Bộ 5 Đề thi HSG cấp trường môn Sinh Học 8 năm 2021 Trường THCS Kim Đồng có đáp án

- Sự trao đổi chất ở cấp độ tế bào là sự trao đổi chất giữa tế bào với môi trường trong, tế bào tiếp nhận các chất dinh dưỡng và oxi từ máu vào nước mô sử dụng cho các hoạt động sống, đồ[r]

TRƯỜNG THCS KIM ĐỒNG

ĐỀ THI HSG CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2021-2022 MÔN SINH HỌC 8 Thời gian: 90 phút

ĐỀ SỐ 1

Câu 1

1 Miễn dịch là gì? Cơ thể có những loại miễn dịch chủ yếu nào?

2 Có người cho rằng : “Tiêm vacxin cũng giống như tiêm thuốc kháng sinh giúp cho cơ thể nhanh khỏi bệnh” Điều đó có đúng không? Vì sao?

Câu 2

1 Hô hấp là gì? Hô hấp có vai trò như thế nào đối với cơ thể sống?

2 Nêu đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng của phổi?

3 Khi con người hoạt động mạnh thì nhịp hô hấp thay đổi như thế nào ? Giải thích ?

Câu 3

1 Sự tạo thành nước tiểu gồm những quá trình nào? Mỗi quá trình diễn ra ở đâu?

2 Thành phần nước tiểu đầu khác với máu ở điểm nào? Nước tiểu chính thức khác với nước tiểu đầu ở những điểm nào?

Câu 4

1 Chỉ ra sự khác nhau giữa cung phản xạ và vòng phản xạ Tại sao nói dây thần kinh tủy là dây pha?

2 Bằng kiến thức sinh lí người đã học, hãy giải thích câu “trời nóng chóng khát, trời mát chóng đói”

ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 01 Câu 1

1 - Miễn dịch là khả năng cơ thể không bị mắc một số bệnh nào đó

- Cơ thể có 2 loại miễn dịch chính:

+ Miễn dịch tự nhiên: Cơ thể người không bao giờ bị mắc một số bệnh của các động vật khác (MD bẩm sinh) hoặc đã một lần bị bệnh và không mắc lại bệnh đó nữa (MD tập nhiễm)

+ Miễn dịch nhân tạo: Cơ thể được tiêm phòng văcxin của một bệnh nào đó sẽ miễn dịch với bệnh đó

2- Ý kiến đó là sai:

- Tiêm vacxin là tiêm các loại vi khuẩn, virut gây bệnh đã được làm yếu để kích thích cơ thể tạo ra kháng thể để chống lại bệnh đó(chủ động)

- Tiêm kháng sinh là tiêm trực tiếp kháng thể kháng bệnh vào cơ thể giúp cơ

thể khỏi bệnh(bị động)

Câu 2

1 Hô hấp: là quá trình không ngừng cung cấp O2 cho tế bào của cơ thể và loại bỏ khí CO2 được tạo ra từ

hoạt động của tế bào ra khỏi cơ thể

- Vai trò: cung cấp O2 cho tế bào để tham gia vào các phản ứng tạo ATP cung cấp cho mọi hoạt động sống của tế bào và cơ thể, đồng thời thải CO2 ra khỏi cơ thể

2 Nêu đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng của phổi

- Phổi là bộ phận quan trọng nhất của hệ hô hấp nơi diễn ra sự trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường bên ngoài

- Bao ngoài hai lá phổi có hai lớp màng, lớp màng ngoài dính với lồng ngực, lớp trong dính với phổi, giữa hai lớp có chất dịch giúp cho phổi phồng lên, xẹp xuống khi hít vào và thở ra

- Đơn vị cấu tạo của phổi là phế nang tập hợp thành từng cụm và được bao bởi màng mao mạch dày đặc tạo điều kiện cho sự trao đổi khí giữa phế nang và máu đến phổi được dễ dàng

- Số lượng phế nang lớn có tới 700 – 800 triệu phế nang làm tăng bề mặt trao đổi khí của phổi

3 Khi con người hoạt động mạnh thì nhịp hô hấp thay đổi như thế nào ? Giải thích ?

- Khi con người hoạt động mạnh thì nhịp hô hấp tăng

- Giái thích: Khi con người hoạt động mạnh cơ thể cần nhiều năng lượng - Hô hấp tế bào tăng  Tế bào cần nhiều oxi và thải ra nhiều khí cacbonic  Nông dộ cacbonic trong máu tăng đã kích thích trung

khu hô hấp ở hành tủy điều khiển làm tăng nhịp hô hấp

Câu 3

1

- Quá trình lọc máu để tạo nước tiểu đầu diễn ra ở cầu thận

- Quá trình hấp thụ lại các chất dinh dưỡng, H2O,các ion cần thiết diễn ra ở ống thận

- Quá trình bài tiết tiếp các chất cặn bã, các chất thuốc, các ion thừa diễn ra ở ống thận

2

Nước tiểu đầu Nước tiểu chính thức

Không có tế bào máu và protein

Có các tế bào máu và protein

Chứa nhiều chất dinh dưỡng Gần như không còn các chất dinh dưỡng

Nồng độ các chất hòa tan loãng Nồng độ các chất hòa tan đậm đặc

Chứa ít các chất cặn bã, chất độc hơn Chứa nhiều các chất cặn bã, chất độc

Câu 4

1 Khác nhau

- Không có luồng thông báo ngược - Có luông thông báo ngược

- Xảy ra nhanh Thời gian ngắn - Xảy ra chậm hơn Thời gian kéo dài

- Mang tính chất đơn giản hơn, thường chỉ

được hình thành bởi 3 nơron: hướng tâm,

trung gian, li tâm

- Mang tính chất phức tạp hơn Do sự kết hợp của nhiều cung phản xa Nên số nơron hướng tâm, trung gian và li tâm tham gia nhiều hơn

- Kết quả thường thiếu chính xác - Kết quả thường chính xác hơn

- Dây thần kinh tủy gồm cả các bó sợi cảm giác (hướng tâm) và các bó sợi vận động (li tâm) được liên hệ với tủy sống qua các rễ sau và rễ trước

- Rễ sau là rễ cảm giác, rễ trước là rễ vận động

2

- Khi trời nóng, cơ thể thực hiện cơ chế bài tiết nhiều mồ hôi để tăng cường thoát nhiệt dẫn đến cơ thể thiếu nước và cần bổ sung nước Điều đó giải thích vì sao trời nóng chóng khát

- Khi trời rét, cơ thể tăng cường quá trình chuyển hóa để tăng sinh nhiệt cho cơ thể và cần nhiều chất hữu

cơ Điều đó giải thích vì sao trời mát chóng đói

………

ĐỀ SỐ 2

Câu 1

2 Khẩu phần ăn đầy đủ các chất (protein, gluxit, lipit), sau tiêu hóa ở khoang miệng và dạ dày thì còn những loại chất nào trong thức ăn cần được tiêu hóa tiếp? Vì sao?

3 sản phẩm của protein sau khi được tiêu hóa tại ruột non? chúng sẽ được vận chuyển đến tế bào não bằng con đường nào?

4 Nêu nguyên nhân của đóng mở môn vị?

Câu 2

Một người có 5 lít máu, bình thường hàm lượng Hb trong máu khoảng 15 gam/100 ml máu có khả năng liên kết với 20 ml ôxi

1 Hỏi người bình thường cơ thể có bao nhiêu ml ôxi trong máu

2 Khi người ấy sống ở vùng núi cao, độ cao là 4000m thì hàm lượng Hb tăng hay giảm? Vì sao?

3 So với khi sống ở đồng bằng thì khi sống ở núi cao, nhịp tim, nhịp thở tăng hay giảm? Vì sao?

Câu 3

Phân biệt thành phần nước tiểu đầu và nước tiểu chính thức, nước tiểu đầu và máu Tại sao nói thận nhân tạo là đơn vị cứu tinh của những bệnh nhân suy thận?

Câu 4

a/ Em hiểu như thế nào về chứng xơ vữa động mạch?

b/ Khi đội kèn của xã tập luyện, cu Tít mang mơ ra ăn thì bị bố mắng vì đội kèn không thể tập được Điều

đó có đúng không? Vì sao

ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 02 Câu 1

1 Những hoạt động tiêu hoá chủ yếu ở dạ dày:

- Tiết dịch vị

- Biến đổi lí học thức ăn

- Biến đổi hóa học một phần thức ăn

- Đẩy thức ăn từ dạ dày xuống ruột non

2 Tất cả thức ăn (protein, gluxit, lipit) cần được tiêu hoá tiếp ở ruột non Vì:

- Ở khoang miệng chủ yếu biến đổi thức ăn về mặt lí học, chỉ có một phần tinh bột chín được biến đổi hoá học thành đường đôi Mantôzơ

- Ở dạ dày chủ yếu biến đổi thức ăn về mặt lí học, chỉ có một phần protein được biến đổi hoá học thành

protein chuỗi ngắn gồm 3-8 axit amin

- Cả đường đôi Mantôzơ và protein chuỗi ngắn đều chưa phải là những đơn phân đơn giản tế bào hấp thụ

và sử dụng được

3.Sp của protein sau khi được tiêu hóa ở ruột non là axitamin

- Sp này được vận chuyển đến tế bào bằng con đường máu

4 Nguyên nhân đóng mở môn vị

- Nguyên nhân mở: Do nồng độ kiềm trong hành tá tràng cao( do dịch mật và dịch tụy tiết ra) kích thích

mở môn vị

-Nguyên nhân đóng môn vị: Do thức ăn từ dạ dày chuyển xuống có nồng độ axits cao làm trung hòa nồng

độ kiềm ở tá tràng, kích thích đóng môn vị

Câu 2

Đổi 5 lít = 5000 ml

1 Theo bài ra bình thường hàm lượng Hb trong máu là 15 g/100 ml máu có khả năng liên kết với 20 ml

ô xi Vậy với người có 5000 ml máu thì Hb có khả năng liên kết được với ô xi:

100

20 5000

= 1000 ml 02

2 Khi người ấy sống ở vùng núi cao, độ cao là 4000 m thì hàm lượng Hb tăng, vì càng lên cao không khí

càng loãng, nồng độ ô xi trong không khí thấp, nên để có đủ ô xi cho cơ thể thì hồng cầu phải tăng dẫn đến

hàm lượng Hb phải tăng

3 So với khi sống ở đồng bằng thì khi sống ở núi cao, nhịp tim, nhịp thở phải tăng Do nồng độ ô xi trong không khí thấp, tác động vào cơ quan thụ cảm, áp lực hoá học ở cung động mạch chủ, động mạch cảnh, kích thích gây tăng nhịp tim nhịp thở Đó là cơ

chế thích nghi để cơ thể có đủ ô xi cho hô hấp và trao đổi chất diễn ra bình thường

Câu 3

* Phân biệt thành phần nước tiểu đầu và nước tiểu chính thức

Nước tiểu đầu Nước tiểu chính thức

Nồng độ các chất hòa tan thấp hơn Nồng độ các chất hòa tan đậm đặc hơn

Chứa ít các chất cặn bã và cắc chất độc hại Chứa nhiều các chất cặn bã và các chất độc hại

hơn Còn chứa nhiều các chất dinh dưỡng Gần như không còn các chất dinh dưỡng

* Phân biệt thành phần nước tiểu đầu và máu

Chứa ít các chất cạn bã và các chất độc Không có các chất cặn bã và các

chất độc hại Còn chứa nhiều các chất dinh dưỡng và không có

các tế bào máu và protein

Chứa nhiều các chất dinh dưỡng

và có các tế bào máu và protein

* Nói thận nhân tạo là đơn vị cứu tinh của những bệnh nhân suy thận vì nếu bị suy thận họ sẽ có thể bị chết sau vài ngày do bị nhiễm độc những chất thải của chính cơ thể mình

- Song họ vẫn có thể được cứu sống nếu được cấp cứu kịp thời với sự hỗ trợ của thận nhân tạo Cụ thể, thận nhân tạo thực chất là một máy lọc máu mà phần cơ bản quan trọng của nó là lớp màng lọc được con người chế tạo mô phỏng cấu trúc của vách mao mạch cầu thận

+ Phía trong lớp màng này là máu động mạch của cơ thể với áp lực cao nhờ sự hỗ trợ của máy bơm

+ Phía ngoài là dung dịch nhân tạo được pha chế giống hệt huyết tương, song không có chất thải

Sự chênh lệch nồng độ giữa máu và dung dịch nhân tạo đã giúp cho các chất thải trong máu được khuếch tán sang dung dịch và máu được lọc sạch lại qua tĩnh mạch về cơ thể

Câu 4

a/ Chứng xơ vữa động mạch:

- Nguyên nhân: do chế độ ăn uống nhiều cholesterol, ít vận động cơ bắp

- Biểu hiện của bệnh: Nếu xơ vữ động mạch não có thể gây đột quỵ; xơ vữa động mạch vành sẽ gây đau tim Ngoài ra, còn có thể gây xuất huyết dạ dày, xuất huyết não

- Cơ chế gây bệnh: cholesterol ngấm vào thành mạch kèm theo sự ngấm các ion canxi làm cho mạch bị hẹp lại, không còn nhẵn như trước , xơ cứng và vữa ra

- Tác hại: động mạch xơ vữa kéo theo sự vận chuyển máu trong mạch khó khăn, tiểu cầu dễ vỡ và hình thành cục máu đông gây tắc mạch, hoặc gây nên các tai biến như đau tim, đột quỵ, xuất huyết các nọi quan cuối cùng có thể gây chết

b/ Đúng vì cu Tít mang mơ ra ăn thì những người trong đội kèn nhìn thấy sẽ tiết nhiều nước bọt theo phản

xạ có điều kiện nên không thổi kèn được

………

ĐỀ SỐ 3

Câu 1

a Sự phân hóa khác nhau giữa xương tay với xương chân thích nghi với tư thế đứng thẳng và lao động như thế nào ?

b Hãy cho biết hiện tượng xảy ra khi máu được lấy ra khỏi mạch và trộn đều với chất chống đông trong ống nghiệm rồi để lắng đọng tự nhiên trong 3 - 4 giờ

Câu 2

a Giải thích nhận định sau: Dù răng và dạ dày có nghiền nát thức ăn nhỏ đi đến mức nào chăng nữa thì

cơ thể vẫn chết đói nếu tuyến tiêu hóa không hoạt động

b Trong giờ học môn Thể dục do vận động nhiều nên một số bạn học sinh có một số hiện tượng sau: Nhịp thở nhanh hơn; mồ hôi ra nhiều và khát nước; khi uống nước không nhịn thở nên bị sặc nước Bằng các kiến thức đã học hãy giải thích các hiện tượng trên?

Câu 3

a Miễn dịch là gì? Cơ thể có những loại miễn dịch chủ yếu nào?

b Có quan niệm cho rằng: “ Tiêm văc xin cũng giống như tiêm thuốc kháng sinh cho cơ thể nhanh khỏi bệnh” điều đó có đúng không? Vì sao?

c Hãy mô tả đường đi của máu từ đầu tới tay phải?

Câu 4

a Hãy nêu quá trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận ?

b Nguyên nhân dẫn đến bệnh sỏi thận và sỏi bóng đái ? Cách phòng tránh các bệnh đó

Câu 5

Cắt toàn bộ rễ trước phụ trách chi sau bên trái và toàn bộ rễ sau phụ trách chi sau bên phải của dây thần kinh tủy trên ếch hủy não Các thí nghiệm sau sẽ có kết quả như thế nào? Giải thích kết quả đó

Thí nghiệm 1: Kích thích dung dịch HCl nồng độ cao vào chi sau bên trái

Thí nghiệm 2: Kích thích dung dịch HCl nồng độ cao vào chi sau bên phải

ĐÁP ÁN ĐỀ THI SỐ 04 Câu 1

a

- Đứng thẳng  chi dưới đảm nhiệm toàn bộ chức năng nâng đỡ cơ thể và di chuyển, chi trên được

giải phóng thích nghi với chức năng mới: Cầm nắm công cụ lao động

- Đứng thẳng và LĐ  Sự phân hóa đến sự phân hóa X chi trên và X chi dưới:

+ Xương chi trên: Nhỏ, đốt ngón dài, các khớp linh hoạt, ngón cái đối diện được với các ngón khác 

thích nghi với việc cầm nắm công cụ và thực hiện các động tác lao động phức tạp

+ Xương chi dưới: To khỏe, các khớp không linh hoạt bằng chi trên nhưng chắc chắn  thích nghi với

chức năng nâng đỡ sức nặng toàn cơ thể và giúp cơ thể di chuyển

b

Các tế bào máu sẽ lắng xuống dưới, Huyết tương sẽ nổi lên trên

Câu 2

1

- Nghiền nát thức ăn bởi răng và dạ dày là biến đổi lí học Dù nhỏ đến đâu thì thức ăn vẫn là những phân

tử có cấu tạo phân tử lớn, phức tạp không thể hấp thu vào máu được

- Chính các tuyến tiêu hóa có các enzim phân hủy thức ăn với thành phần là những PT lớn có cấu tạo

phức tạp thành những phân tử nhỏ đơn giản mới hấp thu vào máu để nuôi cơ thể

2

-Vận động nhiều cần nhiêu năng lượng =>tăng cường chuyển hoá=> tăng nhu cầu o2,thải co2 =>tăng nhịp

hô hấp(nhịp thở nhanh)

- Vận động nhiều(co cơ liên tục) => sinh nhiều nhiệt=> tiết mồ hôi để toả nhiệt.Cơ thể mất nước do tiêt nhiều mồ hôi và hô hấp =>khát nước

-Cười đùa trong quá trình uống nước=>sụn thanh thiệt nâng lên để lưu thông khí, lỗ khí quản mở làm

cho nước rơi vào khí quản =>gây ra phản xạ sặc nước đẩy nước ra khỏi đưòng hô hấp

Câu 3

1

- KN MD: Miễn dịch là khả năng cơ thể không mắc một số bệnh nào đó

- Các loại miễn dịch chính: 2 loại

+ Miễn dịch tự nhiên: Cơ thể không bao giờ mắc một số bệnh của động vật khác ( MD bẩm sinh) hoặc đã một lần bị bệnh và không mắc lại bệnh đó nữa ( MD tập nhiễm)

+ Miễn dịch nhân tạo: Cơ thể được tiêm phòng văc xin của một bệnh nào đó sẽ miễn dịch với bệnh đó

2

- Ý kiến đó sai

- Vì:

+ Tiêm văc xin là tiêm các loại vi khuẩn, virut gây bệnh đã được làm yếu hoặc chất độc do VK, VR tiết

ra để kích thích cơ thể tạo ra kháng thể để chống lại bệnh đó ( chủ động)

+ Tiêm kháng sinh là tiêm trực tiếp kháng thể kháng bệnh vào cơ thể giúp cơ thể khỏi bị bệnh ( bị động)

- Đường đi của máu từ đầu tới tay phải:

Máu đi theo con đường: từ đầu qua tĩnh mạch chủ trên → tâm nhĩ phải → Tâm thất phải → Động mạch

phổi → Phổi → Tĩnh mạch phổi → tâm nhĩ trái → Tâm thất trái → động mạch chủ → động mạch nhỏ

hơn → Tay phải

Lưu ý: Nếu học sinh nêu đường đi của máu trong vòng tuần hoàn không cho điểm

Câu 4

a Qúa trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận:

+ Lọc máu

+ Hấp thụ lại

+ Bài tiết tiếp

b Nguyên nhân dẫn đến sỏi thận và sỏi bóng đái: Các chất vô cơ và hữu cơ trong nước tiểu như axit uric, can xi, photphat Oxalat, xistein,…có thể bị kết tinh ở nồng độ quá cao và PH thích hợp tạo nên viên sỏi

- Cách phòng tránh: Không ăn các thức ăn có nguồn gốc tạo sỏi : như ăn nhiều protein từ thịt,các

loại muối có khả năng kết tinh

Nên uống đủ nước, ăn các thức ăn lợi tiểu, khi muốn đi tiểu thì nên đi ngay không nên nhịn lâu

Câu 5

KQTN 1: 3 chi co trừ chi sau bên trái

Giải thích KQTN1:

- Do bị kích thích mạnh nên các trung khu vận động các chi đều bị hưng phấn và điều khiển sự vận động

làm cho cả 3 chi đều co

- Vì rễ trước gồm các dây TK vận động rễ trước phụ trách chi sau bên trái bị cắt thì chi sau bên trái

sẽ không nhận được xung thần kinh từ tủy sống điều khiểnChi sau bên trái không co

KQTN 2: Ếch không có phản ứng gì cả( Không có chân nào co)

Giải thích KQTN2:

- Vì rễ sau gồm các dây TK cảm giácrễ sau phụ trách chi sau bên phải bị cắt thì tủy sống không nhận

được kích thích tủy sống không phát xung TK điều khiển sự vận động Không có sự vận động

nào cả

………

ĐỀ SỐ 4

Câu 1

a Cơ quan phân tích thị giác gồm những bộ phận nào? Vì sao ảnh của vật hiện trên điểm vàng lại nhìn

rõ nhất? Ở tuổi các em, trong học tập và sinh hoạt cần chú ý những gì để mắt không bị cận thị?

b Vào ban đêm, khi ánh sáng yếu vì sao ta không nhìn rõ màu sắc của vật ?

Câu 2

a Tim hoạt động suốt đời không mệt mỏi hoạt động của tim không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan hay khách quan của con người Tính chu kỳ (nhịp tim) và lưu lượng khí oxi cung cấp cho tế bào trong 6 phút Biết rằng mỗi nhịp cung cấp cho tế bào là 30 ml khí oxi

b Để tìm hiểu vai trò của Enzim trong nước bọt người ta làm thí nghiệm như sau:

Lấy ba ống nghiệm có dung tích như nhau:

- Ống A: Cho vào 2ml dung dịch hồ tinh bột chín, loãng + 2ml nước lã

- Ống B: Cho vào 2ml dung dịch hồ tinh bột chín, loãng + 2ml nước bọt

- Ống C: Cho vào 2ml dung dịch hồ tinh bột chín, loãng + 2ml nước bọt + vài giọt HCl 2%

Cả 3 ống đều được đặt vào trong nước ấm (với thời gian đủ để tinh bột biến đổi thành đường)

Theo em:

+ Trong ống nào hồ tinh bột hồ bột sẽ được biến đổi và ống nào không?

+ Để nhận biết được ống hồ tinh bột đã biến đổi người ta làm như thế nào?