Bài giảng Lý thuyết Tài chính tiền tệ - Chương 2: Tài chính công

Bài giảng Lý thuyết Tài chính tiền tệ - Chương 2: Tài chính công gồm có những nội dung sau: Những vấn đề cơ bản về tài chính công, ngân sách nhà nước, chính sách và hệ thống các công cụ quản lý ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính khác của nhà nước, chính sách tài chính công quốc gia đến 2010.

TÀI CHÍNH công

CHƯƠNG 2

1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH CÔNG

2 NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

3 CHÍNH SÁCH VÀ HỆ THỐNG CÁC CÔNG CỤ QUẢN LÝ NSNN

4 CÁC QUỸ TÀI CHÍNH KHÁC CỦA NHÀ NƯỚC

5 CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH CÔNG QUỐC GIA ĐẾN 2010

1.1 Sự hình thành và phát triển của tài chính công 1.2 Khái niệm tài chính công

những vấn đề cơ bản về

tài chính công

Mục 1

1.3 Đặc điểm của tài chính công

1.4 Vai trò của tài chính công

Sự hình thành và phát triển

tài chính công

Mục 1.1

- Quá trình phát triển tài chính công:

Các quan điểm, nhận thức và cơ chế vận hành của tài

- Sự hình thành của tài chính công:

gắn liền với sự ra đời và phát triển của nhà nước.

Các quan điểm, nhận thức và cơ chế vận hành của tài

chính công thể hiện qua hai giai đọan

1- Tài chính công cổ điển (trước thế kỷ 19)

2- tài chính công hiện đại (sau cttg lần thứ 1)

Khái niệm tài chính công

Mục 1.2

Tài chính công tồn tại với nhiều Quan điểm

1- Đồng nhất với các kỹ thuật tài chính vĩ mô

2- Đồng nhất với các họat động thu chi bằng tiền của nhà nước 3- Đồng nhất với phân tích thuế và chi tiêu của chính phủ

Nói chung, tài chính công là các họat động thu chi tiền tệ của nhà nước được thực hiện theo khuôn khổ pháp lý, mục tiêu

nhằm thực hiện các chức năng kinh tế, chính trị xã hội vốn có.

Tài chính công bao gồm

- Các quỹ NSNN

- Các Quỹ ngòai NSNN

Khái niệm tài chính công

Mục 1.2

- Các Quỹ ngòai NSNN

- Tài chính của các đơn vị QLHCNN và HCSN

Đặc điểm của tài chính công

Vai trò của tài chính công

Mục 1.4

1- Huy động nguồn tài chính, đảm bảo nhu cầu chi tiêu của NN

2- Thúc đẩy sự dịch chuyển cơ cấu KT, đảm bảo tăng trưởng bền vững 3- Góp phần ổn định thị trường và giá cả hàng hóa

4- Tái phân phối thu nhập, thực hiện công bằng xã hội

2.1 Khái niệm NSNN 2.2 Tổ chức hệ thống NSNN

Ngân sách nhà nước

Mục 2

2.2 Tổ chức hệ thống NSNN 2.3 Vai trò của hệ thống NSNN

Khái niệm nsnn

Mục 2.1

“NSNN là tòan bộ các khỏan thu chi của Nhà nước đã

Theo Luật NSNN VN ban hành năm 1996 và sửa đổi năm 2002

được cơ quan có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm, để bảo đảm thực hiện các chức

năng, nhiệm vụ của nhà nước”.

1- Phản ánh sự tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ của nhà nước

Đặc điểm của NSNN

Khái niệm nsnn

Mục 2.1

2- Được thể chế hóa bằng luật pháp

3- Thiết lập có kế họach

4- Họat động phân phối gắn liền với các quan hệ tài chính

1- Giữa nhà nước với khu vực doanh nghiệp

Các quan hệ tài chính, thể hiện lợi ích

Khái niệm nsnn

Mục 2.1

2- Giữa Nhà nước với các đơn vị HCSN

3- Giữa Nhà nước với ácc tầng lớp dân cư 4- Giữa Nhà nước với thị trường tài chính

Tổ chức hệ thống nsnn

Mục 2.2

1- Theo nhiều cấp: TW, Tỉnh – Thành phố, Quận – Huyện 2- Nguyên tắc quản lý:

- Tập trung dân chủ, công khai, minh bạch,

- Phân cấp, gắn quyền hạn với chịu trách nhiệm

3- Các chính sách quản lý được Thể chế hóa đầy đủ

Vai trò của hệ thống nsnn

Mục 2.3

1- Ổn định môi trường tài chính vĩ mô

2- Điều chỉnh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 3- Công cụ phục vụ cho hệ thống chính trị

4- Kiểm tra NSNN

3.1 Chính sách thu NSNN

3.2 Chính sách chi NSNN

Chính sách ngân sách và hệ thống

Các công cụ quản lý nsnn

Mục 3

3.2 Chính sách chi NSNN

3.3 Nguyên tắc Cân đối NSNN Việt Nam:

Thuế là khỏan đóng góp bắt buộc, cho NSNN được thể chế hóa bằng luật pháp, áp dụng đối với mọi công dân và TCKT

chính sách thuế

Mục 3.1

Bản chất thuế:

1- Công cụ phân phối lại nguồn tài chính xã hội

2- Vừa mang tính cưỡng chế, động viên và không hòan trả 3- Nguồn thu đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước

4- Tác động lớn đến quá trình điều hành quản lý nền KT

5- Có hai hình thức: thuế trực thu và thuế gián thu

Lệ phí là các khỏan bắt buộc đối với mọi công dân và TCKT nhằm bù đắp chi phí cho các họat động hành chính mà Nhà nước cung cấp Mang tính pháp lý và tính hòan trả trực tiếp

chính sách phí và lệ phí

Mục 3.1

nước cung cấp Mang tính pháp lý và tính hòan trả trực tiếp

Phí là các khỏan thu mang tính bù đắp một phần chi

phí thường xuyên và bất thường về các dịch vụ công

cộng phục vụ cho người nộp phí Vừa mang tính phổ

biến vừa mang tính địa phương

Thu từ kết quả đầu tư vào các họat động kinh tế bằng vốn góp của nhà nước

chính sách thu từ họat động kinh tế

Mục 3.1

Các hình thức HĐKT Nhà nước:

1- Doanh nghiệp Nhà nước

2- Doanh nghiệp Liên doanh

3- Doanh nghiệp cổ phần hóa

Vay nợ của chính phủ: Hay tín dụng nhà nước để bù đắp thiếu hụt NSNN, đáp ứng yêu cầu đầu tư phát triển kinh tế.

chính sách vay nợ và viện trợ

Mục 3.1

Các hình thức vay nợ của chính phủ:

1- Tín phiếu kho bạc

2- Trái phiếu kho bạc

3- Trái phiếu đầu tư

4- Hiệp định vay nợ chính phủ

5- Đầu tư quốc tế gián tiếp

3.2.1 Chi đầu tư phát triển

3.2.2 Chi thường xuyên

Chính sách chi nsnn

Mục 3.2

3.2.2 Chi thường xuyên

3.2.3 Chi trả nợ gốc tiền do chính phủ vay

Là các khỏan chi có tính chất tích lũy, có ảnh hưởng trực tiếp đến tăng NSLĐ và các cân đối lớn trong nền kinh tế Mức chi phụ thuộc vào tăng trưởng kinh tế, mục tiêu chính sách, hệ thống quản lý và phương thức cấp phát.

chính sách chi đầu tư phát triển

Mục 3.2

Các khỏan chi:

1- Xây dựng công trình kết cấu hạ tầng kinh tế

2- Hỗ trợ vốn các DNNN

3- Góp vốn cổ phần, vốn liên doanh

4- Lẫp quỹ hỗ trợ phát triển

5- Lập các quỹ dự trữ nhà nước

Chi cho tiêu dùng xã hội gắn với chức năng quản lý

xã hội của nhà nước

chính sách chi thường xuyên

Mục 3.2

Có hai phần:

1- Chi sự nghiệp kinh tế, văn hóa xã hội gắn với con người 2- Chi quản lý nhà nước, xã hội – gắn với công việc

Đảm bảo các nguyên tắc

Nguyên tắc cân đối nsnn việt nam

Mục 3.3

1- Tổng thu > Tổng chi thường xuyên

2- Bội chi < Chi cho đầu tư phát triển

3- Vay nợ để bù đắp bội chi

4- NSNN địa phương không được chi xây dựng quá 30% vốn đầu tư

4.1 Khái quát về các quỹ tài chính khác của nhà nước 4.2 Hệ thống các loại quỹ tài chính ngoài NSNN

Các quỹ tài chính ngòai nsnn

Mục 4

4.2 Hệ thống các loại quỹ tài chính ngoài NSNN

Phục vụ các mục tiêu khác

Các quỹ tài chính ngòai NSNN

Mục 4.1

Đặc điểm:

1- Được NSNN tài trợ để cân đối thu chi

2- Họat động theo chính sách chế độ của nhà nước

3- Phục vụ nhiều mục tiêu và đối tượng khác nhau

4- Cơ chế họat động linh họat, ràng buộc bằng lợi ích KT 5- Họat động không ổn định và thường xuyên

Bao gồm:

hệ thống các quỹ tài chính

ngòai NSNN

Mục 4.2

1- Quỹ dự trữ của Nhà nước

2- Các quỹ bảo trợ xã hội

3- Các quỹ hỗ trợ tài chính nhà nước

5.1 Chính sách thu NSNN 5.2 Chính sách chi NSNN

Chính sách tài chính công quốc gia

đến năm 2010

Mục 5

5.2 Chính sách chi NSNN 5.3 Chính sách cân đối và xử lý bội chi NSNN 5.4 Chính sách vay nợ nước ngoài