Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạ[r]
Trang 1MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP TỰ CHỌN LƯỢNG CHẤT MÔN HÓA HỌC
12 NĂM 2021
I CƠ SỞ CỦA PHƯƠNG PHÁP
Trong một số câu hỏi và bài tập trắc nghiệm chúng ta có thể gặp mốt số trường hợp đặc biệt sau:
- Có một số bài toán tưởng như thiếu dự kiện gây bế tắc cho việc tính toán
- Có một số bài toán người ta cho ở dưới dạng giá trị tổng quát như a gam, V lít, n mol hoặc cho tỉ lệ thể tích hoặc tỉ lệ số mol các chất
Như vậy kết quả giải bài toán không phụ thuộc vào chất đã cho Trong các trường hợp trên tốt nhất ta tự chọn một giá trị như thế nào để cho việc giải bài toán trở thành đơn giản nhất
Cách 1: Chọn một mol nguyên tử, phân tử hoặc một mol hỗn hợp các chất phản ứng
Cách 2: Chọn đúng tỉ lệ lượng chất trong đầu bài đã cho
Cách 3: Chọn cho thông số một giá trị phù hợp để chuyển phân số phức tạp về số đơn giản để tính toán
II MỘT SỐ VÍ DỤ ĐIỂN HÌNH
1 Dạng 1: Chọn 1 mol chất hoặc hỗn hợp chất phản ứng
Ví dụ 1: Hoà tan một muối cacbonat kim loại M hóa trị n bằng một lượng vừa đủ dung dịch H2SO4 9,8%
ta thu được dung dịch muối sunfat 14,18% M là kim loại gì ?
Hướng dẫn giải
Chọn 1 mol muối M2(CO3)n
M2(CO3)n + nH2SO4 M2(SO4)n + nCO2 + nH2O
Cứ (2M + 60n) gam 98n gam (2M + 96n) gam
dd H SO2 4
98n 100
9,8
mdd muèi mM (CO )2 3 n mdd H SO2 4 mCO2
= 2M + 60n + 1000.n 44.n = (2M + 1016.n) gam
dd muèi
2M 96 100
2M 1016n
M = 28.n n = 2 ; M = 56 là phù hợp vậy M là Fe
→ Đáp án B
Ví dụ 2: Hoà tan một lượng oxit của kim loại R vào trong dd H2SO4 4,9% ( vừa đủ ) thì thu được một
dung dịch muối có nồng độ 5,87% Xác định CTPT của oxit kim loại
Hướng dẫn giải
Đặt công thức tổng quát của oxit là R2Ox ( x là hoá trị của R )
Giả sử hoà tan 1 mol R2Ox
R2Ox + xH2SO4 R2 (SO4)x + xH2O
Trang 2(2MR + 16x) g 98x (g) (2MR + 96x)g
Theo định luật bảo toàn khối lượng ta có :
.x
,
4 9 Phương trình nồng độ % của dung dịch muối là :
R
R
2M + 96x
× 100%= 5,87 2M + 2016x
suy ra ta có MR = 12x
Biện luận:
MR 12 24 36 48 Vậy kim loại là Mg ; oxit kim loại là : MgO
→ Đáp án A
Ví dụ 3: Cho dung dịch axit axetic có nồng độ x% tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH 10% thì thu
được dung dịch muối có nồng độ 10,25% Vậy x có giá trị nào sau đây ?
Hướng dẫn giải
Xét 1 mol CH3COOH:
CH3COOH + NaOH CH3COONa + H2O
60 gam 40 gam 82 gam
3
dd CH COOH
60 100
x
ddNaOH
40 100
10
x = 15% → Đáp án C
2 Dạng 2: Chọn đúng chất trong đầu bài đã cho tỉ lệ lượng
Ví dụ 4: Hỗn hợp gồm hiđrocacbon X và oxi có tỉ lệ số mol tương ứng là 1:10 Đốt cháy hoàn toàn hỗn
hợp trên thu được hỗn hợp khí Y Cho Y qua dung dịch H2SO4 đặc, thu được hỗn hợp khí Z có tỉ khối đối với hiđro bằng 19 Công thức phân tử của X là
A. C3H8 B. C3H6 C. C4H8 D. C3H4
Hướng dẫn giải
Đốt hỗn hợp gồm hiđrocacbon X gồm CxHy (1 mol) và O2 (10 mol )
CxHy + x y
4
O2 xCO2 +
y
2H2O
1 mol x y
4
mol x mol
y
2 mol
Trang 3 Hỗn hợp khí Z gồm x mol CO2 và 10 x y
4
mol O2 dư
Z
2
co
o
x 10 x
4
8x = 40 y
x = 4, y = 8 thoả mãn
→ Đáp án C
Ví dụ 5: A là hỗn hợp gồm một số hiđrocacbon ở thể khí, B là không khí Trộn A với B ở cùng nhiệt độ
áp suất theo tỉ lệ thể tích (1:15) được hỗn hợp khí D Cho D vào bình kín dung tích không đổi V Nhiệt độ
và áp suất trong bình là toC và p atm Sau khi đốt cháy A trong bình chỉ có N2, CO2 và hơi nước với
V : V 7 : 4 đưa bình về toC
Áp suất trong bình sau khi đốt là p1 có giá trị là:
A 1
47
48
B. p1 = p C. p1 16 p.
17
5
Hướng dẫn giải
Đốt A: CxHy + 2
y
4
xCO2 + 2
y
H O 2
Vì phản ứng chỉ có N2, H2O, CO2 các hiđrocacbon bị cháy hết và O2 vừa đủ
Chọn nC Hx y 1 nB = 15 mol
2 O
nN2 4nO2 12 mol
y
4
x : y 2 7 : 4
x = 7
3 ; y =
8 3
Vì nhiệt độ và thể tích không đổi nên áp suất tỉ lệ với số mol khí, ta có:
1
p 7 3 4 3 12 47
47
48
→ Đáp án A
3 Dạng 3: Chọn giá trị cho thông số
Ví dụ 6: Đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp X hai hiđrocacbon A, B thu được 132.a
41 gam CO2 và
2
2
CO
O
38
Trang 445a
gam H O
41 Nếu thêm vào hỗn hợp X một nửa lượng A có trong hỗn hợp X rồi đốt cháy hoàn toàn
165a gam CO
60,75a
gam H O
41 Biết A, B không làm mất mầu nước Br2
a) Công thức phân tử của A là:
b) Công thức phân tử của B là:
A. C2H2 B. C6H6 C C4H4 D C8H8
c) Phần trăm số mol của A, B trong hỗn hợp X là:
A. 60%; 40% B. 25%; 75% C. 50%; 50% D 30%; 70%
Hướng dẫn giải
a) Chọn a = 41 gam
Đốt X CO2
132
44
2
H O
45
18
Đốt X 1 A
2
CO 2
165
44
và
2
H O
60,75
18
Đốt 1A
2 thu được (3,75 3) = 0,75 mol CO2 và (3,375 2,5) = 0,875 mol H2O
Đốt cháy A thu được nCO2 1,5 mol và
2
H O
n 1,75 mol
vì nH O2 nCO2 A thuộc loại ankan, do đó:
3n 1
2
2
CO
H O
n n 1 1,75
n = 6 A là C6H14
→ Đáp án D
b) Đốt B thu được (3 1,5) = 1,5 mol CO2 và (2,5 1,75) = 0,75 mol H2O
Như vậy C
H
công thức tổng quát của B là (CH)n vì X không làm mất mầu nước
Brom nên B thuộc aren B là C6H6
→ Đáp án B
c) Vì A, B có cùng số nguyên tử C (6C) mà lượng CO2 do A, B tạo ra bằng nhau (1,5 mol) nA = nB
%nA = %nB = 50%
→ Đáp án C
Ví dụ 7: Trộn a gam hỗn hợp X gồm 2 hiđrocacbon C6H14 và C6H6 theo tỉ lệ số mol (1:1) với m gam một
hiđrocacbon D rồi đốt cháy hoàn toàn thì thu được 2
275a gam CO
94,5a
82 gam H2O
Trang 5a) D thuộc loại hiđrocacbon nào
A. CnH2n+2 B. CmH2m2 C CnH2n D. CnHn
b) Giá trị m là
A. 2,75 gam B. 3,75 gam C. 5 gam D. 3,5 gam
Hướng dẫn giải
a) Chọn a = 82 gam
Đốt X và m gam D (CxHy) ta có:
2
2
CO
H O
275
44 94,5
18
C6H14 + 19
2 O2 6CO2 + 7H2O
C6H6 + 15
2 O2 6CO2 + 3H2O
Đặt nC H6 14 nC H6 6 b mol ta có:
86b + 78b = 82
b = 0,5 mol
Đốt 82 gam hỗn hợp X thu được:
2
CO
2
H O
Đốt cháy m gam D thu được:
2
CO
2
H O
Do nCO2 nH O2 D thuộc CnH2n → Đáp án C
b) mD = mC + mH = 0,25(12 + 2) = 3,5 gam → Đáp án D
Ví dụ 8: X là hợp kim gồm (Fe, C, Fe3C), trong đó hàm lượng tổng cộng của Fe là 96%, hàm lượng C
đơn chất là 3,1%, hàm lượng Fe3C là a% Giá trị a là
Hướng dẫn giải
Xét 100 gam hỗn hợp X ta có mC = 3,1 gam, mFe C3 = a gam và số gam Fe tổng cộng là 96 gam
C trong Fe C 3
12a
180
Trang 6 a = 13,5 → Đáp án B
Ví dụ 9: Một loại đá gồm CaCO3; MgCO3 và Al2O3 trong đó Al2O3 bằng 1
8khối lượng muối cacbonat
Khi nung đá ở 12000C thu được sản phẩm rắn có khối lượng bằng 6
10 khối lượng đá trước khi nung Tính
% khối lượng mỗi chất trong đá
Hướng dẫn giải
Cách 1: giả sử khối lượng đá là 100g số mol mỗi chất là x,y,z ( mol)
100x + 84y + 102z = 100 (1)
100x + 84y = 8 102z (2)
Từ (1) và (2) z = 0,1089 %Al2O3 = 11,1%
(2) 100x + 84y = 88,8 (2’)
Rắn sau khi nung gồm: CaO, MgO, Al2O3 có khối lượng 6
10 100 = 60 gam
Từ pthh 56x + 40y = 60 - 11,1 = 48,9 ( 3)
Giải hệ (2’ và 3) được : x = 0,78 ; y = 0,125 %m = 78,4 % ; 10,5 %
Cách 2: giả sử khối lượng đá là 100g mrắn sau = 60 g ;
2 3
Al O
m 100 : 911,1gam
Viết PTHH : hệ phương trình : 100x 84y 100 11,1 88,9
56x 40y 60 11,1 48,9
giải hệ pt tìm x,y
III LUYỆN TẬP
Bài 1: Hỗn hợp X gồm 2 olefin Đốt cháy 7 thể tích X cần 31 thể tích O2(đktc) Biết rằng olefin chứa
nhiều cácbon hơn chiếm khoảng 40-50 thể tích của X Công thức phân tử của 2 olefin là:
A.C2H4, C4H8 B. C2H4, C3H6 C. C3H6, C4H8 D C2H4, C5H10
Bài 2: Cho natri dư vào dung dịch cồn (C2H5OH + H2O) thấy khối lượng hiđro bay ra bằng 3% khối
lượng cồn đã dùng Dung dịch cồn có nồng độ phần trăm là:
Bài 3: Hỗn hợp khí X gồm H2 và 2 anken(kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng), có tỉ khối hơi so với H2
bằng 8,26 Đun nóng hỗn hợp X với bột Ni làm xúc tác thì thu được hỗn hợp khí Y không làm mất màu dung dịch Brom và có tỉ khối hơi đối với H2 bằng 11,8 Công thức phân tử của các anken trong X là:
A C2H4 và C3H6 B.C3H6 và C4H8 C. C4H8 và C5H10 D. C5H10 và C6H12
Bài 4: Một hỗn hợp khí X gồm một ankin và H2 có tỉ khối hơi so với CH4 là 0,6 Nung nóng hỗn hợp khí
X có xúc tác Ni để phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được hỗn hợp khí Y có tỉ khối hơi so với CH4 là 1 Công thức phân tử của ankin là:
Bài 5: Hỗn hợp khí X gồm etan và propan Đốt cháy một ít hỗn hợp X thu được khí CO2 và hơi nước
theo tỉ lệ thể tích 2
2
CO
H O
V 15 Thành phần phần trăm theo khối lượng của hỗn hợp X lần lượt là:
Trang 7C.25% và 75% D 28,13% và 71,87%
Bài 6: Cho hỗn hợp X gồm N2, H2 và NH3 có tỉ khối hơi so với H2 bằng 8 Dẫn hỗn hợp X qua dung dịch
H2SO4 đặc dư thấy thể tích khí còn lại một nửa Phần trăm thể tích mỗi khí lần lượt trong hỗn hợp X lần lượt là:
C. 30%; 30%; 40% D.25%; 25%; 50%
Bài 7: Một hỗn hợp X gồm N2 và H2 Tiến hành phản ứng tổng hợp NH3 từ hỗn hợp X thì thu được hỗn
hợp Y Biết khối lượng trung bình của X và Y lần lượt 7,2 và 9 Hiệu suất phản ứng tổng hợp NH3 là:
Bài 8: Crackinh C5H12 thu được hỗn hợp khí có tỉ khối hơi so với H2 là 20 Hiệu suất của phản ứng
crackinh là:
Bài 9: Hỗn hợp chứa Fe,FeO, Fe2O3 Nếu hoà tan hết a gam hỗn hợp bằng HCl thì lượng H2 thoát ra
bằng 1% lượng hỗn hợp đem thí nghiệm Nếu khử a (g ) hỗn hợp bằng H2 đun nóng, dư thì thu được một lượng nước bằng 21,15% lượng hỗn hợp đem thí nghiệm Xác định % mỗi chất trong hỗn hợp đem thí
nghiệm
Bài 10: Hỗn hợp NaCl và KCl ( hỗn hợp A ) tan trong nước thành dung dịch Thêm AgNO3 dư vào trong
A thì thấy tách ra một lượng kết tủa bằng 229,6% so với lượng A Tìm % mỗi chất trong A
Bài 11: Nung 1,32 a (g) hỗn hợp Mg(OH)2 và Fe(OH)2 trong không khí đến khối lượng không đổi nhận
được một chất rắn có khối lượng bằng a(g) Tính % mỗi oxit tạo ra
Bài 12: Hỗn hợp X gồm CO2; CO; H2 có % thể tích lần lượt là a,b,c và % khối lượng lần lượt là a’,b’,c’
a) Hỏi x, y, z nhỏ hơn hay lớn hơn 1
b) Nếu y =1 thì tỉ lệ thể tích của CO2 và H2 trong hõn hợp như thế nào
Bài 13: Một lượng vôi bị biến chất gồm CaCO3 và Ca(OH)2 Nung nóng A ở nhiệt độ cao thì khối lượng
chất rắn còn lại bằng 60% khối lượng hỗn hợp ba đầu Hãy tính % khối lượng hỗn hợp ban đầu
Bài 14: Hỗn hợp NaCl và NaBr tác dụng với AgNO3 dư thì lượng kết tủa tạo ra có khối lượng bằng
lượng AgNO3 đã phản ứng Tìm % khối lượng mỗi chất trong hỗn hợp ban đầu
Trang 8Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh
Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II.Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí
