Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạ[r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ BẤT PHƯƠNG TRÌNH MŨ VÀ LÔGARIT
VẬN DỤNG CAO ÔN THI TỐT NGHIỆP THPT
I KIẾN THỨC CẦN NHỚ:
1 Bất phương trình mũ
+ Nếu a1 thì f x g x
+ Nếu 0 a 1 thì f x g x
+ Nếu a chứa ẩn thì a f x a g x a1 f x g x 0
2 Bất phương trình logarit
+ Nếu a1 thì loga f x loga g x f x g x
+ Nếu 0 a 1 thì loga f x loga g x f x g x
+ Nếu a chứa ẩn thì
log
log
a a a
A
B
Ví dụ : Có bao nhiêu số nguyên dương y sao cho ứng với mỗi y có không quá 10 số nguyên x thỏa
mãn 1
2x 2 2x y 0?
A 1024
B 2047
C 1022
D 1023
Lời giải
Chọn A
Cách 1:
Ta có: y 1 log2 y0 Gọi 1
2x 2 2xy 0 (*)
+Trường hợp 1:
1
2
1 2
2 2
x
x
x
VN
y
+Trường hợp 2:
1
2 2
1 2
1
log 2
2
2
x
x
x
y
y
Trang 2Theo đề bài, ứng với mỗi số nguyên dương y có không quá 10 số nguyên x thỏa mãn bất phương trình
(*) tương đương với tập nghiệm 1; log2
2
chứa không quá 10 số nguyên, nghĩa là:
10 2
Vậy có tất cả 1024 giá trị y thỏa mãn yêu cầu đề
Cách 2:
Đặt t 2x0 thì ta có bất phương trình (2t 2)(t y)0 hay ( 2)( ) 0(*)
2
t t y
Vì y nên 2
2
x
Nếu log2 y10 thì x{0,1, 2,,10} đều là nghiệm nên không thỏa yêu vầu bài toán Suy ra log2 y10 hay y210 1024, mà y nên y{1, 2,,1024}
II BÀI TẬP
Câu 1 Giả sử x y0; 0 là cặp nghiệm nguyên không âm có tổng S x0y0 lớn nhất của bất phương
trình 4x2 3x y 9.2x3y 10, giá trị của S bằng
A 2
B 4
C 3
D 5
Lời giải:
Chọn C
Ta có 4x2 3x y 9.2x3y 102x12x3y 100
Vì 2x 1 0 nên bất phương trình tương đương với 2x3y100
Với cặp số x y nguyên không âm thì , x y chỉ có thể là: , 0;0 , 0;1 , 0; 2 , 1; 0 , 1;1 ,
2;0 ; 2;1 , 3;0
Vậy tổng S = 3
Câu 2 Có bao nhiêu cặp số nguyên dương x y thỏa mãn 1; x 10 và xx2 9y 3y
A 10
B 11
C 9
Trang 3D 8
Lời giải
Chọn A
xx x x
Xét hàm số đặc trưng 2
f t t t với t0
Ta có f ' t 2t 1 0, t 0 suy ra f t là hàm số đồng biến trên t0
xx f x f x
Với giả thiết 1 x 10 ta có: 3y 10 y 2
1 3 10 3; 4;5;6;7;8;9;10
y x x có 8 cặp nghiệm x y thỏa mãn ;
y x x có 2 cặp nghiệm x y thỏa mãn ;
Vậy có tất cả 10 cặp nghiệm x y thỏa mãn ;
Câu 3 Có bao nhiêu cặp số nguyên x y thỏa mãn ; x y, 5;50 và x y22y xn 2 y22y2
A 2
B 5
C 15
D 11
Lời giải
Chọn C
Có x y22y xn 2 y22y 2 x x y22y 2 y22y2 (2)
Xét hàm số f t t t trên khoảng 0; ta có:
2
t
đồng biến
2 f x f y 2y2 x y 2y2
Do x y, 5;50 nên 2 2
5 y 2y 2 50 4 y1 49 1 y 6
Do y và y5;50 nên y5 hoặc y6
37 y 2y 2 x 50 x 37;38; ;50n có 14 cặp x y thỏa mãn ; Với y6 có 50 y22y 2 x 50 x 50 có 1 cặp x y thỏa mãn ;
Trang 4Vậy có tất cả 15 cặp x y thỏa mãn ;
Câu 4 Có bao nhiêu cặp số nguyên dương x y thỏa mãn ; log 2 x2y1
A 10
B 11
C 9
D 8
Lời giải
Chọn D
2 2 10
y
y
x
x
(vì x y nguyên dương) ;
x y nguyên dương nên ; 2x2y 102y 8 1 y 3
Với y 1 2x 8 x 4 x 1; 2;3; 4 có 4 cặp x y thỏa mãn ;
Với y 2 2x 6 x 3 x 1; 2;3 có 3 cặp x y thỏa mãn ;
Với y 3 2x 2 x 1 x 1 có 1 cặp x y thỏa mãn ;
Vậy có tất cả 8 cặp x y thỏa mãn đề bài ;
Câu 5 Có bao nhiêu cặp số nguyên dương x y thỏa mãn ; 2 cos2
2.2x x sin y2 y
A 1
B 0
C 2
D 3
Lời giải:
Chọn B
Ta có 2.2x x sin2y2cos2y 2x1 x 1 2cos2ycos2y (1)
Đặt f t 2t t f ' t 2 ln 2 1 0,t t 0
Suy ra hàm số y f t là hàm số đồng biến trên 0;
1 f x 1 f cos y x 1 c so y x nsin y x 0 vô lí
Vậy không tồn tại cặp số nguyên dương x y nào thỏa mãn đề bài ;
Trang 5Câu 6 Tập các cặp số nguyên dương x y thỏa mãn điều kiện ; 2
logx y x x 5 2
A 6
B 4
C 5
D 7
Lời giải:
Chọn A
5
0 5
x
(1)
Vì x y nguyên dương nên ; x2;3;4
0, 1
2 5
y
có 3 cặp x y thỏa mãn ;
Với x3 có 1 120, 51 0 1; 2
3 5
y
có 2 cặp x y thỏa mãn ;
Với $x = 4$ có 1 20 50, 1 0 1
4 5
y
có 1 cặp x y thỏa mãn ;
Vậy có tất cả 6 cặp x y thỏa mãn yêu cầu đề bài ;
Câu 7 Có bao nhiêu m nguyên dương để bất phương trình 2 2 2
3 x n3 3x m 1 3m 0 có không quá 30 nghiệm nguyên?
A 28
B 29
C 30
D 31
Lời giải:
Chọn D
Trang 6
3 3 9.3 1 0
x x m m x x m x m
x x m x m
x m x
Ta có 3x3m 0 x m
9.3x 1 0 x 2
Bảng xét dấu
Ta có tập nghiệm S 2;m
Tập hợp các nghiệm nguyên là 1;0;1; ; m 1
Để có không quá 30 nghiệm nguyên thì m 1 28 m 29
Câu 8 Biết x y là cặp nghiệm nguyên của bất phương trình ; logxy x 5 1 log x y 1 0
thỏa mãn y x 10, hỏi hiệu số $y – x$ lớn nhất bằng bao nhiêu:
A 7
B 5
C 2
D 9
Lời giải:
Chọn D
Điều kiện
0
0, 1
0, 1
5 0
5
y
Suy ra logx y1
Suy ra
0, 1
2 5
x
Theo giả thiết y x 10 suy ra 2x 5 y x 10 x 3 x 2;3
Với x 2 9 y 12 y 10;11
Với x 3 11 y 13 y 12
Trang 7Trong các cặp x y ta thấy hiệu ; y x 9 là lớn nhất
Câu 9 Số cặp nghiệm x y nguyên của bất phương trình ; 2 5 2 2 2 2 3 2
2xy 2 x xy y x y 3 là
A 0
B 1
C 2
D 3
Lời giải
Chọn D
Từ 2 5 2 2 2 2 9 2 2 2 2 2 3 2
2xy 2 x xy y x y 3 2xy 2 x y xy x y 30(*)
2
2
khi đó (*) đưa về: a.2a b b0a.2a b.2b
Vì a 0 b 0
Xét hàm số f t t.2 ,t t0; có f ' t 2t t.2 ln 2t 0, t 0;
Suy ra f a f b a b a b0
Suy ra 2 2 2 2
2xy x y 3 0 2xy x y 3
Với giả thiết $x,y$ là các số nguyên nên 2
2xy và 2
x y chỉ có thể xẩy ra các trường hợp sau:
Vậy có tất cả 3 cặp nghiệm thỏa mãn
Câu 10 Có bao nhiêu cặp số nguyên dương x y với ; x2020 thỏa mãn điều kiện
2
2
1
x
y
A 2020
B vô số
C 1010
D 4040
Trang 8Lời giải
Chọn C
2
1
x
y
log x 2 x 2 log 2 y 1 2 y 1 1
Xét hàm số 2
2
log
f t tt trên 0;
ln 2
t
1 f x 2 f 2y2 x 2 2y 2 x 2y
Mà 0 x 2020 0 y 1010
Vậy có 1010 cặp số nguyên dương x y ;
Trang 9Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sƣ phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí