Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạ[r]
Trang 1BÀI TẬP CHUYÊN ĐỀ AXIT TÁC DỤNG VỚI BAZƠ (BÀI TOÁN HỖN HỢP AXIT TÁC
DỤNG VỚI HỖN HỢP BAZƠ)
A TÓM TẮT LÝ THUYẾT
* Axit đơn: HCl, HBr, HI, HNO3 Ta có nH = nA xit
* Axit đa: H2SO4, H3PO4, H2SO3 Ta có nH = 2nA xit hoặc nH = 3nA xit
* Bazơ đơn: KOH, NaOH, LiOH Ta có nOH = 2nBaZơ
* Bazơ đa: Ba(OH)2, Ca(OH)2 Ta có nOH = 2nBaZơ
PTHH của phản ứng trung hoà: H + OH → H2O
*Lưu ý: trong một hỗn hợp mà có nhiều phản ứng xảy ra thì phản ứng trung hoà được ưu tiên xảy ra
trước
Cách làm:
Viết các PTHH xảy ra
Đặt ẩn số nếu bài toán là hỗn hợp
Lập phương trình toán học
Giải phương trình toán học, tìm ẩn
Tính toán theo yêu cầu của bài
Lưu ý:
Khi gặp dung dịch hỗn hợp các axit tác dụng với hỗn hợp các bazơ thì dùng phương pháp đặt công thức tương đương cho axit và bazơ
Đặt thể tích dung dịch cần tìm là V(lit)
Tìm V cần nhớ: nHX = nMOH
Bài tập:
Cho từ từ dung dịch H2SO4 vào dung dịch NaOH thì có các phản ứng xảy ra:
Phản ứng ưu tiên tạo ra muối trung hoà trước
H2SO4 + 2NaOH → Na2SO4 + H2O ( 1 ) Sau đó khi số mol H2SO4 = số mol NaOH thì có phản ứng
H2SO4 + NaOH → NaHSO4 + H2O ( 2 ) Hướng giải: xét tỷ lệ số mol để viết PTHH xảy ra
Đặt T = nNaOH : nH2SO4
Nếu T <= 1 thì chỉ có phản ứng (2) và có thể dư H2SO4
Nếu T >= 2 thì chỉ có phản ứng (1) và có thể dư NaOH
Nếu 1 < T < 2 thì có cả 2 phản ứng (1) và (2) ở trên
Ngược lại:
Cho từ từ dung dịch NaOH vào dung dịch H2SO4 thì có các phản ứng xảy ra:
Phản ứng ưu tiên tạo ra muối axit trước
H2SO4 + NaOH → NaHSO4 + H2O ( 1 ) !
Và sau đó NaOH dư + NaHSO4 → Na2SO4 + H2O ( 2 ) ! Hoặc dựa vào số mol H2SO4 và số mol NaOH hoặc số mol Na2SO4 và NaHSO4 tạo thành sau phản ứng
để lập các phương trình toán học và giải
Đặt ẩn x, y lần lượt là số mol của Na2SO4 và NaHSO4 tạo thành sau phản ứng
Trang 2B BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1: Để trung hoà 10ml dung dịch hỗn hợp axit gồm H2SO4 và HCl cần dùng 40ml dung dịch NaOH 0,5M Mặt khác lấy 100ml dung dịch axit đem trung hoà một lượng xút vừa đủ rồi cô cạn thì thu được 13,2g muối khan Tính nồng độ mol/l của mỗi axít trong dung dịch ban đầu
Hướng dẫn:
Đặt x, y lần lượt là nồng độ mol/lit của axit H2SO4 và axit HCl
Viết PTHH
Lập hệ phương trình:
Giải phương trình ta được:
Nồng độ của axit HCl là 0,8M và nồng độ của axit H2SO4 là 0,6M
Bài 2: Một dung dịch A chứa HCl và H2SO4 theo tỉ lệ số mol 3:1, biết 100ml dung dịch A được trung hoà bởi 50ml dung dịch NaOH có chứa 20g NaOH/lit
a/ Tính nồng độ mol của mỗi axit trong A
b/ 200ml dung dịch A phản ứng vừa đủ với bao nhiêu ml dung dịch bazơ B chứa NaOH 0,2M và Ba(OH)2 0,1M
c/ Tính tổng khối lượng muối thu được sau phản ứng giữa 2 dung dịch A và B
Hướng dẫn:
a/ Theo bài ra ta có:
nHCl : nH2SO4 = 3:1
Đặt x là số mol của H2SO4 (A1), thì 3x là số mol của HCl (A2)
Số mol NaOH có trong 1 lít dung dịch là:
nNaOH = 20 : 40 = 0,5 ( mol )
Nồng độ mol/lit của dung dịch NaOH là:
CM ( NaOH ) = 0,5 : 1 = 0,5M
Số mol NaOH đã dung trong phản ứng trung hoà là:
nNaOH = 0,05 * 0,5 = 0,025 mol
PTHH xảy ra :
HCl + NaOH → NaCl + H2O (1)
3x 3x
H2SO4 + 2NaOH → Na2SO4 + 2H2O (2)
x 2x
Từ PTHH 1 và 2 ta có : 3x + 2x = 0,025 → 5x = 0,025 → x = 0,005
Vậy nH2SO4 = x = 0,005 mol
nHCl = 3x = 3*0,005 = 0,015 mol
Nồng độ của các chất có dung dịch A là:
CM ( A1 ) = 0,005 : 0,1 = 0,05M và CM ( A2 ) = 0,015 : 0,1 = 0,15M
b/ Đặt HA là axit đại diện cho 2 axit đã cho Trong 200 ml dung dịch A có:
nHA = nHCl + 2nH2SO4 = 0,015*0,2 + 0,05*0,2*2 = 0,05 mol
Trang 3Đặt MOH là bazơ đại diện và V(lit) là thể tích của dung dịch B chứa 2 bazơ đã cho:
nMOH = nNaOH + 2nBa(OH)2 = 0,2 V + 2 * 0,1 V = 0,4 V
PTPƯ trung hoà: HA + MOH -> MA + H2O (3)
Theo PTPƯ ta có nMOH = nHA = 0,05 mol
Vậy: 0,4V = 0,05 → V = 0,125 lit = 125 ml
c/ Theo kết quả của câu b ta có:
nNaOH = 0,125 * 0,2 = 0,025 mol và nBa(OH)2 = 0,125 * 0,1 = 0,0125 mol
nHCl = 0,2 * 0,015 = 0,03 mol và nH2SO4 = 0,2 * 0,05 = 0,01 mol
Vì PƯ trên là phản ứng trung hoà nên các chất tham gia phản ứng đều tác dụng hết nên dù phản ứng
nào xảy ra trước thì khối lượng muối thu được sau cùng vẫn không thay đổi hay nó được bảo toàn
mhh muối = mSO42- + mNa + mBa + mCl = 0,01*96 + 0,025*23 + 0,0125*137 + 0,03*35,5 = 0,96 +
1,065 + 0,575 + 1,7125 = 4,3125 gam
Hoặc từ:
n NaOH = 0,125 * 0,2 = 0,025 mol → mNaOH = 0,025 * 40 = 1g
n Ba(OH)2 = 0,125 * 0,1 = 0,0125 mol → mBa (OH)= 0,0125 * 171 = 2,1375g
n HCl = 0,2 * 0,015 = 0,03 mol → mHCl = 0,03 * 36,5 = 1,095g
n H2SO4 = 0,2 * 0,05 = 0,01 mol → mH2SO4= 0,01 * 98 = 0,98g
Áp dụng đl BTKL ta có: mhh muối = mNaOH + mBa (OH)2 + mHCl + mH2SO4- mH2O
Vì số mol: nH2O = nMOH = nHA = 0,05 mol → mH2O = 0,05 *18 = 0,9g
Vậy ta có: mhh muối = 1 + 2,1375 + 1,095 + 0,98 – 0,9 = 4,3125 gam
Bài 3: Một dd A chứa HNO3 và HCl theo tỉ lệ 2 : 1 (mol)
a/ Biết rằng khi cho 200ml dd A tác dụng với 100ml dd NaOH 1M, thì lượng axit dư trong A tác dụng
vừa đủ với 50ml đ Ba(OH)2 0,2M Tính nồng độ mol/lit của mỗi axit trong dd A
b/ Nếu trộn 500ml dd A với 100ml dd B chứa NaOH 1M và Ba(OH)2 0,5M Hỏi dd thu được có tính axit hay bazơ ?
c/ Phải thêm vào dd C bao nhiêu lit dd A hoặc B để có được dd D trung hoà
Hướng dẫn
a/ CM [ HCl ] = 0,2M ; CM [ H2SO4] = 0,4M
b/ dd C có tính axit, số mol axit dư là 0,1 mol
c/ Phải thêm vào dd C với thể tích là 50 ml dd B
Bài 4: Hoà tan 8g hỗn hợp 2 hiđroxit kim loại kiềm nguyên chất thành 100ml dung dịch X
a/ 100ml dung dịch X được trung hoà vừa đủ bởi 800ml dung dịch axit axêtic CH3COOH, cho 14,72g
hỗn hợp muối Tìm tổng số mol hai hiđroxit kim loại kiềm có trong 8g hỗn hợp Tìm nồng độ mol/l của
dung dịch CH3COOH
b/ Xác định tên hai kim loại kiềm biết chúng thuộc 2 chu kì kế tiếp trong bảng tuần hoàn Tìm khối lượng từng hiđroxit trong 8g hỗn hợp
Hướng dẫn:
Gọi A, B là kí hiệu của 2 kim loại kiềm ( cũng chính là kí hiệu KLNT )
Giả sử MA < MB và R là kí hiệu chung của 2 kim loại -> MA < MR < MB
Trong 8g hỗn hợp có a mol ROH
a/ Nồng độ mol/l của CH3COOH = 0,16 : 0,8 = 0,2M
Trang 4b/ MR = 33 -> MA = 23(Na) và MB = 39(K)
mNaOH = 2,4g và mKOH = 5,6g
C LUYỆN TẬP
Bài 1: Cho 100ml dung dịch Ba(OH)2 0,1M vào 100ml dung dịch HCl 0,1M Dung dịch thu được sau phản ứng:
A Làm quỳ tím hoá xanh
B Làm quỳ tím hoá đỏ
C Phản ứng được với magiê giải phóng khí hidrô
D Không làm đổi màu quỳ tím
Bài 2: Nhỏ một giọt quỳ tím vào dung dịch KOH, dung dịch có màu xanh, nhỏ từ từ dung dịch HCl cho tới dư vào dung dịch có màu xanh trên thì:
A Màu xanh vẫn không thay đổi
B Màu xanh nhạt dần rồi mất hẳn
C Màu xanh nhạt dần, mất hẳn rồi chuyển sang màu đỏ
D Màu xanh đậm thêm dần
Bài 3: Cho 200ml dung dịch KOH 1M tác dụng với 200ml dung dịch H2SO4 1M, sau phản ứng cho thêm một mảnh Mg dư vào sản phẩm thấy thoát ra một thể tích khí H2 (đktc) là:
A 2,24 lít B 4,48 lít C 3,36 lít D 6,72 lít
Bài 4: Để trung hoà 200ml hỗn hợp chứa HCl 0,3M và H2SO4 0,1M cần dùng V (ml) dung dịch Ba(OH)2 0,2M Giá trị của V là:
A 400 ml B 350 ml C 300 ml D 250 ml
Bài 5: Cho dung dịch chứa 0,9 mol NaOH vào dung dịch có chứa a mol H3PO4 Sau phản ứng chỉ thu được muối Na3PO4 và H2O Giá trị của a là:
A 0,3 mol B 0,4 mol C 0,6 mol D 0,9 mol
Bài 6: Trung hòa 200 g dung dịch NaOH 10% bằng dung dịch HCl 3,65% Khối lượng dung dịch HCl cần dùng là:
A 200g B 300g C 400g D 500g
Bài 7: Trung hoà hoàn toàn 200ml dung dịch KOH 0,5M bằng 200g dung dịch HCl a% Nồng độ phần trăm của dung dịch ( a%) là:
A 1,825% B 3,650% C 18,25% D 36,50%
Bài 8: Cho 200ml dung dịch Ba(OH)2 0,4M vào 250ml dung dịch H2SO4 0,3M Khối lượng kết tủa thu được là:
A 17,645 g B 16,475 g C 17,475 g D 18,645 g
Bài 9: Cho 200ml dung dịch KOH 1M tác dụng với 300ml dung dịch H2SO4 1M, sau phản ứng cho thêm một mảnh Mg dư vào sản phẩm thấy thoát ra một thể tích khí H2 (đktc) là:
A 2,24 lít B 4,48 lít C 3,36 lít D 6,72 lít
Bài 10: Để trung hoà 200ml H2SO4 0,1M cần dùng V (ml) dung dịch Ba(OH)2 0,2M Giá trị của V là:
Trang 5A 400 ml B 350 ml C 300 ml D 100 ml
Bài 11: Để nhận biết dd KOH và dd Ba(OH)2 ta dùng thuốc thử là:
A Phenolphtalein
B Quỳ tím
C dd H2SO4
D.dd HCl
Bài 12: Sục 2,24 lít khí CO2 vào dung dịch chứa 0,2 mol NaOH Dung dịch thu được sau phản ứng chứa:
A NaHCO3
B Na2CO3
C Na2CO3 và NaOH
D NaHCO3 và NaOH
Bài 13: Phản ứng hoá học nào sau đây tạo ra oxit bazơ ?
A Cho dd Ca(OH)2 phản ứng với SO2
B Cho dd NaOH phản ứng với dd H2SO4
C Cho dd Cu(OH)2 phản ứng với HCl
D Nung nóng Cu(OH)2
Bài 14: Dung dịch KOH tác dụng với nhóm chất nào sau đây đều tạo thành muối và nước ?
A Ca(OH)2,CO2, CuCl2
B P2O5; H2SO4, SO3
C CO2; Na2CO3, HNO3
D Na2O; Fe(OH)3, FeCl3
Bài 15: Dung dịch Ba(OH)2không phản ứng được với:
A Dung dịch Na2CO3
B Dung dịch MgSO4
C Dung dịch CuCl2
D Dung dịch KNO3
Bài 16: NaOH có thể làm khô chất khí ẩm sau:
A CO2
B SO2
C N2
D HCl
Bài 17: Dung dịch NaOH phản ứng được với kim loại:
A Mg
B Al
C Fe
D Cu
Bài 18: Để điều chế Cu(OH)2 ng ười ta cho:
A CuO tác dụng với dung dịch HCl
B CuCl2 tác dụng với dung dịch NaOH
C CuSO4 tác dụng với dung dịch BaCl2
D CuCl2 tác dụng với dung dịch AgNO3
Trang 6Bài 19: Để điều chế dung dịch Ba(OH)2, người ta cho:
A BaO tác dụng với dung dịch HCl
B BaCl2 tác dụng với dung dịch Na2CO3
C BaO tác dụng với dung dịch H2O
D Ba(NO3)2 tác dụng với dung dịch Na2SO4
Bài 20: Để điều chế dung dịch KOH, người ta cho:
A K2CO3 tác dụng với dung dịch Ca(OH)2
B K2SO4 tác dụng với dung dịch NaOH
C K2SO3 tác dụng với dung dịch CaCl2
D K2CO3 tác dụng với dung dịch NaNO3
Bài 21: Cho 1g NaOH rắn tác dụng với dung dịch chứa 1g HNO3 Dung dịch sau phản ứng có môi
trường:
A Trung tính
B Bazơ
C Axít
D Lưỡng tính
Bài 22: Cặp chất không tồn tại trong một dung dịch (chúng xảy ra phản ứng với nhau):
A CuSO4 và KOH
B CuSO4 và NaCl
C MgCl2 và Ba(NO3)2
D AlCl3 và Mg(NO3)2
Bài 23: Cặp chất tồn tại trong một dung dịch (chúng không phản ứng với nhau):
A KOH và NaCl
B KOH và HCl
C KOH và MgCl2
D KOH và Al(OH)3
Bài 24: Dùng dung dịch KOH phân biệt được hai muối :
A NaCl và MgCl2
B NaCl và BaCl2
C Na2SO4 và Na2CO3
D NaNO3 và Li2CO3
Bài 25: Nhỏ một giọt quỳ tím vào dung dịch KOH, dung dịch có màu xanh, nhỏ từ từ dung dịch HCl cho
tới dư vào dung dịch có màu xanh trên thì:
A Màu xanh vẫn không thay đổi
B.Màu xanh nhạt dần rồi mất hẳn
C Màu xanh nhạt dần, mất hẳn rồi chuyển sang màu đỏ
D Màu xanh đậm thêm dần
Bài 26: Nhóm các khí đều không phản ứng với dung dịch KOH ở điều kiện thường:
A CO2, N2O5, H2S
B CO2, SO2, SO3
C NO2, HCl, HBr
Trang 7D CO, NO, N2O
Bài 27: Cho 100ml dung dịch Ba(OH)2 0,1M vào 100ml dung dịch HCl 0,1M Dung dịch thu được sau
phản ứng:
A Làm quỳ tím hoá xanh
B Làm quỳ tím hoá đỏ
C Phản ứng được với magiê giải phóng khí hidrô
D Không làm đổi màu quỳ tím
Bài 28: Dẫn 1,68 lít khí CO2 (đktc) vào x g dung dịch KOH 5,6% Để thu được muối KHCO3 duy nhất
thì x có giá trị là:
A 75g
B 150g
C 225g
D 300 g
Bài 29: Dùng 400ml dung dịch Ba(OH)2 0,1M hấp thụ hoàn toàn V lít khí SO2 (đktc) Sau phản ứng thu được muối BaSO3 không tan Giá trị bằng số của V là:
A 0,896 lít
B 0,448 lít
C 8,960 lít
D 4,480 lít
Bài 30: Nhiệt phân hoàn toàn 19,6g Cu(OH)2 thu được một chất rắn màu đen, dùng khí H2 dư khử chất
rắn màu đen đó thu được một chất rắn màu đỏ có khối lượng là:
A 6,4 g
B 9,6 g
C 12,8 g
D 16 g
Trang 8Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm,
giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
I.Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh
Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II.Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III.Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí
