BÀI GIẢNG NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH VÀ PHƯƠNG PHÁP CHUẨN ĐOÁN THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN

PowerPoint Presentation THUỐC CỔ TRUYỀN Nguyên nhân và PP chẩn đoán theo YHCT  Nguyên nhân gây bệnh  Phương pháp chẩn đoán theo YHCT Nguyên nhân gây bệnh  Ngoại nhân 6 nguyên nhân = lục tà (lục dâm)  Nội nhân 7 tình trạng = thất tình  Nguyên nhân khác Nguyên nhân gây bệnh  Ngoại nhân 6 nguyên nhân = lục tà (lục dâm)  Nguồn gốc lục khí (6 khí của trời)  gây nội tà ngoại tà Nguyên nhân gây bệnh  Phong tà  Chủ khí mùa xuân,  nội phong ngoại phong  Đặc điểm bệnh di động, nhanh, mạnh, t.

THUỐC CỔ TRUYỀN

-

Nguyên nhân và PP chẩn đoán theo YHCT

 Nguyên nhân gây bệnh

 Phương pháp chẩn đoán theo YHCT

Nguyên nhân gây bệnh

 Ngoại nhân: 6 nguyên nhân = lục tà (lục dâm)

 Nội nhân: 7 tình trạng = thất tình

 Nguyên nhân khác

Nguyên nhân gây bệnh

 Ngoại nhân: 6 nguyên nhân = lục tà (lục dâm)

 Nguồn gốc: lục khí (6 khí của trời)  gây nội tà/

ngoại tà

Nguyên nhân gây bệnh

 Phong tà

 Chủ khí mùa xuân,  nội phong/ ngoại phong

 Đặc điểm bệnh: di động, nhanh, mạnh, tăng khi gặp gió

 Hàn tà

 Chủ khí mùa đông,  nội hàn/ ngoại hàn

 Đặc điểm bệnh: người lạnh, bệnh tăng khi: gặp lạnh, ban đêm  sáng sớm

Nguyên nhân gây bệnh

 Thử tà

 Chủ khí mùa hạ

 Đặc điểm bệnh: bị nhiễm nắng, nóng (trúng thử)  sốt cao, mồi hôi nhiều, háo khát  hôn mê

 Thấp tà

 Chủ khí mùa chưởng hạ,  nội thấp/ ngoại thấp

 Đặc điểm bệnh: nặng nề, tê bì, phù, tiêu chảy, bệnh tăng khi nhiễm ẩm thấp

Nguyên nhân gây bệnh

 Táo tà

 Chủ khí mùa thu,  nội táo/ ngoại táo

 Đặc điểm bệnh: khô, táo; bệnh tăng khi độ ẩm không khí thấp, mùa thu

 Hỏa tà

 Nhiệt ở mức độ cao Bệnh do các tà khí khác gây nên

 Đặc điểm bệnh: toàn thân nóng, sốt cao, mồ hôi

nhiều, khát,  hôn mê

 Chú ý: thường nhiều tà khí kết hợp với nhau gây bệnh (ít khi đơn độc)

 Chú ý: thường nhiều tà khí kết hợp với nhau gây bệnh (ít khi đơn độc)

Ngoại nhân = lục tà

Tà khí Đặc điểm, diễn biến bệnh Nội tà Ngoại tà

Phong

tà

Nhanh, mạnh, di động, tăng khi gặp gió

Can phong nội động, co giật, uốn ván, cuồng

Đau khớp, dị ứng,

co gân

Hàn tà Người lạnh, tăng khi gặp

lạnh

Dương hư, khí hư,

tiêu chảy (-)

Phong hàn phạm

biểu, tiêu chảy, khớp

Thử tà Nóng toàn thân, sốt cao,

mồ hôi nhiều

Nắng + nóng

Thấp tà Tê bì, nặng nề, phù Tiêu chảy, đau

TKNB, khớp; thận

hư, suy thận

Đau TK ngoại biên, khớp, viêm cầu thận …

Táo tà Khô, táo Viêm PQ’, táo bón,

khát

Khô da, dị ứng

Hỏa tà Nhiệt mạnh  sốt cao (+),

do tà khí khác

 Ngoại nhân: 6 nguyên nhân = lục tà (lục dâm): phong, hàn, thử, thấp, táo, hỏa

 Nguồn gốc: lục khí (6 khí của trời)  gây nội tà/ ngoại tà

Nội nhân

 Nội nhân: 7 trạng thái tâm sinh lý (hỷ, nộ, ưu, tư,

bi, khủng, kinh)

 Thất tình hòa hợp (con người biết tiết chế)  ko

gây bệnh

 Thất tình bất hợp (ko tự tiết chế)  gây bệnh

2 Nội nhân = thất tình

Thất tình Sinh lý – bình thường Quá mức  bệnh

1 Hỷ (vui) Vui vẻ, phấn khích Hại tâm

3 Ưu (ưu phiền) Phiền muộn, âu sầu Hại phế

5 Bi (bi quan) Bi quan, chán nản Hại tỳ

7 Khủng (khiếp đảm) Sợ sự việc bất ngờ đến

khiếp đảm

Hại tâm Nguyên nhân khác

3 Nguyên nhân khác (đọc)

 Dịch lệ: bệnh có tính chất dịch tễ: cúm, đậu mùa,

thương hàn

 Dinh dưỡng: chế độ dinh dưỡng ko hợp lý, thiếu thốn

 Phòng thất tình dục quá mức

 Trùng tích (giun, sán)

 Trúng độc: ngộ độc chất có độc tố

 Di truyền

 Hiện nay: môi trường ô nhiễm

 Không khí, đất canh tác, nước, ánh sáng

 Yếu tố gây bệnh: hóa chất, phóng xạ, khí thải động cơ

Chẩn đoán bệnh (tứ chẩn)

 Vọng chẩn (quan sát)

 Tư thế vận động; màu sắc (da, mắt, lưỡi); thần trí (nhanh/ chậm, vô thần); nước tiểu, phân

 Văn chẩn (nghe)

 Lời nói: giọng, âm lượng, cường độ

 Hơi thở: rì rào, yếu, khò khè

 Mùi: hơi thở, mồ hôi, phân, nước tiểu

 Vấn chẩn (hỏi)

Chẩn đoán bệnh (tứ chẩn)

 Vấn chẩn (hỏi)

 Bệnh sử

 Toàn thân: cơ địa, bệnh lý, sinh lý

 Chi tiết: đau (nhói, buốt, âm ỉ, căng thẳng, co rút,

co thắt, quặn, nóng, lạnh, tê bì); ăn, ngủ, mồ hôi, đại tiện, tiểu tiện

 Quy luật: tái đau (đêm/ ngày, nóng/ lạnh); quy luật phát triển bệnh

Chẩn đoán bệnh (tứ chẩn)

 Thiết chẩn (xem mạch, khám thực thể)

 Xem mạch: thất biểu, bát lý, cửu đạo, mạch tuyệt  tổng số: 36 mạch

 Mục đích: chẩn đoán thể bệnh (âm-dương, hàn-nhiệt, hư-thực, biểu-lý)

 Cách xem mạch: tam bộ cửu hậu

 Mạch chính ( 6 mạch): trầm-phù, trì-sác, hoạt-sáp

 1 số mạch dễ nhận biết: huyền, nhu, nhược, vi

 Khám thực thể

Chẩn đoán bệnh (tứ chẩn)

 Thiết chẩn (xem mạch, khám thực thể)

 Xem mạch:

 Khám thực thể:

 Vùng bị bệnh  tạng phủ bị bệnh

 …