Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạ[r]
Trang 1PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP VỀ PHẢN ỨNG ĐỐT CHÁY, THỦY PHÂN ESTE MÔN HÓA
HỌC 12 NĂM 2021
A PHƯƠNG PHÁP GIẢI
1 Dạng bài tập đốt cháy este:
Kiến thức cần nắm vững:
- Các phương pháp xử lí số liệu trong bài tập đốt cháy
- Các phương pháp giải toán đặc trưng
+ Phương pháp bảo toàn nguyên tố
+ Phương pháp bảo toàn khối lượng
+ Phương pháp trung bình
- Một số phản ứng este quan trọng:
+ Este no, đơn chức, mạch hở k1 C H On 2n 2
2
2 2
CO H O
n n
O CO Este
3
2
- Các este có công thức dạng C Hn 2n 2 Ox (no, mạch hở, 2 chức hoặc không no, một nối đôi, mạch hở, đơn chức) khi đốt cháy:
H O CO
n n và
2 2
este CO H O.
n n n
- Este bất kì, có công thức tổng quát C H O x y z
x y z
H O CO
C H O
n
1 k
2 Dạng bài tập thủy phân Este:
- Thủy phân trong môi trường kiềm: RCOORNaOHt0 RCOONa R OH
+ Trong phản ứng thủy phân este đơn chức thì tỉ lệ
NaOH
n (hoặc KOH ) : neste 1:1
+ Phản ứng thủy phân este của phenol thì tỉ lệ là
NaOH
n (hoặc KOH) neste2 :1
+ Trong phản ứng thủy phân este đa chức thì tỉ lệ nNaOH: neste1
- Áp dụng các phương pháp giải nhanh: bảo toàn khối lượng, tăng giảm khối lượng, bảo toàn nguyên tố,
phương pháp trung bình… để giải các bài tập
B VÍ DỤ MINH HỌA
Trang 2Ví dụ 1 Đốt cháy hoàn toàn m (gam) hỗn hợp các este no, đơn chức, mạch hở rồi cho toàn bộ sản phẩm
cháy vào bình đựng dung dịch nước vôi trong dư thì thấy khối lượng của bình tăng thêm 6,2 gam Hỏi
khối lượng phần dung dịch trong bình sau phản ứng thay đổi như thế nào?
A Tăng 6,2 gam
B Giảm 6,2 gam
C Giảm 8 gam
D Giảm 3,8 gam
Hướng dẫn giải
Giả thiết cho este no, đơn chức, mạch hở nên nCO2 nH O2 x mol
bình tang CO2 H O2
6,2 44x 18x
x 0,1 mol
Vì
CaCO CO H O
dd giam CaCO3 CO2 H O2
dd giam 0,1.100 6, 2 3,8
Đáp án D
Ví dụ 2 Đốt cháy 3,2 gam một este E đơn chức, mạch hở được 3,584 lít CO2 (đktc) và 2,304 gam H2O
Nếu cho 15 gam E tác dụng với 200 ml dung dịch NaOH 1M, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được
14,3 gam chất rắn khan Vậy công thức của ancol tạo nên este trên là
A CH2 CH OH.
B CH OH.3
C CH CH OH.3 2
D CH2 CH CH OH. 2
Hướng dẫn giải
0,16 mol 0,128 mol 3,2 gam
C H O CO H O
5 8 2
x 5
x : y : 2 0,16 : 0,256 : 0,064 E : C H O
y 8
0,2 0,15
RCOONa: 0,15
NaOH : 0,05
0,15 R 67 0,05.40 14,3 R 15
Chọn đáp án D : CH2 CH CH OH. 2
Đáp án D
Trang 3Ví dụ 3 Xà phòng hóa 8,8 gam etyl axetat bằng 200 mol dung dịch NaOH 0,2M Sau khi phản ứng xảy ra
hoàn toàn, cô cạn dung dịch thu được chất rắn khan có khối lượng là
A 8,56 gam
B 8,2 gam
C 3,28 gam
D 10,4 gam
Hướng dẫn giải
Etyl axetat: CH COOC H3 2 5
3 2 5
8,8 nCH COOC H 0,1 mol
88
nNaOH0,04 mol
0
t
Khối lượng chất rắn khan: mmCH COONa3 0,04.823,28 gam
Đáp án C
Ví dụ 4: Xà phòng hóa 8,8 gam etyl axetat bằng 200 ml dung dịch NaOH 0,2M Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được bao nhiêu gam muối khan?
Hướng dẫn giải
Ta có: nCH3COOC2H5 = 5,5/88 = 0,1 (mol)
Este dư, NaOH hết
CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH (1)
Từ (1) ⇒ nCH3COONa = nNaOH = 0,04 (mol)
mCH3COONa = 0,04 82 = 3,28(gam)
Ví dụ 5: Este X được tạo thành từ etylen glicol và hai axit cacboxylic đơn chức Trong phân tử este, số nguyên tử cacbon nhiều hơn số nguyên tử oxi là 1 Khi cho m gam X tác dụng với dung dịch NaOH (dư) thì lượng NaOH đã phản ứng là 10 gam Giá trị của m là :
A 14,5
B 17,5
C 15,5
D 16,5
Hướng dẫn giải
Theo giả thiết ta cho biết X là este hai chức của etylen glicol và axit hữu cơ đơn chức; X có 4 nguyên tử O
và có 5 nguyên tử C
Vậy công thức của X là : HCOOC2H4OOCCH3
Phương trình phản ứng :
HCOOC2H4OOCCH3 + 2NaOH → HCOONa + CH3COONa + C2H4(OH)2
Trang 4Theo giả thiết và (1) ta có : nHCOOC2H4OOCCH3 = 1/2 nNaOH = 1/2 10/40 = 0,125 mol
Vậy mX = 0,125.132 = 16,5 gam
C LUYỆN TẬP
Bài 1: Để xà phòng hóa 17,4 gam một este no đơn chức cần dùng 300 ml dung dịch NaOH 0,5M tìm công thức phân tử của este đem dùng
A C6H12O2
B C5H10O2
C C4H8O2
D C6H10O2
Bài 2: Thủy phân hoàn toàn 8,8 gam este đơn chức, mạch hở X với 100 ml dung dịch KOH 1M (vừa đủ ) thu được 4,6 gam một ancol Y Xác định tên gọi của X
A CH3COOCH3
B HCOOC2H5
C CH3COOC2H5
D C2H5COOC2H5
Bài 3: E là este của một axit đơn chức và ancol đơn chức Để thủy phân hoàn toàn 6,6 gam chất E phải dùng 34,1 ml dung dịch NaOH 10% (d = 1,1 g/ml) Lượng NaOH này dùng dư 25% so với lượng NaOH phản ứng Công thức cấu tạo đúng của E là:
A CH3COOCH3
B HCOOC3H7
C CH3COOC2H5
D Cả B và C đều đúng
Bài 4: Để xà phòng hóa 17,4 gam một este no đơn chức cần dùng 300 ml dung dịch NaOH 0,5M Công thức phân tử của este là:
A C3H66O2
B C5H10O2
C C6H12O2
D C4H10O2
Bài 5: Cho axit salixylic (axit o-hiđroxibenzoic) phản ứng với anhiđrit axetic, thu được axit axetylsalixylic (o-CH3COO–C6H4–COOH) dùng làm thuốc cảm (aspirin) Để phản ứng hoàn toàn với 43,2 gam axit axetylsalixylic cần vừa đủ V lít dung dịch KOH 1M Giá trị của V là :
A 0,72 B 0,48 C 0,96 D 0,24
Bài 6: Xà phòng hoá 22,2 gam hỗn hợp gồm 2 este đồng phân, cần dùng 12 gam NaOH, thu 20,492 gam muối khan (hao hụt 6%) Trong X chắc chắn có một este với công thức và số mol tương ứng là :
A HCOOC2H5 0,2 mol B CH3COOCH3 0,2 mol
C HCOOC2H5 0,15 mol D CH3COOC2H3 0,15 mol
Bài 7: Xà phòng hoá hoàn toàn m gam lipit X bằng 200 gam dung dịch NaOH 8% sau phản ứng thu được 9,2 gam glixerol và 94,6 gam chất rắn khan Công thức cấu tạo của X là :
A (C17H35COO)3C3H5 B (C15H31COO)3C3H5
Trang 5C (C17H33COO)3C3H5 D (C17H31COO)3C3H5
Bài 8: Đun nóng 66,3 gam etyl propionat với 400 ml dung dịch NaOH 2M, cô cạn dung dịch sau phản ứng khối lượng chất rắn thu được là:
A 62,4 gam
B 59,3 gam
C 82,45 gam
D 68,4 gam
Bài 9 : Chất hữu cơ (A) mạch thẳng, có công thức phân tử C4H8O2 Cho 2,2g (A) phản ứng vừa đủ với
dung dịch NaOH, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 2,05g muối Công thức cấu tạo đúng của (A) là:
A HCOOC3H7 B C2H5COOCH3 C C3H7COOH D CH3COOC2H5
Bài 10: Xà phòng hoá 7,4g este CH3COOCH3 bằng ddNaOH Khối lượng NaOH đã dùng là:
A 4,0g B 8,0g C 16,0g D 32,0g
Bài 11 : Thủy phân hoàn toàn 1 mol este (X) (chỉ chứa chức este) cần vừa đủ 100 g dung dịch NaOH 12%
thu được 20,4g muối của axit hữu cơ và 9,2 g ancol CTPT của axit tạo nên este (biết ancol hoặc axit là
đơn chức) là:
A HCOOH B CH3COOH C C2H3COOH D C2H5COOH
Bài 12 :Làm bay hơi 5,98 gam hỗn hợp 2 este của axit axetic và 2 ancol đồng đẳng kế tiếp của ancol
metylic Nó chiếm thể tích 1,344 lit (đktc) Công thức cấu tạo của 2 este đó là:
A.HCOOC2H5 và HCOOC3H7 B.CH3COOCH3 và CH3COOC2H5
C.CH3COOC2H5 và CH3COOC3H7 D.CH3COOC3H7 và CH3COOC4H9
Bài 13 : Thuỷ phân một este trong môi trường kiềm ta được ancol etylic mà khối lượng ancol bằng 62%
khối lương phân tử este Công thức este có thể là công thức nào dưới đây?
A.HCOOCH3 B.HCOOC2H5 C.CH3COOC2H5 D.C2H5COOC2H5
Bài 14: Khi đốt cháy hoàn toàn 4,4 gam chất hữu cơ X đơn chức thu được sản phẩm cháy chỉ gồm 4,48 lit
CO2 (ở đktc) và 3,6 gam H2O Nếu cho 4,4 gam chất X tác dụng với dung dịch NaOH vừa đủ đến khi phản ứng hoàn toàn, thu được 4,8 gam muối của axit hữu cơ Y và chất hữu cơ Z Tên của X là:
A.Etyl propionat B.Metyl propionat C.isopropyl axetat D.etyl axetat
Bài 15: X là một este no đơn chức, có tỉ khối hơi so với CH4 là 5,5 Nếu đem đun 2,2 gam este X với dd
NaOH dư, thu được 2,05 gam muối Công thức cấu tạo thu gọn của X là:
A.HCOOCH2CH2CH3 B.HCOOCH(CH3)2 C.C2H5COOCH3 D.CH3COOC
2H5
Bài 16: Hai este đơn chức X và Y là đồng phân của nhau Khi hoá hơi 1,85 gam X, thu được thể tích hơi
đúng bằng thể tích của 0,7 gam N2 ( đo ở cùng điều kiện) Công thức cấu tạo thu gọn của X, Y là:
A.C2H5COOCH3 và HCOOCH(CH3)2 B.HCOOC2H5 và CH3COOCH3
C.C2H3COOC2H5 và C2H5COOC2H3 D.HCOOCH2CH2CH3 và CH3COOC2
Bài 17: Xà phòng hoá 8,8 gam etyl axetat bằng 200 ml dung dịch NaOH0,2M Sau khi phản ứng xảy ra
hoàn toàn cô cạn dung dịch thu được chất rắn khan có khối lượng là:
A.8,56 gam B.3,28 gam C.10,4 gam D.8,2 gam
Trang 6Bài 18: Cho 13,2 g este đơn chức no E tác dụng hết với 150 ml dung dịch NaOH 1M thu được 12,3 g muối Xác định E:
A.HCOOCH3 B.CH3-COOC2H5 C.HCOOC2H5 D.CH3COOCH3
Bài 19: Để xà phòng hoá hoàn toàn 2,22g hỗn hợp 2 este đồng phân X và Y cần dùng hết 30ml dung dịch
KOH 1M Khi đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp 2 este đó thì thu được khí CO2 và hơi nước có thể tích bằng
nhau và đo ở cùng điều kiện Công thức phân tử của X, Y là:
A.CH3COOCH3 và HCOOC2H5 B.C2H5COOCH3 và CH3COOC2H5
C.C3H7COOCH3 và CH3COOC3H7 D Kết quả khác
Bài 20: Để xà phòng hoá 17,4g một este no đơn chức cần dùng 300ml dung dịch NaOH 0,5M Este có
công thức phân tử là:
A.C3H6O2 B.C5H10O2 C.C4H8O2 D C6H12O2
Bài 21: X là hỗn hợp 2 este đồng phân được tạo thành từ một ancol đơn chức, mạch cacbon không phân
nhánh với axit đơn chức Tỉ khối hơi của X so với hiđro bằng 44 Công thức phân tử của X là:
A.C3H6O2 B.C4H8O2 C.C5H10O2 D.C6H12O2
Bài 22: Đun nóng 1,1g este no đơn chức M với dung dịch KOH dư, người ta thu được 1,4g muối Tỉ khối
của M so với khí CO2 là 2 M có công thức cấu tạo nào sau đây?
A.C2H5COOCH3 B.CH3COOC2H5 C.HCOOC3H7 D CH3COOC2H5
Bài 23: Đun 5,8 gam X ( n-CmH2m +1COOC2H5) với 100 ml dung dịch KOH 0,5 M thì phản ứng vừa đủ
Tên X là:
A.Etyl isobutirat B.Etyl n-butirat C.Etyl propionat D.Etyl axetat
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh tiếng
I.Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II.Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III.Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí
