Thuyết minh đồ án trang bị điện nâng hạ kính ô tô

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o céng hoµ x• héi chñ nghÜa viÖt nam MỤC LỤC NHẬN XÉT CỦA GVHD 2 LỜI NÓI ĐẦU 3 PHẦN 1 HỆ THỐNG NÂNG HẠ KÍNH 4 1 Công dụng 4 2 Đặc điểm 4 3 Cấu tạo 5 3 1 Hệ thống điều khiển 5 3 2 Mô tơ nâng hạ kính 7 4 Sơ đồ mạch điện 8 4 1 Sơ đồ mạch điện 8 4 2 Nguyên lý hoạt động 9 5 Kiểm tra hệ thống nâng hạ kính 9 5 1 Kiểm tra khi hư hỏng trên xe 9 5 2 Kiểm tra khi mua linh kiện 10 5 3 Một số lỗi thường gặp 16 6 Hệ thống lên kính auto – chống kẹt 16 PHẦN 2 KẾT LUẬN CHUNG 18 Đồ Án Trang B.

Trang 1

NHẬN XÉT CỦA GVHD 2

LỜI NÓI ĐẦU 3

PHẦN 1 HỆ THỐNG NÂNG HẠ KÍNH 4

1 Công dụng 4

2 Đặc điểm 4

3 Cấu tạo 5

3.1 Hệ thống điều khiển: 5

3.2 Mô tơ nâng hạ kính: 7

4 Sơ đồ mạch điện: 8

4.1 Sơ đồ mạch điện: 8

4.2 Nguyên lý hoạt động: 9

5 Kiểm tra hệ thống nâng hạ kính: 9

5.1 Kiểm tra khi hư hỏng trên xe: 9

5.2 Kiểm tra khi mua linh kiện: 10

5.3 Một số lỗi thường gặp: 16

6 Hệ thống lên kính auto – chống kẹt 16

PHẦN 2 KẾT LUẬN CHUNG 18

Trang 2

NHẬN XÉT CỦA GVHD

2 SVTH: Huỳnh Văn Tặng GVHD: TS Nguyễn Thành Sa Trần Nguyễn Hoài Phương

Lê Trí Cường

Trang 3

Ngày nay ô tô đã và đang dần phổ biến với các gia đình ở Việt Nam, sự hiện diện của một chiếc ô tô trong nhà không còn là điều xa lạ hay xa xỉ tuy rằng giá thành ô tô tại Việt Nam hiện nay vẫn đang ở mức khá cao so với mặt bằng chung của thế giới do chính sách thuế phí của nhà nước Tuy là vậy nhưng dự báo những năm tiếp theo sẽ là sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp ô tô tạo ra rất nhiều cơ hội việc làm.

Về cấu tạo của một chiếc ô tô chủ yếu được chia ra phần cơ khí và phần điện, ngoài

ra ở các xe đời mới sẽ được áp dụng cả điện tử ở các hệ thống tín hiệu, chiếu sáng hay điều khiển Ngoài các hệ thống chính giúp chiếc xe có thể vận hành một cách ổn định và an toàn thì hệ thống điện trên xe cần các hệ thống phụ để đảm bảo điều kiện làm việc và sự thoải mái tốt nhất cho tài xế và hành khách như hệ thống điều hòa không khí, nâng hạ kính, khóa cửa, gạt nước,…

Vì kiến thức còn giới hạn nên bài thuyết minh của em sẽ có sai xót, mong đươc các Thầy bỏ qua

Em xin cám ơn thầy Nguyễn Thành Sa đã hướng dẫn em trong việc hoàn chỉnh mô hình cũng như bài thuyết minh này Sau đây thì nhóm chúng em xin phép được tìm hiểu về

hệ thống Nâng hạ kính trên ô tô.

Trang 4

PHẦN 1 HỆ THỐNG NÂNG HẠ KÍNH

1 Công dụng.

Hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ công nghệ khoa học ngành ô tô đòi hỏi cho các hãng xe trên toàn thế giới luôn phải thay đổi và ứng dụng trên mỗi đứa con của mình Đồng thời, việc trang bị các hệ thống điều khiển cơ khí đã dần giảm đi thay vào đó chính là hệ thống điều khiển điện

Dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu hệ thống điện điều khiển nâng hạ kính cánh cửa trên xe ô tô được thay thế bằng thủ công từ thuở sơ khai

Nâng hạ kính xe nhờ mô tơ điện một chiều

2 Đặc điểm.

Về mặt cơ khí, hệ thống được phân làm 2 loại:

 Hệ thống sử dụng dây cáp để kéo bệ đỡ kính

 Hệ thống nâng hạ bệ đỡ kính hình “cái kéo”

Lê Trí Cường

Trang 5

Hệ thống dùng dây cáp

Trong số các hệ thống dùng dây cáp thì có hai loại cáp chính :

 Hệ thống dùng cáp xoắn

 Hệ thống dùng cáp Bowden và hệ thống cáp Bowden “kép”

Sử dụng nam châm vĩnh cửu, mô tơ nhỏ gọn, dễ lắp ráp, bố trí mô tơ quay được cả

2 chiều khi ta đổi chiều dòng điện Có thể nâng cao hoặc hạ thấp kính tùy ý

3 Cấu tạo.

3.1 Hệ thống điều khiển:

Hầu hết các xe ngày nay đều được trang bị chức năng tự động lên xuống kính vị trí người lái vì lý do an toàn (có in dòng chữ AUTO trên nút bấm) Hệ thống này cho phép người lái chỉ cần gạt nút bấm 1 chạm mà không cần phải giữ nút bấm cho đến khi kính lên hay xuống hẳn Trong trường hợp này, các bạn cần phải chọn động cơ

có chức năng 1 chạm đi kèm Tiện ích này đôi khi cũng được kết hợp với hệ thống đóng cửa kính trung tâm bằng cách dùng chìa khóa cắm vào ổ khóa trên cửa tài Trên các dòng xe hiện đại, cửa kính còn có thể đóng/mở từ xa bằng chìa

Trang 6

- Công tắc khóa cửa kình nằm bên người lái;

- Công tắt nâng hạ kính bên người lái;

- Công tắt nâng hạ kính cửa trước bên hành khách;

- Công tắt nâng hạ kính cửa sau bên phải;

- Công tắt nâng hạ kính cửa sau bên trái

Lê Trí Cường

Trang 7

3.2 Mô tơ nâng hạ kính:

Là động cơ điện một chiều kích từ nam châm vĩnh cửu (giống như mô tơ hệ thống gạt nước và phun nước)

Trang 8

4 Sơ đồ mạch điện:

4.1 Sơ đồ mạch điện:

Lê Trí Cường

Trang 9

4.2 Nguyên lý hoạt động:

Khi bật công tắc máy, dòng qua Power window relay, cung cấp nguồn cho cụm công tắc điều khiển nơi người lái (Power window master switch)

Nếu công tắc chính (Main switch) ở vị trí Off thì người lái xe chủ động điều khiển tất cả các cửa

Cửa số M1:

Bật công tắc sang vị trí Xuống: lúc này (1) sẽ nối (2) và (1’) nối (2’) mô tơ sẽ quay kính hạ xuống

Bật sang vị trí Lên: (2’) nối với (3’) và (1) nối (3) dòng qua mô tơ ngược ban đầu nên kính được nâng lên

Tương tự người lái có thể thực hiện nâng hạ kính cho tất cả các cửa còn lại (Công tắc S2, S3, S4)

Khi công tắc chính được mở, người ngồi trong xe được phép sử dụng khoảng thông thoáng theo ý riêng (trường hợp xe không sử dụng hệ thống điều hòa, đường không

ở nhiễm, không ồn)

Khi điều khiển quá giới hạn Lên hoặc Xuống, vít lưỡng kim trong từng mô tơ sẽ

mở ra và việc điều khiển không hợp lý này được vô hiệu

5 Kiểm tra hệ thống nâng hạ kính:

5.1 Kiểm tra khi hư hỏng trên xe:

Hệ thống nâng hạ kính trên xe có thể bị các biểu hiện hư hỏng sau đây:

- Tất cả các mô tơ không hoạt động: Hiện tượng này thường do nguyên nhân cầu chì của hệ thống bị đứt hoặc rờ le bị hỏng  Tiến hành đo đạc kiểm tra và thay thế cầu chì hoặc rờ le ( cầu chì và rờ le Power Window)

- Một mô tơ không hoạt động: Mô tơ bị mất nguồn hoặc mô tơ hỏng

 Với trường hợp mô tơ bị mất nguồn: Tiến hành kiểm tra dương và mass của

mô tơ bằng cách rút giắc mô tơ và dùng bút thử hoặc đồng hồ VOM kiểm tra Nếu mất nguồn (dương hoặc mass) thì lần theo kiểm tra dây điện có bị đứt hay không hoặc các công tắc có làm việc bình thường hay không, sau đó tiến hành đấu dây lại hoặc thay thế công tắc

 Với trường hợp mô tơ hỏng: Nếu nguồn cấp vẫn đầy đủ mà mô tơ không hoạt động tiến hành kích nguồn trực tiếp cho mô tơ qua bính ắc quy, nếu không hoạt động thì thay thế mô tơ

Trang 10

- Cửa nâng hạ yếu: Có thể do nguyên nhân mô tơ đã yếu hoặc bị kẹt do gỉ sét.

 Tiến hành vệ sinh sau đó cấp nguồn bình cho mô tơ, nếu vẫn yếu tiến hành thay

mô tơ

5.2 Kiểm tra khi mua linh kiện:

a Mô tơ:

Ta dùng bình acquy, nối kích trực tiếp vào 2 chân của mô tơ

Sau đó đổi chiều kích ngược lại, 2 trường hợp mô tơ quay theo 2 chiều ngược nhau thì mô tơ còn tốt

Lê Trí Cường

Trang 11

b Công tắc tổng:

Công tắc tổng gồm 14 chân:

- 2 chân dương (chân 7,8);

- 2 chân mass (chân 1,2);

- 2 chân M1 (chân 6,13);

- 2 chân M2 (chân 5,12);

- 2 chân M3 (chân 9,10);

- 2 chân M4 (chân 14,11);

Trang 12

- 2 chân lock cửa (không liên quan đến mạch nên bỏ qua).

Kiểm tra công tắc tổng:

- B1: Dùng VOM tìm 2 chân thông với nhau nhưng không thông bất cứ chân nào  2 chân dương 7,8

Lê Trí Cường

Trang 13

khác, đó là 2 chân mass và 2 chân 6,13  Xác định 2 chân mass bằng kinh nghiệm (dây mass thường to hơn và có màu trắng hoặc đen)

- B3: Vặn đồng hồ VOM ở thang đo thông mạch, 1 đầu đưa vào 2 chân dương của công tắc tổng, nhấn giữ Lên hoặc Xuống công tắc cửa tài xế trên công tắc tổng, đưa que còn lại lần lượt vào 2 chân 6,13 để xác định Lên và Xuống tương ứng

- B4: Nhả “Lock” kính, đồng hồ thang đo thông mạch, 1 đầu đưa vào 2 chân dương, giữ Lên hoặc Xuống của 1 trong 3 công tắc còn lại, đầu còn lại đưa lần lượt vào 6 chân còn lại, tìm được 2 chân thông mạch tương ứng

- B5: Thực hiện tương tự bước 4 với các công tắc còn lại

- B6: Nếu trải qua hết tất cả các bước thì công tắc tổng còn tốt

CHÚ Ý:

Ở công tắc AUTO (điều khiển kính bên tài xế) ở một số công tắc có điện trở nên khi đo thông mạch sẽ không được, lúc đó thì vặn đồng hồ sang thang đo Ôm và đo

Trang 14

c Công tắc người lái:

Công tắc người lái gồm 5 chân:

- 2 chân mô tơ (2,4);

- 2 chân mass (1,5);

- 1 chân dương (3)

Lê Trí Cường

Trang 15

- B1: Đo thông mạch được các cặp chân thông nhau 1,2 và 4,5, chân còn lại là chân 3

- B2: Giữ Lên hoặc Xuống rồi đo thông mạch chân 3 đến lần lượt 4 chân còn lại sẽ tìm được 2 chân 2 và 4 tương ứng

- B3: Nếu thông như bước 1 và 2 thì công tắc còn tốt

d Rờ le 4 chân:

- 2 chân cuộn dây (1,2)

- 2 chân tiếp điểm (3,5)

Kiểm tra rờ le:

- B1: Kích nguồn bình cho 2 chân 1,2, nghe tiếng “tách”

- B2: Đưa đồng hồ đo thông mạch 2 chân 3,5

Trang 16

- B3: Nếu thông thì rờ le còn tốt.

e Cầu chì:

- Đo thông mạch 2 chân cầu chì

5.3 Một số lỗi thường gặp:

Sau đây là các lỗi thượng gặp ở hệ thống nâng hạ kính :

 Mô tơ hỏng : Không có âm thanh phát ra và cũng không có chuyển động gì khi bấm nút lên xuống kính

 Một trong những bánh răng bị mòn thậm chí gãy dưới sức nặng của cửa kính Hoạt động lên xuống thường xuyên cũng đẩy nhanh tình trạng xuống cấp của các bánh răng

 Một trong những dây cáp bị đứt hoặc bị kẹt trong trục xoắn Thường trong trường hợp này có 1 tiếng động nhỏ phát ra khi bấm nút lên xuống kính, mô

tơ quay nhưng bị kẹt bởi dây cáp khiến cửa kính không lên hay xuống hẳn

Về mặt kỹ thuật mà nói thì có thể phân ra làm 2 trường hơp : hoặc mô tơ hỏng hoặc hệ thống cơ khí nâng/hạ bị hỏng Trong trường hợp thứ 2, có thể tự sửa

hệ thống cơ khí nhưng khả năng lớn là sẽ phải mua và thay toàn bộ hệ cơ khí mới (mô tơ thì không cần thay do vẫn hoạt động tốt)

Nhưng dù trường hợp nào đi nữa thì cũng không thể tránh khỏi việc tháo tapy cửa ô tô ra để xác định lỗi

6 Hệ thống lên kính auto – chống kẹt.

Cửa kính điện có thể tạo nên áp suất 5 atm, đủ để làm một đứa trẻ nghẹt thở hay gãy tay Tai nạn thường xảy ra khi trẻ thò đầu hay thò tay ra ngoài chơi lúc xe

đỗ và vô tình chạm vào công tắc cửa kính Nguy cơ cao nhất thường có trên những

xe trang bị công tắc nâng - hạ kính kiểu tắt/bật

Lê Trí Cường

Trang 17

Nguyên lý hoạt động:

Hệ thống nâng hạ kính tự động được điều khiển bởi bộ điều khiển điện tử, và nó liên tục giám sát vị trí kính và dòng điện cấp cho motor kính

Khi kính chưa đi hết hành trình nhưng bộ điều khiển phát hiện dòng điện qua motor tăng cao quá mức cho phép thì nó sẽ cấp lệnh ngừng motor đồng thời đảo chiều cho kính tụt xuống 1 khoảng đảm bảo an toàn

Trang 18

PHẦN 2 KẾT LUẬN CHUNG

Trong quá trình tìm hiểu và thực hiện đồ án những kiến thứ cơ bản và kiến thức thực tế của em đã được cải thiện Qua đó em đã hiểu sâu sắc hơn về hệ thống nâng hạ kính trên ô tô.

Việc nghiên cứu đồ án này giúp em biết được nhiều chi tiết chính và quan trọng trong toàn bộ hệ thống Và em cũng học được nhiều kỹ năng thiết kế mô hình, cũng như việc nối dây và các thiết bị điện nói chung và các thiết bị trong cơ cấu nâng hạ kính nói riêng.

Em xin cám ơn thầy Nguyễn Thành Sa đã hướng dẫn em trong việc hoàn chỉnh mô hình cũng như bài thuyết minh này.

Lê Trí Cường

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	1,34 MB