THAM KHẢO 4 bộ ôn THI, dạy THÊM 9

Câu này giới thiệu tác giả 2 Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông đã để lại nhiều tác phẩm nổi tiếng Câu này giới thiệu thật ngắn gọn, đơn giản sự nghiệp văn chương 3 Bài thơ” nói vói

Lấy trọn bộ (1 bộ hoặc cả 4 bộ) được tặng 400 đề thi vào 10

100 bài văn nghị luận XH hoàn chỉnh (sưu tầm) Nguyễn Văn Thọ , ĐT, Zalo : 0833703100

Cam kết khi lấy không chia sẻ dưới mọi hình thức và mục đích, mỗi người mua sẽ được đánh dấu bằng một mã số để khi TL bị phát tán còn

biết nguồn gốc…

Đây là một phần tham khảo, Nếu phù hợp với phương pháp của mình

thì quý thầy cô có thể lấy trọn bộ.

BỘ SỐ 1 CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC.

MÔ TÍP, CẤU TRÚC BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

1 Mở bài theo cấu trúc 3 gạch đầu dòng ( Mở bài trực tiếp)

- Giới thiệu tác giả + sự nghiệp sáng tác: Những tác giả các em được học đều nổitiếng nên cứ giới thiệu na ná như nhau Chỉ thay nhà thơ bằng nhà văn…

- Giới thiệu tác phẩm: Những tác phẩm các em được học đều là những tác phẩmthành công và đặc sắc nên cũng giới thiệu na ná như nhau

- Giới thiệu nội dung cần nghị luận: Thì các em nói dung khái quát nhất của tácphẩm, của nhân vật… Cái này có trong ghi nhớ hoặc phải biết Thế là xong

Lưu ý: chớ nhầm lần khi đề yêu cầu nghị luận 1 đoạn thơ sẽ mở bài khác nghị luận 1bài thơ (khác ở câu cuối giới thiệu vấn đề cần nghị luận thôi)

2 Phần thân bài: Cũng theo cấu trúc 3 gạch đầu dòng

- Nêu luận điểm

- Nêu dẫn chứng

- Đánh giá, nhận xét về nội dung và nghệ thuật

3 Kết bài cũng theo mô típ 3 gạch đầu dòng.

- Tổng kết về nghệ thuật

- Tổng kết về nội dung

- Viết vài dòng cảm nghĩ, lời cảm ơn tác giả hoặc cảm xúc cho mượt mà

- Dẫn một vài câu thơ gần gũi thì sẽ hay hơn

4 Trình bày đoạn văn

Nhất định trong bài văn phải có luận điểm và đoạn văn phải trình bày theo cách diễn dịch hoặc Tổng - phân - Hợp (không nên trình bày theo cách quy nạp hoặc song hành)

5 ( Mở bài gián tiếp)

Trên là cách mở bài trực tiếp, ưu điểm của cách mở bài này là dễ, nhanh, ai cũng làmđược và 100% không thể sai Tuy nhiên mở bài này có nhược điểm là không gây ấn

tượng vì thế lựa chọn cách mở bài gián tiếp sẽ hấp dẫn hơn Mở bài gián tiếp cũng có

2 cách cho 2 đối tượng: Học sinh đại trà và HS giỏi (ở đây, mình chỉ hướng dẫn cáchdùng cho HS đại trà Nội dung cụ thể nằm trong tài liệu khi lấy trọn bộ)

6 Tài liệu của mình áp dụng triệt để theo ghi nhớ sách giáo khoa trang 63 và 78 cho nên bất kì ai dù là học sinh hay giáo viên đều “đọc là hiểu, dạy là đỗ”

Bộ tài liệu, đề SHG của chia sẻ để phục vụ nâng cao chất lượng cho học sinh của bạn Vì thế mình không phân quyền cho mục đích thương mại dưới mọi hình thức Khi mình chia sẻ tài liệu dĩ nhiên là mình có nhiều cách bảo vệ tài liệu của mình Để tránh mọi phiền phức, khiếu nại rất mong các bạn tôn trọng.

Chúng ta hãy là những người bạn để chia sẻ và kết nối thay vì những cuộc chiến tranh trên mạng để rồi ai cũng sẽ trở thành người nổi tiếng bạn nhé.

1 Hướng dẫn cách viết mở bài đơn giản nhưng đúng

Y Phương là một trong những nhà thơ xuất sắc của nền văn học Việt Nam hiện đại.Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông đã để lại nhiều tác phẩm nổi tiếng Bài thơ” nóivói con” viết năm 1980 là một trong những tác phẩm thành công nhất của ông Bài thơ làlời nhắc nhỡ, dặn dò của người cha với con về tình cảm gia đình, về truyền thống quêhương và vẻ đẹp của người đồng mình (Nên lựa chọn cách mở bài đúng mà đơn giản, theo cấu trúc)

DIỄN GIẢI MỞ BÀI

1 Y Phương là một trong những nhà thơ xuất sắc của nền văn học Việt Nam hiện đại

(Câu này giới thiệu tác giả)

2 Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông đã để lại nhiều tác phẩm nổi tiếng (Câu này giới thiệu thật ngắn gọn, đơn giản sự nghiệp văn chương )

3 Bài thơ” nói vói con” viết năm 1980 là một trong những tác phẩm thành công nhất

của ông (Câu này giới thiệu nội dung nghị luận)

4 Bài thơ là lời nhắc nhỡ, dặn dò của người cha với con về tình cảm gia đình, về truyềnthống quê hương và vẻ đẹp của người đồng mình (Nên lựa chọn cách mở bài đúng

mà đơn giản, theo cấu trúc)

5 Nếu phân tích 1 đoạn thơ thì phải thêm câu giới thiệu đoạn thơ đó nữa

6 Ví dụ ta thêm: Điều đó được thể hiện một cách chân thực và sâu sắc qua khổ t hơ

thứ

GHI NHỚ SGK Cach làm bài văn nghị luận về đoạn thơ , bài thơ trang 78

Cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích theo lí thuyết

SGK trang 63

Bài vận dụng theo ghi nhớ

BÀI THƠ ĐỒNG CHÍ

Chính Hữu là một trong những nhà thơ trưởng thành trong hai cuộc khángchiến chống Pháp, Mỹ Sự nghiệp sáng tác của ông không thật sự đồ sộ nhưng cónhững tác phẩm làm lay động trái tim bao bạn đọc “Đồng chí” được viết vào năm

1948 rút trong tập "Đầu súng trăng treo" là một trong những bài thơ như thế Bài thơ

đã thể hiện thành công hình ảnh người lính trong cuộc kháng chiến chống Pháp với

" Anh" và "tôi" được tác giả đặt ở hai câu thơ tạo ra một sự sóng đôi trong cấu trúc

với những lời thơ mộc mạc chân tình như chính hoàn cảnh xuất thân của họ (nghệ thuật) Anh ra đi từ vùng "nước mặn đồng chua" còn tôi vào lính từ một vùng "đất

cày lên sỏi đá" Đó là những mảnh đất bạc màu, nhiễm mặn cằn cỗi, khô cằn Ở họđều giống nhau ở cái nghèo khó, vất vã, giống nhau ở cái chất nông dân chất phác.Anh và tôi từ xa xôi thành gần gũi, từ lạ trở thành thân quen Và cũng từ đây họ trở

thành "đồng đội" và "tri kỉ" của nhau Cách sử dụng hai thành ngữ rất sáng tạo

khiến câu thơ trở nên giàu tính gợi cảm và sức khái quát cao

Luận điểm 2 : Tình đồng chí không những bắt nguồn từ cảnh ngộ mà hơn thế nữa, tình đồng chí còn được hình thành từ cùng chung nhiệm vụ, chung lí tưởng, sát cánh bên nhau trong hàng ngũ chiến đấu

Súng bên súng đầu sát bên đầuĐêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ

Đồng chí

phân tích nghệ thuật  Hai hình ảnh hoán dụ "súng" và "đầu" được tác giả đặt gần

nhau khẳng định sự thống nhất trong lí trí và tình cảm của người chiến sĩ "Súng"biểu tượng cho chiến tranh, cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, "đầu" biểu tượng cho lí trí

và tình cảm Từ cái khó khăn, thiếu thốn khiến cho người lính hiểu và cảm thông chonhau hơn và chính điều đó đã khiến họ trở thành "tri kỉ" Thật cảm động biết bao khiđọc câu thơ "đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ" Trình bày suy nghĩ  Sự nghiệp

giải phóng dân tộc đã xoá bỏ mọi khoảng cách xa lạ về không gian nơi sinh sống củamỗi người "Súng bên súng" là chung chiến đấu, "đầu sát bên đầu" không chỉ là gầnnhau về không gian mà còn chung nhau ý nghĩ, ý chí và lí tưởng" Đến khi đắp

“chung chăn” trong đêm giá rét thì họ đã thực sự là anh em một nhà Nhà thơ Tố Hữucũng từng viết: "Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng" là để thể hiện tình kháng chiếngắn bó, bền chặt Để nói về sự gần gũi, sẻ chia, về cái thân tình ấm áp không gì hơn làhình ảnh đắp chăn chung Như thế, tình đồng chí đã bắt nguồn từ cơ sở một tình tri kỉsâu sắc, từ những cái chung giữa "anh" và "tôi" Phân tích từ ngữ Tri kỉ là hiểu bạnnhư hiểu mình, sẵn sàng chia ngọt sẻ bùi, đắng cay với bạn Cái hay ở câu thơ “Đêmrét chung chăn thành đôi tri kỉ” chính là cách dùng từ “đôi” mà không dùng từ “hai”?Đôi là gắn bó chặt chẽ với nhau, không tách rời nhau như đôi dép, đôi đũa vậy: “Sốphận chiếc này phụ thuộc chiếc kia” Đó là cách độc đáo trong cách dùng từ của nhàthơ Cho nên cách nói “đôi bạn” sẽ khác với “hai người bạn” là như thế

phân tích nghệ thuật, giọng thơ  Câu thơ thứ 7 chỉ có hai tiếng “Đồng chí” nhưng

âm điệu lạ lùng đã tạo nên một nốt nhạc trầm ấm, thân thương trong lòng người đọc.Trong muôn vàn nốt nhạc của tình cảm con người phải chăng tình đồng chí là cáicung bậc cao đẹp nhất, lí tưởng nhất? Nhịp thở của bài thơ như nhẹ nhàng hơn, hơithở của bài thơ cũng như mảnh mai hơn Dường như Chính Hữu đã thổi vào linh hồncủa bài thơ tình đồng chí keo sơn, gắn bó và một âm vang bất diệt làm cho bài thơ

mãi trở thành một phần đẹp nhất trong thơ Chính Hữu Bình  Hai tiếng "đồng chí"

được tác giả cố ý tách thành một câu thơ như một dụng ý nghệ thuật vừa tạo ra sự hàihoà, cân đối của bài thơ vừa tạo ra ra điểm nhấn như khẳng định sự thiêng liêng caođẹp của tình cảm đồng chí, đồng đội

Luận điểm 3: Những câu thơ tiếp theo là những biểu hiện cao đẹp của tình đồng chí và đồng đội Trước hết là sự thấu hiểu tâm tư, hoàn cảnh của nhau

Ruộng nương anh gửi bạn thân càyGian nhà không mặc kệ giáo lung layGiếng nước gốc đa nhớ người ra lính

Nhận xét, đánh giá  Hình ảnh ruộng nương, gian nhà, giếng nước, gốc đa

hiện lên thật bình dị mà gần gũi biết bao Đó là những hình ảnh rất thân quen củanhững người nông dân Ruộng vườn và căn nhà lung lay trước gió đang chờ đợinhững bàn tay của người chồng, người cha sửa chữa thế nhưng người lính vẫn tạmgác lại tất cả lo toan nơi quê nhà để ra trận Người lính ở đây đã hi sinh tất cả những

gì là riêng tư để đi làm nhiệm vụ thiêng liêng và cao cả hơn Họ đã đặt lợi ích dân tộclên trên lợi ích gia đình Họ ra đi mang theo trên vai mình cả trọng trách của cả Tổquốc Phân tích từ ngữ  Từ "mặc kệ" thể hiện thái độ dứt khoát, quyết tâm Cóngười cho rằng người lính ở đây thật vô tình vì còn có gì sâu nặng hơn gia đình quêhương vậy mà họ không chút bận tâm khi ra đi Nhưng đó mới là cái làm nên sự caođẹp không gì sánh nổi trong tình cảm của người lính Người lính ý thức được rằng khinước mất, nhà tan thì ruộng nương hay nhà hay gia đình cửa cũng không thể giữ đượcdẫu biết rằng đối với họ đó là tài sản quý giá nhất Chúng ta càng phải cảm động vàcảm thông cho những mất mát và thiệt thòi cho họ phân tích nghệ thuật, biện pháp

tu từ  Hình ảnh nhân hoá "giếng nươc gốc đa" khiến ta nghĩ đến những người

thân, làng xóm đang ngóng trông họ trở về trong khúc đã khải hoàn ca chiến thắng.Giếng nước gốc đa kia nhớ người ra lính hay chính tấm lòng người ra lính khôngnguôi nhớ quê hương và đã tạo cho giếng nước gốc đa một tâm hồn? Quả thực giữangười chiến sĩ và quê hương anh đã có một mối giao cảm vô cùng sâu sắc đậm đà

Bình  Tác giả đã gợi nên hai tâm tình như đang soi rọi vào nhau đến tận cùng Ba

câu thơ với hình ảnh: ruộng nương, gian nhà, giếng nước, gốc đa, hình ảnh nào cũngthân thương, cũng ăm ắp một tình quê, một nỗi nhớ thương vơi đầy

Các anh còn chia sẻ với nhau trong thiếu thốn và bệnh tật

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnhSốt run người vầng trán ướt mồ hôi

áo anh rách vaiQuần tôi có vài mảnh vá

Chân không giày

Lại là những câu thơ rất chân thật về hoàn cảnh của anh bộ đội Cụ Hồ trong nhữngnăm đầu cuộc kháng chiến chông Pháp Bình luận  Người lính không chỉ thiếu ăn,

thiếu mặc và hơn hết là họ luôn phải đối mặt với những cơn bệnh sốt rét khủng khiếp

vì những đêm dài hành quân trong rừng Trường Sơn Chắc hẳn chúng ta không aiquên những câu thơ của Quang Dũng đã viết về người lính trong cuộc kháng chiếnchống Mỹ (Câu liên hệ)

Tây Tiến đoàn binh không mọc tócQuân xanh màu lá giữ oai hùm

Đó là những người lính bị bệnh sốt rét đến mức tóc rụng hết nhưng không vì thế mà

họ nhụt chí, yếu đuối ngược lại ở họ vẫn giữ được khí phách oai hùng, kiên cườngđạp lên mọi chông gai thử thách để chiến thắng mọi khó khăn, mọi kẻ thù So sánh,

liên hệ  Nếu như Quang Dũng nói đến sốt rét để tô đậm vẻ đẹp bi tráng của những

người chiến sĩ thì Chính Hữu nói về cái ác nghiệt của sốt rét là để nói về tình đồngđội, đồng chí trong gian khổ, là sự thấu hiểu, cảm thông giữa những người lính.Trong bất cứ sự gian khổ nào cũng thấy họ sát cánh bên nhau, san sẻ cho nhau: "Anhvới tôi biết ", "áo anh - Quần tôi ", "tay nắm lấy bàn tay" Bình luận  Cái

"Miệng cười buốt giá" kia là cái cười lạc quan ngay cả trong gian khổ để vượt lêngian khổ, cười trong buốt giá để lòng ấm lên, cũng là cái cười đầy cảm thông giữanhững người đồng đội Giá buốt mà không lạnh lẽo cũng là vì thế Nhận xét, đánh

giá  Đọc những câu thơ này ta vừa không khỏi chạnh lòng khi thấu hiểu những gian

nan, vất vả khi thế hệ cha ông đã từng tãi qua và dâng trào một niềm khâm phục ý chí

và bản lĩnh vững vàng của những người dân vệ quốc Người lính càng chịu đựngnhiều gian khổ thì tình đồng chí, đồng đội càng gắn bó hơn càng bền chặt hơn

Và biểu hiện cao nhất, đẹp nhất của tình đồng chí là các anh luôn sát cánh bên nhau trong mọi hoàn cảnh Tình cảm của họ vẫn bền chặt không gì tách rời

"Thương nhau tay nắm lấy bàn tay" Đó là cái nắm tay truyền cho nhau sức mạnh

để chiến đấu, truyền cho nhau tình yêu thương và sự cổ vũ, động viên Cái nắm taytuy âm thầm, lặng lẽ trong đêm sương giá buốt nhưng hơi ấm của nó có sức lan toảđến tận trái tim, thấm cả vào lòng người Hơi ấm đó đủ để xoá tan đi cái nhợt nhạt,lạnh cóng của đêm sương, để sưởi ấm tình đồng chí Nhà thơ đã phát hiện ra sứcmạnh tinh thần ẩn sâu trong trái tim người lính Đó là cùng nhau đối mặt với quân thù

“đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới” Nhận xét, đánh giá về nghệ thuật người đọc

nhận thấy các hình ảnh thơ, ngôn từ thật giản dị nhưng lại có sức truyền cảm rất lớn

Kết luận: (tổng kết, đáng giá về nghệ thuật và nội dung) Bằng những hình

ảnh chân thực, ngôn ngữ cô đúc, giản dị, hình ảnh sóng đôi… Chính Hữu đã tái hiệnlại một quá khứ chiến tranh đầy gian khổ mà hào hùng, khó khăn thiếu thốn mà gắn

bó keo sơn của những người lính Cụ Hồ trong những năm đầu kháng chiến chốngPháp Họ là của những con người sống và chiến đấu vì khát vọng hạnh phúc, tự do.Mỗi lần đọc lại bài thơ đồng chí, trong em lại vang lên khúc quân hành

“Quân đi điệp điệp trùng trùng Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan Dân công đỏ đuốc từng đoàn Bước chân nát đá muôn tàn lửa bay.”

(“Việt Bắc” – Tố Hữu)

GHI NHỚ SGK Cach làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện, đoạn rích, nhân vật trang 63

Cảm nhận về nhận vật bé Thu trong truyện ngắn "chiếc lược ngà"của Nguyễn

Quang Sáng

Mở bài

Nguyễn Quang Sáng là một nhà văn trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ (hoặc Nguyễn Quang Sáng là mộ trong những nhà văn nổi tiếng của nền văn học Việt Nam hiện đại) Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông đã để lại một số tác phẩm tiêu biểu, làm lay động trái tim bạn đọc bao thế hệ Chiếc lược ngà được viết năm 1966 là một trong những tác phẩm đặc sắc nhất của ông Tác phẩm đã thể hiện thành công ( Đề yêu cầu nghị luận nhân vật bé Thu thì ta giới thiệu bé Thu, yêu cầu Ông Sau thì ta giới thiệu ông Sáu, yêu cầu 1 đoạn văn nào

đó thì giới thiệu nội dung đoạn văn đó )

Luận điểm 1: Trước hết, ta thấy Thu là là cô bé hồn nhiên, ngây thơ và có

cá tính mạnh mẽ Nguyễn Quang Sáng thật tài tình khi đặt nhân vật vào một tình

huống gay cấn Đó là cái lần đầu tiên sau tám năm xa cách, ông Sáu trở về thăm quê

hương và gia đình Thuyền chưa cập bờ nhưng ông Sáu đã vội bước xuống để được

ôm con vào lòng Khi ông Sáu vừa bước xuống thuyền, ông vừa gọi “Thu, ba đây con vừa dang tay định ôm chầm lấy con” thì bé Thu giật mình, tròn mắt ngơ ngác…và kêu thét lên Cảm nhận  Chứng kiến cảnh đó mới thấy hết được sự đaukhổ thất vọng của một người cha khi đứa con không nhận mình Chưa dừng lại ở đó,đọc tiếp câu truyện ta lại càng thấy bé Thu bộc lộ sự cứng cỏi và hồn nhiên, ngây thơcủa mình Trong suốt ba ngày ở nhà với con, ông Sáu không hề đi đâu xa và làm mọiđiều để bé Thu nhận ra mình là ba nhưng tiếng gọi ba vẫn không được cất lên từ con

bé Ngược lại khoảng cách cha - con ngày càng được tạo ra xa hơn Có những lúcThu rơi vào tình huống khó xử mà tưởng chừng như bất khả kháng để buộc em phảicất tiếng gọi “ba” đó là lúc nồi cơm sôi, vì nó quá to nên em không thể tự chắt nướcđược Cảm nhận  đọc đến đây, ai cũng nghĩ thế nào Thu cũng phải gọi tiếng “ba”thôi nhưng người đọc bất ngờ khi tiếng “ba” vẫn không được cất lên từ miệng đứa béthơ ngây Em nhìn ông Sáu như muốn nhờ cậy nhưng lại gọi bằng những câu trốngkhông “cơm sôi rồi… chắt nước giùm cái”…rồi đến giờ ăn em mời ông Sáu theokiểu “vào ăn cơm” “con nói rồi mà người ta không vô” Bình luận  Hai tiếng

“người ta” nghe vừa xót xa đau đớn, còn gì đau đớn hơn một người cha luôn giànhhết tình yêu thương cho con mà bị chính đứa con ấy từ chối…và khoảng cách cha conđược đẩy ra xa nhất khi trong bữa cơm, ông Sáu gắp trứng cho em thì em hất tung cái

trứng ra khỏi chén và bỏ chạy về bà ngoại Cảm nhận  Nhiều người cho rằng, em

hư, ương bướng và cố chấp Nhưng càng đọc, càng tìm hiểu tác phẩm chúng ta lạicàng thấy những hành động của em là hoàn toàn có thể thông cảm vì nó xuất phát từmột nguyên nhân sâu xa – tình yêu ba sâu sắc

Từ ngày ông Sáu đi xa, Thu mới một tuổi và em chỉ được nhìn cha qua tấmảnh chụp chung với mẹ, còn người đang đứng trước mặt em và tự nhận là cha kia lại

có một vết thẹo dài trên má nên em có quyền nghi ngờ cũng không có gì là lạ Đặc

biệt với một em bé tám tuổi thì điều đó càng dễ hiểu hơn Cảm nhận  Đến đây,người đọc vừa thương bé Thu sớm phải sống thiếu tình cảm của cha vừa thông cảmcho em vừa đau xót trước những thiệt thòi, mất mát do chiến tranh gây ra Có ngườicho rằng tác giả xây dựng tính cách bé Thu như thế là hơi thái quá Nhưng không,chính thái độ ngang ngạnh đó lại biểu hiện một tình yêu ba vô cùng cao đẹp đến mứchồn nhiên vô tư Cái hồn nhiên, ngây thơ của em chính là ở đó Em chỉ nhận ba khibiết chắc chắn đó là ba của mình mà không một chút nghi ngờ Hành động của béThu đáng thương chứ không đáng giận, đáng yêu chứ không đáng trách vì nó xuấtphát từ lòng yêu ba sâu sắc Đánh giá về nghệ thuật  Rõ ràng nhà văn kể về chuyện

bé Thu mà ta nghe như chính chuyện con gái mình, ta thấy mình như người trongcuộc Nếu không phải là người am hiểu và nắm bắt được tâm lí trẻ em thì có lẽ nhàvăn Nguyễn Quang Sáng khó có thể miêu tả một cách tinh tế và sâu sắc đến như thế

Cảm xúc  Đọc văn Nguyễn Quang Sáng ta không thấy khói lửa của chiến tranh như

trong truyện những ngôi sao xa xôi của nữ nhà văn Lê Minh Khuê, ta cũng khôngthấy bom giật bom rung như trong thơ Phạm Tiến Duật nhưng người đọc lại có cảmxúc nghẹn ngào, xót xa, đau đớn đến thắt ruột

Luận điểm 2: Không chỉ là một em bé hồn nhiên ngây thơ, Thu còn là người có tình yêu cha mãng liệt, sâu sắc và chân thật Sau cái đêm ở bà ngoại về,

tâm trạng của em hoàn toàn khác hẳn Em không ương ngạnh như trước mà "vẽ mặt

nó có cái gì hơi khác "đôi mắt nó như to hơn, cái nhìn của nó không ngơ ngác, không lạ lùng, nó nhìn với vẽ nghĩ ngợi sâu xa…" Nhận xét, đánh giá  Điều đócho thấy trong tâm hồn đứa trẻ nhạy cảm như Thu đã có ý thức về cảm giác chia li,giây phút này em thèm biểu lộ tình yêu với ba hơn hết, nhưng sự ân hận về những gì

mình đã làm cho ba buồn khiến em không dám bày tỏ Câu nói "thôi ba đi nghe con" đã khiến cho em không kiềm chế được cảm xúc Tình cảm cha con bấy lâu nay bổng trỗi dậy, nó thét lên "ba ba…không cho ba đi nữa" và dang tay ôm chặt lấy

ba nó rồi hôn lên tóc, hôn lên cổ …và hôn lên cả vết thẹo dài trên má ba nó bình

luận Nhận xét, đánh giá  Tiếng gọi thân thương ấy đứa trẻ nào cũng gọi đến thànhquen nhưng với cha con Thu là nỗi khát khao của 8 năm trời xa cách nhớ thương Đó

là tiếng gọi của trái tim, của tình yêu trong lòng đứa bé 8 tuổi mong chờ giây phútgặp ba Tiếng gọi ba ấy em đã chờ đời suốt 2920 ngày đằng đẵng và đó là sự thiệtthòi, mất mát lớn cho một tâm hồn non dại Thì ra sau cái đêm ở bà ngoại về, Thu đãđược bà ngoại giải thích cái vết thẹo trên mặt ba nó là do thằng Tây bắn bị thương

Bé Thu nghe lời bà nó kể, nó nằm im lăn lộn và thở dài như người lớn Nêu suy nghĩ

 Dường như em đã nhận ra lỗi lầm và ân hận vì đã có thái độ không đúng với ba.Thì ra bé Thu cương quyết không nhận cha cũng xuất phát từ lòng yêu cha mà thôi,

nó đâu biết rằng người ba đang đứng trước mặt nó cũng chính là người ba trong bứcảnh chụp chung với nó và ta càng cảm thông và tha thứ cho em Nhận xét, đánh giá

 hai thái độ hoàn toàn đối lập nhau nhưng đều thông nhất với nhau về tình cảm Đó

là tình yêu ba mãnh liệt trong lòng cô bé Dù cách biểu hiện tình yêu ấy thật khácnhau trong hai hoàn cảnh, nhưng nó vẫn xuất phát từ một cội nguồn trong trái tim đứatrẻ luôn khao khát tình cha. Cảm nhận  Hình ảnh bé Thu chạy xô tới, nhanh như một con sóc, hét lên, hai tay nó siết chặt lấy cổ ba rồi “dang cả hai chân câu chặt lấy ba nó…” Nhận xét, đánh giá  mới thấy hết khả năng miêu tả tâm lí nhân vậtđặc sắc của nhà văn Dường như Nguyễn Quang Sáng đã hóa thân vào một đứa trẻ 8tuổi để miêu tả những diễn biến tâm lí tinh tế đang diễn ra trong lòng Bé Thu phải

xúc động lắm, sung sướng lắm thì cái “làn tóc tơ sau ót nó như dụng đứng lên”, đánh giá  một lần nữa người đọc cảm phục trước tài năng của Nguyễn Quang trongmiêu tả và quan sát tỉ mỉ của mình Nó “hôn lên tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn lên cả vếtthẹo dài bên má ba nó” những cái hôn thắm thiết đó càng làm cho ông Sáu cảm độngđến rơi nước mắt, dường như em muốn bù đắp cho 8 năm trời thiếu ba, cái hôn ấynhư một lời xin lỗi vì đã làm ba buồn Cách bộc lộ tình cảm thật mãnh liệt, hối hả,cuống quýt ấy chỉ có thể có được ở một em bé 8 tuổi mà thôi Nhìn cảnh cha con ôngchia tay, chắc chắn mọi người sẽ không khỏi xúc động rơi nước mắt Vậy mà ngờđâu cái lần chia tay ấy, anh Sáu mãi mãi đi xa, bé Thu mãi mãi không gặp người chathân yêu của mình nữa Cảm nhận  Có lẽ sau ngày chia tay với ba, em vẫn ngàyđêm chờ tin ba, ngày đêm mong ba trở về, vẫn sáng ra trước hiên nhà nhìn về phía xaxăm – nơi mà em vẫn nghĩ sẽ có ba ở đó

Tuy chỉ được đọc một đoạn trích nhưng truyện đã mang đến cho người đọcmột chân trời cảm xúc, một cái nhìn mới về cuộc sống và tình cảm cha con tronghoàn cảnh chiến tranh Có lẽ các bạn đã được học rất nhiều tác phẩm viết về tình phụ

tử như: “ nói với con” “ lão hạc”…nhưng tôi tin rằng bạn sẽ có được những cảm nhận

sâu sắc khi đọc “chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng Ông không chỉ thành côngtrong cách xây dựng tình huống truyện độc đáo, bất ngờ, lựa chọn ngôi kể phù hợp,

sử dụng ngôn ngữ đối thoại… mà còn rất thành công trong cách miêu tả tâm lí nhânvật, nhất là nhân vật trẻ em

Bình luận, suy nghĩ  “chiếc lược ngà” không chỉ là câu chuyện về tình phụ tử

trong hoàn cảnh chiến tranh, qua đó Nguyễn Quang Sáng còn gián tiếp tố cáo, lên

án chiến tranh (luận điểm 3) Chính chiến tranh là nguyên nhân dẫn đến tất cả…

Chính chiến tranh đã khiến cho cha con bé Thu xa cách, cũng chính nó gay ra vếtthẹo trên má của ông Sáu và rồi chiến tranh đã cướp đi vĩnh viễn người cha thân yêucủa bé Thu mà bây lâu em vẫn tôn thờ và kính trọng Nhưng chiến tranh có thể tànphá xóm làng, nhà cửa và gây chết chóc đau thương nhưng nó không thể chia cắtđược tình cha con ngược lại nó càng làm cho tình cảm ấy trở nên thiêng liêng và bềnchặt hơn Tình phụ tử thiêng liêng mãi không chết, nó mãi mãi trường tồn với thờigian Nguyễn Quang Sáng đồng thời thể hiện niềm cảm thông, chia sẽ trước nhữngmất mát, đau thương do chiến tranh gây ra Xin được cảm ơn nhà văn đã cho chúngtôi – những người sống được may mắn sống trong hoà bình hiểu thêm về sự tàn khốc

và mất mát đau thương do chiến tranh gây ra Và chúng ta phải sống cho xứng đángvới những người đã ngã xuống vì hoà bình, hạnh phúc cho hôm nay

Bằng cách kể chuyện tự nhiên, cách xây dựng tình huống truyện độc đáo, cáchmiêu tả tâm lí nhân vật Nguyễn Qung Sáng đã xây dựng thành công một tượng đàibất tử về tình cha con Đã nửa thế kỉ trôi qua nhưng Chiếc lược ngà vẫn còn làm thaothức trái tim bao bạn đọc cảm động về tình phụ tử

Vẻ đẹp nhân vật Vũ Nương trong “Chuyện người con gái Nam Xương”

GỢI Ý LÀM BÀI

Nguyễn Dữ là một trong những nhà văn xuất sắc của nền văn học VN thế kỉXVI, sự nghiệp văn chương của ông không thật sự đồ sộ nhưng có những tác phẩmlay động trái tim bao bạn đọc Chuyện người con gái Nam Xương rút trong tập truyệnTruyền kì mạn lục là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của ông Tác phẩm đãthể hiện thành công nhân vật Vũ Nương- một người phụ nữ có phẩm chất tốt đẹpnhưng lại phải chịu số phận bất hạnh (mở bài theo cách đơn giản nhất mà đúng yêucầu)

A Phẩm chất tốt đẹp

+ Luận điểm 1: Trước hết, Vũ Nương là người phụ nữ có nhan sắc, đức hạnh và hết lòng yêu thương thuỷ chung với chồng Mở đầu trang truyện, tác giả đã giới

thiệu Vũ Nương là người phụ nữ "thuỳ mị, nết na lại thêm tư dung tốt đẹp" Mặc dù

là con nhà nghèo lấy chồng nhà giàu lại đa nghi, ít học nhưng do hiền dịu, nết na,

khéo cư xử nàng đã san bằng được khoảng cách về môn đăng hộ đối, một quan niệm nặng nề của lễ giáo phong kiến và giữ được không khí trong gia đình luôn yên ấm, hạnh phúc thế nhưng hạnh phúc êm ấm tưởng bền lâu, không ngờ đất nước xảy ra

binh biến, Trương Sinh phải đầu quân ra trận ở biên ải xa xôi trong buổi tiễn đưa

nàng rót chén rượu đầy tiễn chồng bằng những lời lẽ dịu dàng, tha thiết và cảm động:

Dẫn chứng "Chàng đi chuyến này, thiếp chẳng dám đeo được ấn phong hầu, mặc

áo gấm trở về quê cũ, chỉ mong ngày về mang theo được hai chữ bình yên, thế là đủrồi" Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Ước mong của nàng thật bình dị, lời lẽ dịu dàng ấy, chứng tỏ nàng luôn coi trọng hạnh phúc gia đình mà xem thường mọi công

danh phú quý Đằng sau niềm khao khát, ước mơ ấy là cả một tấm lòng yêu thương

chân thành, đằm thắm vượt ra ngoài cả sự cám dỗ của vật chất đời thường và vinh hoa phú quý Vinh hoa phú quý cõ lẽ là niềm khao khát của nhiều người nhưng với

Vũ Nương, hạnh phúc gia đình mới là trên hết " Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Chưa hết, trong câu nói của nàng còn thể hiện sự cảm thông, lo lắng trước những nỗi vất vả gian lao và an nguy mà chồng sẽ phải đối mặt : Dẫn chứng “chỉ e việc

quân khó liệu, thế giặc khôn lường…nhìn trăng soi thành cũ lại sửa soạn áo rét trongliễu rũ bãi hoang lại thổn thức tâm tình…’  Qua lời nói dịu dàng, nàng cũng bộc lộ

nỗi khắc khoải nhớ chồng của mình: Dẫn chứng “Nhìn trăng soi thành cũ, lại sửa

soạn áo rét, gửi người ải xa, trông liễu rủ bãi hoang, lại thổn thức tâm tình, thươngngười đất thú! Dù có thư tín nghìn hàng,cũng sợ không có cánh hồng bay bổng” "

Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Đúng là lời nói, cách nói của một người vợ hết mực thùy mị, dịu dàng Trái tim ấy giàu lòng yêu thương, biết chịu đựng những thử thách, biết đợi chờ để yên lòng người đi xa, thật đáng trân trọng biết bao Tất cả đã diễn tả tinh tế, chân thực nỗi niềm nhớ nhung, mong mỏi kín đáo, âm thầm mà da diết của nàng Nếu không phải là người vợ hết mực yêu thương chồng làm sao nàng

có thể có được những tình cảm ấy, cảm xúc ấy? Dẫn chứng Mỗi khi đêm đến, để

với đi bớt nỗi buồn và để đứa con không phải thiếu hình bóng người cha, nàng trỏbóng mình trên vách nói là cha Đản " Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Việc làm

ấy của nàng đâu phải đơn thuần là nói với con, mà còn là nói với chính lòng mình Nàng luôn tưởng tượng trong căn nhà nhỏ bé của hai mẹ con lúc nào cũng có hình bóng của Trương Sinh, phải chăng nàng đã nguyện gắn bó cuộc đời mình với Trường Sinh như hình với bóng ý nghĩ ấy đã làm vơi bớt nỗi cô đơn, trống vắng trong lòng.

Trong suốt 3 năm Trương Sinh đi vắng, nàng đã :"Tô son điểm phấn từng đã nguôilòng, ngõ liễu tường hoa chưa hề bén gót", một dạ thuỷ chung, chờ đợi Liên hệ:

Tâm trạng nhớ thương đau buồn ấy của Vũ Nương cũng là tâm trạng chung củanhững người chinh phụ trong mọi thời loạn lạc xưa nay:

"… Nhớ chàng đằng đẵng đường lên bằng trời

Trời thăm thẳm xa vời khôn thấuNỗi nhớ chàng đau đáu nào xong…"

(Chinh phụ ngâm)

+ Luận điểm 2: Không chỉ là đẹp người đẹp nết, Vũ Nương còn là người con dâu hiếu thảo và trọng nhân phẩm

Dẫn chứng Trong thời gian Trương Sinh đi vắng, nàng đã một mình thay chồng

phụng dưỡng mẹ chồng, nuôi dạy con thơ không một lời kêu ca, phàn nàn Khi mẹ

ốm, nàng thuốc thang và dùng lời lẽ ngọt ngào, khéo léo để động viên Khi mẹ mất,nàng hết lời thương xót và lo ma chay, tế lễ chu đáo " Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Nguyễn Dữ đã khéo léo đặt những lời ca ngợi đẹp đẽ nhất về Vũ Nương

vào miệng của chính mẹ chồng khiến nó trở nên vô cùng ý nghĩa Dẫn chứng "Sau

này, trời xét lòng lành, ban cho phúc đức, con cháu đông đàn, xanh kia ắt chẳng phụcon, cũng như con đã chẳng phụ mẹ" Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Lời trối trăng của bà mẹ chồng trước khi mất chính là một sự ghi nhận nhân cách và đánh giá cao công lao của nàng đối với gia đình nhà chồng " Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Rõ ràng, cách cư xử của nàng với mẹ chồng không chỉ xuất phát từ ý thức trách nhiệm mà còn từ tình cảm yêu thương chân thành của người con dâu hiếu thảo Trong thâm tâm, Vũ Nương không hề phân biệt mẹ chồng hay mẹ đẻ Tiếc thay, tình cảm tốt đẹp đó TS- một con người thiếu học lại đa nghi không thể nhận ra.

Dẫn dắt, chuyển ý: Ngày Trương Sinh trở về tưởng chừng như hạnh phúc đã mỉm

cười với nàng, tưởng chừng như ông trời đã xót thương, cảm động trước tấm lòng hiếu nghĩa, thủy chung của nàng, tưởng rằng mong ước năm xưa của nàng đã thành hiện thực…nhưng ai ngờ cái ngày Trương Sinh về cũng là khởi đầu cho những khổ đau bất hạnh và dẫn đến cái chết oan khiêm, tức tưởi của Vũ Nương Tất cả chỉ vì

câu nói ngây ngô, hồn nhiên của đứa trẻ khi nói với cha : “có một người đàn ông đêmnào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi nhưng chẳng bao giờ bếĐản cả” đã khiến lòng ghen tuông, sự đa nghi vốn có sẵn trong lòng Trương Sinh trỗi

dậy Từ đó TS mắng nhiếc, chửi bới, đánh đập và đuổi nàng đi Dẫu biết mình bị oan

nhưng Vũ Nương đã cư xử thật khéo léo, tế nhị và nhẹ nhàng Nàng đã tha thiết thanhminh, thề nguyền nhưng không được, nhân phẩm bị xúc phạm nặng nề, nàng đã tìmđến cái chết để minh chứng cho tấm lòng trong sáng, thuỷ chung của mình " Nhận

xét, đánh giá dẫn chứng  Dù khao khát được sống nhưng với nàng nhân phẩm và danh dự con người vẫn lớn hơn tất cả Nàng thà chết chứ quyết không chịu mang tiếc nhuốc nhơ, người đời phỉ nhổ Hành động tự vẫn là sự phản kháng quyết liệt cuối cùng của nàng bởi VN đâu cò có sự lựa chọn nào khác, bởi nàng đã tuyệt vọng “nay

đã bình rơi trâm gãy, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió…”

+ Luận điểm 3: Ở Vũ Nương, người đọc còn nhận ra đức tính nhân hậu và lòng bao dung Ở dưới thuỷ cung, dù được sống đầy đủ, sung sướng, quan hệ giữa

người với người tốt đẹp nhưng lúc nào nàng cũng đau đáu nhớ về quê hương, gia

đình, chồng con " Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Khi nhắc đến quê hương, mộ phần nàng đã rưng rưng nước mắt Câu nói của nàng với Phan Lang khiến người đọc nghẹn ngào xúc động: dẫn chứng  "ngựa Hồ gầm gió bắc, chim Việt đậu cành

nam, tôi tất phải tìm về có ngày"." Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Lẽ ra, nàng có quyền căm thù nơi trần thế, căm thù cái xã hội đã đẩy nàng đến cái chết oan khuất, nhưng trái tim nàng vẫn không vẩn một chút oán hờn mà vẫn sáng trong như ngọc

Mị Nương, tươi tốt như cỏ Ngu mĩ, nàng thật nhân hậu, thật bao dung " Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Có thể nói Vũ Nương là người phụ nữ lí tưởng theo quan niệm của lễ giáo phong kiến ngày xưa và càng tuyệt với hơn trong xã hội hiện đại Ở cương vị nào nàng cũng thể hiện vẻ đẹp cao quý.

B.Số phận bi kịch:

(câu chuyển luận điểm) Người phụ nữ dịu dàng, hiếu nghĩa, tận tuỵ và chung tình

đó đáng ra phải được đền bù xứng đáng bằng một gia đình êm ấm, hạnh phúc Bao nhiêu năm tháng chờ chồng, khi Trương Sinh trở về tưởng chừng như hạnh phúc đang mỉm cười với nàng, tưởng chừng như từ nay mẹ con nàng không phải sống

trong cảnh cô đơn, buồn tủi nhưng khi Trương Sinh trở về cũng là lúc tai hoạ ập xuống đầu nàng, nỗi oan khuất và bất hạnh bắt đầu vây bủa và khiến Vũ Nương phải tìm đến cái chết Một lần vô tình bé Đản đã nói là: “thế ông cũng là cha tôi ư? trước

đây, thường có một người đàn ông đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đảnngồi cũng ngồi nhưng chẳng bao giờ bế Đản cả” lời nói thơ ngây đó của con trẻ đãkhiến Trương Sinh đinh ninh là vợ hư rồi mắng nhiếc, đánh đập và đuổi nàng đi bấtchấp sự can ngăn của xóm giềng và lời than rớm máu của người vợ trẻ Không có cơhội để thanh minh, trái tim tan nát, tuyệt vọng bởi “bình rơi, trâm gãy, mây tạnh, mưatan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió ” " Nhận xét, đánh giá dẫn chứng  Những câu văn ước lệ tượng trưng như thể hiện tình cảm hạnh phúc gia đình không thể giữ, phẩm hạnh của nàng cũng mất Với nàng ,cái chết là hành động quyết liệt cuối cùng

để bảo toàn danh dự và nhân phẩm Nhận xét, đánh giá về nghệ Thuật  Nhịp văn dồn dập,lời văn thống thiết như cực tả nỗi niềm đồng cảm, xót thương của tác giả đối với người thiếu phụ chung tình mà bạc mệnh! Sau khi VN chết, Nguyễn Dữ đã sáng tạo ra một thế giới thần tiên êm đềm trong chốn làng mây cung nước để Vũ Nương được sống như một nàng tiên Phải chăng đó cũng chính là dụng ý của tác giả:người tốt sẽ được được đền bù xứng đáng, ở hiền ắt sẽ gặp lành?

Luận điểm 4: Điều gì đã khiến người phụ nữ đẹp người,đẹp nết đó phải tìm

đến cái chết bi thảm? Đó chính là do chiến tranh phong kiến phi nghĩa đã làm cho giađình phải li tán Đó là thói đa nghi, hồ đồ của người chồng ít học Trương Sinh và có

lẽ nguyên nhân sâu xa của nó vẫn là là lễ giáo phong kiến hà khắc với tư tưởng namquyền độc đoán đã biến Trương Sinh thành một bạo chúa gia đình… Để ngàn đời trênbến Hoàng Giang khắc khoải niềm thương và nỗi ám ảnh dai dẳng về một ngườithiếu phụ trẻ trung, xinh đẹp, hiếu nghĩa, chung tình mà bạc mệnh ! Số phận của nàng

là một tấn bi kịch đau thương Cái chết oan khuất, tức tưởi của nàng đã là lời tố cáođanh thép chế độ phong kiến bất công, vô lí đã cướp đi mất quyền sống, quyền hưởnghạnh phúc chính đáng của con người Đó cũng là số phận chung cho người phụ nữdưới chế độ phong kiến Cho nên trong bài thơ “Lại bài viếng Vũ Thị” nhà vua LêThánh Tông có viết:

Qua đây bàn bạc mà chơi vậy,Khá trách chàng Trương khéo phũ phàng

Kết luận: Bằng cách kể chuyện đầy sức li kì, hấp dẫn, cách miêu tả tâm lí nhân

vật độc đáo, tạo tình huống thắt nút căng thẳng, đan xen yếu tố kì ảo…Nguyễn Dữ đãxây dựng thành công nhân vật Vũ Nương tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam trong

xã hội phong kiến: vừa có phẩm chất cao đẹp, đáng trân trọng nhưng phải chịu sốphận bất hạnh Đúng như Nguyễn Du đã từng khái quát

“Đau đớn thay phận đàn bà lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung”…

Câu chuyện về nàng Vũ Nương khép lại nhưng dư âm về sự bất bình, căm ghét xã hộiphong kiến bất lương, vô nhân đạo thì còn mãi Có lẽ vì thế mà em càng yêu mến, trân trọng xã hội tốt đẹp mà em đang sống hôm nay Câu chuyện còn cho thấy tấm lòng thương cảm của nhà văn với người phụ nữ cũng như tiếng nói tố cáo xã hội phong kiến

MÙA XUÂN NHO NHỎ

1 Nội dung: Bài thơ “mùa xuân nho nhỏ” là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó

với đất nước, với cuộc đời; thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ được cốnghiến cho đất nước, góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dântộc

2 Nghệ thuật:

+ Bài thơ theo thể 5 chữ, nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần gũi với dân ca Sử dụngcách gieo vần liền giữa các khổ thơ tạo sự liền mạch của dòng cảm xúc nhiều hìnhảnh đẹp, giản dị, gợi cảm, những so sánh và ẩn dụ sáng tạo

+ Kết hợp những hình ảnh tự nhiên giản dị đi từ thiên nhiên với những hình ảnh giàu

ý nghĩa biểu trưng, khái quát Điều đáng chú ý là những hình ảnh biểu trưng nàythường được phát triển từ những hình ảnh thực, tạo nên sự lặp lại mà nâng cao, đổimới của hệ thống hình ảnh (cành hoa, con chim, mùa xuân)

+ Cấu tứ của bài chặt chẽ, dựa trên sự phát triển của hình ảnh mùa xuân Từ mùaxuân của đất trời sang mùa xuân của đất nước và mùa xuân của mỗi người góp vàomùa xuân lớn của cuộc đời chung

+ Giọng điệu bài thơ thể hiện đúng tâm trạng, cảm xúc của tác giả Giọng điệu có sựbiến đổi phù hợp với nội dung từng đoạn: vui, say sưa ở đoạn đầu; trầm lắng, hơitrang nghiêm mà thiết tha ở đoạn bộc bạch những tâm niệm; sôi nổi và tha thiết ởđoạn kết

Phân tích bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”

Bài tham khảo.

I – Mở bài:

Mùa xuân từ lâu đã là đề tài vô tận cho các thi sĩ Nhưng hiếm có bài thơ nàoviết về mùa xuân lại hay và trong hoàn cảnh đặc biệt như “mùa xuân nho nhỏ” củaThanh Hải, nhà thơ của xứ Huế mộng mơ Bài thơ “mùa xuân nho nhỏ” được sángtác năm 1980, khi tác giả đang nằm trên giường bệnh và chỉ mấy tuần lễ sau khi hoànthành bài thơ thì nhà thơ đã qua đời Đây là một bài thơ hay tiêu biểu cho hồn thơThanh Hải đã thể hiện được “tâm nguyện thật thiết tha, cảm động của nhà thơ ThanhHải với đất nước, với cuộc đời

II – Thân bài:

1 Mùa xuân của thiên nhiên.

Cảm hứng xuân phơi phới của Thanh Hải đã dệt nên một bức tranh mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp, hiền hoà, đầy sức sống.

Mọc giữa dòng sông xanh

…………

Tôi đưa tay tôi hứng

- Xứ Huế đã đi vào trong thi ca của không ít các thi nhân như Hàn Mạc Tử, TốHữu… nhưng ở đây với bài thơ này ta vẫn cảm nhận được phong vị rất riêng củaThanh Hải Bức tranh xuân ấy hiện lên rất ít chi tiết nhưng vẫn đẹp, một vẻ đẹp hoànthiện với đầy đủ sắc màu, âm thanh và đường nét Có một dòng sông xanh hiền hoà,mênh mang làm nền cho sắc tím của bông hoa, màu tím của xứ Huế thơ mộng, củanhớ nhung đã tạo nên cảm giác mát dịu làm sao! Nghệ thuật đảo ngữ càng làm nổi

bật vẻ đẹp của bông hoa Bông hoa ấy mọc từ giữa dòng sông như tâm điểm của mộtbức tranh đầy ấn tượng Bông hoa ấy như phát sinh, khởi nguồn từ cái sức sống dồidào, bất tận của dòng sông xanh để không ngừng vươn lên bất tử Bức tranh ấy càngsống động hơn bởi âm thanh của tiếng chim chiền chiện quen thuộc của quê hươngmiền trung Tiếng chim ấy hót vang bên trời cao, tiếng hót trong trẻo, ngân nga, rộnràng có độ lan tỏa không dứt, làm cho không khí của mùa xuân trở nên náo nức lạthường

- Hãy đọc lại khổ thơ đầu và lắng nghe trong đó: có phải là nhạc và thơ đã hoàquyện vào từng chữ, từng dòng trong cả khổ thơ, đem đến môt giai điệu mùa xuânvui tươi, rạo rực ? Nhà thơ lặng ngắm, lắng nghe với vẻ say mê và tấm lòng tràn đầymột cảm xúc thanh cao trong sáng Bằng sự cảm nhận tinh tế của một tâm hồn nghệ

sĩ, nhà thơ đã tạo dựng được một hình ảnh tuyệt đẹp, gợi ra sự liên tưởng phong phúcho người đọc về âm thanh của tiếng chim Âm thanh mượt mà, trong vắt của tiếngchim thánh thót như chuỗi ngọc long lanh, đọng lại làm thành từng giọt niềm vui, rơixuống cõi lòng rộng mở của thi sĩ, thấm vào tâm hồn đang rạo rực tình xuân Nhưvậy từ một hình tượng, một sự vật được cảm nhận bằng âm thanh ( thính giác), tácgiả đã chuyển đổi biến nó thành một sự vật có thể nhìn được bằng mắt ( thị giác) bởi

nó có hình khối, màu sắc rồi lại được như cảm nhận nó bằng da thịt, bằng sự tiếp xúc( xúc giác) Sự chuyển đổi cảm giác ấy là một sáng tạo nghệ thuật gợi cảm từ conmắt nhìn rất thơ của thi sĩ Hình ảnh đưa tay “hứng” xiết bao yêu quý, nâng niu đãthể hiện được sự đồng cảm của tâm hồn nhà thơ trước thiên nhiên và cuộc đời

2 Từ mùa xuân của thiên nhiên đất trời, nhà thơ chuyển sang cảm nhận về mùa xuân của đất nước

Mùa xuân người cầm súng

……

Lộc trải dài nương mạ

- Hình ảnh “người cầm súng, người ra đồng” biểu trưng cho hai nhiệm vụ chiến

đấu và lao động dựng xây lại quê hương sau những đau thương mất mát Ai cũng cónhiệm vụ của mình: người lính tiếp tục bảo vệ quê hương, vòng là nguỵ trang củangười chiến sĩ đang nảy những chồi non, lộc biếc như mang theo cả mùa xuân cùngcác anh ra trận Người nông dân ra đồng làm nên hạt lúa, trên nương mạ, ruộng lúacủa bác nông dân, mầm non, sức sống thanh xuân đang đua nhau trỗi dậy, giục giã,thôi thúc lòng người Sức gợi cảm của câu thơ được thể hiện qua hình ảnh “lộc” củamùa xuân gắn với người cầm súng, người ra đồng “Lộc” là chồi non, nhưng “lộc”còn có nghĩa là mùa xuân, là sức sống, là thành quả hạnh phúc Câu thơ vừa tả thực,vừa tượng trưng cho sức sống của mùa xuân đất nước, sức sống của mỗi con người

- Hình ảnh dân tộc Việt Nam kết tụ lại ở “người cầm súng” và “người ra đồng” Đây

là mùa xuân của con người đang lao động và chiến đấu, của đất nước vất vả gian laođang đi lên phía trước Những con người lao động chiến đấu ấy đã mang cả mùaxuân ra trận địa của mình để gặt hái mùa xuân về cho đất nước Âm hưởng thơ hối

hả, khẩn trương với nhiều điệp từ, điệp ngữ láy lại ở đầu câu cùng với các tính từ

“hối hả”, “xôn xao” làm tăng thêm sức xuân phơi phới, mãnh liệt trong mỗi conngười và trong cả cộng đồng rộng lớn là dân tộc.

- Từ “lao xao” không thể thay thế cho từ “xôn xao”trong câu thơ trên Từ “la xao”

chỉ đơn giản là gợi âm thanh, âm thanh của thiên nhiên hoặc của con người Còn “xônxao” khi đặt trong khổ thơ này, không chỉ là âm thanh rộn ràng của cuộc sống nhộnnhịp lao động khẩn trương của đất nước sau thống nhất, mà còn là những xúc cảmmãnh liệt, phấn chấn trước mùa xuân thiên nhiên, trời đất tươi đẹp của con người Điều đó làm cho tác giả nhớ đến niềm tự hào lớn lao của đất nước:

Đất nước bốn nghìn năm

……

Cứ đi lên phía trước”

- Đất nước đang bước vào mùa xuân, từ thiên nhiên đến con người đều hối hả

và xôn xao Mang tình sông núi, nhà thơ Thanh Hải đã có một cái nhìn sâu sắc và tựhào về chiều dài lịch sử bốn nghìn năm của đất nước.Đó là truyền thống anh hùngtrong đánh giặc, cần cù trong dựng xây, là truyền thống nhân ái, là khát vọng hòabình Mỗi truyền thống ấy đều được xây đắp nên từ mồ hôi, công sức, nước mắt vàthậm chí cả xương máu của biết bao thế hệ con người Trong quá trình xây dựng vàgiữ nước, đất nước ta còn đầy vất vả và gian lao nhưng đất nước Việt Nam vẫn ngờisáng cứ tiến lên phía trước như một vì sao sáng Vần thơ so sánh và nhân hoá thểhiện một niềm tin sáng ngời, ngợi ca đất nước tráng lệ, trường tồn Ba tiếng “cứ đilên” đã thể hiện ý chí quyết tâm và niềm tin sắt đá của dân tộc để xây dựng đất nướcgiàu và mạnh

- Đặt bài thơ vào những năm 80 khi nước ta còn đang phải đương đầu với bao khókhăn, nền kinh tế còn rất thấp kém thì ta càng trân trọng lòng yêu đời, yêu cuộc sống

và niềm tin của nhà thơ Thanh Hải vào quê hương, đất nước

3.Xúc cảm trước mùa xuân của thiên nhiên, của đất nước, nhà thơ muốn góp một mùa xuân nho nhỏ của mình để làm nên một mùa xuân lớn, mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước, mùa xuân của cách mạng:

Ta làm con chim hót

Ta làm một nhành hoa

Ta nhập vào hoà ca Một nốt trầm xao xuyến

- Những hình ảnh bông hoa, tiếng chim hót được tác giả phác hoạ ở phần đầu bài thơgiờ đây lại trở lại trong khổ thơ này trong giọng thơ êm ái, ngọt ngào Cách cấu tứ lặplại như vậy tạo ra sự đối ứng chặt chẽ và mang một ý nghĩa mới: Niềm mong muốnđược sống có ích, cống hiến cho đời là một lẽ tự nhiên như con chim mang đến tiếnghót, bông hoa toả hương sắc hay nốt nhạc trầm lắng cho đời Trong bài “một khúc caxuân” Tố Hữu cũng có những suy ngẫm tương tự:

Nếu là con chim, chiếc lá Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh

Lẽ nào vay mà không có trả Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình?

=> Điều tâm niệm ấy thật cao đẹp, chân thành, là sự phát triển tự nhiên trong mạchcảm xúc của bài thơ Điệp từ “ta” như một lời khẳng định Và cái “ta” vốn chỉ để nói

về mình bỗng như trở thành cái “ta” chung của nhiều người, khát vọng của nhiềungười Điệp ngữ “dù là” như một lời tự khẳng định, tự nhủ với lương tâm -> sự kiêntrì, thử thách với thời gian, tuổi già, bệnh tật để mãi làm một mùa xuân nho nhỏ trongmùa xuân rộng lớn của quê hương, đất nước Giọng thơ nhỏ nhẹ, chân tình nhưngmang sức khái quát lớn

= > Ước nguyện của nhà thơ cho ta hiểu mỗi người phải biết sống, cống hiến chocuộc đời.Thế nhưng dâng hiến, hoà nhập mà vẫn giữ được nét riêng mỗi người

Đó là khát vọng sống hoà nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốtđẹp, dù nhỏ bé, của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước Điều tâm niệm ấy đượcthể hiện một cách chân thành trong những hình ảnh tự nhiên giầu sức gợi tả, gây xúcđộng sâu xa trong lòng người đọc Ước nguyện được làm một tiếng chim, một cànhhoa để góp vào vườn hoa muôn hương muôn sắc, rộn rã tiếng chim, để đem lạihương sắc, tô điểm cho mùa xuân thêm tươi đẹp Nhà thơ nguyện cầu được làm một

“nốt trầm xao xuyến” không ồn ào, không cao điệu mà chỉ âm thầm, lặng lẽ để

“nhập” vào khúc ca, tiếng hát của nhân dân vui mừng đón xuân về Được tô điểmcho mùa xuân, được góp phần tạo dựng mùa xuân là tác giả đã nguyện hi sinh,nguyện cống hiến cho sự phồn vinh của đất nước Một ước mơ nho nhỏ, chân tình,không cao siêu vĩ đại mà gần gũi quá, khiêm tốn và đáng yêu quá ! Hình ảnh nhuầnnhị, tự nhiên, chân thành, giọng thơ nhè nhẹ, êm ái, ngọt ngào của những thanh bằngliên tiếp kết hợp với cách cấu tứ lặp lại như vậy đã mang một ý nghĩa mới nhấn mạnhthêm mong ước được sống có ích cho đời, cống hiến cho đất nước như một lẽ tựnhiên

- Những hình ảnh bông hoa, tiếng chim hót được tác giả phác hoạ ở phần đầu bài thơgiờ đây lại trở lại trong khổ thơ này trong giọng thơ êm ái, ngọt ngào Cách cấu tứ lặplại như vậy tạo ra sự đối ứng chặt chẽ và mang một ý nghĩa mới: Niềm mong muốnđược sống có ích, cống hiến cho đời là một lẽ tự nhiên như con chim mang đến tiếnghót, bông hoa toả hương sắc hay nốt nhạc trầm lắng cho đời

= > Ước nguyện của nhà thơ cho ta hiểu mỗi người phải biết sống, cống hiến chocuộc đời.Thế nhưng dâng hiến, hoà nhập mà vẫn giữ được nét riêng mỗi người Điệp từ “ta” như một lời khẳng định, vừa như một tiếng lòng, như một lời tâm sựnhỏ nhẹ, chân tình Ước nguyện đó đã được đẩy lên cao thành một lẽ sống cao đẹp,không chỉ cho riêng nhà thơ mà cho tất cả mọi người, cho thời đại của chúng ta Đó

là lẽ sống cống hiến cho đời lặng lẽ, khiếm tốn, không kể gì đến tuổi tác:

Một mùa xuân nho nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc.

Sự sáng tạo đặc sắc nhất của nhà thơ Thanh Hải trong bài thơ là hình ảnh

« mùa xuân nho nhỏ » Người ta dùng nhiều định ngữ gắn với mùa xuân như : mùa

xuân chín, mùa xuân xanh, xuân ý, xuân lòng nhưng « mùa xuân nho nhỏ » là một

phát hiện mới mẻ và sáng tạo độc đáo trong ý tưởng thơ và ngôn ngữ của nhà thơ Từ

láy « nho nhỏ » vừa chỉ ra cái mùa xuân riêng trong lòng nhà thơ trước mùa xuân lớncủa cuộc đời vừa gợi lên cái vẻ xinh xinh đáng yêu của nó Hình ảnh ấy cùng vớinhững hình ảnh cành hoa, con chim, nốt nhạc trầm xao xuyến tất cả đều mang một

vẻ đẹp bình dị, khiêm nhường, thể hiện điều tâm niệm chân thành, tha thiết của nhàthơ Nhà thơ tự nguyện làm một mùa xuân nghĩa là ông muốn sống đẹp, có ích, sốngvới tất cả sức sống tươi trẻ của mình và mang đến cho cuộc đời chung một nét riêng,cái phần tinh tuý của mình, dù nhỏ bé

Thái độ ‘lặng lẽ dâng cho đời” nói lên ý nguyện thật khiêm nhường nhưng hếtsức bền bỉ và vô cùng đáng quý vì đó là những gì tốt đẹp nhất trong cuộc đời Thậtcảm động làm sao trước ao ước của nhà thơ dẫu đã qua tuổi xuân của cuộc đời, vẫnđược làm một mùa xuân nhỏ trong cái mùa xuân lớn lao ấy « tuổi hai mươi ; khi tócbạc » là hình ảnh háon dụ để chỉ tuổi trẻ và khi đã về già Điệp ngữ “dù là” ở đây nhưmột lời tự khẳng định để nhủ với lương tâm sẽ phải kiên trì, thử thách với thời giantuổi già, bệnh tật để mãi mãi làm một mùa xuân nho nhỏ trong mùa xuân rộng lớncủa quê hương đất nước Giọng thơ vẫn nhỏ nhẹ, chân tình nhưng mang sức kháiquát lớn Chính vì vậy, hình ảnh “mùa xuân nho nhỏ” ở cuối bài như ánh lên, toả sứcxuân tâm hồn trong toàn bài thơ Phải chăng đó còn là mong muốn mỗi người haylàm một mùa xuân nho nhỏ để góp phần vào mua xuân lớn của quê hương, đấtnước

Những câu thơ cuối cùng mang đậm dấu ấn của những làn điệu dân ca trữ tình

xứ Huế Nó như tiếng tâm tình, thủ thỉ, như tiếng lòng sâu lắng thiết tha, nồng đậmnghĩa tình:

Mùa xuân ta xin hát Câu Nam Ai, Nam Bình Nước non ngàn dặm Nhịp phách tiền đất Huế

Cùng với ý nguyện ấy, khúc Nam Ai, Nam Bình ở khổ thơ kết nói lên niềm tin yêutha thiết với quê hương, đất nước và cuộc đời Đặt trong hoàn cảnh sáng tác bài thơ ,tình cảm đó càng đáng trân trọng, càng cảm động biết bao !

III – Kết bài:

“Mùa xuân nho nhỏ” là một bài thơ có tứ thơ độc đáo, cảm hứng xuân phơi phới,hình ảnh sáng tạo, nhạc điệu vui tươi tha thiết Đọc “mùa xuân nho nhỏ”, trái tim tadường như xao xuyến, một cảm xúc thanh cao, trong sáng từ từ dâng ngập hồn ta.Bài thơ đem đến cho chúng ta bao cảm xúc đẹp về mùa xuân, gợi cho ta suy nghĩ vềmột lẽ sống cao đẹp của một tâm hồn trong sáng khiến ta cảm phục và tin yêu Còn

gì đẹp hơn mùa xuân ? Có tình yêu nào rộng lớn hơn tình yêu quê hương đất nước ?Thấm nhuần tâm tư, ước nguyện của của nhà thơ, chúng ta càng thêm tin yêu vàomùa xuân của đất nước và “mùa xuân nho nhỏ” trong lòng mình Chúng ta muốncùng con chim chiền chiện hót lên khúc ca ngọt ngào gọi xuân về, muốn học thànhtài để hiến dâng cho đất nước, góp phần công sức nhỏ bé để tô điểm cho mùa xuâncuộc đời thêm đẹp

BỘ SỐ 1: HƯỚNG DẪN HỌC SINH CÁCH VIẾT PHÂN TÍCH BÀI THƠ "MÙA XUÂN NHO NHỎ" CỦA THANH HẢI.

Thanh Hải là môt trong những nhà thơ xuất sắc của nền Văn Học VN hiện

đại Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông đã để lại nhiều tác phẩm đặc sắc Bài thơmùa xuân nho nhỏ được viết năm 1980, không lâu trước khi qua đời, là một trongnhững sáng tác tiêu biểu nhất của nhà thơ Bài thơ thể hiện cảm xúc thiết tha vuisướng trước mùa xuân của thiên nhiên đất nước con người qua đó thể hiện khát vọngsống và dâng hiến của nhà thơ

Mùa Xuân – nàng thơ của biết bao người nghệ sĩ Xuân là thước đo của vòng tuầnhoàn thời gian, hạn định của không gian và niềm hy vọng vào viễn cảnh tươi sáng,vào những vị lai hạnh phúc của con người ,và mùa xuân ấy thậm chí nhuốm màu thế

sự Nhiều thi nhân đã vài lần hóa thân thành lãng tử lang thang đến mọi nơi chốn củathế gian để góp nhặt những hương, những sắc của thi liệu mùa xuân Hơi thở mùaxuân đong đầy trong “Mùa xuân chín” của Hàn Mặc Tử Màu xuân giản dị nơi thônquê qua những câu thơ trữ tình của Nguyễn Bính Và mùa xuân cũng được Thanh Hải

ưu ái tạc vào những lời thơ mộc mạc mà chân thành trong “Mùa xuân nho nhỏ” Khithước phim đời người sắp kết thúc, Thanh Hải đã đặt tay lên những phím đàn củaniềm ước nguyện được cống hiến cho cuộc sống, từ đó giai điệu “Mùa xuân nho nhỏ”

cứ vấn vương trong lòng người đọc

Luận điểm 1: Mở đầu bài thơ, Thanh Hải đã phác họa nên một bức tranh xuân giản dị, tươi đẹp, giàu sức sống.

"Mọc giữa dòng sông xanh,

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời"

Khổ thơ được mở đầu bằng hình ảnh "Dòng sông xanh" gợi dòng sông Hương thơmộng, một vẻ đẹp lắng đọng của xứ Huế Trên gam màu xanh ấy, nổi bật lên hình ảnhmột bông hoa tím biếc Đánh giá, bình luận, trình bày suy nghĩ  Viết về mùa xuânnhưng không có màu vàng rực rỡ của hoa mai, cũng không có màu đỏ thắm của hoađào, mùa xuân của Thanh Hải mang một sắc thái bình dị với màu tím biếc của bônghoa lục bình Đây là một hình ảnh mang đậm bản sắc của Cố đô Huế Không biết tựbao giờ màu tím đã trở thành màu sắc đặc trưng của con người và đất trời xứ Huế

Phân tích  Màu tím biếc gợi nhắc hình ảnh những nư' sinh xứ Huế trong những bộ

áo dài màu tím dịu dàng, thướt tha Đó cũng là màu của ước mơ, màu của tuổi trẻ.

Sự kết hợp giữa màu xanh của dòng sông với màu tím của bông hoa tạo ra một sự

hài hoà gợi nên một sức sống, một sự an lành, hạnh phúc trình bày suy nghĩ 

Phải chăng nhà thơ ước muốn về một cuộc sồng hạnh phúc của con người khi đất

nước đã hoà bình thống nhất? Biện pháp đảo ngữ được sử dụng rất tài tình, động từ

“mọc” đầu câu thơ như một cách để diễn tả vẻ đẹp tươi trẻ, đầy sức sống đồng thờigợi nên một mùa xuân như sinh sôi nảy nở Trong bức tranh xuân của Thanh Hải

không chỉ có không gian cao rộng, màu sắc tươi thắm mà còn có âm thanh xao xuyến, ngân nga của con chim chiền chiện Tiếng chim lảnh lót vang lên làm xao động cả đất trời, làm xao xuyến cả tâm hồn nhạy cảm của nhà thơ Những từ ngữ cảm

thán "ơi", "hót chi" đã thể hiện rõ nét cảm xúc ngây ngất dạt dào khi đứng trước vẻđẹp của đất trời sang xuân Mùa xuân ấy không có gì khác lạ, vẫn là một mùa xuânrất giản dị trên quê hương xứ Huế

Say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp giản dị mà nên thơ của muà xuân, nhà thơ bồi hồi xúc động:

" Từng giọt long lanh rơi,

Tôi đưa tay tôi hứng"

"Giọt long lanh" là giọt mưa xuân, giọt nắng vàng hay giọt sương sớm? Theo mạchcảm xúc của nhà thơ thì có lẽ đây là giọt âm thanh của tiếng chim ngân vang Dườngnhư âm thanh con chim chiền chiện như đọng lại thành từng giọt khiến nhà thơ có thểhứng được Đó là cách sử dụng nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác độc đáo củaThanh Hải Bằng một cảm nhận tinh tế, nhà thơ đã hình tượng hóa tiếng chim thànhmột sự vật có hình dáng, đây là một cách sáng tạo rất mới mẻ chỉ có thể có được nhờtâm hồn nhạy cảm của một thi sĩ đồng thời thể hiện thái độ nâng niu trân trọng vẻ đẹpnon xanh, tươi mới của đất trời lúc sáng xuân Như vậy, chỉ bằng vài nét vẽ, bức tranhxuân trở nên có đường nét, hình khối, màu sắc, âm thanh nhà thơ cảm nhận cảnhxuân bằng cả thị giác, thính giác và xúc giác khiến bức tranh trở nên sống động nênthơ  cảm xúc Chỉ 6 dòng thơ với 30 chữ mà cả một bức tranh ngôn từ được pháchọa thật tươi non, thật bình dị nhưng vẫn đủ để thấy được tình yêu thiết tha cuộc sốngcủa nhà thơ, nhất là khi ông còn nằm trên dường bệnh Điều đó càng làm ta thêm trântrọng, cảm phục nhà thơ biết nhường nào

Luận điểm 2: Từ vẻ đẹp thanh khiết của mùa xuân thiên nhiên, nhà thơ liên hệ đến mùa xuân của đất nước, mùa xuân của con người

"Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ"

Bốn câu thơ mang cấu trúc song hành thể hiện rõ hai nhiệm vụ của nhân dân: chiếnđấu bảo vệ tổ quốc và sản xuất làm giàu nước nhà Hai nhiệm vụ ấy đặt nặng lên vaingười chiến sĩ : "người cầm súng" và người nông dân: "người ra đồng" Phân tích hình ảnh  Nét đặc sắc của đoạn thơ là việc sáng tạo hình ảnh "lộc" "Lộc" là chồi non, cành biếc; "lộc" còn tượng trưng cho sự may mắn, niềm an lành trong năm mới Đối với người chiến sĩ, "lộc" là cành lá ngụy trang che mắt quân thù Đối với

người nông dân, "lộc" là những mầm mạ non trải dài trên đồng ruộng bát ngát, báohiệu một mùa bội thu Người chiến sĩ chiến đấu bảo vệ tổ quốc sẽ đem về "lộc" là sự

an lành và niềm vui, niềm tự hào chiến thắng cho dân tộc Người nông dân gieo trồng

lúa trên ruộng đồng, sẽ đem về lộc là những hạt gạo trắng ngần, những bát cơm ngonngọt cho đồng bào cả nước Cả dân tộc bước vào xuân mới với khí thế khẩn trương

và náo nhiệt:

"Tất cả như hối hả

Tất cả như xôn xao "

Phân tích nghệ thuật  từ láy "hối hả", "xôn xao" cùng với điệp ngữ “tất cả”, như

diễn tả không khí rộn ràng, nhộn nhịp, gấp gáp của toàn dân tộc khi bước vào xuân

Luận điểm 3: Từ mùa xuân của đất nước của con người, nhà thơ nghĩ đến lịch sử bốn ngàn năm của dân tộc.

"Đất nước bốn ngàn nămVất vả và gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước"

Bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước là bốn ngàn năm đau thương và mất mátnhưng con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam vẫn kiên cường vươn mình đứng dậy,vẫn vững bước đi lên và mãi trường tồn và bất diệt Phân tích nghệ thuật  So sánh đất nước với vì sao, nhà thơ đã thể hiện niềm tự hào đối với đất nước và dân

tộc Đất nước vẫn không ngừng phát triển, vẫn cứ "đi lên phía trước" để sánh vai vớicác cường quốc năm châu

Luận điểm 4: Từ cảm xúc ngây ngất trước vẻ đẹp của mùa xuân của thiên nhiên, đất trời nhà thơ thể hiện ước nguyện dâng hiến.

"Ta làm con chim hót

Ta làm một nhành hoa

Ta nhập vào hòa ca

Một nốt trầm xao xuyến"

Phân tích nghệ thuật  Nhịp thơ dồn dập và điệp từ "ta làm" diễn tả rõ nét khát

vọng cống hiến của nhà thơ Muốn làm một con chim hót, muốn làm một nhành hoathắm trong vườn hoa xuân để dâng tiếng hót tha thiết, đê' tỏa hương tỏa sắc tô điểmcho mùa xuân đất nước "Nốt trầm" là nốt nhạc tạo nên sự lắng đọng sâu xa trong mộtbản nhạc Trong cái không khí tưng bừng của ngày hội mùa xuân, nhà thơ muốn làmmột nốt nhạc trầm để góp vào khúc ca xuân của dân tộc một chút vấn vương, xaoxuyến Cách sử dụng từ “Ta” thật độc đáo, nó vừa chỉ cho tất cả mọi người nhưngcũng là chỉ chính nhà thơ Đánh giá, nhận xét  Phải chăng chính cách sử dụng từ

“Ta” đó như một lời kêu gọi chân thành: mỗi người hãy làm một điều bé nhỏ để dânghiến cho đời, cho cuộc sống

Luận điểm 5: Những câu thơ tiếp theo, tác giả thể hiện cách dâng hiến thật cao đẹp biết bao (504 từ)

"Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc"

"Mùa xuân nho nhỏ" là cách nói ẩn dụ đầy sáng tạo của nhà thơ MXNN là MX do

chính tác giả tạo ra bằng những hình ảnh bé nhỏ, giản dị với khát vọng làm một tiếngchim hót, làm một cành hoa xinh và làm một nốt nhạc trầm đề hòa mình với môt mùa

xuân lớn lao của đất nước Mỗi con người đều có thể góp một phần công sức củamình như một "mùa xuân nho nhỏ” để tô hương, điểm sắc cho quê hương, đất nướcvào mùa xuân lớn của dân tộc Chỉ có điều cách cống hiến cho tổ quốc phải chânthành và tự nguyện cống hiến một cách vô tư "Dâng" là hành động cống hiến, cho đi

mà không đòi hỏi sự đền đáp. Phân tích nghệ thuật  Phép đảo ngữ nhằm nhấn

mạnh khát vọng cống hiến chân thành của nhà thơ Thanh Hải muốn góp công sứccủa mình trong công cuộc xây dựng đất nước nhưng chỉ với một thái độ hết sứckhiêm tốn, không khoa trương mà chỉ là "lặng lẽ", âm thầm nhưng lại là toàn tâmtoàn ý, như nhà thơ Tố Hữu đã viết:

"Nếu là con chim chiếc lá

Thì con chim phải hót , chiếc lá phải xanh

Lẽ nào vay mà không phải trả

Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình"

Phân tích nghệ thuật  Điệp từ "dù là" được điệp lại hai lần thể hiện rõ sự tự tin, bất chấp thời gian và tuổi tác của nhà thơ Hình ảnh hoán dụ “tuổi hai mươi, khi tóc

bạc” như một thông điệp mang một ý nghĩa hết sức sâu sắc: nhiệm vụ cống hiến xâydựng đất nước là của mọi người, và là mãi mãi và nghĩa vụ ấy kéo dài cả một đờingười, từ tuổi hai mươi cho đến khi đầu đã điểm bạc theo năm tháng Đây là lời kêugọi mọi người cùng chung vai gánh vác công việc xây dựng và phát triển đất nước, để

đất nước có thể vững vàng mà tiếp tục "đi lên phía trước Đánh giá, nhận xét, trình bày suy nghĩ Lời thơ như lời tâm sự chân thành, tha thiết chứ không phải là sự bồngbột của tuổi trẻ hay sự gắng gượng của tuổi già mà là khát vọng là nguyện ước củanhà thơ Ước nguyện của Thanh Hải vượt lên cả giới hạn cá nhân nhỏ bé để mang ýnghĩa rộng lớn, đó là lí tưởng sống cao đẹp của cả cộng đồng Ước nguyện của nhàthơ như dục giả như vẫy gọi làm lay động trái tim muôn người Điều đó trở thành mộtchân lí, một niềm tin yêu lạc quan về lẽ sống cho mọi người

Luận điểm 5: Khổ thơ cuối là tiếng hát yêu thương, niềm tự hào về quê hương, đất nước:

"Mùa xuân-ta xin hát

Khúc Nam ai, Nam bình

để yêu mến đất nước, mới có thể cống hiến cả cuộc đời cho nước nhà Bởi lẽ, chỉ cónhững người biết yêu mến quê hương, xóm làng thì mới có thể mở rộng lòng mình ra

để yêu mến đất nước, dân tộc

Kết luận Bằng thể thơ 5 chữ tần gũi với những làn điệu dân ca kết hợp với giọng

thơ thiết tha, sâu lắng tạo nên chất nhạc véo von xao xuyến Những hình ảnh ẩn dụsáng tạo, biện pháp nhân hóa, điệp ngữ, hình ảnh giản dị, gần gũi và những từ ngữtượng hình được sử dụng thành công đã khiến bài thơ Mùa xuân nho nhỏ trở nên gầngũi, quen thuộc với bạn đọc bao thế hệ Dù đã ra đời gần 40 năm nhưng thông điệp

mà nhà thơ gửi đến hậu thế vẫn còn nguyên giá trị Cảm ơn nhà thơ đã cho em hiểuthêm về một phương châm sống, một cách sống đẹp

Đề 1: Có ý kiến cho rằng: Thanh Hải là nghệ sĩ chơi đàn piano còn Mùa Xuân nho nhỏ là bản nhạc piano cuối cùng trong thước phim đời người sắp kết thúc của người thi sĩ này với những ước nguyện giản đơn Em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

Thanh Hải không phải người đầu tiên hay người viết hay nhất, ấn tượng nhất về mùaxuân, thế nhưng trong cảm nhận của tôi “Mùa xuân nho nhỏ” của ông chính là khúc

ca xuân tha thiết, thấm đượm cảm xúc nhất Hòa chung với sự sống bừng nở khi xuân

về, nhà thơ đã rất tinh tế thể hiện cảm xúc yêu thương, tình yêu mãnh liệt của mìnhđối với thiên nhiên, đất nước Bức tranh mùa xuân của Thanh Hải đâu chỉ được làmnên bởi những hình ảnh đẹp đẽ, âm thanh ấn tượng của bông hoa tím biếc, của conchim chiền chiện, của hạt sương long lanh mà trở nên lấp lánh, đáng quý hơn bởi nóthấm đượm cái “tình” của nhà thơ Tình yêu của nhà thơ không chỉ biểu hiện quanhững cảm xúc dạt dào trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất nước mà còn được bộc lộqua tâm nguyện dâng hiến chân thành mà thiết tha

BỘ SỐ 4 Lấy trọn bộ mất phí.

ĐT, zalo 0833703100

BỘ CÁCH LÀM CÁC DẠNG ĐỀ THI VÀO 10

CÁCH LÀM KIỂU BÀI

CẢM NHẬN MỘT ĐOẠN TRÍCH (ĐOẠN TRUYỆN)

(Tham khảo thêm Kiểu bài cảm nhận về một nhân vật) Đây là dạng đề thường xuyên ra ở các kì thi tuyển sinh vào lớp 10

Lí thuyết I Tìm ý

Bước 1 Đọc kĩ đoạn văn bản

Bước 2 Xác định đoạn văn bản nói về những nét đẹp, những tính cách

nào của nhân vật

(Mục đích là để dùng viết mở bài và triển khai luận điểm )

Ví dụ Khi cảm nhận nhân vật Phương Định, ta nhớ được: Xinh đẹp, trẻ

trung, dũng cảm, lạc quan yêu đời và giàu tình đông chí đồng đội

=>> Những ý khái quát này sẽ được dùng để giới thiệu trong mở bài Và mỗi ý như thế sẽ là 1 luận điểm

Bước 3 Chú đến lời nói, cử chỉ, thái độ, tâm trạng…của nhân vật

=>> Mỗi lời nói, cử chỉ, suy nghĩ, hành động… của nhân vật đều nói lên một phẩm chất, tính cách của nhân vật.

Bước 4 Gạch chân dưới những từ cần cảm nhận đánh giá (Chú ý đến lời

nói, hành động, cử chỉ… của nhân vật )

Bước 5 Xác định biện pháp nghệ thuật có trong đoạn trích (không phải cả

văn bản)

=>> thường là nghệ thuật kể chuyện, xây dựng tình huống, miêu

tả tâm lí, ngôn ngữ, ngôi kể…là những nghệ thuật thường sử dụng trong văn bản tự sự

Bước 6 Liên hệ mở rộng đến những tác phẩm khác (nếu có)

II Lập dàn ý

1 Mở bài

- Giới thiệu tác giả

- Giới thiệu tác phẩm

- Giới thiệu khác quát về tác phẩm

- Giới thiệu nội dung mà đoạn trích đặt ra (vấn đề cần nghị luận, cầncảm nhận trong đoạn trích)

- (Xem mở bài cụ thể ở các ví dụ)

2.Thân Bài

Luận điểm 1:

- Nêu vẻ đẹp thứ nhất của nhân vật (Giới thiệu bằng một câu)

(Để nêu được luận điểm thì chỉ cần trả lời câu hỏi: Nhân vật đó là người như thế nào? Ví dụ: Phương Định là người như thế nào? Ta

có ngay câu trả lời: là cô gái xinh đẹp, trẻ trung, dũng cảm, lạc quan yêu đời; thắm thiết tình động đội)

- Đưa ra những chi tiết để làm sáng tỏ cho những đánh giá đó

(Những chi tiết ở đây là lời nói, cử chỉ, tâm trạng, hành động…)

- Nhận xét đánh giá cảm nhận những dẫn chứng đã nêu

(Nhận xét đánh giá là đi trả lời câu hỏi: tại sao? Có ý nghĩa gì? Gợi em suy nghĩ gì? Ví dụ: khi tiễn chồng đi trận, Tại sao Vũ Nương lại nói như vậy? Những lời nói đó có ý nghĩa gì? Gợi cho em suy nghĩ gì?)

- Phân tích đánh giá đặc sắc nghệ thuật

Ví dụ 1 Ngoại hình, xuất thân của Phương Định được giới thiệu là: Tôi là

cô gái Hà Nội, nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá…hai bím tóc dày, một cái cổ cao…=> Lời giới thiệu đó có ý nghĩa gì

không? (Xem bài mẫu)

2 Suy nghĩ về công việc: Phương Định suy nghĩ về công việc: Việc

gì cũng có cái thú của nó Có ở đâu như thế này không, đất bốc khói, không khí bàng hoàng…

- Suy nghĩ về cái chết “ Tôi có nghĩ đến cái chết nhưng là một cái

chết mở nhạt….”

- Suy nghĩ về những người đẹp nhất, thông minh nhất, can đảm

nhất là những người mặc quân phục và có ngôi sao trên mũ…

3 Hành động Phá bom của PĐ nói lên điều gì không? Có ý nghĩa gì

không? Thể hiện phẩm chất, vẻ đẹp nào của nhân vật?

4 Lời nói của Vũ Nương với con, với chồng…đều thể hiện một

tính cách nào đó của nhân vật…

=>> Khi cảm nhận một nhân vật, ta phải chú ý đến những khía

cạnh đó để đánh giá, bình luận nhận xét Cảm nhân về một nhân vật không phải là thao tác tóm tắt lại văn bản với vài dòng đánh giá sơ sài.

Luận điểm 2:

- Nêu vẻ đẹp thứ 2 của nhân vật

- Cách làm (như luận điểm 1 )

Lưu ý: Đối với văn bản tự sự, nghệ thuật thường không phong phú như các

văn bản trữ tình Cụ thể thường các hình thức nghệ thuật như:

- Xây dựng tình huống truyện

- Miêu tả tâm lí, tính cách nhân vật

Đề số 1 Cảm nhận của em về đoạn trích sau:

“Vũ Nương rót rượu mà rằng: Chàng đi chuyến này thiếp chẳng dám nag ấn phong hầu, được mặc áo gấm trở về quê cũ…lo liệu như cha mẹ đẻ mình

(Chuyện người con gái Nam Xương – Nguyễn Dữ)

III Vận dụng

1 Mở bài

trực tiếp: Nguyễn Dữ là một trong những nhà văn lớn của nền văn học Việt

Nam Trung đại Sự nghiệp văn chương của nguyễn Dữ không thật

sự đồ sộ nhưng có nhưng tác phẩm làm lay động trái tim bạn đọcbao thế hệ Chuyện người con gái Nam Xương là một trong nhữngtác phẩm tiêu biểu nhất của ông Tác phẩm đã thể hiện thành côngnhân vật Vũ Nương là một người phụ nữ có nhiều phẩm chất tốtđẹp Điều đó được thể hiện qua đoạn trích: “Chàng đi chuyến này,thiếp chẳng dám được deo ấn phong hầu…ngày về chỉ mang theohai chữ bình yên thế là đủ rồi.”

Mở bài gián

tiếp: Hình ảnh người phụ nữ là một đề tài xuyên suốt trong văn học

Trung đại Việt Nam Với truyện Kiều của nguyễn Du ta bắt gặp mộtThúy Kiều với “người sao hiếu nghĩa đủ đường” nhưng “ kiếp saorặt những đoạn trường thế thôi”, một hình ảnh “bảy nổi ba chìmvới nước non” trong thơ Hồ Xuân Hương…nhưng ở họ luôn ngờisáng phẩm chất tốt đẹp Vũ Nương trong chuyện người con gáiNam Xương là một người như thế Điều đó được thể hiện sâu sắcqua đoạn trích…

Lưu ý Có thể tóm tắt toàn bộ TP trong vòng 4,5 dòng và dẫn đến đoạn

trích cần nghị luận.

2 Thân bài Luận điểm 1: Trước hết đoạn trích cho ta thấy Vũ Nương là 1

người vợ hết lòng yêu thương chồng

Dẫn dắt: ngày tiễn chồng ra chiến trận, nàng bày tỏ những điều hết

sức yêu thương, cảm động…

Dẫn chứng 1 - Lời nói: " Chàng đi chuyến này, thiếp chẳng mong đeo ấn phong

hầu chỉ xin bình yên thế là đủ" Lời nói của VN có ý nghĩa gì không?

Đánh giá 1 - Mong ước giản dị cao đẹp

- Không mong vinh hoa phú quý tiền tài danh vọng mà chỉ cầumong cho chồng bình an nơi chiến trận

- Khát khao được hạnh phúc sum họp đoàn tụ

- Vũ nương không muốn đứa con sinh ra mà không có bố

Dẫn chứng 2 "chỉ e việc quân khó liệu mẹ hiền lo lắng"

Đánh giá

bình luận - Chiến tranh là li tan chết chóc có biết được trong số đó lại không

có chồng mình + Đó cũng là khát mong của người phụ nữ nói chung - Vũ Nương lolắng cho sự an ngu của chồng nơi chiến trận

- Trong số hàng triệu người ngã xuống lại không có chồng mình đây là cuộc chiến tranh phi nghĩa giữa các tập đoàn phong kiến nê

họ sẽ không quan tâm đến sinh mạng của nhân dân

- Nàng quan tâm đến sức khỏe của chồng

- Hình dung nỗi nhớ nhung cô đơn trống trãi khi không có chồngbên cạnh

Luận điểm 2: Vũ Nương ko chỉ yêu thương chồng mà còn là 1 người con dâu

bình luận Tình cảm ấy xuất phát từ một trái tim yêu thương chân thành, nhất

mà trong xã hội phong kiến khi mối quan hệ giữa mẹ chồng vớinàng dâu thường sứt mẻ thì Vũ Nương lại còn đáng trân trọng hơn

- Nàng không phân biết giữa mẹ chồng và mẹ đẻ mà với ai nàngcũng có trách nhiệm như vậy

- Phải chằng nàng là như vậy để chồng ở nơi biên ải được yên tâmhơn?

Luận điểm 3 : Đoạn trích thể hiện một tài năng nghệ thuật bậc thầy và tấm lòng

nhân đạo của nhà văn Nguyễn Dữ

- Đoạn trích đã thể hiện thành công tài năng nghệ thuật bậc thầy củaNguyễn Dữ trong việc xây dựng tình huống truyện độc đáo (TrươngSinh đi lính) để bộc lộ tính cách phẩm chất của nhân vật một cáchđầy đủ và rõ ràng nhất

- Khả năng miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc lời văn lúc thiết tha lúcngẹn ngào lúc nhung nhớ sử dụng nhiều câu văn biện ngẫu làm cholời văn nhịp nhàng, cân đối

- Tấm lòng nhân đạo: Yêu thương, trân trọng vẻ đẹp tâm hồn củanàng…

Luận điểm 4 Đoạn trích thể hiện một tài năng nghệ thuật bậc thầy của nhà văn

Nguyễn Dữ

- Đoạn trích đã thể hiện thành công tài năng nghệ thuật bậc thầy củaNguyễn Dữ trong việc xây dựng tình huống truyện độc đáo (TrươngSinh đi lính) để bộc lộ tính cách phẩm chất của nhân vật một cáchđầy đủ và rõ ràng nhất

- Khả năng miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc lời văn lúc thiết tha lúcngẹn ngào lúc nhung nhờ sử dụng nhiều câu văn biện ngẫu làm cholời văn nhịp nhàng, cân đối

Đề bài: Cảm nhận đoạn văn bản sau:

Có giết được thằng nào đâu ….nhục nhã thế này.

(Làng – Kim Lân)

Đề số 2 Cảm nhận đoạn văn bản sau: “có giết được thằng nào đâu

….nhục nhã thế này”

(Làng – Kim Lân)

1 Mở bài: Nếu như trước cách mạng tháng tám Ngô Tất tố mang tới một chị

Dậu với sức sống mãnh liệt của người nông dân, Nam Cao mang tớimột Lão Hạc đầy long tự trọng và tình yêu thương con vô bờ bến ,

…thì sau cách mạng tháng tám, Kim Lân –nhà văn nông dân –mangtới cho bạn đọc hình ảnh người nông dân thời kì đổi mới Đó chính

là nhân vật ông Hai qua đoạn trích “Làng” với tình yêu làng da diết

và lòng yêu nước sâu đậm Điều đó được thể hiện rõ nét hơn trong

đoạn ngắn khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc đến khi về tới nhà:

“có giết được thằng nào đâu ….nhục nhã thế này”

2 Thân bài:

Luận điểm 1: Tình yêu làng quê của ông hai được bộc lộ một cách sâu sắc,

Dẫn chứng 1: Khi mới nghe tin: Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại da mặt tê rân rân

ông lão lặng đi ….giọng lạc hẳn đi

Đánh giá,

nhận xét:

- Đó là cái cảm giác sững sờ choáng váng, co thắt từng khúc ruộtcủa ông

- Là trạng thái tâm lí hết sức tự nhiên của một người quá yêu làng

- Nếu không yêu thì cái tin làng Chợ Dầu theo giặc không thể gâychấn động mạnh tựa như một cú sốc tinh thần như thế với ông Hai

- Sở dĩ ông choáng váng, sững sờ vì trong than tâm của ông cái làngcái làng chợ Dầu rất kiên trung bấy lâu nay ông tôn thờ nay đã sụpđổ

- Tác giả sử dụng nghệ thuật xây dựng tình huống truyện để thửthách tình cảm ông Hai với làng chợ Dầu thân yêu Nếu ông Hia vôtam vô cảm thì ông không thể có được trạng thái tâm lí mạnh đếnnhư thế Đó là vẻ đẹp của người nông dân sau cách mạng

Dẫn chứng 2 Liệu có thật không hở bác ?hay là chỉ lại

Đánh giá,

nhận xét:

- Song, ông Hai vẫn còn nghi ngờ, chưa thể tin ngay lời đồn đại

- Nó như một cú sốc, khiếm ông không thể tin nổi

- Ông hỏi lại để khẳng định cũng cũng là cố bấu víu vào một tia hivọng rằng đó chỉ là sự nhầm lẫn là một lời đồn đại vô căn cứ

- Nhưng khi cái tin ấy được khẳng định từ người tản cư thì ông haikhông không tin,tù lúc ấy tâm trạng ông bị ám ảnh, mặc cảm vì làngười làng Việt gian

Luận điểm 2: Không những thế tình yêu làng của Ông hai được thể hiện rất rõ

lo lắng khiến ông “cúi gằm mặt xuống đất mà đi”

- Cái cúi mặt của ông biết bao nhục nhã, xấu hổ, đau đớn Nỗi nhục

đó khiến ông không thể ngẩng đầu lên được

- Phải chăng ông đã đồng nhất với danh dự của làng Với ông danh

dự của ông cũng là danh dự của làng

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật được sử dụng rất thành côngcủa nhà văn Kim Lân

ra khỏi nhà

- Vì không ai có thể chứa chấp người dân làng bán nước

- Vì ông sợ vợ con gia đình mình không có chỗ trú ngụ , dựa dẫmLuận điểm 3: Về đến nhà, sự mệt nhọc như đã chiếm hết tâm trí ông, và thứ

ông suy nghĩ duy nhất đó là đứa con của mình

Dẫn chứng 1: ông Hai nằm vật ra giường nhìn lũ con tủi thân…

- Cái nỗi đau đớn căm giận đến tột cùng của ông đã nhấn chìm ôngxuống chiếc giường

- Nhìn lũ con nước mắt ông giàn ra vì ông thương lũ nhỏ vì mới mấytuổi đầu đã mang tiếng là con người việt gian bán nước

- Ông lo cho tương lai của những đứa nhỏ không biết đi đâu về đâu

- Càng thương con bao nhiêu thì nỗi căm tức của ông lại càng lớnbấy nhiêu

- Ông căm thù bọn theo Tây phản bội làng ông nắm chặt hai bàn ay

và rít lên:chúng bay ăn…nhục nhã thế này

Nềm tin nỗi nhớ cứ giằng xé trong ông.tủi thân ông hai thươngcon,thương dân làng chợ Dầu, thương thân mình là người mangtiếng Làng việt gian

3 Kết bài: Có thể nói “làng” là lớn nhất về mặt nghệ thuật là nghệ thuật miêu tả

tâm lí nhân vật Đoạn ông Hai nghe tin làng chợ Dầu theo giặc đãthể hiện rõ điều đó Thông qua nhân vật ông Hai tác giả muốn cangợi tình yêu quê hương ,tình yêu đất nước Sự giác ngộ cách mạngcủa những người dân hiền lành, chất phác Chính tình yêu quêhương đất nước, ý thức giác ngộ cách mạng ấy mà họ một long theoĐảng, theo Cách Mạng, đứng lên giành quyền sống, giữ vững nềnđộc lập tự chủ của dân tộc trước mọi gian nan, thử thách

Đề bài số 3 Cảm nhận đoạn trích sau:

“ Hồi chưa vào nghề… thèm người là gì?”

(Lặng lẽ Sapa – Nguyễn Thành Long)

1 Mở bài: Cách mở bài trực tiếp: - gt tác giả Nguyễn Thành Long

- gt về tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa

- Giới thiệu khái quát nhân vật:

Anh thanh niên mang trong mình tất cả vẻ đẹp của thế hệ trẻ trongcông cuộc xây dựng đất nước, tràn đầy nhiệt huyết và đầy tráchnhiệm đối với công việc Điều đó được thể hiện qua đoạn trích: “ Hồi chưa vào nghề… thèm người là gì?”

2 Thân bài:

Luận điểm 1: Trước hết, đoạn trích cho thấy anh thanh niên là một người trần

đầy tinh thần nhiệt huyết, say mê với công việc của mình Dẫn dắt Nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn LLSP được giới thiệu là

người thanh niên 27 tuổi làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu.Công việc đo gió, đo mua, tính mây tính gió…của anhn thật lắmgian khổ, thử thách…thế nhưng trong suy nghĩ của anh lại hoàn toànrất khác Anh dã từng tâm sự…

=> Công việc mang lại cho anh niềm vui và nhận thức trong cuộcsống

=> Anh là một người rất yêu nghề nếu không yêu nghề sẽ chẳng có

ai tâm sự như thế cả Đây là lời tâm sự chân tình của anh với ônghọa sĩ già và cô kỉ sư

=> Nếu sống trong hoàn cảnh như thế sẽ có người dần thu mình lại

trong nỗi cô đơn nhưng đối với quan niệm của anh “ đo mưa, đo gió, đo mây…” là một trách nhiệm cao, một giúp ích bé nhỏ trong

công cuộc xây dựng đất nước

- “Công việc của cháu khổ thế đấy, chứ cất nó đi cháu buồn chếtmất”

=> thể hiện anh là người có tinh thần trách nhiệm cao

=> sống hết mình vì công việc, không bao giờ lảng quên, bỏ mặc dù

là một phút hay một giây

Luận điểm 2: Không chỉ là một thanh niên yêu nghề và anh còn là một người

giàu tình yêu thương con người và đầy trách nhiệm với công việc

Dẫn Chứng - Suy nghĩ: “ mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm

chính anh đã tự nói rằng: “ Còn người thì ai chả ‘thèm’ hở bác”

=> Sống đơn độc trên đỉnh nói Yên Sơn lạnh lẽo, vắng bóng ngườinên anh muốn được trò chuyện với mọi người Ngay cả bác lái xe lái

xe về Lai Châu đến đây có lần phải thân hành lên trạm tìm anhthanh niên, bác là người miền xuối lên, dưới kia có bao nhiêu ngườithế kia mà ở nơi hẻo lánh này bác vẫn muốn tìm người nói chuyện,anh đã khẳng định rằng: Đấy bác cũng chẳng thèm người là gì? Thếthì anh thanh niên công tác miết trên này mấy tháng thì chã thèm hơingười sao được…

=> Con người ta đôi khi có sức mạnh phi thường lắm! Họ lan truyềnsức sống cho nhau bằng một cách nào đó rất nhanh chóng, một ánhmắt, một nụ cười, vài ba phút tâm sự nhưng lại là nguồn động lứclớn lao để ta tiếp tục cố gắng Quan hệ giữa người và người là một

mối quan hệ cần phải có trong bất cứ xã hội nào Bạn thử nghĩ xemnếu không có tình người thì ta sống được bao lâu?

=> Luôn biết sống vì cộng đồng, luôn cảm thấy mình thật bé nhỏ,mình là một cá nhân trong một xã hội, anh luôn cho rằng sự hy sinhthầm lặng của mình chỉ là một phần bé nhỏ trong quá trình phát triểnchung của bao công việc lớn hơn=> qua đây còn thể hiện rõ anh làmột người khiêm tốn, chưa bao giờ tự đánh giá cao về bản thân

=>Anh sống một mình nhưng không cô đơn vì trong tư tưởng củaanh mục đích sống, lẻ sống luôn luôn tồn tại và nhắc nhở Làm mộtcông việc đơn độc, phải dậy lúc nửa đêm, phải ra ngoài trời lúc mưabảo, lạnh lẻo, anh có thể nằm ở trong nhà lấy số liệu cũ mà gọi bộđàm để báo cáo nhưng anh khong làm điều đó vì anh có trách nhiệm

và anh hiểu rõ việc anh đang làm có ảnh hưởng đến cuộc sống laođộng và chiến đấu của nhiều người lúc bấy giờ

Luận điểm 3: Đọc đoạn trích ta lại nhớ đến hình ảnh những thanh niên Việt

Nam trong giai đoạn chống Mỹ

Mở rộng - Thế hệ thanh niêm trong tác phẩm: “ Bài thơ về tiểu đội xe không

kính” : Người chiến sĩ lái xe chạy bon bon trên tuyến đường TrườngSơn trong sự lạc quan yêu đời, giữa bom rơi đạn bắn

=> Lí tưởng sáng người nhất là chiến đấu vì độc lập, tự do của quêhương, đất nước

- Những cô gái thanh niên xung phong trong tác phẩm: “ Những

ngồi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê => những con người dũng cảm,anh hùng với vẻ đẹp tâm hồn phong phú

=> Những người đẹp nhất, thông mình, can đảm và cao thượng nhất

là những người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ

Anh thanh niên, những người lái xe Trường Sơn hay những cô gáithanh niên xung phong là đại diện của thế hệ trẻ Việt Nam trongnhững năm 7 của thế kỉ XX, trong những ngày tháng chống Mĩ ácliệt Họ là biểu tượng của những người Việt Nam đẹp nhất

“Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước

Mà lòng phơi phới dậy tương lai”

Họ có thể có tên cụ thể, có thể khong có tên cụ thể hoặc có thể chỉđược nhắc đến qua lứa tuổi, nghề nghiệp nhưng họ đã làm nên biểutượng của một nước Việt Nam anh hùng Họ đã làm nên đất nước

I

3 Kết bài: Sung sướng thay những con người sống với một khát vọng cao

thường và tìm thấy chỗ đứng của mình trong đời Không cớ gì đi tìmmột công việc phải to tát, vĩ đại thì con người mới bộc lộ được hếtphẩm chất của mình, trong bất kì hoàn cảnh nào, ngày khi sống giữuthâm sơn cùng cố, sống trong hoàn cảnh “ cô độc nhất thế gian”, conngười có tâm hồn đẹp, có lối sống đẹp vẫn đầy sức hấp dẫn Cùngvới ông họa sĩ , nhà văn Nguyễn Thành Long thực sự đã vẽ được

thành công chân dung của một nhân vật đẹp trong đời một chândung tuy chỉ kí họa trong mấy mươi phút những vẫn có vẻ đẹp thâmtrầm…

Tô phở muốn ngon phải có nước dùng tốt Đất nước muốn đẹp phải có những con người biết cống hiến

2/Tác phẩm:

a/Hoàn cảnh sáng tác :

- Vào thế kỉ 16: chế độ phong kiến đang suy vong, bất công, tàn bạo, gây nhiều đau khổ cho

mọi người, nhất là người phụ nữ

- Tác giả mượn yếu tố hoang đường để phản ánh văn đề của hiện thực, dựa vào cơ sở một truyện cổ tích thêm nội dung mang yếu tố thời đại

- Xuất xứ: “Chuyện người con gái Nam Xương” là truyện thứ 16 trong số 20 truyện nằm

trong tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyễn Dữ “Truyền kỳ mạn lục” Truyện có nguồn gốc

từ một truyện cổ dân gian trong kho tàng cổ tích Việt Nam “Vợ chàng Trương”.

b/ Thể loại: Truyện truyền kỳ

c/ Chủ đề :

-Qua câu chuyện về cuộc đời và cái chết thương tâm của Vũ Nương, “Chuyện người con

gái Nam Xương” thể hiện niềm thương cảm đối với số phận oan nghiệt, đồng thời ca ngợi

vẻ đẹp truyền thống của những phụ nữ Việt Nam dưới chế độ phong kiến.

d/ Tóm tắt :

Vũ Thị Thiết (Vũ Nương) là người phụ nữ nhan sắc, đức hạnh Chồng nàng là Trương Sinh phải đi lính sau khi cưới ít lâu Nàng ở nhà, một mình vừa nuôi con nhỏ vừa chăm sóc mẹ chồng đau ốm rồi làm ma chu đáo khi bà mất Trương Sinh trở về, nghe lời con, nghi vợ thất tiết nên đánh đuổi đi Vũ Nương uất ức gieo mình xuống sông Hoàng Giang tự vẫn, được thần Rùa Linh Phi và các tiên nữ cứu Sau đó Trương Sinh mới biết vợ bị oan ít lâu sau, Vũ Nương gặp Phan Lang, người cùng làng chết đuối được Linh Phi cứu Khi Lang trở về, Vũ Nương nhờ gửi chiếc hoa vàng nhắn chàng Trương lập đàn giải oan cho nàng Trương Sinh nghe theo, Vũ Nương ẩn hiện giữa dòng, nói vọng vào bờ lời tạ từ rồi biến mất.

e/Bố cục: 3 đoạn

-Đoạn 1:… của mình: Cuộc hôn nhân giữa Trương Sinh và Vũ Nương, sự xa cách vì chiến

tranh và phẩm hạnh của nàng trong thời gian xa cách.

-Đoạn 2: … qua rồi: Nỗi oan khuất và cái chết bi thảm của Vũ Nương.

-Đoạn 3: Còn lại: Cuộc gặp gỡ giữa Vũ Nương và Phan Lang trong đội Linh Phi Vũ

Nương được giải oan.

f/Nhan đề :

-Truyền kì mạn lục: (ghi chép tản mạn những truyện lạ được lưu truyền trong dân gian ) là

một tác phẩm văn xuôi tự sự, viết bằng chữ Hán Tác phẩm được coi là áng “thiên cổ kì bút

”( áng văn hay của ngàn đời) – (Đề thi vào lớp 10 năm 2007-2008)

-Tác phẩm có 20 truyện ngắn Đề tài phong phú Chuyện người con gái Nam Xương: truyện

thứ 16/20 truyện Tác phẩm có nguồn gốc từ câu chuyện cổ tích Việt Nam “Vợ chàng

g/ Ngôi kể : ngôi thứ 3

h/ Phương thức biểu đạt : Tự sự + biểu cảm

i/Khái quát nội dung và nghệ thuật:

*Giá trị nhân đạo:

- Ca ngợi vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam qua nhân vật Vũ Nương.

- Thể hiện niềm thương cảm đối với số phận oan nghiệt của người phụ nữ và ước mơ, khát vọng về 1 cuộc sống công bằng, hạnh phúc cho họ

- Gián tiếp lên án, tố cáo XHPK bất công:

- Sử dụng yếu tố truyền kì ( kì ảo) làm nổi bật giá trị nhân đạo của tác phẩm.

Kết hợp các Phương thức biểu đạt: tự sư và biểu cảm làm nên 1 áng văn xuôi tự sự còn sống mãi với thời gian….

II/ PHÂN TÍCH:

1/Vẻ đẹp của nhân vật Vũ Nương:

a Vũ Nương là người con gái thuỳ mị, nết na, tư dung tốt đẹp, thuỷ chung.

Mới về nhà chồng, hiểu Trương Sinh có tính đa nghi, nàng luôn giữ gìn khuôn phép, biết chăm lo vun vén hạnh phúc gia đình nên cuộc sống vợ chồng chưa từng xảy ra bất hoà.

- Khi tiễn chồng đi lính, nàng chỉ thiết tha “ngày về mang theo được 2 chữ bình yên”.

- Khi chồng đi lính: ở nhà, nàng luôn thuỷ chung, nhớ thương chồng

- Khi bị nghi oan, nàng nhẫn nhục phân trần, cố gắng tìm mọi cách để hàn gắn hạnh phúc gia đình

- Sống ở thuỷ cung, nàng vẫn nặng tình với quê hương, với chồng con.

b Vũ Nương là 1 người con dâu rất mực hiếu thảo:

- Thay chồng chăm sóc mẹ.

- Khi mẹ chồng ốm, nàng lấy lời ngọt ngào khuyên lơn, hết sức thuốc thang, lễ bái thần phật Khi mẹ chồng mất, nàng hết lòng thương xót, lo việc ma chay như đối với cha mẹ đẻ (Lời của mẹ chồng trước lúc mất đã khẳng định tấm lòng hiếu thảo hết mức của Vũ Nương)

c Vũ Nương là người mẹ yêu thương con:

- Yêu thương, chăm sóc con.

Chỉ cái bóng mình trên tường để dỗ dành con…

d Vũ Nương là người phụ nữ trọng nhân phẩm và tình nghĩa:

- Vũ Nương đã chọn cái chết để tự minh oan cho mình, để bảo vệ nhân phẩm của người phụ nữ.

- Dù nhớ thương quê hương da diết, nàng vẫn giữ lời hứa vớ Linh Phi  coi trọng tình nghĩa.

Vũ Nương quả là ngưòi phụ nữ hoàn hảo, mang trong mình nét đẹp truyền thống của người phụ nữ VN.

Thể hiện thái độ ngợi ca của tác giả.

2.Nỗi oan khuất: Nguyên nhân nào khiến một phụ nữ dung hạnh vẹn toàn như Vũ Nương phải tìm đến cái chết thê thảm

- Vũ Nương phải chịu một nỗi oan khuất vô bờ: bị chồng nghi ngờ là thất tiết và phải chết một cách oan uổng, đau đớn.

- Nỗi oan khuất của Vũ Nương có rất nhiều nguyên nhân:

+ Mầm mống bi kịch bắt đầu từ cuộc hôn nhân không bình đẳng.

+ Một người phụ nữ nết na lấy phải 1 anh chồng hay ghen, độc đoán

+ Khi Trương Sinh đi lính trở về, tâm trạng có phần nặng nề không vui

+ Lại gặp tình huống bất ngờ: Đó là lời nói của đứa trẻ thơ ngây chứa đầy những sự kiện bất ngờ

+ Cách cư xử hồ đồ, độc đoán của Trương Sinh.

+ Bi kịch hơn nữa là cái chết của Vũ Nương không làm cho Trương Sinh tỉnh ngộ để tin

nàng trong sạch Chàng vẫn giận nàng thất tiết và chỉ “động lòng thương”.

 Số phận bi kịch của người phụ nữ trong chế độ phụ quyền phong kiến đầy bất công.

Là 1 lời tố cáo XHPK xem trọng quyền uy của kẻ giàu và của người đàn ông trong gia đình

Bày tỏ niềm thương cảm của tác giả đối với số phận oan nghiệt của người phụ nữ

2 / Ý nghĩa chi tiết cái bóng:

Chi tiết cái bóng tưởng như vô hình, ngẫu nhiên nhưng thực ra là 1 chi tiết rất quan trọng được cài đặt đầy dụng ý Cái bóng trong câu chuyện có ý nghĩa đặc biệt vì đây là chi tiết tạo nên các thắt nút và mở nút hết sức bất ngờ.

*Cái bóng có vai trò thắt nút câu chuyện vì:

-Đối với Vũ Nương: xuất hiện mang ý nghĩa hoàn toàn tốt đẹp : dỗ con, cho khuây nỗi nhớ thương chồng

-Với bé Đản: biến thành người thật – người đàn ông đêm nào cũng về- không nói không cười.

-Với Trương Sinh: là bằng chứng không thể chối cãi cho sự hư hỏng của vợ.

*Cái bóng cũng là chi tiết mở nút câu chuyện:

-Chàng Trương sau này hiểu ra nỗi oan của vợ cũng chính là cái bóng của chàng trên tường được bé Đản gọi là cha.

- Bao nhiêu nghi ngờ, oan ức của Vũ Nương đều được hoá giải nhờ cái bóng.

*Ý nghĩa:

-Cảnh ngộ cô đơn, buồn tủi của người vợ trẻ khi xa chồng.

-Nó là lòng nhớ thương, chung thủy là khao khát sum họp đoàn tụ.

-Là tình thương con của người mẹ, muốn bù đắp sự thiếu vắng tình cha.

-Đó là trò đùa trong nhớ thương, một sự nói dối đầy thiện chí và yêu thương.

-Nó gợi sự gắn bó như hình với bóng Vậy mà nó lại là con dao chia cắt, dẫn tới cái chết oan uổng của người vợ trẻ.

 Chiếc bóng gây ra nỗi oan, chính nó giải oan cho nàng.

 Cách thắt nút, mở nút câu chuyện bằng chi tiết cái bóng đã làm cho cái chết của Vũ Nương thêm oan ức, giá trị tố cáo XHPK nam quyền đầy bất công với người phụ nữ càng thêm sâu sắc.

3/

Ý nghĩa của chi tiết kỳ ảo

*Các chi tiết kỳ ảo trong câu chuyện:

-Phan Lang gặp nạn, lạc vào động rùa, gặp Linh Phi, được cứu giúp; gặp lại Vũ Nương, được sứ giả của Linh Phi rẽ đường nước đưa về dương thế.

-Vũ Nương hiện về trong lễ giải oan trên bến Hoàng Giang giữa lung linh, huyền ảo rồi lại biến đi mất.

* Cách đưa các chi tiết kỳ ảo:

-Các yếu tố này được đưa vào xen kẽ với những yếu tố thực làm cho thế giới kỳ ảo lung linh, mơ hồ trở nên gần với cuộc đời thực, làm tăng độ tin cậy, khiến người đọc không cảm thấy ngỡ ngàng.

* Ý nghĩa của các chi tiết kỳ ảo:

-Cách kết thúc này làm nên đặc trưng của thể loại truyện truyền kỳ.

-Làm hoàn chỉnh thêm nét đẹp vốn có của Vũ Nương: nặng tình, nặng nghĩa, quan tâm đến chồng con, phần mộ tổ tiên, khao khát được phục hồi danh dự.

-Tạo nên một kết thúc phần nào có hậu cho câu chuyện.

-Thể hiện về ước mơ, về lẽ công bằng ở cõi đời của nhân dân ta.

-Chi tiết kỳ ảo đồng thời cũng không làm mất đi tính bi kịch của câu chuyện

III/ LUYỆN TẬP:

Bài 1/ Hình ảnh chiếc bóng có ý nghĩa như thế nào? (xem mục II.3)

Bài 2/ Sự trở về của Vũ Nương ở phần kết của tác phẩm đã hoá giải bi kịch trong truyện.

ý kiến của em?

-Đây là giấc mơ mà cũng là lời cảnh tỉnh của tác giả Nó để lại dư vị ngậm ngùi, là bài học thấm thía về giữ gìn hạnh phúc gia đình.

Bài 3/ Cái chết của Vũ Nương nói nên điều gì? Nguyên nhân gây bi kịch cho Vũ Nương.?

Gợi ý : -Là người con gái đức hạnh vẹn toàn nhưng Vũ Nương lại có một số phận bi kịch.

-Cái chết của nàng là một lời tố cáo xã hội phong kiến xem trọng quyền uy của kẻ giàu có

và của người đàn ông trong gia đình, đồng thời bày tỏ niềm cảm thương của tác giả đối với

số phận oan nghiệt của người phụ nữ

- Người phụ nữ đức hạnh ở đây không những không được bênh vực, trở che mà lại còn bị đối xử một cách bất công, vô lý; chỉ vì lời nói thơ ngây của đứa trẻ và vì sự hồ đồ, vũ phu của anh chồng hay ghen tuông mà đến nỗi phải kết liễu cuộc đời mình.

- Những duyên cớ khiến cho một người phụ nữ đức hạnh như Vũ Nương không thể sống mà phải chết một cách oan uổng:

- Nguyên nhân trực tiếp: do lời nói ngây thơ của bé Đản Đêm đêm, ngồi buồn dưới ngọn

đèn khuya, Vũ Nương thường “trỏ bóng mình mà bảo là cha Đản” Vậy nên Đản mới ngộ nhận đó là cha mình, khi người cha thật chở về thì không chịu nhận và còn vô tình đưa ra những thông tin khiến mẹ bị oan.

- Nguyên nhân gián tiếp:

- Do người chồng đa nghi, hay ghen lại thêm “ đã nghi, không có học” mầm mống của

thêm những thông tin gay cấn, đáng nghi: “Có một người đàn ông đêm nào cũng đến” (hành động lén lút che mắt thiên hạ), “mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đảng ngồi cũng ngồi” (hai người rất

quấn quýt nhau), “chẳng bao giờ bế Đản cả” (người này không muốn sự có mặt của đứa bé) Những lời nói thật thà của con đã làm thổi bùng lên ngọn lửa ghen tuông trong lòng Trương Sinh.

- Do cách cư xử hồ đồ, thái độ phũ phàng, thô bạo của Trương Sinh Chàng bỏ ngoài tai

tất cả những lời biện bạch, thanh minh, thậm chí là van xin của vợ, chỉ biết la lên cho hả giận  Trương Sinh là con đẻ của chế độ nam quyền bất công, thiếu lòng tin và thiếu tình thương, ngay cả với người thân yêu nhất.

- Do cuộc hôn nhân không bình đẳng, Vũ Nương chỉ là “con nhà kẻ khó”, còn Trương

Sinh là “con nhà hào phú” Thái độ tàn tệ, rẻ rúng thể hiện quyền thế của người giàu đối với

người nghèo trong một xã hội mà đồng tiền đã bắt đầu làm đen bạc thói đời.

- Do lễ giáo hà khắc, phụ nữ không có quyền được nói, không có quyền được tự bảo vệ

mình, chữ trinh là chữ quan trọng hàng đầu; người phụ nữ khi đã bị mang tiếng thất tiết với chồng thì sẽ bị cả xã hội hắt hủi, chỉ còn một con đường chết để tự giải thoát.

- Do chiến tranh phong kiến gây nên cảnh sinh ly và cũng góp phần dẫn đến cảnh tử biệt

Bài 4: / Vai trò, vị trí , hình ảnh của người phụ nữ trong xã hội ngày nay?

HỒI THỨ 14: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

(Bài này không dạy)

- Ngô gia văn phái –

I/ KIẾN THỨC CƠ BẢN :

1/ Tác giả :

-Dòng họ Ngô Thì tại : làng Tả - Thanh Oai – Hà Tây (cũ) nay thuộc Hà Nội

-Dòng họ nổi tiếng với truyền thống nghiên cứu, sáng tác văn chương Gồm nhiều tác giả: Ngô Thì Chí, Ngô Thì Du, Ngô Thì Nhậm …

-Ngô Thì Chí ( 1753) : - người tuyệt đối trung thành với nhà Lê, làm quan dưới triều đại này Ngô Thì Du (1772 – 1840): học giỏi nhưng không đỗ đạt Dưới triều đại Tây Sơn ông ở

ẩn Thời Nguyễn ông ra làm quan

2/Tác phẩm :

a/ Nhan đề :

-“Hoàng Lê nhất thống chí” (viết bằng chữ Hán) - ghi chép về sự thống nhất của vương

triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh, trả lại Bắc Hà cho vua Lê

b/ Thể loại : chí là một lối văn ghi chép sự vật, sự việc.

( Cũng có thể xem Hoàng Lê nhất thống chí là một cuốn tiểu thuyết lịch sử viết theo lối chương hồi.)

c/ Vị trí đoạn trích : hồi thứ 14, viết về sự kiện Quang Trung đại phá quân Thanh.

d Khái quát nội dung và nghệ thuật

*Nội dung:

-Với quan điểm lịch sử đúng đắn và niềm tự hào dân tộc, các tác giả “Hoàng Lê nhất thống

chí” đã tái hiện chân thực hình ảnh người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ qua chiến công

thần tốc đại phá quân Thanh, sự thảm hại của quân tướng nhà Thanh và số phận bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống.

*Nghệ thuật: Kể chuyện xen kẽ miêu tả một cách sinh động cụ thể, gây được ấn tượng

mạnh.

e Đại ý và bố cục:

* Đại ý:

-Đoạn trích miêu tả chiến thắng lẫy lừng của vua Quang Trung, sự thảm bại nhục nhã của quân tướng nhà Thanh và số phận lũ vua quan phản nước, hại dân.

* Bố cục: 3 đoạn

-Đoạn 1: (từ đầu đến “hôm ấy nhằm vào ngày 25 tháng cháp năm Mậu Thân (1788)”):

Được tin báo quân Thanh chiếm Thăng Long, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng

đế và thân chinh cầm quân dẹp giặc.

-Đoạn 2: (“Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh… vua Quang Trung tiến binh đến

Thăng Long, rồi kéo vào thành”): Cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng lẫy lừng của vua

Quang Trung.

-Đoạn 3: (“Lại nói, Tôn Sĩ Nghị và vua Lê… cũng lấy làm xấu hổ”): Sự đại bại của quân

tướng nhà Thanh và tình trạng thảm bại của vua tôi Lê Chiêu Thống.

f Tóm tắt hồi 14 “Hoàng Lê nhất thống chí”

- Trước thế mạnh của giặc, quân Tây Sơn ở Thăng Long, rút quân về Tam Điệp và cho người vào Phủ Xuân cấp báo với Nguyễn Huệ.

- Nhận được tin ngày 24/11, Nguyễn Huệ liền tổ chức lại lực lượng chia quân làm hai đạo thuỷ - bộ.

- Ngày 25 tháng Chạp, làm lễ lên ngôi lấy hiệu là Quang Trung, trực tiếp chỉ đạo hai đạo

quân tiến ra Bắc.

- Ngày 29 tháng Chạp, quân Tây Sơn ra đến Nghệ An, Quang Trung cho dừng lại một ngày,

tuyển thêm hơn 1 vạn tinh binh, mở một cuộc duyệt binh lớn.

- Ngày 30, quân của Quang Trung ra đến Tam Điệp, hội cùng Sở và Lân Quang Trung đã

khẳng định : "Chẳng quá mười ngày có thể đuổi được người Thanh" Cũng trong ngày 30,

giặc giã chưa yên, binh đao hãy còn mà ông đã nghĩ đến kế sách xây dựng đất nước mười năm sau chiến tranh Ông còn mở tiệc khao quân, ngầm hẹn mùng 7 sẽ có mặt ở thành Thăng Long mở tiệc lớn Ngay đêm đó, nghĩa quân lại tiếp tục lên đường Khi quân Tây Sơn ra đến sông Thanh Quyết gặp đám do thám của quân Thanh, Quang Trung ra lệnh bắt hết không để sót một tên.

- Rạng sáng ngày 3 Tết, nghĩa quân bí mật bao vây đồn Hạ Hồi và dùng mưu để quân Thanh

đầu hàng ngay, hạ đồn dễ dàng.

- Rạng sáng ngày mùng 5 Tết, nghĩa quân tấn công đồn Ngọc Hồi Quân giặc chống trả

quyết liệt, dùng ống phun khói lửa ra nhằm làm ta rối loạn, nhưng gió lại đổi chiều thành ra chúng tự hại mình Cuối cùng, quân Thanh phải chịu đầu hàng, thái thú Điền châu Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử.

- Trưa mùng 5 Tết, Quang Trung đã dẫn đầu đoàn quân thắng trận tiến vào Thăng Long.

Đám tàn quân của giặc tìm về phía đê Yên Duyên gặp phục binh của ta, trốn theo đường Vịnh Kiều lại bị quân voi ở Đại áng dồn xuống đầm Mực giày xáo, chết hàng vạn tên Một

số chạy lên cầu phao, cầu phao đứt, xác người ngựa chết làm tắc cả khúc sông Nhị Hà Mùng 4 Tết nghe tin quân Tây Sơn tấn công, Tôn Sỹ Nghị và Lê Chiêu Thống đã vội vã bỏ lên biên giới phía bắc Khi gặp lại nhau, Nghị có vẻ xấu hổ nhưng vẫn huyênh hoang Cả hai thu nhặt tàn quân, kéo về đất Bắc.

II/ PHÂN TÍCH :

1/ Hình tượng nhân vật Quang Trung

- "Hoàng Lê nhất thống chí" là một cuốn tiểu thuyết lịch sử vừa phản ánh được sự thối nát,

suy tàn của triều đình Lê Trịnh, vừa phản ánh được sự phát triển của phong trào Tây Sơn.

- Trong hồi thứ 14 của tác phẩm, hình tượng người anh hùng Quang Trung hiện lên thật cao đẹp với khí phách hào hùng, trí tuệ sáng suốt và tài thao lược hơn người.

1.1/ Trước hết Quang Trung là một con người hành động mạnh mẽ quyết đoán:

- Từ đầu đến cuối đoạn trích, Nguyễn Huệ luôn luôn là con người hành động một cách xông xáo, nhanh gọn có chủ đích và rất quả quyết.

- Nghe tin giặc đã đánh chiếm đến tận Thăng Long mất cả một vùng đất đai rộng lớn mà

ông không hề nao núng “định thân chinh cầm quân đi ngay”.

- Rồi chỉ trong vòng hơn một tháng, Nguyễn Huệ đã làm được bao nhiêu việc lớn: “tế cáo

trời đất”, lên ngôi hoàng đế, đốc xuất đại binh ra Bắc…

1.2/ Đó là một con người có trí tuệ sáng suốt và nhạy bén:

- Ngay khi mấy chục vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị hùng hổ kéo vào nước ta, thế giặc

đang mạnh, tình thế khẩn cấp, vận mệnh đất nước “ngàn cân treo sợi tóc”, Nguyễn Huệ đã

quyết định lên ngôi hoàng đế để chính danh vị, lấy niên hiệu là Quang Trung Việc lên ngôi

đã được tính kỹ với mục đích thống nhất nội bộ, hội tụ anh tài và quan trọng hơn là “để yên

kẻ phản trắc và giữ lấy lòng người”, được dân ủng hộ.

- Sáng suốt trong việc nhận định tình hình địch và ta:

+ Qua lời dụ tướng sĩ trước lúc lên đường ở Nghệ An, Quang Trung đã chỉ rõ “đất nào sao

ấy” người phương Bắc không phải nòi giống nước ta, bụng dạ ắt khác” Ông còn vạch rõ

tội ác của chúng đối với nhân dân ta: “Từ đời nhà Hán đến nay, chúng đã mấy phen cướp

bóc nước ta, giết hại dân ta, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi”.

+ Quang Trung đã khích lệ tướng sĩ dưới quyền bằng những tấm gương chiến đấu dũng cảm chống giặc ngoại xâm giành lại độc lập của cha ông ta từ ngàn xưa như: Trưng nữ Vương, Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành…

+ Quang Trung đã dự kiến được việc Lê Chiêu Thống về nước có thể làm cho một số người Phù Lê “thay lòng đổi dạ” với mình nên ông đã có lời dụ với quân lính chí tình, vừa nghiêm khắc: “các người đều là những người có lương tri, hãy nên cùng ta đồng tâm hiệp lực để dựng lên công lớn Chớ có quen thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra sẽ bị giết chết ngay tức khắc, không tha một ai”.

- Sáng suốt trong việc xét đoán bề tôi:

+ Trong dịp hội quân ở Tam Điệp, qua lời nói của Quang Trung với Sở và Lân ta thấy rõ:

Ông rất hiểu việc rút quân của hai vị tướng giỏi này Đúng ra thì “quân thua chém tướng”

nhưng ông hiểu lòng họ, sức mình ít không địch nổi đội quân hùng tướng hổ nhà Thanh nên đành phải bỏ thành Thăng Long rút về Tam Điệp để tập hợp lực lượng Do vậy Sở và Lân không bị trừng phạt mà còn được ngợi khen.

+ Đối với Ngô Thì Nhậm, ông đánh giá rất cao và sử dụng như một vị quân sư“đa mưu túc

trí” việc Sở và Lân rút chạy Quang Trung cũng đoán là do Nhậm chủ mưu, vừa là để bảo

toàn lực lượng, vừa gây cho địch sự chủ quan Ông đã tính đến việc dùng Nhậm là người biết dùng lời khéo léo để dẹp việc binh đao.

1.3/ Quang Trung là người có tầm nhìn xa trông rộng:

- Mới khởi binh đánh giặc, chưa giành được tấc đất nào vậy mà vua Quang Trung đã nói

chắc như đinh đóng cột “phương lược tiến đánh đã có tính sẵn”.

- Đang ngồi trên lưng ngựa, Quang Trung đã nói với Nhậm về quyết sách ngoại giao sau khi chiến thắng Đối với địch, thường thì biết là thắng việc binh đao không thể dứt ngay được vì

sỉ nhục của nước lớn còn đó Nếu “chờ 10 năm nữa ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực

lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh thì ta có sợ gì chúng”.

1.4 Quang Trung là vị tướng có tài thao lược hơn người:

- Cuộc hành quân thần tốc do Quang Trung chỉ huy đến nay vẫn còn làm chúng ta kinh

ngạc Vừa hành quân, vừa đánh giặc mà vua Quang Trung hoạch định kế hoạch từ 25 tháng chạp đến mùng 7 tháng giêng sẽ vào ăn tiết ở Thăng Long, trong thực tế đã vượt mức 2