thế nào? Sự vận dụng lý thuyết giá trị của C.Mác ở Việt Nam hiện nay.

MỤC LỤC

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

PHẦN II: NỘI DUNG 1

2.1 Lý thuyế t giá trị củ a các nhà kinh tế tư sản Cổ điển Anh 1

2.1.1 Học thuyế t giá trị của William Petty 1

2.1.2 Học thuyế t giá trị của Adam Smith 2

2.1.3 Học thuyế t giá trị của David Ricardo 3

2.2 Sự kế thừ a và phát triển của C.Mác 4

2.2.1 Sự kế thừa 4

2.2.2 Sự phát triển 4

PHẦN I: MỞ ĐẦU

Các học thuyế t kinh tế Cổ điển ra đờ i vào cuối thế kỉ XVII, phát triể n mạ nh mẽ trong suố t thể kỉ XVIII và nửa đầ u thế kỉ XIX Trườ ng phái kinh tế chính trị Cổ điển đã

để lại dấ u ấn đậ m nét trong lị ch sử phát triển các lý thuyết kinh tế , trong đó sắc thái

Cổ điể n Anh là sắ c thái điể n hình nhấ t, tiêu biểu với đạ i diện là William Petty, Adam Smith, David Ricardo Lý thuyế t giá trị mà trường phái Cổ điển Anh xây dựng đã trở thành cơ sở vững chắc để các nhà kinh tế học khác dựa vào đ ó nghiên cứu và phát triể n họ c thuyế t củ a riêng mình, đặc biệ t phải kể t ới C.Mác - người kế thừa và phát triể n lý thuyết ấ y mộ t cách triệt để nhấ t, hoàn thiệ n nhấ t trong lị ch sử Học thuyết giá trị mà C.Mác tạ o ra đ ã trở thành lý luậ n có ý nghĩ a to lớ n đối vớ i việc xây dựng

nề n kinh tế trị trườ ng đị nh hướ ng xã hội chủ nghĩ a ở Việt Nam

Sau đ ây, em xin phép đượ c trình bày nộ i dung đề tài tiểu luậ n: “Lý thuyế t giá trị của các nhà kinh tế tư sản Cổ điể n Anh C.Mác đ ã kế thừa và phát triể n lý thuyết này như thế nào? Sự vậ n dụ ng lý thuyế t giá trị của C.Mác ở Việ t Nam hiện nay ”

PHẦN II: NỘI DUNG

2.1 Lý thuyế t giá trị củ a các nhà kinh tế tư sản Cổ điển Anh

2.1.1 Học thuyế t giá trị của William Petty

W.Petty là nhà kinh tế học ngườ i Anh, ông nghiên cứu nhiề u lĩ nh vực khác nhau như: vật lý , y họ c, âm nhạ c, kinh tế, C.Mác cho rằ ng W.Petty là người toàn tài, là cha đẻ củ a kinh tế chính trị cổ điển Anh Do hoạt động lý luậ n gắ n

liề n với hoạ t động thực tiễn, cho nên thế giớ i khách quan và phươ ng pháp luậ n củ a ông đã có bước tiến vượt bậc so vớ i chủ nghĩa trọ ng thương

W.Petty đ ã đặt nề n móng cho lý thuyế t giá trị lao động, ông là người đầu tiên xác

đị nh đúng đắn vai trò của lao động trong việc tạ o ra giá trị, lao động là nguồ n gốc thực sự củ a củ a cải Ông thông qua các luậ n điểm về giá cả để trình bày họ c thuyết Giá trị và cho rằ ng có 2 loạ i giá cả: Giá cả chính trị và giá cả t ự nhiên Giá cả chính trị (giá cả thị trường): Do nhiề u yế u tố ngẫ u nhiên chi phối và rấ t khó xác định chính xác: còn giá cả tự nhiên (giá trị): Do lao độ ng hay lượ ng hao phí để sả n xuất hàng

hoá quyết đị nh Giá trị được xác định bằ ng cách so sánh thờ i gian lao độ ng để sản xuất hàng hoá với thờ i gian lao động để khai thác bạ c Ông chỉ ra quan hệ giữa năng suất lao động vớ i lượng giá trị và cho rằ ng chúng tỷ lệ nghị ch Ông đã thành công trong việ c phân tích mộ t cách khoa học vai trò của lao động là tạ o giá trị và chỉ ra quan hệ phụ thuộ c giữa giá trị và năng suất lao độ ng cũng như việc lao động là cơ sở quyết định giá cả , nguồ n gốc mọi của cải Song, vẫ n còn mộ t số hạ n chế như ông chưa phân biệ t đượ c các phạ m trù giá trị , giá trị trao đổ i, giá cả; coi lao độ ng và đất đai đề u là nguồn gốc tạo giá trị Ông vẫ n còn bị ả nh hưở ng bở i tư duy của Trọng thương khi giới hạ n lao độ ng tạ o giá trị ở lao động khai thác bạc

2.1.2 Học thuyế t giá trị của Adam Smith

A.Smith là nhà kinh tế l ỗi lạ c nhất mọi thời đạ i Nă m 1763, trong chuyế n du lịch nhiều nướ c ở Châu Âu, khi dừng tạ i Pháp, A.Smith đ ã tiế p xúc với trườ ng phái trọng nông và chị u ả nh hưở ng các quan điể m kinh tế của trường phái này Thế giới quan của A.Smith là chủ nghĩ a duy vật, tuy nhiên nó vẫn còn mang tính chất tự phát, máy móc Phươ ng pháp luận củ a ông có tính hai mặt, vừa khoa học vừa siêu hình

Trong lý thuyế t giá trị củ a mình, ông phân biệ t giá trị sử dụ ng và giá trị trao đổi và khẳ

ng đị nh: Giá trị sử dụ ng không quyết đị nh giá trị trao đổi A.Smith đưa ra 2 đị nh nghĩ a về giá trị : Giá trị do hao phí lao độ ng để sả n xuấ t hàng hoá quyết định, lao động là thước đ

o thực tế củ a mọi giá trị (đị nh nghĩ a 1) và giá trị hàng hoá được quyết định bở i số lượng lao độ ng mà người ta có thể mua được từ hàng hoá này Từ đị nh nghĩa 2, ông cho rằ ng: Trong chủ nghĩ a tư bả n, giá trị đượ c quyết định bởi thu nhập gồm tiề n lươ ng, lợ i nhuậ

n và địa tô - coi đ ây là nguồ n gốc củ a mọi thụ nhập và mọi giá trị Ông nêu 2 quy luậ t quyết đị nh giá trị : Trong sả n xuấ t hàng hoá giả n đơn giá trị do lao độ ng quyết đị nh; còn trong sả n xuất tư bả n chủ nghĩ a giá trị do các nguồn thu nhậ p quyết đị nh A.Smith phân biệ t giá cả tự nhiên và giá cả thị trường; cho rằ ng: trên thị trườ ng giá cả luôn biế n độ ng

là do tác độ ng củ a cung - cầ u, nhưng sự biế n độ ng đ ó luôn xoay quanh giá cả tự nhiên

và có xu hướ ng quay về giá cả tự nhiên; và mọi lao động nế u không kể đế n hình thức biể

u hiệ n cụ thể đề u tạo giá trị

2

Như vậ y, lý thuyế t giá trị củ a ông đ ã kế thừa và phát triể n những luậ n điể m khoa học trong họ c thuyết giá trị củ a Petty Tuy vậ y, do tính hai mặ t trong phươ ng pháp luận nên lý thuyế t giá trị củ a A.Smith vẫ n còn một số điểm hạn chế như: Lầ n lượ t đưa ra 2 đị nh nghĩ a về giá trị , trong đ ó dị nh nghĩ a 2 là tầ

m thườ ng; chỉ ra 2 quy luậ t quyết định giá trị , cho rằ ng cơ cấ u giá trị chỉ có 2

bộ phậ n; nhầm lẫ n giữa nguồ n gốc giá trị và phân phố i giá trị

2.1.3 Học thuyế t giá trị của David Ricardo

D.Ricardo nghiên cứu nhiề u lĩ nh vực: toán họ c, lý họ c, hóa họ c, kinh tế chính trị học, Nhờ số ng trong giai đoạn đại công nghiệp cơ khí của chủ nghĩa

tư bản mà ông có điề u kiệ n nghiên cứu, kế tục xuất sắc những tư tưở ng củ a A.Smith và trở thành tiền bối của C.Mác Sở trườ ng của ông là chính trị kinh tế học Ông sử dụ ng phương pháp trừu tượ ng hóa để phân tích các hiệ n tượ ng, quá trình kinh tế củ a chủ nghĩ a tư bản Tuy nhiên phươ ng pháp luậ n củ a ông vẫn mang tính máy móc, siêu hình và phi lịch sử

Lý thuyết giá trị lao độ ng giữ vị trí trung tâm trong các họ c thuyế t kinh tế của D.Ricardo Ông rà soát lý thuyế t giá trị củ a A.Smith, phê phán những quan điểm sai

đồ ng thời kế thừa, phát triển những quan điểm đúng đắ n, khoa họ c nên đạ t tới đỉnh cao nhất so với những ngườ i trước và cùng thờ i với ông Ông phê phán Smith không nhất quán khi đưa ra hai đị nh nghĩ a về giá trị , theo ông, đị nh nghĩ a 1 là đ úng, định nghĩa 2 cầ n bỏ đi Ông phân biệ t giá trị sử dụ ng và giá trị trao đổi để khẳ ng định: Giá trị sử dụng không quyết định giá trị trao đổi D.Ricardo cho rằ ng, lượ ng giá trị được quyết định bở i lao động đồ ng nhấ t chứ không phải lao độ ng cá biệt Về cơ cấu giá trị, theo ông, nó không chỉ đượ c quyết đị nh bởi lao độ ng trực tiế p (lao độ ng sống)

mà còn bởi lao độ ng cầ n thiết trước đ ó (lao động quá khứ) đã chi phí vào công cụ lao động Ở đ ây, ông đ ã nhìn thấ y cơ cấ u giá trị gồ m 3 bộ phận là c+ v + m, nhưng

c mới chỉ là c1.Về quan hệ giữa giá trị và nă ng suấ t lao động, ông cho rằng chúng quan hệ tỷ l ệ nghị ch Về quan hệ giữa giá trị và giá cả , ông cho rằ ng giá cả là biểu hiện củ a giá trị, giá trị quyết đị nh giá cả Tuy lý thuyế t giá trị củ a D.Ricardo có nhiều

3

tiến bộ và đạt tớ i đỉ nh cao tiế n gầ n đến C.Mác song vẫ n còn những giới hạ n nhất đị nh Do chưa nhận thức đượ c tính chất hai mặt củ a lao động sả n xuất hàng hóa nên khi nghiên cứu lý luậ n giá trị D.Ricardo mới dừng lạ i ở lượng giá trị , chưa nghiên cứu chất của giá trị, đồng thờ i cho rằ ng, giá trị là mộ t phạ m trù vĩ nh viễ n và giá trị của những hàng hóa khan hiếm sẽ do giá trị sử dụ ng quyết đị nh Mặt khác, D.Ricardo chưa phân biệ t đượ c giá trị hàng hóa vớ i giá cả sả n xuất

2.2 Sự kế thừ a và phát triển của C.Mác

2.2.1 Sự kế thừa

Kinh tế chính trị cổ điể n Anh bắt đầ u vớ i các quan điểm lý luậ n củ a W.Petty, tiếp đến là A.Smith và kế t thúc ở hệ thống lý luậ n có nhiề u giá trị khoa học của D.Ricardo Trường phái kinh tế chính trị này đã rút ra đượ c giá trị là do hao phí lao động tạo ra, giá trị khác với của cải, Đó là những đóng góp khoa học rất lớn củ a các đại biể u tư sản cổ điể n Anh vào lĩ nh vực lý luậ n kinh tế chính trị củ a nhân loạ i, thể hiện sự phát triển vượt bậc so với hệ thống lý luậ n củ a chủ nghĩ a trọng nông

Kế thừa những yế u tố khoa học đó, C.Mác đứng vững trên lập trườ ng của trường phái Cổ điể n Anh để khẳ ng đị nh giá trị của hàng hoá do lao động hay hao phí lao động tạo ra, phân biệt rạch ròi giá trị sử dụ ng và giá trị trao đổ i để khẳ ng đị nh giá trị sử dụ ng không quyết đị nh giá trị trao đổi.

2.2.2 Sự phát triển

Trong lý thuyế t giá trị củ a mình, C.Mác khẳ ng đị nh giá trị và giá trị sử dụng là hai thuộ c tính củ a hàng hoá, vừa thố ng nhất vừa mâu thuẫ n vớ i nhau Đặ c biệt, ông đã tìm

ra tính chất hai mặt của lao động sả n xuấ t hàng hoá được thể hiện trong hàng hoá Khi nghiên cứu về mố i quan hệ giữa hai thuộc tính củ a hàng hoá với lao động sản xuấ t hàng hoá, C.Mác phát hiệ n ra rằ ng, sở dĩ hàng hoá có hai thuộc tính là do lao động củ a người

sả n xuấ t hàng hoá có tính hai mặt: mặ t cụ thể và mặt trừu tượng Trước đó, D.Ricardo cũng thấ y đượ c các thuộ c tính của hàng hoá nhưng lại không thể lý giả i đượ c vì sao lạ i

có hai thuộ c tính đ ó Vượ t lên so vớ i lý luậ n của Ricardo, C.Mác tìm ra rằng, cùng mộ t hoạ t động lao động nhưng hoạt động lao độ ng đó có

4

tính hai mặ t và trở thành người đầ u tiên phát hiệ n ra tính chấ t hai mặt của lao động sản xuấ t hàng hoá Không chỉ vậ y, ông phân tích rấ t rõ ràng về lượng giá trị của hàng hoá và chỉ ra nhân tố ảnh hưở ng đế n lượ ng giá trị Theo C.Mác, lượ ng giá trị của hàng hoá là lượ ng lao độ ng đ ã hao phí để tạo ra hàng hoá Lượng giá trị trong một đơ n vị hàng hoá được đ o lường bởi thờ i gian lao động xã hội cầ n thiết để sả n xuất ra hàng hoá đ ó, vì vậ y những những nhân tố ảnh hưở ng tới thời gian hao phí xã hội cần thiết để sả n xuất ra một đơ n vị hàng hoá sẽ ả nh hưở

ng tới lượ ng giá trị của đơ n vị hàng hoá và đ ó chính là nă ng suất lao động cùng

vớ i tính chất phức tạp củ a lao động Cuối cùng, ông rút ra quy luậ t giá trị

2.3 Sự vận dụ ng lý thuyế t giá trị củ a C.Mác ở Việ t Nam hiện nay

Trong công cuộ c phát triể n kinh tế hiện nay, Việ t Nam đẩy mạnh quá trình toàn cầu hóa, hộ i nhậ p sâu rộng vớ i khu vực và thế giới Vấn đề đặt

ra là làm sao tăng tính cạnh tranh củ a hàng hoá Việt Nam đố i với hàng hoá nướ c ngoài Vì vậy Nhà nước ta đã áp dụng nhiề u quy luậ t kinh tế để phát triể n lĩ nh vực sản xuất, đặ c biệt là quy luật giá trị.

Theo quy luậ t giá trị của C.Mác, lượ ng giá trị trong mộ t đơ n vị hàng hoá được đo lườ

ng bởi thờ i gian lao độ ng xã hội cần thiế t (thời gian đ òi hỏi để sả n xuất ra một giá trị sử

dụ ng nào đ ó trong những điề u kiệ n bình thườ ng của xã hội vớ i trình độ thành thạ o trung bình, cườ ng độ lao độ ng trung bình) để sả n xuấ t ra hàng hoá đó, Trong thực hành

sả n xuấ t, người sả n xuấ t phả i tích cực đổi mới, sáng tạo nhằ m giảm thời gian hao phí lao độ ng cá biệt tạ i đơ n vị sả n xuất củ a mình xuố ng mức thấ p hơn mức hao phí trung bình cầ n thiế t, khi đ ó sẽ có đượ c ưu thế trong cạ nh tranh Năng suất lao động tă ng lên làm giả m thời gian hao phí lao độ ng cầ n thiế t trong mộ t đơn vị hàng hoá Vì vậ y trong

sả n xuấ t kinh doanh, để có thể giả m hao phí lao động cá biệt, áp dụ ng các biệ n pháp

góp phầ n tă ng nă ng suất lao độ ng qua việc tìm hiểu các nhân tố ả nh hưở ng đế n nă ng suất lao động (trình độ kéo léo trung bình củ a người lao độ ng; mức độ phát triển của khoa

họ c và trình độ áp dụng khoa học vào quy trình

5

công nghệ; sự kết hợ p xã hội củ a quá trình sả n xuấ t; quy mô và hiệ u suất của tư liệu sản xuấ t; các điề u kiệ n tự nhiên)

Tại Đại hội XIII, Đảng ta nhấ n mạ nh: “Đổi mớ i mạnh mẽ và có hiệu quả mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệ p hóa, hiệ n đạ i hóa trên nền tảng khoa họ c và công nghệ, đổi mới sáng tạ o và nguồ n nhân lực chất lượng cao Xây dựng, hoàn thiệ n đồ ng bộ thế chế phát triể n nề n kinh tế thị trường đị nh hướ ng

xã hội chủ nghĩ a đầ y đủ , hiện đại, hội nhậ p.” Đây là chủ trươ ng hế t sức đ úng đắ n, sáng tạo của Đảng, nhằm đưa đấ t nướ c phát triển nhanh và bề n vững

Thực tế trong thờ i gian qua đ ã cho thấ y, nhờ nghiên cứu, ứng dụ ng khoa học và công nghệ đ ã thúc đẩ y phát triể n các ngành, lĩ nh vực công nghiệ p chủ l ực, nâng cao sức cạnh tranh của sả n phẩm Việ t Nam, đ áp ứng nhu cầ u thị trường trong nước và xuất khẩ u Tiêu biể u như, trong lĩ nh vực khai thác và chế biế n khoáng sả n, việc nghiên cứu,

đầ u tư đổi mới công nghệ đ ã góp phầ n tă ng sả n lượng than toàn ngành bình quân 9,4%/nă m, đồ ng thời giúp nâng cao chất lượ ng, giả m giá thành sả n phẩm và tạo ra các

sả n phẩm mớ i thay thế các sả n phẩ m nhậ p khẩ u Theo đ ó, tỷ l ệ cơ giới hóa trong khai thác hầ m lò đ ã tă ng vượt bậc, từ 10% lên 80% trong những năm qua

Nhận thức rõ vai trò quan trọ ng củ a nguồ n nhân lực, nhấ t là nguồ n nhân lực chất lượng cao, ngay từ Đại hộ i đại biể u toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta đã chủ trươ ng thực hiện khâu độ t phá chiế n lược về phát triể n nguồ n nhân lực Cụ thể hóa quan điểm, đườ

ng lố i của Đảng, Quố c hộ i ban hành Bộ luật Lao động nă m 2012, Luật Giáo dục nghề nghiệ p nă m 2014, Luật Giáo dục nă m 2019, Luậ t Cán bộ công chức, Luật Viên chức, Thủ tướng Chính phủ phê duyệ t Chiế n lượ c phát triể n nhân lực Việt Nam giai đoạ n

2011 - 2020 và Quy hoạ ch phát triể n nhân lực Việ t Nam giai đoạn 2011 - 2020 Các bộ, ngành, đị a phươ ng cũ ng xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiệ n chiến lược, quy hoạ ch phát triể n nhân lực; thực hiệ n nhiề u giả i pháp, chính sách nhằm thu hút, tuyể n dụ ng, đ

ào tạo, bồ i dưỡ ng và phát triể n nguồ n nhân lực chất lượng cao, bước đầu đạ t đượ c kết quả quan trọ ng Nhờ vậ y, nguồn nhân lực của nướ c ta được tăng cườ ng cả về quy mô

và chất lượ ng Theo Tổ ng cục Thố ng kê: Lực lượng lao

6

độ ng của nướ c ta đã tăng từ 50,4 triệu ngườ i năm 2010 lên 56,2 triệu người năm

2020 Tỷ l ệ lao động qua đ ào tạ o tă ng từ 40% nă m 2010 lên khoả ng 65% năm

2020 Nguồn nhân lực chất lượ ng cao cũ ng tă ng đ áng kể , trong đ ó có một số ngành đạt trình độ khu vực và quốc tế , như: y tế, cơ khí, công nghệ , xây dựng,

Có thể nói quy luậ t giá trị củ a C.Mác đ ã đượ c Nhà nướ c cũ ng như các doanh nghiệp Việt Nam nắ m vững và vậ n dụ ng khá linh hoạ t trong lĩ nh vực sả n xuất hàng hoá.

PHẦN III: KẾT LUẬN

Như vậ y từ việ c trình bày lý thuyế t giá trị của các nhà kinh tế tư sả n Cổ điển Anh

và những yế u tố kế thừa phát triể n của C.Mác cùng sự vận dụ ng lý thuyế t giá trị của C.Mác ở Việt Nam hiệ n nay, ta có thể thấy đượ c những tác độ ng tích cực của lý thuyết ấy đối vớ i nền kinh tế Việ t nam, đặc biệ t trong lĩnh vự sả n xuất hàng hoá Tuy nhiên, bên cạ nh mặ t tích cực, quy luậ t giá trị của C.Mác cũ ng có những ả nh hưởng tiêu cực đế n nề n kinh tế nướ c ta hiệ n nay như làm gia tă ng khoảng cách giàu nghèo, cạnh tranh không lành mạnh giữa các chủ thể sản xuất, buôn bán gian lận, Vì vậy, Nhà nướ c cầ n phả i nghiên cứu kỹ quy luậ t giá trị để có thêm hiể u biế t về những biểu hiện mới của lý thuyế t kinh tế này từ đ ó đưa ra các chính sách và hướ ng

đi rõ ràng cụ thể giúp đấ t nước ta ngày càng phát triển đi lên