một số biện pháp nhằm hoàn thiện hoạt động đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc thiết bị tại công ty xuất nhập khẩu tổng hợp lilama (lilagimex

Để công tác đấu thầu quốc tế ngày càng hoàn thiện, phát huy đợc tính uviệt và để góp phần mang lại hiệu quả cao cho Công ty xuất nhập khẩu tổnghợp LILAMA nói riêng và Tổng công ty Lắp Má

Mở đầu

Đất nớc ta cùng với các quốc gia khác trên thế giới đang trên con đờngchinh phục thế kỷ mới, thế kỷ XXI với xu thế hội nhập quốc tế và khu vực hoátrở nên phổ biến rộng khắp, đặt ra cho tất cả chúng ta rất nhiều khó khănthách thức lớn cần phải giải quyết, đặc biệt là đối với một đất nớc còn đangtrên con đờng phát triển để khẳng định mình nh Việt Nam Để thực hiện thànhcông nhng mục tiêu kinh tế của đất nớc đòi hỏi chính phủ ta nhất thiết phải tạo

ra môi trờng cạnh tranh công bằng cho nền kinh tế Bởi lẽ “không có cạnhtranh thì không có sự phát triển “ đó là chân lý Nền kinh tế của một đất nớccũng vậy, nếu nền kinh tế đó không tạo ra yếu tố cần thiết cho môi trờng cạnhtranh lành mạnh thì nền kinh tế đó cũng nhanh chóng trở nên trì trệ, kém pháttriển và bị tụt hậu so với các nền kinh tế khác

Thực tế trong những năm gần đây ở nớc ta, đấu thầu đã và đang vơn lên

để tự khẳng định là một phơng thức hữu hiệu trong việc góp phần tạo ra môitrờng cạnh tranh công bằng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi thành phầnkinh tế, mang lại lợi ích lớn lao cho nền kinh tế cũng nh cho toàn xã hội

Với sự nhạy bén của mình, Tổng công ty Lắp Máy Việt Nam và công tyxuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA nói riêng cũng đã áp dụng rộng rãi phơngthức đấu thầu quốc tế trong hoạt động của mình với hai lĩnh vực chính là đấuthầu mua sắm máy móc thiết bị và đấu thầu xây lắp những công trình Tuynhiên do đây là hoạt động còn khá mới, nên những hiểu biết và việc áp dụngchế độ đấu thầu vẫn đang đặt ra nhiều vấn đề cần phải giải quyết cả trên ph-

ơng diện lý luận và chỉ đạo thực tiễn

Để công tác đấu thầu quốc tế ngày càng hoàn thiện, phát huy đợc tính uviệt và để góp phần mang lại hiệu quả cao cho Công ty xuất nhập khẩu tổnghợp LILAMA nói riêng và Tổng công ty Lắp Máy Việt Nam nói chung, saumột thời gian thực tập tại Công ty xuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA, trên cơ

sở vận dụng những kiến thức đã đợc học và tìm hiểu thực tế, đợc sự giúp đỡnhiệt tình của Thầy giáo- Th.s Nguyễn Quang Huy và các cán bộ trong công

ty, tôi đã lựa chọn đề tài: Một số biện pháp nhằm hoàn thiện hoạt động“

đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc thiết bị tại Công ty xuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA (LILAGIMEX)” để làm luận văn tốt nghiệp.

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, nội dung của luận văn gồm ba phần:

Phần1: Những vấn đề lý luận chung của đấu thầu quốc tế

Phần 2: Thc trạng hoạt động đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc thiết

bị tại công ty xuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA (LILAGIMEX)

Phần 3: Một số biện pháp nhằm hoàn thiện hoạt động đấu thầu quốc tế

mua sắm máy móc thiết bị tại Công ty xuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA

Do thời gian có hạn và khả năng nhận thức còn hạn chế nên chắc chắn sẽkhông tránh khỏi những khiếm khuyết trong qúa trình thực hiện luận văn Vìvậy kính mong các thầy cô giáo, các cô chú, anh chị trong công ty đóng góp

ý kiến để tôi rút kinh nghiệm để đề bài viết này đợc hoàn thiện hơn

Qua đây tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ hớng dẫn tận tình của cácthầy cô giáo trong khoa Thơng Mại đặc biệt là thầy giáo Th.s Nguyễn QuangHuy Tôi cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn tới các cô chú, anh chị trong Công tyXNK tổng hợp LILAMA đã nhiệt tình giúp đỡ cung cấp cho tôi các tài liệucũng nh giúp tôi tiếp cận với thực tiễn, điều này có ý nghĩa hết sức quan trọngtrong sự nhận biết mối quan hệ giữa thực tiễn và lý thuyết, giúp tôi hoàn thành

đợc bản luận văn này

Chơng I Những vấn đề lý luận chung về đấu

thầu quốc tếI- Khái niệm, đặc điểm, vai trò và nguyên tắc đấu thầu quốc tế.

Đấu thầu quốc tế đợc hiểu là một phơng thức cạnh tranh giữa các công ty

ở các quốc gia mà thông qua đó chủ đầu t có thể lựa chọn nhà thầu đáp ứng

đ-ợc đầy đủ các yêu cầu của họ đặt ra trong hồ sơ dự thầu với mức giá thấp nhất.Khái niệm trên cho thấy, hoạt động đấu thầu quốc tế đợc xem là một ph-

ơng thức giao dịch đặc biệt Tính đặc biệt ở chỗ trong giao dịch này chỉ cómột ngời mua nhng với nhiều ngời bán cạnh tranh với nhau Trớc đây, trong

nề kinh tế tập trung, các chỉ tiêu đợc phân bổ theo kế hoạch nên không có sựcạnh tranh chi phối đến hoạt động kinh doanh lại là cơ sở cho đầu thầu pháttriển và hoàn thiện

Một quan điểm khác về đấu thầu quốc tế lại cho rằng : đấu thầu quốc tế

là một hình thức đấu thầu rộng rãi mà trong đó phạm vi mời thầu không chỉ bóhẹp ở trong nớc Theo quan điểm này, đấu thầu quốc tế không phải cứ bắtbuộc các đối tác nớc ngoài tham gia mà có thể chỉ có các đối tác cùng quốctịch bởi lẽ tính quốc tế của đấu thầu còn thể hiện ở phạm vi mời thầu chứkhông phải bó hẹp ở các đối tác Đây điểm khá rộng và khá chính xác về đấuthầu quốc tế

Từ quan điểm trên có thể hiểu rằng: đấu thầu quốc tế trong mua sắmhàng hoá là một hình thức mua bán đặc biệt trong đó ngời mua (bên mời thầu)công bố các điều kiện mua hàng để ngời bán ( các nhà thầu) thông báo giá cảhàng hoá sau đó ngời mua sẽ chọn mua của một ngời bán có mức giá hợp lýnhất Đấu thầu với tính chất là một phơng pháp phổ biến và có nhiều u điểmngày càng đợc nhìn nhận nh một điều kiện thiết yếu để đảm bảo thành côngcho các chủ đầu t đồng thời bảo đảm công bằng cho các nhà thầu Tuy nhiên

để đạt đợc mục tiêu này, một cuộc cạnh tranh công khai phải đợc thực hiệntrên các điều kiện rõ ràng, minh bạch Điều này đòi hỏi bên mời thầu phảituân thủ nghiêm ngặt một quy tắc quan trong gọi là “đấu thầu” Nó bao gồmnhiều bớc đi khác nhau đợc sắp xếp theo một trình tự lôgic Một trong những

bớc đi đó là sử dụng hồ sơ chuẩn về đấu thầu SBD (Standard Bid Document)

mà nội dung của nó miêu tả một cách đầy đủ và rõ ràng quá trình đấu thầu, kểcả tiêu chí đánh giá phơng thức áp dụng, mối quan hệ hợp đồng giữa cơ quan

đấu thầu với nhà thầu đợc lựa chọn

2 Đặc điểm

- Đấu thầu quốc tế là phơng tiện giao dịch đặc biệt, chỉ diễn ra ở một địa

điểm, trong một khoảng thời gian xác định

- Đấu thầu quốc tế là sự xuất hiện của một ngời mua và nhiều ngời bán

- Đấu thầu quốc tế thờng đợc áp dụng trong các trờng hợp t vấn cho các

dự án lớn Các hợp đồng mua sắm hàng hóa có giá trị cao hoặc những hànghoá có quy cách kỹ thuật phức tạp đợc ngời mua xác định trớc

- Đấu thầu quốc tế áp dụng cho những công trình đòi hỏi về công nghệ

kỹ thuật, nguồn vốn đầu t lớn đồng thời có sự góp vốn của các tổ chức nớcngoài

- Đấu thầu quốc tế cũng chịu ảnh hởng của những yếu tố nh: Luật pháp,chính trị, tốc độ tăng trởng kinh tế, lạm phát, vốn, trình độ phát triển của côngnghệ, và đặc biệt là tỷ giá hối đoái Bởi vì: Tỷ giá hối đoái là giá của một đồngtiền so với một đồng tiền khác Về thực chất nó biểu thị sức mua tổng hợp củahai đồng tiền qua tất cả các loại hàng hoá, thiết bị Sự giao động của tỷ giá hối

đoái có ảnh hởng đến hầu hết mọi hoạt động kinh tế đối ngoại Trong thơngmại, tỷ giá hối đoái là yếu tố quan trọng để xác định giá của hàng hoá xuấtnhập khẩu Thông thờng, khi kinh doanh xuất nhập khẩu, doanh nghiệp luônquan tâm đến hai loại tỷ giá là tỷ giá xuất khẩu và tỷ giá nhập khẩu Đấu thầuquốc tế không thể nằm ngoài ảnh hởng của sự biến động tỷ giá hối đoái vì nótác động đến giá của hàng xuất nhập khẩu do đó ảnh hởng đến giá bỏ thầu vàtác động đến quá trình tổ chức đấu thầu

3 Nguyên tắc đấu thầu quốc tế.

- Nguyên tắc cạnh tranh với các điều kiện ngang nhau: tham gia đấu thầuquốc tế là một số nhà thầu có đủ năng lực để canh tranh với nhau Điều kiện

đặt ra đối với bên mời thầu là phải cung cấp thông tin nh nhau cho tất cảnhững nhà thầu và không có sự phân biệt đối xử

- Nguyên tắc đầy đủ dữ liệu : theo nguyên tắc này các nhà thầu phải nhận

đợc đầy đủ dữ liệu đấu thầu với các thông tin chi tiết rõ ràng và có tính hệthống với quy mô khối lợng, quy cách, yêu cầu về chất lợng của công trìnhhay hàng hoá dịch vụ đợc cung cấp về tiến độ thực hiện

- Nguyên tắc đánh giá công bằng: Các hồ sơ đấu thầu phải đợc đánh giámột cách không thiên vị và theo cùng một chuẩn mực.Việc đánh giá phải đợcthực hiện bởi một hội đồng xét thầu có đủ năng lực và phẩm chất Phải có sựgiải thích rõ ràng minh bạch về việc nhà thầu đợc chọn và nhà thầu không đợcchọn.

- Nguyên tắc trách nhiệm phân minh: nguyên tắc này đòi hỏi phải có sựphân biệt rạch ròi trách nhiệm nhằm giúp các bên giảm bớt tổn thất, rủi ro

- Nguyên tắc ba chủ thể: Trong đấu thầu quốc tế, ngoài hai bên (bên mờithầu và bên nhà thầu) còn có thêm chuyên gia t vấn Sự hiện diện của họ lànhân tố đảm bảo hợp đồng đợc thực hiện một cách nghiêm túc tới từng chitiết, phát hiện và đa ra biện pháp điều chỉnh cần thiết một cách đúng lúc

- Nguyên tắc bảo hiểm, bảo hành dự án: Nguyên tắc này nhằm giúp cácbên hợp tác chặt chẽ với nhau để đáp ứng yêu cầu về chất lợng, tiến độ, tàichính của dự án.Đảm bảo lợi ích của các bên và tiết kiệm nguồn lực xã hội

4 Vai trò đấu thầu quốc tế.

4.1 Đối với chủ đầu t

Nhờ có tính cạnh tranh trong đấu thầu, khả năng thu hút nhiều nhà thầutham gia đấu thầu đã đem lại cho chủ đầu t rất nhiều lợi thế, cụ thể là:

- Thực hiện dự án một cách hiệu quả phù hợp với yêu cầu đề ra Tức làthông qua đấu thầu dự án sẽ đợc thực hiện đúng tiến độ, đúng chất lợng, tiếtkiệm với chi phí thấp nhất theo một kế hoạch đã định trớc

- Chất lợng của dự án sẽ đợc đảm bảo cao hơn đồng thời giúp chủ đầu ttiết kiệm vốn bằng cách chọn gói thầu có mức giá thấp nhất Bởi lẽ thông qua

đấu thầu nhà đầu t sẽ lựa chọn đợc cho mình một nhà thầu tiềm năng, cungcấp những máy móc thiết bị tốt nhất, phù hợp đạt tiêu chuẩn mà nhà đầu t đề

ra trên cơ sở những giám sát chặt chẽ của nhà thầu

- Đảm bảo đợc tiến độ thực hiện do tránh đợc tình trạng bị phụ thuộc vàomột nhà thầu Tiến độ thực hiện và rất nhiều tiêu chuẩn khác là những yếu tốlựa chọn của chủ đầu t, nó đã trở thành một điều khoản quan trọng trong hợp

đồng vì vậy điều khoản này sẽ đợc thực hiện một cách nghiêm túc

Ngoài những điểm chính trên, đấu thầuquốc tế còn giúp chủ đầu t hạnchế đợc thất thoát lãng phí, nâng cao đựơc trình độ và năng lực đội ngũ cán bộnói chung và cán bộ làm công tác đấu thầu nói riêng

4.2 Đối với các nhà thầu

Tham gia vào một môi trờng cạnh tranh bình đẳng và thắng thầu là mụctiêu duy nhất của các nhà thầu Để làm đợc điều này thì:

- Nhà thầu phải chủ động tìm kiếm các cơ hội tham gia đấu thầu.

- Phải hoàn thiện đội ngũ tham gia đấu thầu cũng nh nguồn lực để đápứng đợc các yêu cầu của các chủ đầu t khác nhau Để có thể thắng thầu, cácnhà thầu phải có sự chuẩn bị kỹ lỡng về mọi mặt nh tài chính, cán bộ côngnhân viên của mình, những thông tin cần thiết…

- Điều quan trọng hơn cả là tìm đợc một giải pháp về kinh tế và kỹ thuậtvừa hợp với chủ đầu t đồng thời đảm bảo lợi ích cho mình

Nh vậy, đấu thầu đã góp phần cho nhà thầu phát triển năng lực trong sản xuấtkinh doanh, mở ra nhiều triển vọng trong tơng lai

4.3 Đối với xã hội

- Đấu thầu quốc tế khẳng định tính u việt của cơ chế thị trờng Nó khôngphải là phạm trù của nền kinh tế tập trung Trong cơ chế thị trờng.Nó chịu ảnhhởng của quy luật cạnh tranh và tạo sự bình đẳng trong sản xuất, kinh doanhgiữa các doanh nghiệp

- Đấu thầu quốc tế đem lại sự tiết kiệm trong vốn đầu t đồng thời đảmbảo sự phù hợp của trang thiết bị và công nghệ đối với sự phát triển của đất n-ớc

- Đấu thầu quốc tế đợc áp dụng rộng rãi trên tất cả các lĩnh vực và tạonên một môi trờng cạnh tranh lành mạnh Chủ đầu t và nhà thầu đều là cácthành viên của xã hội, đấu thầu quốc tế mang lại lợi ích cho họ cũng chính làmang lại lợi ích cho xã hội

II- Trình tự công tác đấu thầu

1 Điều kiện mời thầu, dự thầu và xét thầu

ở mỗi một quốc gia khác nhau, điều kiện đấu thầu sẽ khác nhau tuỳthuộc vào nền kinh tế, hệ thống pháp luật của họ

1.1 Điều kiện mời thầu

Thông thờng bên mời thầu phải có các điều kiện sau:

- Văn bản quyết định đầu t hoặc giấy phép đầu t do ngời hoặc cơ quan cóthẩm quyền cấp

- Kế hoạch đấu thầu đã đợc ngời có thẩm quyền phê duyệt

- Hồ sơ mời thầu đã đợc ngời hoặc cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.Trong hồ sơ mời thầu thì hồ sơ thiết kế và bản tiêu lợng đợc xác định từ thiết

kế kỹ thuật thi công ( trờng hợp thiết kế1 bớc) hoặc thiết kế bản vẽ thi công(trờng hợp thiết kế 2 bớc) Những chỉ dẫn kỹ thuật phải hết sức cụ thể, rõ ràng

bản vẽ thi công thì bản tiêu lợng có thể đợc xác định từ thiết kế kỹ thuật.Những trờng hợp khác với những quy định trên, bên mời thầu phải ớc tính mộtbản tiêu lợng thống nhất để làm căn cứ đấu thầu Trờng hợp các công trình donớc ngoài thiết kế thì hồ sơ thiết kế phải đạt ở mức cho phép xác định đợckhối lợng thi công công trình.

1.2 Điều kiện dự thầu

Nhà thầu tham dự thầu phải đảm bảo các điều kiện sau:

- Có giấy phép đăng ký kinh doanh: Đối với đấu thầu mua sắm hàng hóathiết bị phức tạp đợc quy định trong hồ sơ mời thầu ngoài giấy đăng ký kinhdoanh phải có giấy phép bán hàng thuộc bản quyền cuả nhà sản xuất

- Có đủ năng lực kỹ thuật và tài chính đáp ứng yêu cầu của gói thầu

- Chỉ đợc tham gia một đơn vị thầu trong một gói thầu là đơn phơng hayliên doanh dự thầu Trờng hợp tổng công ty đứng tên dự thầu thì đơn vị trựcthuộc không đợc phép tham dự với t cách là một nhà thầu độc lập trong cùngmột gói thầu

Đây là điều kiện thiết yếu đòi hỏi các nhà thầu khi tham dự thầu Trong

số những điều kiện trên thì điều kiện về năng lực kỹ thuật và tài chính thờng làtrở ngại lớn nhất Hầu hết các nhà thầu bị loại khỏi danh sách mời thầu đều là

lý do năng lực, kỹ thuật tài chính không đủ

Ngoài các điều kiện chính trên,mỗi một quốc gia lại có một quy địnhriêng đối với các nhà thầu khi tham gia đấu thầu quốc tế tại quốc gia đó ViệtNam, điều 10 quy chế đấu thầu theo nghị định 88/1999-NĐ-CP của Chính Phủghi rõ:

- Nhà thầu nớc ngoài khi tham dự đấu thầu quốc tế tại Việt Nam hoặcliên danh với nhà thầu Việt Nam, hoặc phải cam kết sử dụng thầu phụ ViệtNam, nhng phải nêu rõ sự phân chia giữa các bên về phạm vi công việc, khốilợng và đơn giá tơng ứng

- Nhà thầu nớc ngoài trúng thầu phải thực hiện cam kết về tỷ lệ % khối ợng công việc cùng với đơn giá tơng ứng dành cho phía Việt Nam là liên danhhoặc thầu phụ nh đã nêu trong hồ sơ dự thầu Trong khi thơng thảo hoàn thiệnhợp đồng, nếu nhà thầu nớc ngoài trúng thầu không thực hiện các cam kết nêutrong hồ sơ dự thầu thì kết quả đấu thầu sẽ hủy bỏ

l Các nhà thầu tham gia đấu thầu quốc tế ở Việt Nam phải cam kết muasắm và sử dụng các vật t thiết bị phù hợp về chất lợng và giá cả, đang sản xuấtgia công hoặc hiện có tại Việt Nam

1.3 Điều kiện xét thầu

Bên mời thầu tiến hành đánh giá nghiên cứu chi tiết, xếp hạng các hồ sơ

dự thầu đã đợc mở căn cứ theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu và tiêu chuẩn đánhgiá đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt trớc khi mởthầu Việc đánh giá hồ sơ dự thầu thực hiện theo nguyên tắc sau:

Nguyên tắc 1: Sử dụng phơng pháp chấm điểm đối với việc đánh giá hồsơ dự thầu các gói thầu t vấn, gói thầu đấu thầu lựa chọn đối tác, đánh giá hồsơ dự sơ tuyển , đánh giá về mặt kỹ thuật đối với các gói thầu mua sắm hànghoá hoặc xây lắp

Bớc 1: Sử dụng thang điểm đánh giá về mặt kỹ thuật (70% trở lên đểchọn danh sách ngắn là danh sách các nhà thầu đáp ứng cơ bản hồ sơ mời thầucăn cứ theo tiêu chuẩn đánh giá

Bớc 2: Xác định giá đánh giá đối với các hồ sơ dự thầu thuộc danh sáchngắn để xếp hạng

Nguyên tắc 2: Không sử dụng giá xét thầu, giá sàn mà sử dụng giá góithầu trong kế hoạch đấu thầu đã đợc duyệt

- Chỉ định tổ chuyên gia hoặc thuê t vấn

- Tổ chuyên gia hoặc t vấn giúp việc cho bên mời thầu đợc thành lậphoặc thuê, có các nghĩa vụ sau:

- Chuẩn bị các tài liệu pháp lý, soạn thảo hồ sơ mời thầu

- Tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự thầu

- Phân tích, đánh giá, so sánh xếp hạng các hồ sơ dự thầu theo đúng tiêuchuẩn chuyên môn và các yêu cầu đặt ra trong hồ sơ mời thầu

- Tổng hợp, chuẩn bị hồ sơ kết quả đấu thầu, báo cáo chủ đầu t xem xéttrách nhiệm và quyền hạn của tổ chuyên gia hoặc t vấn:

- Đối với các gói thầu thuộc dự án nhóm A, B trong đó bên mời thầu làcác ban quản lý dự án hoặc các tổ chuyên trách về quản lý đầu t và xây dựngthì bên mời thầu có trách nhiệm chỉ định tổ chuyên gia hoặc thuê t vấn giúpviệc đấu thầu.

- Đối với các gói thầu thuộc dự án nhóm C và một số gói thầu có quy mônhỏ hơn 10 tỷ đồng thuộc dự án nhóm A, B trong đó bên mời thầu là các cơquan hành chính sự nghiệp hoặc các tổ chức ít kinh nghiệm quản lý đầu t vàxây dựng thì ngời có thẩm quyền quyết định đầu t có trách nhiệm hớng dẫnbên mời thầu thành lập tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu để tổ chức đấu thầu

và đánh gía xếp hạng các nhà thầu

b Trách nhiệm và quyền hạn

Tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu có những trách nhiệm và quyền hạn sau:

- Tham gia toàn bộ quá trình đấu thầu

- Trung thực, khách quan

- Bảo mật thông tin

- Không đợc cộng tác với nhà thầu

- Không đợc tham gia thẩm định kết quả đấu thầu

2.2 Lập kế hoạch đấu thầu

a Phân chia dự án thành các gói thầu

Trừ các hình thức đấu thầu dự án, các hình thức còn lại đều đòi hỏi phảiphân chia dự án thành các gói thầu Gói thầu là một phần công việc của dự án

đợc phân chia theo tính chất hoặc trình tự thực hiện dự án có quy mô hợp lý và

đảm bảo tính đồng bộ của dự án để tổ chức lựa chọn nhà thầu Gói thầu là căn

cứ để tổ chức đấu thầu và xét thầu Việc phân chia dự án thành gói thầu phảihợp lý, trớc hết phải căn cứ vào công nghệ, tính chất hoặc trình tự thực hiện dự

án Gói thầu phải đợc phân chia theo các nguyên tắc:

- Có quy mô và trình tự hợp lý và đảm bảo tính đồng bộ của dự án

- Phù hợp với công nghệ, tính chất hoặc trình tự thực hiện dự án

- Chủ đầu t không đợc phân chia dự án thành các gói thầu quá nhỏ (trừmột số trờng hợp đặc biệt) làm giảm tính hợp lý của dự án và làm tăng chi phí

đấu thầu

b Ước tính giá của từng gói thầu

Trên cơ sở dự toán chi phí cho từng gói thầu và tổng dự toán công trình

đã đợc phê duyệt, chủ đầu t cần xác định giá cho từng gói thầu Khi xác định

giá của từng gói thầu, chủ đầu t đã đặt mình vào vị trí của nhà thầu và dễ dàngtìm hiểu, đàm phán với các nhà thầu về các phơng án cho nhà thầu kiến nghị.Giá dự kiến của bên mời thâù có thể đợc thông báo trớc hoặc giữ kín tuỳ theothủ tục xét chọn của bên mời thầu Giá dự kiến của từng gói thầu không đợc v-

ợt quá giá dự toán (nếu gói thầu là một hạng mục) và tổng giá trị của gói thầukhông đợc vợt tổng mức đầu t hoặc tổng dự toán(nếu có) đã đợc phê duyệt

c Hình thức và phơng thức đấu thầu

 Các hình thức đấu thầu

Cũng giống nh các hình thức đấu thầu thông thờng khác, đấu thầu quốc

tế cũng đợc phân chia dựa trên những tiêu chí khác nhau mà thông thờng gồmcó:

- Đấu thầu rộng rãi

- Đấu thầu hạn chế

- Chỉ định thầu

- Chào thầu cạnh tranh

 Đấu thầu rộng rãi :

Là hình thức không hạn chế số lợng nhà thầu tham gia Bên mời thầuphải thông báo công khai các điều kiện, thời gian dự thầu trên các phơng tiệnthông tin đại chúng tối thiểu 10 ngày trớc khi phát hành hồ sơ mời thầu

Hình thức này đựoc khuyến khích áp dụng nhằm đạt tính cạnh tranh cao.Tuy nhiên đối với những gói thầu lớn, phức tạp về công nghệ, kỹ thuật thì bênmời thầu phải thực hiện sơ tuyển để chọn nhà thầu có đủ t cách và năng lựctham gia đấu thầu và tuân thủ các quy tắc đấu thầu theo thông lệ quốc tế

 Đấu thầu hạn chế

Là hình thức đấu thầu trong đó bên mời thầu chỉ mời một số nhà thầu( tối thiểu là 5) có đủ năng lực tham dự Danh sách nhà thầu tham dự phải đợcngời hoặc cấp có thẩm quyền chấp thuận Hình thức này chỉ đợc xem xét ápdụng khi có một trong các điều kiện sau:

- Chỉ có một nhà thầu có khả năng đáp ứng đợc yêu cầu của gói thầu

nh-ng tối thiểu có 3 nhà thầu tham dự

- Các nguồn vốn sử dụng có yêu cầu phải đấu thầu hạn chế

- Do tình hình cụ thể của gói thầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi thế

 Đấu thầu theo hình thức chỉ định thầu

Chỉ định thầu là hình thức đặc biệt, hình thức này đợc tiến hành theo thểthức bên mời thầu chỉ thơng thảo hiệp đồng với một nhà thầu do ngời có thẩmquyền đầu t chỉ định Hình thức này chỉ áp dụng theo luật của nớc có dự ántheo quy định, ở Việt Nam ta theo quy định tại điều 4, khoản 3, nghị định 88-1999/NĐ- CP ngày 01 –9 –1999 của Chính phủ ban hành quy chế đấu thầughi rõ các trờng hợp đặc biệt áp dụng cho chỉ định thầu là:

Trờng hợp bất khả kháng do thiên tai, địch hoạ đợc phép chỉ định ngay

đơn vị có năng lực để thực hiện công việc sau đó phải báo cáo Thủ TớngChính phủ về nội dung để xem xét phê duyệt

Gói thầu có tính chất nghiên cứu, thử nghiệm bí mật quốc gia, bí mật anninh quốc phòng do Thủ tớng Chính phủ quyết định

Gói thầu đặc biệt do Thủ tớng Chính phủ quyết định trên cơ sở báo cáothẩm định của Bộ Kế hoạch và đầu t, ý kiến bằng văn bản của cơ quan tài chợvốn và cơ quan có liên quan Trong báo cáo phải xác định rõ ba nội dung (lý

do chỉ định; kinh nghiệm, năng lực về mặt kỹ thuật và tài chính của nhà thầu

đợc chỉ định; giá trị và khối lợng đã đợc ngời hoặc cấp có thẩm quyền phêduyệt để làm căn cứ)

 Chào thầu cạnh tranh:

Hình thức này đợc áp dụng cho những gói thầu mua sắm hàng hoá có giátrị nhỏ hơn 2 tỷ VND và có ít nhất 3 chào hàng của ba nhà thầu khác nhautrên cơ sở yêu cầu chào hàng của bên mời thầu Việc gửi chào hàng có thể đợcthực hiện bằng cách gửi trực tiếp bằng fax, bằng bu điện hoặc bằng các phơngtiện khác

 Các phơng thức áp dụng

 Đấu thầu một túi hồ sơ:

Là phơng thức mà nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu trong một túi hồ sơ vớinhững đề xuất về kỹ thuật tài chính, giá bỏ thầu và những điều kiện khác

 Đấu thầu hai túi hồ sơ

Khi dự thầu theo phơng thức này nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và đềxuất về giá trong từng túi hồ sơ riêng vào cùng một thời điểm Túi hồ sơ về kỹthuật sẽ đợc xem xét và đánh giá trớc Các nhà thầu nếu đạt điểm kỹ thuật từ70% trở lên sẽ đợc mở tiếp túi hồ sơ đề xuất về giá cả để đánh giá

 Đấu thầu hai giai đoạn : Phơng thức này đợc áp dụng trong

những trờng hợp sau:

Các gói thầu mua sắm hàng hóa và xây lắp có giá từ 500 tỷ VND trởlên

Các gói thầu mua sắm hàng hoá có tính chất lựa chon công nghệ, thiết

bị toàn bộ phức tạp về công nghệ và kỹ thuật

 Các dự án đợc thực hiện theo hợp đồng chìa khoá trao tay

ở giai đoạn thứ nhất: Các nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu sơ bộ gồm đề suất

về kỹ thuật và phơng án tài chính ( cha có giá) để bên mời thầu xem xét vàthảo luận cụ thể với từng nhà thầu nhằm thống nhất yêu cầu về tiêu chuẩn kỹthuật để nhà thẩu chính thức chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu chính thức củamình

ở giai đoạn thứ hai: Bên mời thầu mời các nhà thầu tham gia trong giai

đoạn thứ nhất nộp hồ sơ dự thầu chính thức với đề suất kỹ thuật đã đợc bổsung hoàn chỉnh trên cùng một mặt bằng kỹ thuật và đề suất chi tiết về tàichính với đầy đủ nội dung về tiến độ thực hiện, điều kiện hợp đồng và giá dựthầu

 Giao thầu trực tiếp:

Đây là phơng thức lựa chọn ngay một nhà thầu có độ tin cậy cao để tiếnhành thơng thảo hợp đồng Phơng thức này chỉ áp dụng đối với những gói thầu

có quy mô nhỏ ( dới 500 triệu VND) Trong trờng hợp nếu nhà thầu đợc chỉ

định không đáp ứng đợc yêu cầu của bên mời thầu thì chủ đầu t đợc quyềnkiến nghị với ngời hay cấp có thẩm quyền chỉ định nhà thầu khác để tiến hànhthơng thảo

d Thời gian tổ chức đấu thầu

Thời gian nộp hồ sơ thầu cần đợc quy định hợp lý nhằm tạo điều kiệncho các nhà thầu kịp chuẩn bị hồ sơ dự thầu Thông thờng thì thời gian hợp lý

là từ 20-30 ngày Tuy nhiên thời gian này còn phụ thuộc vào hình thức đấuthầu, nếu là hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc chào thầu cạnh tranh thì thờigian này thờng dài hơn đối với hình thức đấu thầu hạn chế hay chỉ định thầu

e Phơng thức thực hiện hợp đồng

 Hợp đồng chọn gói:

Là hợp đồng thực hiện theo giá khoán gọn, loại hợp đồng này đợc ápdụng cho những gói thầu đợc xác định rõ ràng về số lợng, chất lợng, thờigian…

Giá trúng thầu là giá thanh toán hợp đồng

Trong quá trình thực hiện hợp đồng không đợc thay đổi về giá cả đã thoảthuận trong hợp đồng Đối với những phát sinh ngoài hợp đồng nhng không donhà thầu gây ra thì sẽ đợc ngời hoặc cấp có thẩm quyến xem xét quyết định

 Hợp đồng chìa khoá trao tay.

Là hợp đồng bao gồm toàn bộ các công việc thiết kế, cung cấp thiết bị

và xây lắp của một gói thầu đợc thực hiện thông qua một nhà thầu Chủ đầu t

có trách nhiệm tham gia giám sát quá trình thực hiện, nghiệm thu và nhận bàngiao khi nhà thầu hoàn thành toàn bộ công trình theo hợp đồng đã ký

 Hợp đồng có điều chỉnh giá

Là hợp đồng áp dụng cho những gói thầu mà tại thời điểm ký kết hợp

đồng không đủ điều kiện xác định chính xác về số lợng và khối lợng hoặc cóbiến động lớn về giá cả do những thay đổi về chính sách của Nhà nớc Hợp

đồng có thời gian thực hiện trên 12 tháng và việc điều chỉnh chỉ đợc thực hiệnkhi:

Trong hồ sơ mời thầu đợc ngời hoặc cấp có thẩm quyền phê duyệt cóquy định cụ thể về điều kiện, giới hạn các phần việc hoặc hạng mục đợc điềuchỉnh và công thức điều chỉnh giá

Giá của hợp đồng sau khi đợc điều chỉnh không vợt quá tổng dự toán,

dự toán hoặc giá gói thầu xác định trong kế hoạch đấu thầu đã đợc phê duyệt.Tổng giá trị điều chỉnh và giá trị các hợp đồng thuộc dự án không đợc vợttổng mức đầu t đợc duyệt

Đợc các bên liên quan xác nhận, ngời hoăc cấp có thẩm quyền cho phép

áp dụng trong những trờng hợp sau:

- Khi có khối lợng, số lợng phát sinh tăng hoặc giảm không phải do nhàthầu gây ra

- Khi có sự biến động về giá do chính sách Nhà nớc thay đổi đối với cácyếu tố nh nhân công, nguyên vật liệu, thiết bị của hợp đồng với thời gian thựchiện trên 12 tháng Trợt giá chỉ đợc tính từ tháng thứ 13 kể từ thời điểm bắt

đầu thực hiện hợp đồng

f Thời gian thực hiện hợp đồng

Thời gian thực hiện hợp đồng là thời gian hoàn thành công việc của góithầu Thời gian thực hiện hợp đồng đợc xác định dựa trên cơ sở kế hoạch tiến

độ của dự án Thời gian thực hiện hợp đồng tính từ ngày hợp đồng đợc hai bên

ký kết cho đến khi hoàn thành bàn giao

2.3 Mời thầu

a Hồ sơ mời thầu

Hồ sơ mời thầu là một tập tài liệu do bên mời thầu chuẩn bị để gửi đếncác nhà thầu Đối với đấu thầu mua sắm máy móc thiết bị, hồ sơ đấu thầu baogồm: Thông báo mời thầu; chỉ dẫn đối với nhà thầu; các yêu cầu về côngnghệ, máy móc thiết bị, tính năng kỹ thuật, điều kiện chung, điều kiện cụ thể

của hợp đồng, bảo lãnh dự thầu, mẫu thoả thuận hợp đồng, bảo lãnh thực hiệnhợp đồng.

Sau đây là nội dung cụ thể của các phần trong hồ sơ mời thầu:

 Th mời thầu: Là một văn bản trong tập hồ sơ mời thầu Trong thmời thầu, bên mời thầu cần làm rõ những nội dung:

Giới thiệu về mục đích đấu thầu

Nội dung hồ sơ đấu thầu

Quy định về nộp hồ sơ đấu thầu

đơn dự thầu và thời gian nộp hồ sơ dự thầu, thủ tục đánh giá hồ sơ dự thầu và

điều kiện trao đổi hợp đồng và những thông tin liên quan khác bao gồm:

Th mời thầu

Phạm vi đấu thầu

Nguồn gốc dự án

Các điều kiện về tài chính, thơng mại, phơng thức thanh toán

Các yêu cầu về t cách năng lực nhà thầu

Các yêu cầu về máy móc thiết bị và dịch vụ

Chi phí tham gia đấu thầu ( kể cả chi phí khảo sát hiện trờng và chuẩn

bị hồ sơ dự thầu) do nhà thầu thu xếp

Các yêu cầu về khảo sát hiện trờng (nếu có)

Nội dung tài liệu đấu thầu và tài liệu cần chuẩn bị cho hồ sơ dự thầu

Thuyết minh tài liệu đấu thầu

Sửa đổi tài liệu đấu thầu (kèm theo phụ lục)

Ngôn ngữ sử dụng trong hồ sơ dự thầu

Các điều kiện về giá thầu, về loại đồng tiền bỏ thầu đối với hoạt động

đấu thầu, về thời gian hiệu lực của hồ sơ dự thầu

Các điều kiện về thời gian hiệu lực của hồ sơ dự thầu, về cung cấp bảolãnh dự thầu (giá trị và loại tiền ) về nộp hồ sơ dự thầu (nếu có ), về tổ chứchọp “ tiền đấu thầu” (nếu có), và quy định sự phù hợp của hồ sơ dự thầu.

Các thủ tục chi tiết nộp hồ sơ dự thầu, giải quyết các hồ sơ dự thầu nộpmuộn, sửa đổi hoặc rút hồ sơ dự thầu, mở hồ sơ dự thầu

Yêu cầu giữ bí mật việc xem xét đánh giá hồ sơ dự thầu

Các thủ tục giải thích hồ sơ dự thẩu trong quá trình đánh giá, sửa lỗi sốhọc trong hồ sơ dự thầu, chuyển đổi các loại tiền bỏ thầu khác nhau

Các điều kiện u đãi nhà thầu trong nớc nếu áp dụng, các điều kiện củabên mời thầu chấp nhận hoặc loại bỏ hồ sơ dự thầu

Thủ tục trao hợp đồng (bao gồm việc công bố kết quả chính thức)

Yêu cầu về việc nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng (giá trị và loại tiền)

Các điều kiện hoàn trả bảo lãnh dự thầu

Các yêu cầu hoặc điều kiện khác mà bên mời thầu cho là cần thiết choquá trình đấu thầu

 Biểu giá: là một văn bản trong hồ sơ mời thầu mà bên mời thầugửi cho các nhà thầu Trong biểu giá cần làm rõ: cơ cấu giá trị, giá đơn vị, giá

đấu thầu toàn bộ, xuất sứ của hàng hoá mà các nhà thầu xin cung ứng theohợp đồng

Cơ cấu giá bao gồm: giá xuất xởng, giá cung ứng tại nơi tiêu thụ, thuếdoanh thu, và các loại thuế khác nếu trúng thầu, chi phí gia tăng trong nớc sovới giá xuất xởng Đối với các nhà thầu nớc ngoài hoặc đại lý tại Việt Namcần ghi rõ giá CIF, FOB… giá thành toàn bộ và giá cung ứng tại nơi tiêu thụ.Giá do ngời thầu báo là giá cố định trong suốt thời gian đấu thầu, thực hiệnhợp đồng và sẽ không thay đổi

 Các điều kiện chung và điều kiện cụ thể của hợp đồng: đợc ápdụng tuỳ theo tính chất của từng dự án

 Bảo lãnh dự thầu: là một khoản tiền mà ngời đấu thầu phải nộpcho các bên mời thầu nhằm bảo vệ ngời mua chống rủi ro về ứng xử của ngời

đấu thầu, đồng thời tăng cờng trách nhiệm của ngời đấu thầu Theo quy địnhhiện nay, tiền bảo lãnh dự thầu bằng 1% đến 3% tổng giá trị ớc tính giá bỏphiếu (theo quy chế đấu thầu ban hành theo nghị định NĐ88/CP của chínhphủ) Còn theo thông lệ quốc tế là 2% đến 5% giá thầu Trong một số trờnghợp bên mời thầu có thể quy định mức nộp tiền bảo lãnh thống nhất để đảmbảo về mức giá dự thầu cho các nhà thầu Bảo lãnh dự thầu đợc xác định bằng

đồng tiền trong hồ sơ đấu thầu hoặc đồng tiền chuyển đổi tự do khác, theomột trong các hình thức: bảo lãnh ngân hàng hoặc th tín dụng không huỷ

ngời thầu chấp nhận Bảo lãnh dự thầu của ngời không trúng thầu sẽ đợc trả lạivào lúc ngời thắng thầu thực thi hợp đồng và nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng.Tuy nhiên nó không đợc trả lại cho các nhà thầu trong các trờng hợp sau:

- Nhà thầu rút đơn thầu trong thời gian hiệu lực của hồ sơ dự thầu

- Nhà thầu trúng thầu nhng không chịu ký kết hợp đồng, không chịu nộptiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng

Nếu nhà thâù không nộp bảo lãnh dự thầu đã quy định trong hồ sơ mờithầu thì hồ sơ dự thầu sẽ bị loại Bảo lãnh dự thầu không áp dụng cho trờnghợp chỉ định thầu

 Bảo lãnh thực hiện hợp đồng ( đặt cọc): bảo lãnh thực hiện hợp

đồng là cam kết của nhà thầu thực hiện hợp đồng tuỳ theo loại hình và quy môcủa hợp đồng, tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng thờng từ 10 – 15% tổng giátrị hợp đồng Trong một số trờng hợp, số tiền này có thể đợc quy định lớn hơn.Bảo lãnh thực hiện hợp đồng có hiệu lực cho đến khi thời gian bảo lãnh củahợp đồng hết hạn Nội dung của văn bản thực hiện hợp đồng gồm:

- Thời hạn nộp tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng kể từ ngày nhà thầunhận đợc thông báo trúng thầu

- Thời hạn hiệu lực của bảo lãnh thực hiện hợp đồng

- Loại tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng

Nếu ngời thắng thầu không tuân thủ việc ký kết hợp đồng và nộp bảolãnh thực hiện hợp đồng, ngời mua có quyền huỷ bỏ việc trao hợp đồng vàkhông trả khoản tiền bảo lãnh dự thầu Trong trờng hợp đó, ngời mua có thểtrao hợp đồng cho ngời đấu thầu có hồ sơ đợc đánh giá thấp kế cận, hoặc mởcuộc đấu thầu mới

b Thông báo mời thầu

Thông báo mời thầu chỉ đợc áp dụng trong trờng hợp đấu thầu rộng rãi.Nội dung thông báo mời thầu cần đợc phát hành rộng rãi nhằm cung cấpthông tin ban đầu cho các nhà thầu chuẩn bị tham gia đấu thầu Bên mời thầuphải tiến hành thông báo trên các phơng tiên thông tin đại chúng (báo phổbiến hàng ngày, phơng tiện nghe nhìn…) nhng tối thiểu phải đảm bảo ba kỳliên tục Trờng hợp đấu thầu, bên mời thầu phải thông báo ít nhất trên một tờbáo tiếng Anh đợc phát hành rộng rãi ở Việt Nam

c Gửi th mời thầu

Đối với hình thức đấu thầu hạn chế, bên mời thầu cần phải gửi th mởithầu trực tiếp đến từng nhà thầu trong danh sách mời thầu đã đợc duyệt

d Sửa đổi nội dung hồ sơ mời thầu:

Bên mời thầu có thể thay đổi nội dung hồ sơ mời thầu với điều kiện phảithông báo trớc 10 ngày tới tất cả các nhà thầu bằng văn bản về nội dung thay

đổi trong hồ sơ mời thầu đã phát hành

2.4 Nộp hồ sơ dự thầu

Khi nhận đợc thông báo mời thầu hay th mời thầu, các công ty, các tổchức nếu đủ điều kiện và muốn tham dự , thì tham khảo hồ sơ mời thầu, chuẩn

bị hoàn tất hồ sơ dự thầu và gửi đến cho bên mời thầu theo thời gian và địa chỉ

đã ghi trong thông báo mời thầu hay th mời thầu

a Nguyên tắc chung:

Hồ sơ dự thầu phải đợc niêm phong và đợc nộp trực tiếp hoặc qua bu

điện theo địa chỉ và thời gian quy định của hồ sơ mời thầu

b Niêm phong :

Nhà thầu phải niêm phong toàn bộ hồ sơ dự thầu của mình trong đó ghi

rõ bản gốc và bản sao Trên túi hồ sơ phải ghi tên gói thầu, tên dự án, tên nhàthầu, tên và địa chỉ của bên mời thầu và phải ghi rõ không đợc mở ra trớc

c Hồ sơ dự thầu nộp muộn:

Hồ sơ dự thầu nộp sau ngày đã quy định trong hồ sơ mời thầu coi làkhông hợp lệ và đợc gửi trả lại cho nhà thầu theo nguyên trạng trừ trờng hợpbất khả kháng

d Sửa đổi và rút hồ sơ dự thầu:

Nhà thầu có thể sửa đổi hoặc rút hồ sơ dự thầu đã nộp với điều kiện cóyêu cầu trớc thời gian nộp cuối cùng Văn bản xin rút hồ sơ dự thầu có thể gửitrực tiếp, bằng fax, hoặc th bảo đảm đến bên mời thầu

e Nội dung hồ sơ dự thầu bao gồm:

- Đơn dự thầu: trong đó ghi rõ thời gian hiệu lực của đơn dự thầu, camkết sẽ tiến hành thực hiện ngay công việc khi nhận đợc thông báo trúng thầu

và hoàn thành bàn giao toàn bộ công việc đúng thời hạn nêu trong hợp đồng

- Bản sao giấy đăng ký kinh doanh và chứng chỉ hành nghề: nhằm cungcấp thông tin chung về pháp lý, chứng tỏ tính hợp pháp của bên mời thầu

- Tài liệu giới thiệu năng lực nhà thầu: gồm có năng lực tài chính củadoanh nghiệp, năng lực công tác của cán bộ điều hành, danh sách các hợp

đồng đã thực hiện, kinh nghiệp trong công việc …Đây là một trong nhữngkhâu quan trọng đối với nhà thầu Nó góp phần quyết định nhà thầu có thắngthầu hay không nhất là trong trờng hợp có nhiều nhà thầu có giá dự thầu gần

- Biện pháp tiến hành công việc cụ thể, chi tiết trong từng hạng mục

- Tổ chức tiến hành thực hành thực hiện hợp đồng

- Bản dự toán giá thầu: phải đa ra mức giá hợp lý để chi phí bỏ ra là thấpnhất nhng vẫn bảo đảm chất lợng thiết bị và đem lại lợi nhuận cho nhà thầu

- Bảo lãnh dự thầu: là số tiền bên dự thầu gửi cho bên mời thầu có giá trị

từ 1-3% tổng giá trị ớc tính dự thầu để bảo lãnh cho nhà thầu tham dự đấuthầu Trong một số trờng hợp, mức bảo lãnh dự thầu đợc bên mời thầu quy

định một mức thống nhất trong hồ sơ mời thầu

2.5 Mở thầu

a Nguyên tắc chung

Việc mở thầu đợc tiến hành công khai.Trong một số trờng hợp đặc biệtchỉ mời một số hạn chế các nhà thầu tham gia Khuyến khích mở thầu ngaysau khi đóng thầu nhng không quá 48 giờ kể từ thời điểm hết hạn nộp thầu

b Chuẩn bị mở thầu

- Mời đại biểu để tham dự chứng kiến gồm: Đại diện cơ quan quản lýngành có liên quan, đại diện cơ quan tài trợ và đại diện của từng nhà thầu

- Chuẩn bị các phơng tiện thông báo cần thiết

- Chuẩn bị các hồ sơ dự thầu để mở theo thứ tự

c Trình tự mở thầu

- Thông báo thành phần tham dự

- Thông báo số lợng và tên nhà thầu có hồ sơ dự thầu đã nộp

- Kiểm tra niêm phong các hồ sơ dự thầu

- Mở lần lợt các hồ sơ, đọc và ghi lại những thông tin chủ yếu sau: Tênnhà thầu, số lợng bản chính, bản sao, tổng giá dự thầu, tỷ lệ giảm giá và các

điều kiện áp dụng giảm giá, bảo lãnh và giá trị bảo lãnh dự thầu, những vấn đềkhác

c Ký xác nhận hồ sơ dự thầu

Đại diện của nhà thầu, hoặc ngời đớc uỷ quyền (phải có giấy uỷ quyền) phải

ký xác nhận về việc nộp hồ sơ dự thầu của mình

d Ký xác nhận vào biên bản mở thầu.

Biên bản mở thầu là biên bản đợc ghi vào ngày mở thầu dới sự chứng kiến củacác bên tham gia Biên bản này nêu rõ tất cả những dữ liệu chính của hồ sơ mànhà thầu gửi, bao gồm các thông số kỹ thuật, giá cả, tiến độ, thanh toán…Tất cả các nhà thầu đến dự buổi mở thầu phải ký xác nhận vào biên bản mở thầu chứng nhận là những thông tin trong buổi mở thầu là đúng sự thật

e Quản lý các hồ sơ dự thầu theo quy chế bảo mật của nhà nớc

Hồ sơ của các nhà thầu phải ghi rõ bản gốc, và số bản copy Mọi công việc liên quan đến hồ sơ dự thầu nh xét thầu đều đợc tiến hành trên bản copy, bản gốc sẽ đợc lu giữ theo chế độ bảo mật của nhà nớc

2.6 Đánh giá hồ sơ dự thầu

a Đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu

 Đánh giá tính phù hợp của hồ sơ dự thầu: trớc hết bên mời thầuphải xem xét tính phù hợp về mặt hành chính của từng hồ sơ dự thầu đối vớicác quy định trong hồ sơ mời thầu nhằm xác định khả năng đáp ứng của từng

hồ sơ dự thầu Xem xét tính hoàn chỉnh của hồ sơ dự thầu, kể cả các thông tincần thiết nh các phụ lục và các tài liệu kèm theo, thời gian có hiệu lực chobảo lãnh dự thầu, khả năng đáp ứng các yêu cầu về tính hợp lệ hoặc các tiêuchuẩn kinh nghiệm, tiến độ thực hiện, yêu cầu nộp hồ sơ dự thầu…

 Làm rõ hồ sơ dự thầu: để giúp quá trình kiểm tra, đánh giá và sosánh các hồ sơ dự thầu, bên mời thầu có thể yêu cầu các nhà thầu làm rõ hơn

hồ sơ dự thầu đã nộp Việc làm rõ hồ sơ dự thầu không đợc làm thay đổi nộidung cơ bản của hồ sơ dự thầu, trừ trờng hợp sai lỗi số học Những hồ sơ dự thầu không thực hiện đúng các yêu cầu nêu trong hồ sơ mờithầu đợc coi là những hồ sơ dự thầu không phù hợp và có thể bị loại, nhngphải đợc báo cáo tới ngời có thẩm quyền quyết định đầu t hoặc cấp đợc uỷquyền xem xét

Việc xác định khả năng đáp ứng của từng hồ sơ dự thầu phải đợc tiếnhành một cách khách quan theo các tiêu chuẩn nh cho mọi hồ sơ dự thầu

b Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu.

 Xem xét giá dự thầu để điều chỉnh : bên mời thầu xem xét hồ sơ dựthầu để sửa lỗi số học và tiếp đó điều chỉnh giá dự thầu

 Chuyển đổi giá sang một loại tiền chung : Khi hồ sơ dự thầu đã đợckiểm tra, bên mời thầu phải chuyển các loại tiền khác nhau trong hồ sơ dựthầu sang một loại tiền chung để đánh giá hồ sơ dự thầu Tỷ giá hối đoái dùngchuyển đổi là tỷ giá của ngày mở thầu theo ngân hàng nhà nớc Việt Nam

 Xem xét tính phù hợp của hồ sơ dự thầu về mặt kỹ thuật : bên mờithầu phải xem xét cụ thể hồ sơ dự thầu về tính phù hợp theo các yêu cầu kỹthuật của dự án nêu trong hồ sơ mời thầu Công việc này bao gồm việc xemxét những yếu tố kỹ thuật chủ yếu nh quy mô công trình thiết bị hoặc vật liệu

đã quy định, tiến độ giao hàng thực hiện Xác định những khác biệt với tiêuchuẩn kỹ thuật đã quy định để điều chỉnh về tài chính Việc đánh giá về kỹthuật phải đợc tiến hành một cách khách quan và công bằng với tất cả các nhàthầu

 Điều chỉnh những sai lệch : trờng hợp hồ sơ dự thầu có những sailệch không cơ bản (không quá 10% tổng giá trị dự thầu) so với các yêu cầucủa hồ sơ mời thầu, bên mời thầu phải tiến hành điều chỉnh bổ sung giá dựthầu để có đợc giá dự thầu điều chỉnh nhằm so sánh các hồ sơ dự thầu trêncùng một mặt bằng

 Đánh giá tiêu chuẩn đã đợc phê duyệt : sau khi hiệu chỉnh các sai sót

và hiệu chỉnh các sai lệch, các hồ sơ dự thầu đợc đánh giá theo các nội dungchủ yếu sau:

Năng lực kinh nghiệm nhà thầu

Khi các hồ sơ dự thầu đợc kiểm tra là đáp ứng về tổng thể, bên mời thầu

sẽ tiến hành đánh giá chung và xếp hạng các hồ sơ dự thầu theo tiêu chuẩn

đánh giá nêu trên.Việc đánh giá tổng hợp có thể trên cơ sở giá quy đổi trêncùng mặt bằng hoặc theo hệ thống điểm đã đợc phê duyệt ngời có thẩm quyềnthầu đợc xếp hạng thứ tự xem xét phê duyệt, từ đó chọn ra đơn vị trúng thầu

2.7 Trình duyệt kết quả đấu thầu

Sau khi có kết quả xếp hạng các nhà thầu, bên mời thầu phải tiến hànhlập báo cáo kết quả đấu thầu để trình lên cấp trên phê duyệt Tổ thẩm định củacơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành thẩm định và đề nghị lên ngời có thẩmquyền hay cấp có thẩm quyền phê duyệt kết quả đấu thầu này sau khi xem xét

đánh giá thấy không có vấn đề gì vi phạm các quy định về đấu thầu Bên mờithầu chỉ đợc phép công bố kết quả đấu thầu sau khi đã đợc phê duyệt

2.8 Công bố kết quả đấu thầu

Sau khi có quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu của cấp có thẩm quyền,bên mời thầu phải tiến hành thông báo trúng thầu bằng văn bản tới ngời trúngthầu kèm theo dự thảo hợp đồng có lu ý những điểm cần thiết phải bổ sung(nếu có) để đáp ứng yêu cầu của bên mời thầu Đồng thời, bên mời thầu gửicho nhà thầu lịch biểu nêu rõ yêu cầu về thời gian thơng thảo, nộp bảo lãnhhợp đồng và ký kết hợp đồng

2.9 Thơng thảo và ký kết hợp đồng

Việc ký kết hợp đồng giữa bên mời thầu và bên trúng thầu là bắt buộc

Nó phải đợc thực hiện trong vòng 30 ngày kể từ ngày thông báo, nếu bên mờithầu không nhận đợc thông báo nào hay th từ chối của nhà thầu, bên mời thầu

sẽ không hoàn trả bảo lãnh dự thầu và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.Hợp đồng phải nêu đầy đủ các điều kiện cam kết của bên mời thầu vàbên trúng thầu Hợp đồng cần phải ghi rõ các điều kiện liên quan đến hai bên.Hợp đồng thực hiện này còn là một văn bản pháp lý, căn cứ để giải quyếtcác tranh chấp xảy ra trong quá trình thực hiện hợp đồng

Khi ký hợp đồng, đơn vị trúng thầu phải nộp giấy bảo lãnh dự thầu thựchiện hợp đồng của ngân hàng có giá trị từ 10 % đến 15% tổng giá trị hợp

đồng

2.10 Kiểm tra thực hiện hợp đồng

Sau khi kết thúc quá trình đấu thầu và xét thầu, bên mời thầu phải thờngxuyên tổ chức kiểm tra tình hình thực của các nhà thầu để cung cấp kịp thờinhững thông tin cần thiết cho các cấp có thẩm quyền xem xét và quyết định

Để kịp thời xử lý những vấn đề nảy sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng,các bộ ngành và địa phơng, thủ trởng cơ quan có thẩm quyền cần tổ chức kiểmtra và giám sát thực hiện, các quyết định phê duyệt kết quả đấu thầu cũng nhcác điều khoản đợc ghi trong hợp đồng do chủ đầu t và nhà thầu cam kết

III- Cơ sở pháp lý của đấu thầu quốc tế

Hiện nay, mỗi một quốc gia đều có một quy chế pháp luật riêng cho hoạt

động đấu thầu.Nhằm giúp cho hoạt động đấu thầu theo một nguyên tắc nhất

định

Ngoài ra, bên cạnh nguồn luật này các tổ chức quốc tế nh: Quỹ tiền tệquốc tế (IMF), ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng phát triển liên Mỹ (IDB),Ngân hàng Châu á- Thái Bình Dơng (ADB) đều có những quy chế đấu thầuriêng biệt Đối tợng điều chỉnh của các quy chế này là dự án mà nớc thực hiện

đấu thầu không có quy chế ban hành Nhìn chung các quy chế này thờngmang tính quốc tế hơn so với các quy chế của nớc thực hiện đấu thầu

Việc tổ chức thực hiện áp dụng công tác đấu thầu trong hoạt động muasắm máy móc thiết bị ở Tổng công ty Lắp máy Việt Nam nói chung và công

ty xuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA nói riêng đều dựa trên những quy địnhpháp lý do Nhà nớc ban hành

Quy chế đấu thầu do các cơ quan chức năng đề xuất và đã đợc Quốc hộithông qua đợc hình thành trên cơ sở qui chế đấu thầu của các nớc nh : úc,Philipine, Singapore, Indonexia…và các tổ chức quốc tế nh Ngân hàng thếgiới (WB), Ngân hàng phát triển Châu á, Quỹ hợp tác hải ngoại Nhật Bản(OECF)

Các văn bản pháp quy hiện hành có liên quan đến công tác đấu thầu củaNhà nớc hiện nay gồm có:

Qui chế Quản lý Đầu T và Xây dựng ban hành kèm theo Nghị Định số52/1999/NĐ-CP ngày 8/7/1999 của Chính Phủ Nghị định số 12/2000/NĐ-CPngày 5/5/2000 của chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Qui chếQuản Lý Đầu t và Xây dựng ban hành kèm theo Nghị định số 52/1999/NĐ-

CP ngày 8/7/1999 Vấn đề đầu t và đấu thầu luôn đi liền với nhau vì vậy màChính Phủ ta luôn có những bổ sung kịp thời để đấu thầu phù hợp với tìnhhình thực tế Tuỳ theo tính chất và quy mô đầu t, dự án đầu t trong nớc đợcphân loại thành 3 nhóm: A, B, C để phân cấp quản lý

Dự án đầu t nhóm A: Bao gồm các loại: Dự án thuộc phạm vi bảo vệ anninh quốc phòng, có tính chất bảo mật quốc gia, có ý nghĩa chính trị, xã hộiquan trọng, thành lập và xây dựng khu công nghiệp mới, các dự án sản xuấtchất độc hại chất gây nổ không phụ thuộc vào quy mô đầu t Các dự án côngnghiệp điện, khai thác dầu khí chế tạo máy,thuỷ lợi, giao thông, hạ tầng kỹthuật, y tế, giáo dục, văn hoá Quy mô của các dự án này từ trên 200 tỷ đồngtrở lên

Dự án đầu t nhóm B, C cũng bao gồm các loại dự án trên loại trừ dự ánbảo vệ an ninh quốc phòng, có tính chất bảo mât quốc gia, nhng quy mô củacác dự án thuộc nhóm này nhỏ hơn dới 600 tỷ đồng

Thẩm quyền quyết định đầu t và thực hiện đầu t đối với các dự án sửdụng vốn đầu t phát triển của doanh nghiệp nhà nớc đợc quy định nh sau:

Đối với dự án nhóm A, thẩm quyền quyết định đầu t và thực hiện đầu t

đ-ợc áp dụng theo quy định đối với dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nớc

Đối với các dự án nhóm B, C, doanh nghiệp nhà nớc căn cứ vào quyhoạch hoặc kế hoạch phát triển ngành đã đợc cấp có thẩm quyền phê duyệt đểquyết định đầu t Quá trình thực hiện đầu t do doanh nghiệp tự chịu tráchnhiệm trên cơ sở thực hiện đúng các chế độ chính sách hiện hành của Nhà nớc

về quy chế quản lý đầu t và xây dựng, quy chế đấu thầu Tổ chức quản lý vốn

của doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ vốn cho dự án chịu trách nhiệm kiểmtra việc thực hiện quyết định đầu t và thực hiện quyết toán vốn đầu t.

Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị Định số 88/1999/NĐ-CPngày 1/9/1999 của chính phủ; Nghị Định số 14/2000 /NĐ-CP ngày 5/5/2000của Chính Phủ về việc sửa đổi, bổ sung, một số điều của Qui chế Đấu thầuban hành kèm theo nghị định sôs 88/1999/NĐ-CP ngày 1/9/1999 Quy chế

đấu thầu của nớc ta quy định khấ đầy đủ về tất cả những vấn đề liên quan đến

đấu thầu nh các hình thức và phơng thức đấu thầu tại Việt Nam, trình tự đấuthầu, các loại đấu thầu, vấn đề quản lý Nhà Nớc về đấu thầu, các vi phạm vàviệc xử lý các vi phạm Từ điều 1 đến điều 16 của quy chế này quy địnhnhũng vấn đề chung nhất của đấu thầu, từ điều 17 đến điều 48 quy định các

điều kiện trình tự của các loại đấu thầu, đấu thầu tuyển chọn t vấn, mua sắmhàng hoá, xây lắp, đấu thầu đối với quy mô nhỏ, lựa chọn đối tác để thực hiện

dự án Đặc biệt từ điều 49 đến điều 61 của quy chế đấu thầu quy định rõ thẩmquyền phê duyệt và thẩm định kết quả đấu thầu, và các chế tài xử lý vi phạmtrong đấu thầu

Bảng1: Cấp phê duyệt và thẩm định kết quả đấu thầu

Nhóm dự án Cấp phê duyệt Cấp thẩm định

Nhóm A Thủ tớng chính phủ Bộ kế hoạch và đầu t

Bộ trởng, Thủ tớng cơ

quan thuộc Chính Phủ,HĐQT Tcty do TTCPthành lập

Đơn vị giúp việc liênquan

Chủ tịch UBND tỉnh,thành phố trực thuộcTrung Ương

Sở kế hoạch và đầu t

Nhóm B, C Ngời có thẩm quyền của

doanh nghiệp Nhà nớc

Bộ giúp việc liên quan

Trích Quy chế đấu thầu

Điều 60 quy chế đấu thầu quy định ngời nào vi phạm quy chế đấu thầu thì tuỳ theo mức độ vi phạm mà bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật Nhà thầu vi phạm Quy chế đấu thầu thì tuỳ theo mức độ vi phạm mà có thể bị loại khỏi danh sách dự thầu, không đợc nhận lại tiền bảo lãnh dự thầu hoặc không đợc tham dự bất kỳ cuộc

đấu thầu nào trong thời gian từ 1 đến 3 năm hoặc bị xử lý theo quy định của pháp luật

Tuy nhiên Quy chế này vẫn còn đợc tiếp tục bổ sung cho phù hợp vớitình hình thực hiện thực tế đấu thầu trong những năm qua

Đồng thời còn có các thông t của Bộ Kế Hoạch và Đầu t, Bộ Xây dựng,

Bộ thơng mại hớng dẫn cụ thể việc thi hành các nghị định trên

Chơng II:

Thực trạng hoạt động đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc thiết bị tại công ty xuất nhập

khẩu tổng hợp LILAMA (LILAGIMEX)

I- Khái quát về công ty xuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA (LILAGIMEX)

1 Quá trình hình thành và phát triển

Năm 1995, theo chủ trơng của Bộ xây dựng về mô hình Tổng công ty,Liên hiệp các xí nghiệp lắp máy (LILAMA) đợc cơ cấu lại theo mô hình Tổngcông ty và thực hiện từng bớc các mục tiêu chiến lợc phát triển do Hội đồngquản trị và lãnh đạo Tổng công ty đề ra Tổng công ty lắp máy Việt nam làmột trong những tổng công ty lớn của Nhà nớc, chuyên nhận thầu xây lắp vàchế tạo thiết bị công trình công nghiệp và dân dụng trong và ngoài nớc Tổngcông ty lắp máy Việt Nam là đơn vị đầu ngành của ngành lắp máy gồm 20Công ty thành viên, 02 Công ty liên doanh,02 trờng đào tạo công nhân kỹthuật Tổng công ty đã lắp đặt hàng trăm công trình lớn nhỏ trên qui mô toànquốc và một số công trình hợp tác với nớc ngoài với doanh thu hàng ngàn tỷ

đồng Đứng trớc tình hình cần phát triển theo mục tiêu công nghiệp hoá, hiện

đại hoá của Đảng, Nhà nớc và Bộ xây dựng, theo xu thế hội nhập và pháttriển, phát huy trình độ và năng lực sản xuất của ngành lắp máy, nâng caotrình độ khoa học kỹ thuật từ công nghệ của nớc ngoài, Tổng công ty lắp máyViệt nam nhận thấy cần phải có một đơn vị thành viên có chức năng nhậpkhẩu công nghệ mới từ nớc ngoài phục vụ cho các công trình đợc xây dựngtrong nớc và nâng cao từng bớc công nghiệp hoá, hiện đại hoá và xuất khẩunhững thiết bị, máy móc mà Việt nam tự sản xuất đã có tiêu chuẩn theo kịpvới trình độ quốc tế Để đáp ứng yêu cầu đó, Bộ xây dựng, theo đề nghị củaTổng công ty lắp máy Việt nam đã cho phép thành lập Công ty xuất nhậpkhẩu tổng hợp LILAMA theo quyết định 331/BXD-TCLĐ Trong đó, Công ty

là một thành viên hạch toán phụ thuộc của Tổng công ty, thực hiện nhiệm vụkinh doanh lĩnh vực xuất nhập khẩu mua sắm, cung cấp đợc nguồn vật t từ nớcngoài phục vụ nhu cầu chế tạo, sản xuất theo sự quản lý chỉ đạo trực tiếp củaTổng công ty lắp máy Việt nam Tên gọi và địa chỉ nh sau:

Tên giao dịch: Công ty xuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA

Tên viết tắt : LILAGIMEX

Trụ sở : 124 Minh Khai, Quận Hai Bà Trng, Hà Nội

Điên thoại : 84.04.8634825

Fax : 84.04.8638104

Năm 1997 là năm đợc Đảng và Chính phủ xác định là năm bản lề củaquá trình thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc Nhậnthức đợc chủ trơng đó, Tổng công ty lắp máy Việt nam nói chung và Công tyxuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA nói riêng đã chủ động tìm tòi hớng đi củamình trong cơ chế thị trờng với một thách thức là cạnh tranh gay gắt trên thịtrờng xây lắp Việt nam, giảm sút sản xuất công nghiệp tiếp đó là các biến

động và khủng hoảng tài chính ở các nớc trong khu vực và thế giới đã ảnh ởng đến hoạt động đầu t của nớc ta.Hơn 42 năm qua từ qui mô là một phòngxuất nhập khẩu của Tổng Công Ty cho đến khi tách ra là một công ty thànhviên thì LILAGIMEX luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ nhập khẩu máymóc thiết bị cho các công trình lắp máy mà nhà nớc giao cho LILAMA nhTua Bin ,Máy Phát của các nhà máy nhiệt điện công suất 100 đến300Mw ,nhà máy thuỷ điện 240Mw,máy xeo của các nhà máy giấ, lò nungClinker trong các nhà máy xi măng.Từ năm 2000 LILAGIMEX phải cungcấp máy móc cho 2 dự án lớn của nhà nớc là dự án nhiệt điện Uông Bí và ximăng Hoàng Thạch và cung cấp máy móc ,vật t cần thiết cho gói thầu 2 và 3nhà máy lọc dầu số 1 Dung Quất trị giá trên 230 triệu USD.Trong lĩnh vựcxuất khẩu công nhân đi lao động ở nớc ngoài , công ty đang từng bớc nângcao chất lợng lao động ,đáp ứng những thị trờng đặc thù và khó tính.Công tycũng đang mở rộng thị trờng xuất khẩu lao động mới của các nớc có nền côngnghiệp nhằm thu ngoại tệ, và nâng cao trình độ của lao động Việt Nam

Giám đốc Công ty có nhiệm vụ lãnh đạo chung và phân công công việccho nhân viên của mình, ký các hợp đồng đợc cấp trên giao, đợc tổ chức và

điều hành toàn bộ các mặt hoạt động của Công ty, bố trí lao động trong Công

ty nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong các mặt công tác Giám đốc chủ độnghoàn toàn về mặt công tác Tổng công ty giao cho dựa trên hiệu quả từng côngtác phù hợp với qui định chung, đợc phép đề xuất giá cả xuất nhập khẩu hànghoá của từng thời kỳ, từng mặt hàng, lô hàng để Tổng công ty quyết định giácả Giám đốc phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về chữ ký và quyết định củamình trớc Tổng công ty và pháp luật, đồng thời chịu trách nhiệm hoàn toàn vềcác mặt hoạt động của Công ty, có trách nhiệm chính về hoạt động kinhdoanh, tạo việc làm cho cán bộ công nhân viên và đảm bảo quyền lợi cho họ

chuyển

Văn phòng đại diện tại TP HồChí Minh

Phó giám đốc có trách nhiệm quản lý theo từng bộ phận đợc giao, trựctiếp làm công tác nghiệp vụ đối với những hợp đồng lớn và phức tạp, thay mặtgiám đốc điều hành khi giám đốc đi vắng, chịu trách nhiệm trớc Tổng giám

đốc và giám đốc Công ty về những hợp đồng với các đối tác trong và ngoài

n-ớc, trực tiếp điều hành khối kinh doanh nội địa, các kho và cửa hàng đại lý.Phòng nhập khẩu I vàII có các chức năng quản lý công tác nhập khẩumáy móc thiết bị cho các dự án mà Tổng Công Ty yêu cầu ,đàm phán ký kếthợp đồng nhập khẩu, ký kết các hợp đồng uỷ thác,làm các thủ tục thanh toánvới ngân hàng…

Phòng xuất khẩu có chức năng ký kết các hợp đồng và làm các thủ tụccần thiết để xuất khẩu lao động và kỹ s đi nớc ngoài

Phòng giao nhận vận chuyển có chức năng tiếp nhận, làm thủ tục hảiquan, vận chuyển hàng hoá về

Phòng tổng hợp có chức năng tài chính tổng hợp, marketing, tổ chức cánbộ

Ngoài ra còn có văn phòng đại diện của Công ty tại các TP Hồ ChíMinh theo chức năng giới thiệu sản phẩm, mở rộng thị trờng, xúc tiến ký cáchợp đồng với các đối tác trong nớc và nớc ngoài

3 Hoạt động kinh doanh của công ty trong thời gian vừa qua

3.1 Về mặt hàng kinh doanh

Mặt hàng nhập khẩu của LILAGIMEX là những máy móc thiết bị phục

vụ cho những công trình lắp máy của LILAMA và cho những nhu cầu lắp máycủa cả nớc nh sắt thép các loại, máy hàn dầm, cần cẩu, máy khoan, tuốc bin,máy phát điện ,bộ lọc bụi tĩnh điện v v Hiện nay công ty phải nhập khẩunhững thiết bị cần thiết cho những dự án nh nhà máy lọc dầu Dung Quất,nhiệt

điện Uông Bí, dự án điện Na Dơng

Trong lĩnh vực xuất khẩu thì mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của công tynhững công nhân của ngành lắp máy và những kỹ s xây dựng và xây lắp đợc

đào tạo từ 2 trờng công nhân lắp máy của tổng công ty và từ những trờng kỹthuật trong cả nớc

3.2 Về thị tròng kinh doanh

 Thị trờng tiêu thụ

Trớc những năm 90, máy móc thiết bị chủ yếu của Tổng công ty lắp máy

đợc nhập khẩu từ Liên Xô (cũ) và một số nớc Đông Âu dới nhiêù hình thứckhác nhau, nhng chủ yếu là do các nớc này viên trợ không hoàn lại

Sang năm 1991 và cho đến nay, do có nhiều biến động lớn về kinh tế,chính trị trên thế giới đăc biệt là ở một số nớc SNG và Đông Âu nên thị trờng

nhập khẩu máy móc thiết bị truyền thống của Công ty không còn nữa Công tymất các mối quan hệ bạn hàng cũ Mặt khác, do đòi hỏi cao của thị trờng nhậpkhẩu do đó Công ty đã chuyển sang nghiên cứu thị trờng cung cấp máy mócthiết bị ở các nớc kinh tế phát triển, những nơi mà có trình độ khoa học kỹthuật cao, công nghệ chế tạo máy móc thiết bị hiện đại nh Nhật, Mỹ, Ytaly Trên thế giới hiện nay, thị trờng buôn bán máy móc thiết bị rất rộng lớn,

đa dạng và cạnh tranh rất quyết liệt Việc nghiên cứu và tìm hiểu thị trờng tìmhiểu đối tác cung cấp máy móc thiết bị là đòi hỏi cấp bách, tránh rủi ro trongkinh doanh của Công ty Khi chọn nớc để nhập khẩu máy móc thiết bị phục vụ

cho nhu cầu trong nớc, Công ty LILAGIMEX đã nghiên cứu tình hình sản xuất,

khả năng tài chính của các đối tác nớc ngoài, chính sách thơng mại, điều kiện

địa lý , nghiên cứu về uy tín về kinh doanh của nớc xuất khẩu máy móc thiết

bị xây dựng

Theo định hớng của Tổng công ty lắp máy Việt Nam thì Công tyLILAGIMEX hoạt động chủ yếu là nhập khẩu máy móc thiết bị phục vụ chongành lắp máy, cho các đơn vị thành viên của Tổng công ty và cho các côngtrình mà Tổng công ty trúng thầu, do đó mà thị trờng tiêu thụ của Công ty th-ờng đã đợc xác định và sau đây là thị trờng tiêu thụ của Công ty :

Biểu 1: Thị trờng tiêu thụ của LILAGIMEX

1999, năm 2000 chiếm 44,7% và năm 2001giảm xuống còn 25,7% Bên cạnh

đó thị trờng Hà Nội cũng là thị trờng lớn của Công ty, cụ thể năm 1999 chiếm35,06%, năm 2000 chiếm 27,5% và năm 2001 tăng lên 29,5% Có thể thấyrằng, thị trờng Hà Nội và thị trờng TP HCM là những thị trờng chính củaCông ty vì các đơn vị thành viên của Tổng công ty lắp máy Việt Nam đóngtrên hai địa bàn này nhiều, hơn nữa đây là hai Thành phố lớn của Việt Nam do

đó mà nhu cầu về xây dựng về cơ sở hạ tầng cũng nh các công trình nhà máy

2001 Sở dĩ năm 2001 thị trờng tiêu thụ ở Đà Nẵng tăng nh vậy là do Công typhải cung cấp các loại máy móc thiết bị phục vụ cho việc xây dựng nhà máylọc dầu số 1 Dung Quất cũng nh một số cơ sở hạ tầng khác

Có thể thấy rằng thị trờng tiêu thụ của Công ty LILAGIMEX là trênkhắp đất nớc Việt Nam Các khách hàng của Công ty thờng là những kháchhàng quen thuộc và lâu năm, điều đó có thể thấy rằng Công ty đã tạo đợc uytín đối với các khách hàng của mình Và để đợc tham gia đấu thầu cung cấpthiết bị cho các dự án của nhà nớc thì điều này có nghĩa là uy tín của Công ty

về việc cung cấp máy móc thiết bị là rất tốt

 Thị trờng xuất nhập khẩu

Sau đây là một số thị trờng mà Công ty LILAGIMEX thờng nhập khẩumáy móc thiết bị

Về xuất khẩu Ethiopia vẫn là nớc mà công ty đa công nhân sang nhiều nhấttrong những năm gần đây Tuy nhiên kim ngạch thu đợc của công ty từ hoạt

động xuất khẩu còn rất nhỏ, công ty cần có chiến lợc phát triển thị trờng xuấtkhẩu lao động của mình

3.3 Tình hình vốn

 Tỷ lệ vốn trên Ngân sách Nhà nớc Năm 1995 là 78 tỷ /122 tỷ đồngchiếm 64% vốn Nhà nớc tại Tổng công ty

 Năm 1998 là 111,57 tỷ đồng /185,48 tỷ đồng chiếm 60 % vốn Nhà nớctại Tổng công ty

 Năm2001 là 120 tỷ/190 tỷ đồng chiếm 60% vốn Nhà nớc tại Tổngcông ty

Biểu3: Bảng cân đối tài chính năm 2002:

Đơn vị : Triệu đồng

1 Tài sản lu động 490.731 1 Vốn vay 416.181

Tiền gửi ngân hàng 120.500 Vay ngắn hạn 130.540

Nguồn: Phòng tài chính kế toán

Để đạt đợc doanh thu gần 1000 tỷ /1 năm Tổng công ty phải cần từ 300– 400 tỷ đồng vốn lu động, trong khi đó toàn bộ vốn kinh doanh của công ty

chỉ có 190 tỷ (2001) Nh vậy Tổng công ty phải vay Ngân hàng hàng năm từ300-400 tỷ để kinh doanh.

Tổng công ty có 20 đơn vị kinh doanh độc lập Lãi kinh doanh của công

ty luôn tăng trởng qua các năm, trung bình tỷ suất lợi nhuận trên doanh thukhoảng 2%

 Đóng góp nguồn thu cho Ngân sách

Tổng mức vốn nộp Ngân sách qua các năm : gồm thuế doanh thu (nay làthuế VAT), lợi tức (thuế thu nhập doanh nghiệp), thuế nhập khẩu, thuế sửdụng vốn

 Khả năng tích luỹ để đầu t phát triển :

Hàng năm tổng quỹ phát triển sản xuất đợc trích bình quân là 6,8 tỷ

đồng, khấu hao tài sản cố định là 49,76 tỷ đồng Phần dùng quỹ khấu hao đểtrả nợ cho ngân hàng là 44,56 tỷ đồng Nh vậy hàng năm Tổng công ty cókhoảng 12 tỷ đồng để đầu t phát triển, gồm: Quỹ phát triển sản xuất 6,8 tỷ

đồng Quỹ khấu hao tài sản cố định : 5,2 tỷ đồng

 Vốn liên doanh

Với 2 công ty liên doanh, vốn góp liên doanh của Tổng công ty là2.239.649 USD

3.4 Kết quả hoạt động kinh doanh

Có thể nói, kinh doanh nhập khẩu máy móc thiết bị ở công ty XNK tổnghợp LILAMA đã thu đợc kết quả rất đáng mừng, qua đó góp phần đáng kể đadoanh thu của Tổng công ty tăng cao qua các năm Hơn nữa, thông qua việcnhập khẩu máy móc thiết bị, các Công ty thành viên của Tổng công ty lắpmáy có điều kiện để trang bị lại máy móc thiết bị, nâng cao khả năng cạnhtranh trên thị trờng lắp máy, nhờ đó đã thắng thầu các công trình lớn, mang lạihiệu quả và lợi nhuận kinh tế cao cho Tổng công ty

Kinh doanh nhập khẩu máy móc thiết bị của công ty XNK tổng hợpLILAMA luôn thực hiện đúng theo đờng lối của Đảng và Nhà nớc Đó là, máymóc thiết bị nhập về đều từ các nớc tiên tiến, tiêu chuẩn kỹ thuật cao, các máy

móc phù hợp và tơng thích với điều kiện của Việt Nam, giá cả hợp lý, tiếtkiệm ngoại tệ.

Vì công ty XNK tổng hợp LILAMA là đơn vị hạch toán phụ thuộc Tổngcông ty lắp máy Việt Nam, do đó mà hiệu quả kinh doanh và các chi phí củaCông ty đều phải hạch toán qua Tổng công ty, với nghiệp vụ kinh doanh củamình công ty XNK tổng hợp LILAMA đã đóng góp đáng kể lợi nhuận củamình vào lợi nhuận chung của toàn Tổng công ty và sau đây là kết quả kinhdoanh của Tổng công ty trong mấy năm gần

Biểu 4: Kết quả hoạt động kinh doanh

đóng góp đáng kể vào ngân sách quốc gia hơn 15 tỷ đồng

Đời sống của cán bộ công nhân viên ngày càng đợc cải thiện thể hiệnbằng mức lơng bình quân tăng từ 1320000 lên 1405000 đ/ngời

Có đợc kết quả nh trên là cả một quá trình phấn đấu của toàn bộ cán bộcông nhân viên trong ngành lắp máy cũng nh tập thể lãnh đạo của Tổng công

ty Và có thể trong một tơng lai không xa Tổng công ty lắp máy Việt Nam sẽtrở thành một tập đoàn mạnh trong ngành lắp máy của Việt Nam, và lúc đónhiệm vụ của công ty XNK tổng hợp LILAMA lại càng nặng nề hơn

Tình hình xuất nhập khẩu

Tình hình nhập khẩu máy móc thiết bị phục vụ cho những dự án lắp máy

hiện xuất khẩu công nhân và các kỹ s đi nớc ngoài đợc thể hiện trong số liệu mới nhất năm 2002 nh sau:

Biểu 5: Tình hình xuất nhập khẩu năm 2002:

2 Bộ quá nhiệt cấp II (3 bộ) Nga 3 286 280

3 Bộ lọc bụi tĩnh điện ( điện) Nga 1 160 000

4 Bộ lọc bụi tĩnh điện ( cơ) Nga 1 320 000

5 Cỗu trục 180 tấn Phần

ra còn có một số nớc phát triển của Châu á nh Singapo, Hàn Quốc.Điều nàycho thấy công ty đang cố gắng thực hiện tốt chính sách nhập khẩu những thiết

bị hiện đại, góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp Công Nghiệp Hoá -Hiện

Đại Hoá đất nớc

Kim ngạch xuất khẩu mà công ty thu đợc còn ít đạt 100600 USD đạt75% so với kế hoạch Thị trờng xuất khẩu lao động của công ty chủ yếu là cácnớc châu á, là những nớc có nhu cầu lớn về công nhân trong ngành lắpmáy,phục vụ cho sự nghiệp phát triển công nghiệp.Công ty cần phát triểnthêm một số thị trờng khác để nâng kim ngạch xuất khẩu hơn nữa.

II- Thực tế hoạt động đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc thiết bị tại công ty xuất nhập khẩu tổng hợp LILAMA (LILAGIMEX)

1 Đặc điểm hoạt động đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc thiết bị tại công ty

1.1 Công ty là chủ đầu t.

LILAMA là Tổng công ty hàng đầu trong lĩnh vực Lắp máy của ViệtNam Trải qua hơn 40 năm hoạt động Tổng công ty đã chứng tỏ đợc uy tín vànăng lực của mình đối với nhà nớc và các bạn hàng quốc tế LILAMA đã đợcnhà nớc giao phó cho rất nhiều công trình quan trọng, đồng thời cũng thắngthầu rất nhiều công trình lớn Năm 2000 nhà nớc đã tin tởng giao choLILAMA 2 dự án : nhiệt điện Uông Bí và Xi Măng Hoàng Thạch, từ khảo sát

đến thiết kế đến chế tạo thiết bị và tổ chức quản lý xây lắp Sự kiện này đã đaLILAMA lên tầm cao mới, trở thành nhà thầu EPC đầu tiên của đất nớc, giànhngôi vị làm chủ từ các nhà thầu nớc ngoài LILAMA đã khẳng định đợc khảnăng này bằng việc đứng đầu một tổ hợp các nhà thầu quốc tế, đấu thầu vàthắng thầu hợp đồng EPC gói thầu 2 và 3 nhà máy lọc dầu Dung Quất Sau khi

đã nhận thâù xây lắp một công trình nào đó thì LILAMA sẽ phân công nhiệm

vụ cho từng thành viên của mình để thực hiện đợc tốt nhất gói thầu đó Trong

đó LILAGIMEX là một thành viên quan trọng của Tổng công ty có nghĩa vụcung cấp những máy móc cần thiết đúng nhu cầu chất lợng cho những côngtrình Ngoài hình thức nhập khẩu máy móc trực tiếp từ các bạn hàng quenthuộc, LILAGIMEX còn tổ chức đấu thầu có thể có đợc những máy móc cầnthiết kịp thời, với giá rẻ, khai thác đợc tính cạnh tranh của các nhà thầu.Trên

40 % máy móc mà công ty cung cấp cho các công trình đợc mua bằng hìnhthức đấu thầu LILAGIMEX là cầu nối giữa LILAMA với các bạn hàng các n-

ớc, rất nhiều bạn hàng nổi tiếng đã trở thành bạn hàng quen thuộc của Tổngcông ty Trọng trách mà Tổng công ty giao cho LILAGIMEX đòi hỏi công typhải thờng xuyên không ngừng hoàn thiện mình, tìm hiểu những thông tin vềnhững nhà cung cấp, những thông tin về hàng hoá, công nghệ, xây dựng chomình một đội ngũ cán bộ giỏi chuyên môn nhiệt tình Công ty cần có mộtchiến lợc và kế hoạch kinh doanh cụ thể,từng bớc nâng cao nghiệp vụ nhậpkhẩu máy móc thiết bị và khai thác tốt điểm mạnh của hoạt động đấu thầu

1.2 Đặc điểm về hàng hoá cho hoạt động đấu thầu của công ty:

Mặt hàng đợc công ty đấu thầu là những máy móc thiết bị, vật t phục vụcho những công trình xây lắp Đó là những loại nh: roto, tuabin, thép các loai,máy khoan, máy cắt…

Biểu 6: Danh sách hàng hoá nhập khẩu của LILAGIMEX năm 2002

Đơn vị : USD

Nguồn: Phòng nhập khẩu

Đây là những mặt hàng đặc biệt thể hiện ở những điểm sau:

Việc tính toán giá trị của nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh: chất lợng,năm sản xuất, các dịch vụ bảo hành bảo dỡng kèm theo, có phụ tùng thay thếhay không, có chuyên gia lắp đặt hay không…

Để có thể mua bán mặt hàng này, đòi hỏi ngời mua và ngời bán phải amhiểu đợc chức năng, chất lợng và các thông số kỹ thuật của nó Nh vậy các cán

bộ của công ty không chỉ am hiêu nghiệp vụ ngoại thơng mà còn am hiểu vềnhững máy móc thiết bị của ngày lắp máy, thị trờng phổ biến của chúng

Việc đấu thầu mua sắm mặt hàng này cũng rất phức tạp, đòi hỏi việc đa

ra các chỉ tiêu xét thầu phải thật chi tiết, chính xác nh nơi sản xuất, kích thớc,tốc độ, công suất, các bản vẽ kỹ thuật, giải pháp kỹ thuật

1.3 Nhu cầu và mục đích đấu thầu quốc tế của công ty.

Nhu cầu nhập khẩu máy móc thiết bị của công ty là rất lớn, bởi lẽ

LILAMA thờng đảm đơng những công trình xây lắp lớn và quan trọng của đấtnớc, hơn nữa máy móc mà công ty cung cấp là những máy móc chuyên dụng phục vụ riêng cho ngành lắp máy, cho những công trình thuỷ điện, nhiệt điện, những nhà máy sản xuất Vì vậy có lẽ đấu thầu là phơng thức hiệu quả để công ty có thể nhập khẩu đợc hiệu quả, đúng loại hàng hoá cần theo nhu cầu

và mục đích của mình

Đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc thiết bị là một cách thức mua sắm hiệu quả Việc lựa chọn phơng thức này công ty mong muốn phát huy đợc hết những u điểm mà đấu thầu đem lại: Đó là:

- Chọn mua đợc đúng chủng loại thiết bị, đúng chất lợng, đúng năm sảnxuất, phù hợp với các thông số kỹ thuật

- Thiết bị đợc cung cấp đúng thời gian Yếu tố này đợc đảm bảo thì cónghĩa là máy móc thiết bị đợc cung cấp phù hợp với tiến độ của công trình, kếhoạch của công ty cũng nh của Tổng công ty đợc đảm bảo Tiết kiệm thời giancũng đồng nghĩa với việc ta đã tiết kiệm đợc tiền của và uy tín của công tycàng đợc nâng lên

- Mua đúng giá và điều kiện phù hợp Đấu thầu quốc tế cũng là một cáchtốt để ta nắm bắt giá thị trờng một cách chính xác nhất, không bị lúng túngkhi xác định giá cho hàng hoá, đồng thời có đợc những điều kiện về bảo hành,bảo dỡng và lắp đặt tốt nhất

- Chọn đợc đúng ứng thầu tiềm năng ứng thầu tiềm năng là những nhàcung cấp đáp ứng đầy đủ những nhu cầu và mục tiêu của công ty, thậm chícòn cung cấp một cách tốt hơn, hoàn hảo hơn, nh vậy thông qua đấu thầu công

ty không phải mất công tìm kiếm, tìm hiểu thị trờng vì đôi khi rất khó có sự ănkhớp giữa việc tìm kiếm với nh nhu cầu của từng công trình của công ty

- Lợi ích của đấu thầu có thể thấy đợc rất rõ, tuy nhiên nếu công ty khôngthực hiện đấu thầu một cách công bằng ở tất cả các khâu thì đấu thầu quốc tếlại không còn ý nghĩa nữa Đảm bảo công bằng trong đấu thầu mang lại lợiích cho tất cả các bên Bên mời thầu sẽ tìm đợc ứng thầu tiềm năng, đảm bảocho công trình một cách tốt nhất mà không phải nghi ngờ lo lắng về kết quảxét thầu của mình, còn các nhà thầu sẽ không ngừng hoàn thiện về mọi mặt,tài chính kỹ thuật để có cơ hội cạnh trạnh với các nhà cung cấp khác

- Thông qua hoạt động đấu thầu có thể nâng cao nghiệp vụ cho cán bộtrong công ty, đồng thời cũng thông qua đấu thầu cũng có thể quảng bá đợccho công ty mình

2 Quy trình đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc thiết bị của công ty

Đấu thầu là một phơng thức đợc áp dụng khá phổ biến trong việc cungcấp máy móc thiết bị cho những dự án mà tổng công ty và các công ty thànhviên của LILAMA đảm nhiệm Phơng thức này đợc thực hiện thông qua cácphòng xuất nhập khẩu của công ty và sự hỗ trợ của một số phòng chuyên môncủa Tổng công ty nh phòng kinh tế kỹ thuật, phòng quản lý máy, phòng kếhoạch đầu t, phòng tài chính kế toán, công ty t vấn, ban quản lý dự án Trên cơ

sở các điều kiện về giá, điều kiện thanh toán, tiêu chí kỹ thuật, công ty đứng

ra tổ chức đấu thầu với t cách là đại diện hợp pháp cho chủ dự án

Ta có thể tìm hiều rõ hơn về hoạt động đấu thầu tại công ty qua quy trình

đấu thầu quốc tế mua sắm máy móc, thiết bị thực hiện hợp đồng với chủ dự án

Sơ đồ: Quy trình thực hiện một dự án đầu t về mua sắm thiết bị tại công ty LILAGIMEX.

Nhu cầu đầu t

Duyệt kế hoạch

Lập báo cáo đầu t, báocáo NCKT,dự án đầu t

Có thể thấy hoạt động đấu thầu mua sắm của công ty qua quy trình đấuthầu đã đợc mô tả ở chơng I, bao gồm những công việc chính: Lập kế hoạch

đấu thầu, mời thầu, mở thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu và thơng thảo ký kết hợp

đồng với nhà thầu trúng thầu Dới đây tôi xin đi sâu xem xét đánh giá từngkhâu này trong quy trình đấu thầu của công ty

2.1 Lập kế hoach đấu thầu

Với t cách là đại diện hợp pháp cho chủ dự án, công ty xuất nhập khẩutổng hợp LILAMA đứng ra tiến hành tổ chức đấu thầu mua sắm máy mócthiết bị phục vụ cho dự án trên cơ sở các văn bản pháp quy về đấu thầu quốc tếtạiViệt Nam Công việc chuẩn bị cho công tác đấu thầu bao gồm

a Thành lập tổ chuyên gia giúp việc đấu thầu

Với các gói thầu của công trình lớn công ty có tuyển chọn t vấn (t vấn

n-ớc ngoài), với các dự án nhỏ sử dụng t vấn trong nn-ớc hoặc t vấn củaLILAMA Để tổ chức đấu thầu , Tổng giám đốc ra quyết định thành lập tổchuyên gia giúp việc đấu thầu Trong quyết định nêu rõ nhiệm vụ của tổchuyên gia đúng nh khoản 2 điều 16 Nghị định 88-CP ngày 01/9/1999 củachính phủ ban hành quy chế đấu thầu

Cơ cấu tổ chuyên gia bao gồm:

- Nhóm thành viên chịu trách nhiệm về kỹ thuật- công nghệ: Đây phải lànhững thành viên có đủ năng lực, trình độ.Thờng là chuyên viên phụ trách về

kỹ thuật của phòng kinh tế kỹ thuật hoặc một chuyên gia của chủ dự án cử

đến

- Nhóm thành viên chịu trách nhiệm về vấn đề kinh tế , tài chính, pháp

lý, thờng là trởng phòng hoặc chuyên viên phòng kế hoạch đầu t, phòng tàichính kế toán của Tổng công ty, phòng xuất nhập khẩu của công ty

- Thông thờng đối với các dự án quan trọng thì trởng phòng kinh tế kỹthuật làm tổ trởng Ngoài ra , còn có một đại diện cho chủ dự án làm phó tổ tr-ởng với nhiệm vụ tham mu cho tổ trởng và một th ký giúp việc đợc chỉ định.Trong quá trình lập kế hoạch đấu thầu, 3 khâu công việc mà công ty lu ý

là vấn đề phân chia dự án thành các gói thầu, định giá gói thầu và lựa chọn hình thức và phơng thức đấu thầu.