ha

1 PHÒNG GD & ĐT CÁT TIÊN TRƯỜNG MN GIA VIỄN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Gia Viễn, ngày tháng năm 2021 BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN, KINH NGHIỆM ĐỀ NGHỊ TẶNG T[.]

PHÒNG GD & ĐT CÁT TIÊN

TRƯỜNG MN GIA VIỄN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Gia Viễn, ngày tháng năm 2021

BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN, KINH NGHIỆM ĐỀ NGHỊ TẶNG THƯỞNG DANH HIỆU “CHIẾN SỸ THI ĐUA CẤP CƠ SỞ” NĂM 2021

Phần I: Mở đầu

1. Họ và tên: Trương Thị Hà

2. Chức vụ: Giáo viên

3. Đơn vị công tác: Trường MN Gia Viễn

4 Lí do chọn giải pháp

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”, trẻ em là những mầm non của đất nước Ngay từ lứa tuổi mầm non trẻ phải được chăm sóc và giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi nhằm phát huy hết năng lực của trẻ Để đạt được điều đó thì việc chăm sóc giáo dục trẻ phải có sự chung tay góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội Mục tiêu của giáo dục Mầm Non là hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu về nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Vì vậy trong chương trình giáo dục mầm non, việc giáo dục nhằm hình thành cho trẻ một số kỹ năng sống là điều vô cùng quan trọng và cần thiết

Nhưng trước sự phát triển mạnh mẽ không ngừng của nền kinh tế hiện nay thì rất nhiều phụ huynh có rất ít thời gian để quan tâm đến con cái, chính vì vậy trẻ hay thu mình và rất ít khi giao tiếp với thế giới bên ngoài Điều này làm ảnh hưởng mạnh

mẽ đến sự phát triển nhận thức, tình cảm và sự phát triển toàn diện của trẻ, đặc biệt

là hầu hết trẻ không có vốn kỹ năng sống Rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ là điều rất cần thiết Việc hình thành các kỹ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt là yếu tố quyết định đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này của trẻ Khi xảy

ra vấn đề nào đó, nếu không được trang bị kỹ năng sống, trẻ sẽ không đủ kiến thức

để xử lý các tình huống bất ngờ Vì thế, rèn luyện kỹ năng sống sẽ giúp trẻ sớm có ý thức làm chủ bản thân, sống tích cực và hướng đến những điều lành mạnh cho chính

mình cũng như xã hội Chính vì vậy mà tôi chọn đề tài “Một số giải pháp giáo dục nhằm hình thành kỹ năng sống cần thiết cho trẻ MG 5-6 tuổi” làm đề tài nghiên

cứu của mình

5. Giới hạn:

Đề tài được áp dụng tại lớp lá 3 Trường mầm non Gia Viễn, đây là những giải pháp đơn giản có thể áp dụng tại các lớp khác trong trường

6. Thời gian nghiên cứu:

Tôi đã nghiên cứu đề tài này trong năm học 2019 - 2020 và được áp dụng năm học 2020 – 2021

II Nội dung

1. Thực trạng, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân

Năm học 2020 2021 bản thân được phân công giảng dạy tại lớp Mẫu giáo 5

-6 tuổi với tổng số là 23 cháu Khi thực hiện đề tài này, tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:

a Thuận lợi

- Bản thân tôi được Ban giám hiệu thường xuyên quan tâm bồi dưỡng và nâng cao, chuyên môn, nghiệp vụ Thường xuyên tổ chức các hoạt động cho giáo viên dự giờ rút kinh nghiệm lẫn nhau và lưu ý đến vấn đề dạy trẻ kỹ năng sống cho trẻ Lớp học được mua sắm trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho hoạt động đầy đủ

- Ra trường từ năm 2007, đến nay tôi đã có 13 năm công tác trong nghề, luôn tâm huyết với nghề, có lòng yêu thương trẻ, tận tình với công việc

- Bản thân, luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên, thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu tài liệu để áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻ hằng ngày nhất là việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

- Phụ huynh rất nhiệt tình, luôn giúp đỡ và phối kết hợp với cô giáo trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ

b Khó khăn

- Lớp ở khu phân hiệu, lớp có 2 cháu dân tộc thiểu số nên việc nhận thức của trẻ gặp nhiều khó khăn

- Một số trẻ nhút nhát, thiếu tự tin khi tham gia vào các hoạt động, một số trẻ lại quá hiếu động nên khi hoạt động chưa chú ý vào sự hướng dẫn của cô, kỹ năng sống của trẻ còn nhiều hạn chế

- Nhiều phụ huynh chưa hiểu và quan tâm đến việc giáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ

- Trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống hiện đại như: Internet, điện thoại, tivi, các trò chơi điện tử

Qua điều tra thực tế về vốn kỹ năng sống của trẻ trong lớp tôi, tôi nhận thấy kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau:

* Bảng khảo sát kỹ năng sống của trẻ trước khi thực hiện đề tài

Nội dung khảo sát

Năm học:

2019 - 2020

Năm học:

2020 - 2021

Số trẻ đạt Tỷ lệ% Số trẻ đạt Tỷ lệ %

1 Kỹ năng sống tự tin: Trẻ biết mình là ai,

luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống

2 Kỹ năng hợp tác: Trẻ biết cảm thông và

cùng làm việc với bạn, biết phối hợp cùng

nhau chơi và tạo ra một xã hội thu nhỏ

3 Kỹ năng tự phục vụ: Trẻ biết tự phục vụ

bản thân như đánh răng, rửa mặt, vệ

sinh…

4 Kỹ năng giao tiếp: Trẻ biết thể hiện bản

thân và diễn đạt ý tưởng của mình cho

người khác hiểu, biết chào hỏi lễ phép,… 20/31 64,4% 12/23 52%

5 Kỹ năng biết bảo vệ bản thân: Trẻ biết

tránh xa những nơi nguy hiểm và phân

biệt được những điều tốt xấu, tự bảo vệ

cho bản thân mình

* Nguyên nhân

- Do giáo viên nhận thức về tầm quan trọng của việc rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ còn có phần hạn chế

- Giáo viên chưa biết vận dụng từ những kế hoạch định hướng chung để rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ mầm non Trong quá trình giáo dục kỹ năng sống cho trẻ giáo viên chưa linh hoạt, sáng tạo nên hiệu quả đạt được chưa cao

- Hầu hết các bậc phụ huynh còn nuông chiều, bao bọc trẻ qua mức khiến trẻ quen dựa dẫm, không có tính tự lập, ích kỷ, lãnh cảm với môi trường xung quanh

2 Nội dung giải pháp

a) Giải pháp 1: Luôn tìm tòi, học hỏi, bồi dưỡng bản thân, có nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

Để có thể thực hiện việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ giáo viên không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạt động mà còn phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp thực hiện giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hàng ngày của trẻ Vì vậy, tôi luôn cố gắng tìm tòi, học hỏi, bồi dưỡng bản thân để tìm ra các phương pháp, biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

Qua kiểm tra, đánh giá đầu năm lớp tôi có rất nhiều trẻ còn chưa có kỹ năng giao tiếp, chưa có kỹ năng tự phục vụ…Việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong lớp chưa thực hiện tốt, chưa lồng ghép tích hợp vào các hoạt động chính vì vậy số trẻ thực hiện được các kỹ năng sống còn thấp Tôi nhận thấy đây là một vấn đề quan trọng vì nó quyết định đến nhân cách của trẻ sau này Chính vì vậy qua việc tự bồi dưỡng bản thân, học hỏi qua truyền thông, báo đài, tài liệu cũng như xem các phương tiện thông tin hiện đại, tôi đã nắm vững được các phương pháp để dạy trẻ một số kỹ năng cơ bản nhất

Từ việc luôn tìm tòi, học hỏi, bồi dưỡng bản thân và hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mà tôi nắm được các phương pháp, biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ sao cho đạt hiệu quả Hơn thế nữa tôi còn giúp đồng nghiệp hiểu biết thêm về tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

b) Giải pháp 2: Xác định và cụ thể những kỹ năng sống cơ bản cần dạy trẻ.

Điều quan trọng trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non là xác định được những kỹ năng sống cơ bản cần dạy cho trẻ Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu qua sách vở, nắm bắt khả năng và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ và đưa ra những

kỹ năng sống cơ bản cần dạy cho trẻ lớp tôi Cụ thể:

- Kỹ năng sống tự tin: Tôi nhận thấy đa số trẻ lớp tôi đều nhút nhát và không

có sự tự tin khi giao tiếp cũng như tự tin khi tham gia vào các hoạt động Vì vậy tôi luôn tìm những giải pháp giúp trẻ tự tin hơn Trong quá trình giáo dục tôi luôn tạo môi trường để trẻ hình thành sự tự tin cho bản thân, tạo những sân chơi năng động để trẻ trải nghiệm như: thi đọc thơ, kể chuyện, hát, đóng vai MC dẫn chương trình cuộc thi hoặc để trẻ làm thí sinh thi, làm khán giả… như vậy trẻ sẽ được tham gia các vai

khác nhau, trẻ sẽ có nhiều trải nghiệm về vai trò, vai diễn của mình cũng như ứng dụng nó trong cuộc sống

- Kỹ năng sống hợp tác, chia sẻ: Việc dạy cho trẻ kỹ năng hợp tác, chia sẻ sẽ

sớm hình thành nhân cách cho trẻ, tạo cho trẻ thói quen tốt từ những bước đi đầu tiên trong cuộc sống Vì vậy, trong các hoạt động hàng, tôi luôn giáo dục trẻ phải biết hợp tác chia sẻ cùng với bạn bè Tôi dạy trẻ biết hợp tác là gì, chia sẻ là gì? Những biểu hiện của việc hợp tác chia sẻ, những hành động nào là không hợp tác chia sẻ

Để từ đó giáo dục trẻ cần hợp tác chia sẻ với các bạn trong mọi hoạt động

- Kỹ năng tự phục vụ: Việc rèn luyện kĩ năng sống tự phục vụ bản thân ngay

từ nhỏ là vô cùng cần thiết đối với trẻ mầm non Vậy nên tôi không chỉ cho trẻ học trên sách vở mà còn cho trẻ được học kiến thức thực tế ngoài đời và kĩ năng tự chăm sóc bản thân phù hợp với trẻ Trong những kỹ năng tự phục vụ tôi lựa chọn một số những kỹ năng cơ bản sau để dạy trẻ: Kỹ năng tự chăm sóc bản thân, kỹ năng tự mặc quần áo, kỹ năng tự chăm lo vệ sinh cá nhân

(thay hình ảnh khác, chụp 2 trẻ đứng sát bồn rửa tay nhé)

Hình ảnh trẻ đánh răng

- Kỹ năng giao tiếp: Kỹ năng giao tiếp là một kỹ năng nền tảng giúp trẻ nhận

biết các giá trị sống và hình thành các kỹ năng sống Trẻ giao tiếp ra sao là hoàn toàn

do chúng ta dạy dỗ, bởi trẻ hay bắt chước, chưa hiểu hết được các từ ngữ Để giúp trẻ có kỹ năng giao tiếp tốt tôi đã tiến hành dạy trẻ qua các hình thức: Kỹ năng giao tiếp với bạn bè, kỹ năng giao tiếp với người lớn và mọi người xung quanh

Ví dụ: Ở kỹ năng giao tiếp với bạn bè Việc rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ thường thể hiện rõ nhất ở giờ hoạt động góc và nhất là góc chơi phân vai, vì ở góc chơi phân vai trẻ được chơi đóng vai các nhận vật như: vai bố, mẹ, con người bán hàng, cô cấp dưỡng…mà những vai đó cần thể hiện bằng lời nói

Hình ảnh trẻ đang chơi ở góc phân vai

- Kỹ năng biết bảo vệ bản thân: Dạy trẻ kỹ năng biết bảo vệ bản thân là dạy

trẻ biết tránh xa những nơi nguy hiểm và phân biệt được những điều tốt xấu, dạy trẻ biết cách tự bảo vệ cho bản thân mình Vì vậy tôi luôn chú trọng việc giáo dục kỹ năng này cho trẻ Một số kỹ năng bảo vệ bản thân tôi dạy cho trẻ lớp tôi đó là: Kỹ năng an toàn khi tự chơi, Kỹ năng tránh bị xâm hại cơ thể, Kỹ năng ứng xử khi bị lạc, Kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông

Ví dụ: dạy trẻ kỹ năng tránh bị xâm hại cơ thể: Tôi sẽ giúp trẻ hiểu được thế

nào là hành động xâm phạm thân thể, nếu bị xâm hại cơ thể các con nên ứng xử ra sao Từ đó trẻ biết cách bảo vệ bản thân mình hơn và biết cách ứng xử khi gặp hành

vi xâm hại cơ thể

Hình ảnh trẻ bị xâm phạm thân thê

Việc xác định và cụ thể những kỹ năng sống cơ bản phù hợp với lứa tuổi đã giúp tôi luôn chủ động, sáng tạo vận dụng các phương pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý trẻ, lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ những

kỹ năng sống cơ bản, giúp trẻ nắm được kiến thức độ tuổi một cách có hệ thống

c) Giải pháp 3: Xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đưa vào các chủ đề.

Để dạy kỹ năng sống cho trẻ đạt hiệu quả tôi đã phối hợp với giáo viên trong lớp xây dựng kế hoạch và thống nhất đưa vào các chủ đề, các hoạt động ở lớp, tùy thuộc vào từng chủ đề, từng thời điểm để lựa chọn nội dung tích hợp giáo dục kỹ năng sống để dạy trẻ cho phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao

Ví dụ: Chủ đề “Gia đình” Tôi dạy trẻ kỹ năng ứng sử phù hợp với những

người gần gũi xung quanh: Lễ phép với người lớn, quan tâm nhường nhịn em nhỏ, giúp đỡ bố mẹ những việc vừa sức, biết trò chuyện lễ phép, thân mật, chơi vui vẻ với bạn, không quậy phá làm ồn, nhận biết và thể hiện cảm xúc, chia sẻ đồng cảm…

Nhờ việc xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đưa vào các chủ

đề một cách cụ thể như vậy đã giúp tôi không bỏ sót một kỹ năng sống nào khi giáo dục trẻ Vì thế mà trẻ lớp tôi nhận biết hết được các kỹ năng sống cơ bản cần thiết

d) Giải pháp 4: Tạo môi trường thân thiện dạy trẻ về kỹ năng sống.

Việc rèn kĩ năng sống cho trẻ không chỉ thông qua các hoạt động mà môi trường thân thiện cũng giúp trẻ tiếp nhận những kĩ năng sống một cách thân thiện, tự nhiên, thoải mái

Môi trường thân thiện giữa cô giáo và phụ huynh: Thông tin thường xuyên,

kịp thời với cha mẹ học sinh Tìm hiểu thông tin về trẻ

Môi trường thân thiện giữa cô giáo và học sinh: Tôi luôn nhẹ nhàng, gần gũi

trẻ Là người bạn thân thiết của trẻ, quan tâm, luôn lắng nghe và chia sẻ với trẻ

Môi trường thân thiện giữa trẻ với trẻ: Tạo cho trẻ môi trường giao tiếp thông

qua các giờ học, giờ chơi Trẻ được giao lưu với nhau

Trang trí môi trường lớp học: Trường, lớp học an toàn, sạch sẽ, thoáng mát,

ánh sáng, đủ đồ dùng, đồ chơi phù hợp với lứa tuổi …là những điều kiện thuận lợi giúp trẻ hoạt động

Qua việc xây dựng môi trường lớp học tôi thấy trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động, có sáng tạo trong các hoạt động, cố gắng đạt được mục đích của mình, đây chính là những kỹ năng cơ bản để sống và làm việc sau này

thông qua các hoạt động hàng ngày.

Sau khi xác định được những kỹ năng cơ bản cần thiết để dạy trẻ và xây dựng được kế hoạch giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đưa vào các chủ đề thì tôi tiến hành tổ chức lồng ghép nội dung giáo dục dạy trẻ kỹ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày

* Thông qua hoạt động học: Tôi luôn tạo sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ, biết hoạt

động độc lập và hoàn thành sản phẩm của mình Tạo cho trẻ thật nhiều cơ hội để rèn luyện và thành thục các kỹ năng sống Bởi lẽ trẻ con không phải trẻ nào cũng có sự

tự tin luôn mà còn rất nhiều trẻ nhút nhát, sợ mình làm không được việc cô giao và

sợ bị cô mắng, sợ các bạn cười chê cho nên dẫn đến việc trẻ không dám làm, dám nói và dám phát biểu

* Thông qua hoạt động chơi, hoạt động ở các góc: Đối với trẻ mẫu giáo hoạt

động chơi là hoạt động vô cùng quan trọng trong cuộc sống và là hoạt động chủ đạo với trẻ mẫu giáo Qua chơi trẻ được giao tiếp với các bạn và cô giáo, trẻ phản ánh thế giới xung quanh thông qua vai chơi, các hình tượng Vì vậy khi tổ chức giờ chơi, hoạt động ở các góc, trong quá trình thỏa thuận chơi tôi cho trẻ nêu các góc chơi trong lớp và giúp trẻ nói được thao tác, kỹ năng thể hiện từng vai chơi

Hình ảnh trẻ chơi ở góc xây dựng

* Thông qua hoạt động chơi ngoài trời: Với hoạt động chơi ngoài trời trẻ

được ra ngoài, được tận hưởng những điều kiện của tự nhiên như: Nước, ánh nắng mặt trời, không khí trong lành, được vận động tự do thoải mái, đáp ứng nhu cầu vận động của trẻ Đây là một hoạt động giúp cô giáo dục kỹ năng sống cho trẻ rất hiệu quả đặc biệt là các kỹ năng như: Nhận thức, giao tiếp, tình cảm quan hệ xã hội, thẩm mỹ

Hình ảnh trẻ chơi hoạt động ngoài trời

* Thông qua giờ đón trẻ: Ở giờ đón trẻ, lớp tôi có 2 giáo viên nên chúng tôi

thường phân công nhau đón trẻ Một cô ở ngoài cửa lớp để đón trẻ, cô còn lại sẽ ở trong lớp để ổn định trẻ và tổ chức một số trò chơi cho trẻ hoạt động

* Thông qua giờ ăn: Đối với trẻ mầm non giờ ăn có ý nghĩa vô cùng quan

trọng trong việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ và kỹ năng vệ sinh văn minh trong ăn uống Dạy trẻ biết giữ gìn những đồ dùng đó sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp Biết giúp

cô xếp thìa vào đĩa, bê về từng bàn, biết chia cơm cho bạn

sống.

Việc giáo dục trẻ kỹ năng sống không chỉ được thực hiện ở trường mà còn phải được giáo dục khi trẻ sống trong gia đình, ở nơi công cộng Cô giáo cần trao đổi với phụ huynh thường xuyên để phụ huynh thấy tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống Giáo viên có thể gợi ý với phụ huynh sưu tầm cách dạy kỹ năng sống cho trẻ trên sách, báo, tivi, đặc biệt trong các trang mạng xã hội

Đối với những phụ huynh chưa có nhiều thời gian quan tâm đến con tôi tuyên truyền và nhấn mạnh về vai trò của cha mẹ đối với sự phát triển toàn diện của trẻ Qua đó giúp phụ huynh có sự hiểu biết đúng đắn về giáo dục, quan tâm đến con hơn

Ví dụ: Trong các giờ đón trả trẻ, họp phụ huynh tôi trao đổi, và nắm bắt tình hình của trẻ ở nhà và từ đó có những biện pháp giáo dục đối với từng trẻ

Tuyên truyền với các bậc phụ huynh tranh thủ thời gian đọc sách, kể các câu chuyện cổ tích qua các truyện tranh cho trẻ nghe qua đó rèn luyện đạo đức cho trẻ, giúp trẻ hoàn thiện mình, biết cách đọc sách, dạy trẻ yêu thương bạn bè, yêu thương con người, gợi mở tính tò mò, ham học hỏi ở trẻ Tôi tuyên truyền với phụ huynh rằng người lớn phải gương mẫu, yêu thương, tôn trọng đối xử công bằng và đảm bảo

an toàn cho trẻ, tạo điều kiện cho trẻ vui chơi

3. Kết quả thực hiện

Qua thời gian nghiên cứu, khảo sát thực trạng và những biện pháp thực hiện, tôi đã đạt kết quả Đó là sự nỗ lực cố gắng của bản thân tôi Bên cạnh đó tôi luôn nhận được sự chỉ đại sát sao của ban giám hiệu nhà trường cùng các bạn đồng nghiệp giúp đỡ tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, tinh thần, động viên tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ Tôi đã thu được kết quả như sau:

* Về phía trẻ:

- Trẻ khỏe mạnh, có thói quen vệ sinh mọi lúc mọi nơi, có ý thức học tập nắm được kiến thức độ tuổi, ngoan ngoãn, biết vâng lời ông bà bố mẹ, người lớn tuổi Trẻ

đi học đều hơn, đạt tỷ lệ chuyên cần đạt từ 90% trở lên, có kỹ năng lao động tự phục

vụ, trực nhật, sắp xếp bàn ăn, tự xếp khay để khăn ăn, tự chuẩn bị khăn ăn, ….trong các giờ ăn, biết phân công trực nhật sắp xếp chăn, chiếu, gối trước và sau khi ngủ

- Trẻ khỏe mạnh, có thói quen vệ sinh mọi lúc mọi nơi, có ý thức học tập nắm được kiến thức độ tuổi, ngoan ngoãn, biết vâng lời ông bà bố mẹ, người lớn tuổi