TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC BAÙCH KHOA THAØNH PHOÀ HOÀ CHÍ MINH BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA ĐỊA LÝ BÀI TIỂU LUẬN BỘ MÔN MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Lớp học phần GEOG100103 ĐỀ TÀI ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN AN NINH SINH KẾ CỘNG ĐỒNG DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI ĐẮK LẮK Giảng viên Đào Ngọc Bích Sinh viên thực hiện Trần Thị Ngọc Ánh – 47 01 608 037 Thành phố Hồ Chí Minh Năm học 2021 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA ĐỊA L.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA ĐỊA LÝ - -
BÀI TIỂU LUẬN
BỘ MÔN MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Lớp học phần: GEOG100103
ĐỀ TÀI: ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
ĐẾN AN NINH SINH KẾ CỘNG ĐỒNG DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI ĐẮK LẮK
Giảng viên: Đào Ngọc Bích
Sinh viên thực hiện:
Trần Thị Ngọc Ánh – 47.01.608.037
Thành phố Hồ Chí Minh
Năm học: 2021 - 2022
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA ĐỊA LÝ - -
BÀI TIỂU LUẬN
BỘ MÔN MÔI TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Lớp học phần: GEOG100103
ĐỀ TÀI: ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
ĐẾN AN NINH SINH KẾ CỘNG ĐỒNG DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI ĐẮK LẮK
Giảng viên: Đào Ngọc Bích
Sinh viên thực hiện:
Trần Thị Ngọc Ánh – 47.01.608.037
Thành phố Hồ Chí Minh
Năm học: 2021 - 2022
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài: 1
2 Mục đích nghiên cứu đề tài: 2
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu: 2
4 Phương pháp nghiên cứu: 2
5 Kết cấu của đề tài: 2
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 3
1.1 Một số thuật ngữ về biến đổi khí hậu 3
1.1.1 Khí hậu là gì? 3
1.1.2 Biến đổi khí hậu 3
1.2 Nguyên nhân của biến đổi khí hậu 4
1.3 Biểu hiện của biến đổi khí hậu 6
1.3.1 Biến đổi khí hậu toàn cầu 6
1.3.2 Biến đổi khí hậu trong tầng đối lưu của khí quyển 8
1.4 Một số tác động của biến đổi khí hậu đến phạm vi toàn cầu 8
1.4.1 Tác động của Biến đổi khí hậu đến hệ thống tự nhiên và sinh thái 8
1.4.2 Tác động của biến đổi khí hậu đến các khu vực 9
1.4.3 Tác động biến đổi khí hậu đối với các lĩnh vực 9
1.5 Biến đổi khí hậu ở Việt Nam 10
1.5.1 Tình hình biến đổi khi hậu ở Việt Nam trong những năm gần đây 10
1.5.1 Tác động, ảnh hưởng 11
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TỈNH ĐẮK LẮK 13
2.1 Biến đổi khí hậu tại tỉnh Đắk Lắk 13
2.1.1 Một số hiện tượng thời tiết cực đoan 13
2.1.2 Tác động của biến đổi khí hậu tại tỉnh Đắk Lắk 14
2.2 Tác động của biến đổi khí hậu đến vùng 14
2.2.1 Ảnh hưởng đến tính thời vụ 14
2.2.2 Giảm đa dạng sinh học 15
2.2.3 Ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng 16
2.2.4 Ảnh hưởng đến các lĩnh vực kinh tế 16
Trang 6CHƯƠNG 3: CÁC NGUỒN SINH KẾ CỘNG ĐỒNG QUAN TRỌNG VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN CỘNG ĐỒNG DÂN TỘC THIỂU
SỐ ĐẮK LẮK 17
3.1 Các nguồn sinh kế cộng đồng quan trọng 17
3.2 Tác động hiện tượng khí hậu đến nguồn sinh kế cộng đồng 17
3.3 Năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu 18
3.4 Đề xuất chiến lược cho người dân ứng phó và thích ứng với biến đổi khí hậu 19 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Biến đổi khí hậu là một trong những vấn đề, những thách thức lớn nhất đối với toàn nhân loại trong thế kỷ 21 Biến đổi khí hậu đã và đang tác động trực tiếp đến đời sống kinh tế - xã hội và môi trường toàn cầu Trong những năm qua, nhiều nơi trên thế giới
đã phải hứng chịu những hậu quả do thiên tai gây ra như bão lớn, lũ lụt, hạn hán, nắng nóng dữ dội, khí hậu khắc nghiệt và đã gây ra thiệt hại lớn về tính tính mạng con người
và vật chất Nó chính là mối đe dọa nghiêm trọng chưa từng có đối với đa dạng sinh học và tài nguyên thiên nhiên, với nông nghiệp, công cuộc xoá đói nghèo, đảm bảo
nguồn nước, và do đó đe dọa đến việc đạt được các mục tiêu thiên niên kỷ (trích lời tuyên bố của Thủ tướng Chính phủ Tây Ban Nha José Luis Rodríguez Zapatero, 2009)
Đã có nhiều nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa các thiên tai nói trên với biến đổi khí hậu Trong một thế giới này càng ấm lên rõ rệt như hiện nay và tần suất, quy mô, cường
độ của các thiên tai xuất hiện ngày càng nhiều, càng nguy hiểm, thì các nghiên cứu về biến đổi khí hậu cần được đẩy mạnh
Theo nghiên cứu mới nhất của Liên Hợp Quốc, Việt Nam là một quốc gia đang phát triển thuộc nhóm các nước bị ảnh hưởng nhiều nhất ở khu vực Đông Nam Á từ sự biến đổi khí hậu này, mặc dù Việt Nam chỉ góp phần nhỏ trong việc gây ra các vấn đề
về biến đổi khí hậu nhưng lại là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nghiêm trọng
nhất [1] Do đó, thích ứng và giảm thiểu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu phải trở thành
vấn đề ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển đất nước Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với mục tiêu đến năm 2020 kiểm soát, hạn chế về cơ bản mức độ gia tăng ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên và suy giảm đa dạng sinh học; tiếp tục cải thiện chất lượng môi trường sống; nâng cao năng lực chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu,
hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đất nước [2] Các lĩnh vực như an ninh lương
thực, lâm nghiệp, môi trường/tài nguyên nước/đa dạng sinh học, y tế, sức khỏe cộng đồng, các vấn đề xã hội khác thuộc vùng núi và trung du Việt Nam có nguy cơ chịu tác động đáng kể của biến đổi khí hậu Đối tượng dễ bị tổn thương nhất là nông dân, ngư
dân; người già, trẻ em và phụ nữ; các dân tộc thiểu số ở miền núi [3] Có thể nói cộng
đồng dân tộc thiểu số tại Đắk Lắk thường bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi vì khu vực này
có địa hình thấp, tương đối bằng phẳng nên hoàn lưu của gió bão dẫn đến tình trạng ngập lụt, gió bấc Không chỉ có lũ, hạn hán cũng ngày càng nghiêm trọng khi thời tiết thay đổi thất thường, nền nhiệt có xu hướng ngày càng tăng Biến đổi khí hậu ở Đắk Lắk thể hiện rõ nhất là mùa khô đến sớm và không có mưa nghịch mùa như những năm trước đó, mùa mưa đến chậm hơn 1 tháng và lượng mưa phân phối không đều giữa các vùng Biến đổi này làm cho cây trồng, vật nuôi phát triển kém, dịch bệnh nhiều hơn, hạn hán cũng xảy ra thường xuyên khiến 2 ngành nông nghiệp và nông dân luôn đối
mặt với nhiều rủi ro và thiệt hại lớn [4]
Theo số liệu của Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn: từ năm 1996 – 2011 trung bình mỗi năm thiệt hại do thiên tai gây ra tại Đắk Lắk là hơn 681 tỷ đồng, trong
đó thiệt hại do hạn hán chiếm 80% Đồng thời, những biến động của yếu tố nhiệt độ, độ
ẩm và khí hậu thời tiết khác cũng khiến năng suất, sản lượng của cây trồng và vật nuôi
bị giảm, sức đề kháng của vật nuôi kém Đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh phát triển, gây ra nhiều loại dịch bệnh trên gia súc, gia cầm như: cúm gia cầm, dịch heo tai xanh, lở mồm long móng trên đàn gia súc
Với hơn 40 dân tộc thiểu số, Đắk Lắk có tỷ lệ nghèo đói rất cao Không chỉ dừng ở
đó, Đắk Lắk đã và đang phải đối mặt với nhiều vấn đề khác như sức ép không ngừng
Trang 8gia tăng về dân số, sự suy giảm môi trường tự nhiên và sự thiếu khách quan trong cách nhìn nhận về con người cũng như văn hóa tộc người Do vậy, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến khu vực này càng trở nên nghiêm trọng hơn
Xuất phát từ những vấn đề trên em đã lựa chọn đề tài “Đánh giá ảnh hưởng biến đổi khí hậu đến an ninh sinh kế cộng đồng dân tộc thiểu số tại Đắk Lắk” cho bài tiểu
luận cuối kì của học phần “ Môi trường và phát triển bền vững”
2 Mục đích nghiên cứu đề tài:
Cung cấp những thông tin chung, cần biết về biến đổi khí hậu và thực trạng biến đổi khí hậu trong các năm qua.Tìm hiểu sâu hơn về những vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu mà toàn cầu đang trải qua
Dẫn chứng thực tế và nêu rõ các khái niệm, nguyên nhân, tác động, hậu quả và cũng như là đưa ra các biện pháp tối ưu để cải thiện tình trạng biến đổi khí hậu
Đưa đến cho mọi người những nhận thức và hành động đúng đắn để chung tay bảo
vệ toàn cầu giảm bớt ảnh hưởng của biến đổi khí hậu
Đánh giá tác động của biến đối khí hậu đếm an ninh sinh kế cộng đồng dân tộc thiểu
số Đắk Lắk Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực thích ứng và giảm nhẹ khả năng dễ bị tổn thương của cộng đồng dân tộc thiểu số trước tác động của biến đổi khí hậu
3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu:
Nghiên cứu chung về biến đổi khí hậu toàn cầu, ở Việt Nam và đặc biệt là cộng đồng dân tộc thiểu số Đắk Lắk
Đối tượng nghiên cứu:
Về môi trường: Những biểu hiện cụ thể của biến đổi khí hậu toàn cầu, ở Việt Nam và tại
Đắk Lắk
Về con người: Những sáng kiến của cộng đồng dân tộc thiểu số nhằm thích ứng và giảm
thiểu tác động biến đổi khí hậu
4 Phương pháp nghiên cứu:
Tiểu luận sử dụng phương pháp nghiên cứu lý thuyết; phân tích và tổng hợp kết hợp với phân loại về hệ thống hóa các lý thuyết kèm dẫn chứng, số liệu thực tế
5 Kết cấu của đề tài:
Phần mở đầu
Phần nội dung chính và chi tiết
Phần kết luận
Trang 9CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 1.1 Một số thuật ngữ về biến đổi khí hậu
1.1.1 Khí hậu là gì?
Khí hậu là một khái niệm khoa học dựa vào sự tổng hợp các số liệu thời tiết trong một thời gian dài Ví dụ trạm quan trắc thời tiết do số liệu nhiệt độ hằng giờ, hằng ngày trong nhiều năm, rồi với thống kê dãy số liệu đó người ta tính được trị số nhiệt độ trung bình, trị số nhiệt độ lớn nhất, trị số nhiệt độ nhỏ nhất, gọi là cực trị tại địa phương đó Khí hậu bao gồm các yếu tố nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, áp suất khí quyển, các hiện tượng xảy ra trong khí quyển và các yếu tố khí tượng khác
Khái niệm khí hậu hoàn toàn khác so với khái niệm về thời tiết Thời tiết chỉ là trạng thái tức thời của khí quyển ở một nơi nào đó Thời tiết thay đổi một cách liên tục vì khối lượng không khí luôn luôn chuyển động, tác động và trao đổi qua lại Còn khí hậu là trạng thái thời tiết trung bình trong nhiều năm ở một vùng, miền nhất định Chúng
ta có thể nghe, thấy được sự chuyển biến của thời tiết mà không thể nhận biết trực tiếp bằng cảm quan sự thay đổi của khí hậu
1.1.2 Biến đổi khí hậu
Từ ngàn xưa đã có những thời kỳ mà khí hậu trên Trái Đất thay đổi, tuy nhiên những sự thay đổi này diễn ra rất chậm và thời gian lập lại cũng rất dài, có thể lên đến vài ngàn năm Trong vài ba thập kỷ gần đây, các ghi chép về khí tượng ở nhiều nơi cho thấy rằng số liệu biến động của các thông số về khí hậu thay đổi một cách bất thường Nhiều nhà khoa học đã nhận thấy trong nhiều thập kỷ vừa qua nhiệt độ trung bình của khối không khí bao quanh Trái Đất và các sự cố thiên tai được ghi nhận là có khả năng tăng cao hơn, mạnh hơn một cách bất thường và có sự biến động về thời gian xuất hiện (sớm hơn hoặc muộn hơn) so với quy luật về khí hậu trước đó Hiện tượng Trái Đất ngày càng nóng lên làm thay đổi các đặc điểm về khí hậu ở nhiều nơi được xem là dấu hiệu của sự biến đổi khí hậu Sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu đã làm thay đổi sự phân
bố năng lượng trên bề mặt Trái Đất và bầu khí quyển dẫn đến sự thay đổi của hệ thống hoàn lưu không khí và nước trên bề mặt Trái Đất bị thay đổi
Biến đổi khí hậu – Climate Change: là sự thay đổi của khí hậu (theo Định
nghĩa công ước khí hậu) được quy trực tiếp hay gián tiếp là do hoạt động của con
người làm thay đổi thành phần của khí quyển toàn cầu và đóng góp thêm vào sự biến động khí hậu tự nhiên trong các thời gian có thể thay đổi được
Biến đổi khí hậu là sự biến đổi trạng thái của hệ thống khí hậu (IPCC, 2007) thể
hiện qua sự thay đổi giá trị trung bình và giá trị cực trị (lớn nhất và nhỏ nhất) của các thông số thời tiết Trong đó, trung bình được thực hiện trong một khoảng thời gian xác định, thường là vài thập kỷ Hệ quả của biến đổi khí hậu làm gia tăng mực nước biển
do khối bang trên Trái Đất bị tan dần ra và khối nước ở biển và đại dương dãn nở vì nhiệt
Biểu đồ 1.1 Xu hướng gia tăng nhiệt độ trung bình năm trên toàn cầu (hình trên) và ở Việt Nam (hình dưới)
Trang 10Có nhiều nghiên cứu đã khẳng định rằng có sự liên hệ đặc biệt giữa sự gia tăng tình trạng thiên tai ( bão tố, lũ lụt, hạn hán, lốc xoáy, …) và các hiện tượng thời tiết cực đoan như ( nắng nóng cao và kéo dài, mưa lớn xuất hiện bất thường, mưa trái vụ, mùa đông khắc nghiệt hơn, …) Với các dấu hiệu biến đổi khí hậu và nước biển dâng ở nhiều địa điểm khác nhau trên toàn cầu Các biến đổi này có thể diễn ra thường xuyên hơn và ngày càng mạnh hơn gấy tác động tiêu cực đến cuộc sống, sản xuất và môi trường - sinh thái
Hình1.2
1.2 Nguyên nhân của biến đổi khí hậu
Nguyên nhân do tự nhiên
Biến đổi khí hậu có thể xảy ra do sự thay đổi các quá trình tự nhiên bên trong hệ thống khí hậu như sự gia tăng hoạt động của núi lửa, sự cố địa chất, thay đổi đại dương hoặc do sự thay đổi vị trí chuyển động của quỹ đạo Trái Đất, sự xuất hiện các hiện tượng thiên tai từ vũ trụ như (thiên thạch, sao bang lớn va vào Trái Đất, hiện tượng bão từ vũ trụ, bão Mặt Trời,…) kể cả thay đổi cường độ sáng của Mặt Trời, xuất hiện các điểm đen Mặt Trời (Sunspots) (Hình 1.3.)
quyển Khối lượng lớn khí và tro có thể ảnh hưởng đến khí hậu trong nhiều năm Các hạt nhỏ được gọi là các son khí được phun ra bởi núi lửa, các son khí phản chiếu lại bức
xạ (năng lượng) mặt trời trở lại vào không gian vì vậy chúng có tác dụng làm giảm nhiệt
độ lớp bề mặt trái đất
Trang 11Hình1.4 Núi lửa Kilauea tại Hawaii phun trào( https://www.sggp.org.vn/)
Nguồn ảnh: CNN
Đại dương ngày nay - Các đại dương là một thành phần chính của hệ thống khí hậu Dòng hải lưu di chuyển một lượng lớn nhiệt trên khắp hành tinh Thay đổi trong
vào trong khí quyển
Sự thay đổi cường độ sáng của Mặt trời cũng gây ra sự thay đổi năng lượng chiếu xuống mặt đất thay đổi làm thay đổi nhiệt độ bề mặt trái đất Cụ thể là từ khi tạo thành Mặt trời đến nay gần 4,5 tỷ năm cường độ sáng của Mặt trời đã tăng lên hơn 30% Như vậy có thể thấy khoảng thời gian khá dài như vậy thì sự thay đổi cường độ sáng mặt trời
là không ảnh hưởng đáng kể đến biến đổi khí hậu
Thay đổi quỹ đạo quay của Trái Đất - Trái đất quay quanh Mặt trời với một quỹ đạo Trục quay có góc nghiêng 23,5° Thay đổi độ nghiêng của quỹ đạo quay trái đất có thể dẫn đến những thay đổi nhỏ Tốc độ thay đổi cực kỳ nhỏ có thể tính đến thời gian hàng tỷ năm, vì vậy có thể nói không ảnh hưởng lớn đến biến đổi khí hậu
Nguyên nhân do con người
Có thể thấy rằng các nguyên nhân gây ra BĐKH do các yếu tố tự nhiên đóng góp một phần rất nhỏ vào sự BĐKH và có tính chu kỳ kể từ quá khứ đến hiện nay Theo các kết quả nghiên cứu và công bố từ Ủy Ban Liên Chính Phủ về BĐKH thì nguyên nhân gây ra BĐKH chủ yếu là do các hoạt động của con người
Ngoài các yếu tố cực đoan hiếm hoi kể trên, BĐKH hiện nay là do tác động thường xuyên của con người làm thay đổi thành phần khí trong bầu khí quyển Theo nhiều bằng chứng nghiên cứu khoa học cho thấy, việc sử dụng đất, đốt cháy nhiều nhiên liệu hóa thạch, khai thác tài nguyên thiên nhiên quá mức, phá rừng, đốt rẫy, chặt đốn nhiều cây xanh trên thế giới, mở rộng diện tích khu đô thị, thu hẹp các vùng đất ngập nước và các dải rừng ngập mặn, khu rừng phòng hộ, Ô nhiễm không khí do khói bụi từ các hoạt động sản xuất công nghiệp và giao thông cùng với việc làm thay đổi các đặc điểm dòng chảy là nguyên nhân chính gây ra tình trạng gia tăng mức phát thải khí nhà kính gây hiện tượng nóng lên toàn cầu (Hình 1.5.)
Hình 1.5
Trang 12Kể từ thời kỳ tiền công nghiệp (khoảng từ năm 1750), con người đã sử dụng ngày càng nhiều năng lượng, chủ yếu từ các nguồn nguyên liệu hóa thạch (than, dầu, khí đốt), qua đó đã thải vào khí quyển ngày càng tăng các chất khí gây hiệu ứng nhà kính của khí quyển, dẫn đến tăng nhiệt độ của trái đất
Theo những nghiên cứu gần đây cho thấy việc phát thải khí nhà kính (chủ yếu là
năm 1950 khi thế giới đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa
Phát thải khí nhà kính là sản phẩm trực tiếp của phát triển kinh tế, xã hội và bức tranh phát thải khí nhà kính toàn cầu là chiếu xạ của bức tranh kinh tế, xã hội trên phạm
vi toàn thế giới Một số khí gây nên hiệu ứng nhà kính bao gồm: CO2, CH4, N2O, CHF3,……
sinh ra từ các hoạt động công nghiệp như sản xuất xi măng và cán thép
hệ thống khí, dầu tự nhiên và khai thác than
Bảng1.6 Tiềm năng nóng lên toàn cầu của một số khí nhà kính so với khí CO2
Nguồn: Báo cáo đánh giá lần 3 của IPCC, 2001
Theo: http://csa.cuctrongtrot.gov.vn/TinTuc/Index/3913
1.3 Biểu hiện của biến đổi khí hậu
1.3.1 Biến đổi khí hậu toàn cầu
Biến đổi về nhiệt độ:
Nhiệt độ bề mặt trung bình của toàn cầu đã tăng cao lên khoảng 1,18 0C từ cuối thế kỷ 19, một sự thay đổi chủ yếu do lượng khí thải cacbon dioxide tăng lên trong bầu khí quyển và các hoạt động khác của con người Năm 2016 và 2020 được gắn với năm
ấm nhất được ghi nhận lại
Phần lớn sự nóng lên xảy ra trong 40 năm qua, trong đó có 7 năm gần đây là ấm nhất Phát biểu về vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu hiện nay vào ngày 23/9/2019, chuyên
viên khoa học cấp cao của Tổ chức khí tượng Thế giới (WMO) - ông Omar Baddour
cho biết, nhiệt độ trung binh toàn cầu đang trên đà chạm mức tăng ít nhất từ 1,2 0C so với mức của thời kỳ tiền công nghiệp trong 5 năm tới
Đại dương ấm lên:
Phần lớn các đại dương đã hấp thụ lượng nhiệt gia tăng trên Trái Đất, với 100m trên cùng của đại dương cho thấy sự ấm lên hơn 0,33 0C kể từ năm 1969 Bề mặt biển và đại dương cũng ghi nhận mức nhiệt tăng 0,4 0F kể từ năm 1969 Với diện tích chiếm hơn 70% bề mặt trái đất Bề mặt biển có không chỉ là nơi sinh sống của 90% thảm động-thực vật thế giới Nó còn giúp hấp thụ phần lớn khí thải CO2 cũng như duy trì
Trang 13mức nhiệt độ trên toàn thế giới Việc mặt biển ấm lên có thể tác động đến dòng chảy đại dương Nó sẽ khiến cho tình hình biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng hơn
Biến đổi nhiệt độ ở các vung cực và băng tuyến:
Trong thế kỷ 20 cùng với sự tăng lên của nhiệt độ mặt đất có sự suy giảm khối lượng băng trên phạm vi toàn cầu Các quan trắc từ năm 1978 đến nay cho kết quả là
lượng băng trung bình hàng năm ở Bắc Băng Dương giảm 2,7 (2,1-3,3)% mỗi thập kỷ
Băng trên các vùng núi cả hai bán cầu cũng tan đi với khối lượng đáng kể Ở bán cầu Bắc, phạm vi băng phủ giảm đi khoảng 7% so với năm 1900 và nhiệt độ trên đỉnh lớp băng vĩnh cửu tăng lên 3 0C so với năm 1982
Các tảng băng ở Greeland và Nam Cực đã giảm khối lượng Dữ liệu từ Trung tâm thí nghiệm Phục hồi Trọng lực và khí hậu của NASA cho thấy 279 tỷ tấn băng tan mỗi năm ở Greeland từ năm 1993 đến 2019, trong khi đó ở Nam Cực có đến 148 tỷ tấn băng tan mỗi năm
Hình 1.7 Ảnh chụp từ trên không về các tảng bang trôi gần Đảo Kulusuk, ngoài khơi
bờ biển phía Đông Nam của Greeland, một khu vực đang có tốc độ băng tan nhanh nhất thế giới
Ảnh: scitechdaily.com
Hạn hán xuất hiện nhiều nơi trên Trái Đất:
Biểu hiện của BĐKH tiếp theo là hạn hán ngày căng gia tăng ở nhiều vùng, miền trên thế giới Kể từ năm 1970, diện tích chịu sự ảnh hương của hạn hán ngày căng gia tăng Điều này dễ dàng nhận thấy nhất ở các nước khu vực Châu Âu, phíaTây của Hoa
Kỳ và Châu Úc
Ở bán cầu Bắc, xu thế hạn hán phổ biến từ giữa thập kỷ 1950 trên phần lớn vùng Bắc Phi, đặc biệt là Sahel, Canađa và Alaska Ở bán cầu Nam, hạn rõ rệt trong những năm từ 1974 đến 1998
Ở miền Tây nước Mỹ, mặc dù lượng mưa có xu thế tăng lên trong nhiều thập kỷ gần đây nhưng hạn nặng xảy ra từ năm 1999 đến cuối năm 2004 Đây chính là thực trạng BĐKH toàn cầu rất nguy hiểm, đe dọa sự sống con người và sinh vật
Hình 1.8 Tình trạng hạn hán gây ra ảnh hưởng tới mùa màng, vật nuôi
