Đảng ta khẳng định, tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ n
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM
KHOA KINH TẾ
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN
VỀ VAI TRÒ CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN
LIÊN HỆ THỰC TIỄN
MÃ MÔN HỌC & MÃ LỚP: LLCT130105_21_1_54 NHÓM THỰC HIỆN: ALBERT EINSTEIN Tối T2 _ tiết12.14 GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: ThS Trần Ngọc Chung
Tp Hồ Chí Minh, tháng 12 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1 Lý do nghiên cứu ………
……… 4
2 Mục tiêu nghiên cứu.… ……… ……… …………
……….4
PHẦN 2 : KIẾN THỨC CƠ BẢN……… ……….………
5 1 Quan điểm của triết học Mác – Lênin về quần chúng nhân dân………… ……
5 2 Vai trò của quần chúng nhân dân……… ……….7
2.1 Khái niệm quần chúng nhân dân………
….7 2.2 Vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử:……… ……… ….8
3 Vai trò của cá nhân……… ………8
3.1 Khái niệm con người……… ……….9
3.2 Quan điểm giữa cá nhân và xã hội……… ………
10 3.3 Vai trò của cá nhân trong lịch sử ……… ………11
4 Ý nghĩa phương pháp luận………11
PHẦN 3 : LIÊN HỆ THỰC TIỄN……… ……… ……… 12
PHẦN 4 : KẾT LUẬN….……… ……… ………15
PHỤ LỤC – BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ……… …….… 16
PHỤ LỤC – HÌNH ẢNH ……….………… …….… 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 17
2
Trang 3DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
XHCN : Xã hội chủ nghĩa
GCCN : Giai cấp công nhân
3
Trang 4PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1 Lý do nghiên cứu:
Thế kỷ XX là mốc thời gian mà Việt Nam ta đã diễn ra rất nhiều sự kiện lớn và trọng đại Và đặc biệt trong khoảng thời gian ấy, có 3 sự kiện để lại dấu ấn lịch sử và tác động sâu sắc nhất đến đời sống xã hội nước ta, tạo sự chuyển xoay vận mệnh của dân tộc, đưa đất nước thoát khỏi ách nô lệ, trở thành quốc gia độc lập tự đo, thống nhất, đi lên chủ nghĩa xã hội
Ba sự kiện ấy là: Sự xuất hiện lãnh tụ vĩ đại Hồ Chí Minh; Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam; Cuộc chiến tranh nhân dân đánh thắng chủ nghĩa thực dân Pháp
và đế quốc Mỹ giành lại độc lập dân tộc, thống nhất đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội Chúng có mối quan hệ biện chứng thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau mà cốt yếu chính là sự xuất hiện của lãnh tụ vĩ đại: Chủ tịch Hồ Chí Minh
Đảng ta khẳng định, tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng
và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa
và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại
Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, một vấn đề rất cốt lõi là Hồ Chí Minh xác định rõ vai trò của nhân dân trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam
Vì vậy bài tiểu luận này ta sẽ tìm hiểu về “ Quan điểm của triết học Mác-Lênin
về vai trò của quần chúng nhân dân” là gì mà Hồ Chủ tịch đã áp dụng nó vào hệ thống
tư tưởng của mình và đưa Việt Nam ta trở thành một quốc gia độc lập thống nhất
2 Mục tiêu nghiên cứu
Thông qua việc tìm hiểu về Quan điểm của triết học Mác – Lênin về vai trò của quần chúng nhân dân, từ đó nắm được:
1 Quan điểm của triết học về quần chúng nhân dân
2 Vai trò của quần chúng nhân dân
3 Vai trò của cá nhân
4 Ý nghĩa phương pháp luận của quan điểm triết học
Qua đó, ta có thể nhận biết được vai trò của nhân dân trong thực tiễn đời sống ngày nay
4
Trang 5PHẦN 2: KIẾN THỨC CƠ BẢN
1 Quan điểm của triết học Mác – Lênin về quần chúng nhân dân
Xuất phát từ quan điểm quần chúng nhân dân là người làm nên lịch sử, cách mạng phải là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác
- Lênin, ngay từ khi xây dựng học thuyết cách mạng,
đã đặt trọng tâm vào công tác nghiên cứu, xây dựng, phát triển lý luận về công tác vận động quần chúng Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng Mácxít luôn trung thành và lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hoạt động vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận vận động quần chúng của chủ nghĩa
Mác – Lênin
Những quan điểm cơ bản về công tác vận động quần chúng của chủ nghĩa Mác -Lênin là:
Một là, quần chúng nhân dân là chủ thể sáng tạo nên lịch sử.
Lịch sử cho thấy, quần chúng nhân dân là chủ thể tạo ra mọi của cải vật chất bảo đảm cho sự tồn tại và phát triển của xã hội Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác đã khẳng định, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, chính quần chúng là người làm nên lịch sử
Hai là, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản:
Là chủ thể của lịch sử, nhưng quần chúng nhân dân chỉ có thể phát huy tối đa sức mạnh và vai trò sáng tạo một khi có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
5
Hình 2.1.1
Trang 6Trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (1848), C.Mác và Ph.Ăngghen đã luận chứng một cách khoa học về vai trò của Đảng Cộng sản như một điều kiện chủ quan có ý nghĩa quyết định đối với sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong tiến trình cách mạng XHCN
Ba là, công tác vận động quần chúng phải xuất phát từ nhu cầu, lợi ích nhằm tạo
sự thống nhất hành động của quần chúng
Nhu cầu chính là sự tự ý thức được giá trị của sự vật, hiện tượng, quá trình để từ
đó thôi thúc con người hành động Theo C.Mác, tất cả cái gì mà con người đấu tranh
để giành lấy, đều dính liền với lợi ích của họ Ph.Ăngghen cho rằng, không phải là ở những lý tưởng, những chân lý mà chính là lợi ích kinh tế, động lực thúc đẩy con người hành động: “ Rõ ràng và cụ thể rằng nguồn gốc và sự phát triển của hai giai cấp lớn đó là những nguyên nhân thuần túy kinh tế Và, cũng rõ ràng là trong cuộc đấu tranh giữa giai cấp chiếm hữu ruộng đất và giai cấp tư sản, cũng như trong cuộc đấu tranh giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, thì trước hết, vấn đề là ở những lợi ích kinh tế - để thỏa mãn những lợi ích kinh tế thì quyền lực chính trị chỉ được sử dụng làm một phương tiện đơn thuần”
Bốn là, công tác vận động phải biết đoàn kết, tổ chức quần chúng thực hiện nhiệm
vụ chính trị:
Muốn vận động quần chúng thì phải đoàn kết và tập hợp quần chúng trong một tổ chức
Sự đoàn kết của GCCN được tập hợp trong một tổ chức chặt chẽ dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là điều kiện cho sự thắng lợi của cách mạng vô sản Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản C.Mác và Ph.Ăngghen đã viết: “Mục đích trước mắt của những người cộng sản cũng là mục đích trước mắt của tất cả các đảng vô sản khác: tổ chức những người vô sản thành giai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp vô sản giành lấy chính quyền”
Năm là, vận động quần chúng phải có phương pháp phù hợp, đặc biệt là phương pháp nêu gương và giúp đỡ:
Trong công tác vận động quần chúng, Ph.Ăngghen căn dặn, phải có phương pháp, đặc biệt là phương pháp nêu gương và giúp đỡ, không được dùng phương pháp mệnh lệnh, áp đặt
6
Trang 7Phương pháp nêu gương đặc biệt có giá trị trong công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động quần chúng
Để đạt được hiệu quả trong việc giáo dục ý thức chính trị cho GCCN đòi hỏi Đảng phải có phương pháp tuyên truyền, giáo dục quần chúng để đưa quần chúng lên địa vị của những người tự giác trong đấu tranh cho tự do: “ Phải sử dụng vào việc tuyên truyền và cổ động chính trị, tất cả những hiện tượng và biến cố trong đời sống xã hội
và chính trị có quan hệ đến giai cấp vô sản, hoặc một cách trực tiếp như đối với một giai cấp riêng biệt, hoặc như đối với đội tiền phong của tất cả các lực lượng cách mạng đang đấu tranh cho tự do”
Trong điều kiện hiện nay, trước xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, bên cạnh những thời cơ, thuận lợi cũng không ít những khó khăn, thách thức, để công tác vận động quần chúng tạo động lực cho công cuộc đổi mới, bên cạnh việc tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, đòi hỏi chúng ta phải trở về với những quan điểm gốc của chủ nghĩa Mác- Lênin, để từ đó vận dụng và phát triển sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể, góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội, phát huy mạnh mẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN
2 Vai trò của quần chúng nhân dân
2.1 Khái niệm quần chúng nhân dân
Quần chúng nhân dân là một cộng đồng người có tổ chức, có lãnh đạo nhằm giải quyết các nhiệm vụ lịch sử trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá của xã hội Quần chúng nhân dân là động lực cơ bản của mọi cuộc cách mạng xã hội Lê-nin đã từng khẳng định rằng sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Bởi vì, trong hoạt động đấu tranh xã hội, thì trước hết quần chúng nhân dân là động lực cơ bản của cách mạng đóng vai trò quyết định đến thắng lợi của các cuộc cách mạng xã hội Trong hoạt động đấu tranh xã hội vai trò của quần chúng nhân dân còn được thể hiện đối với quá trình hình thành và phát triển của các dân tộc và cộng đồng dân tộc Lợi ích của quần chúng nhân dân vừa là điểm khởi đầu vừa là mục đích cuối cùng của
sự nghiệp cách mạng Điều này có nghĩa là lợi ích chung của toàn bộ xã hội luôn là lợi ích chung của quần chúng nhân dân
7
Trang 8- N y là h
- Những bộ phận dân cư chống lại g ng trị áp bức, bóc lột, đối kháng với cộng đồng nhân dân
- Những giai cấp, tầng lớp xã hội thúc đẩy sự tiến bộ xã hội thông qua hoạt động của mình, trực tiếp hoặc gián tiếp trên các lĩnh vực của đời sống xã hội
2.2 Vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử:
Là chủ thể sáng tạo chân chính ra lịch sử, là lực lượng quyết định sự phát triển của lịch sử Biểu hiện:
- Quần chúng nhân dân là lực lượng sản xuất cơ bản của mọi xã hội, trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất đáp ứng nhu cầu tồn tại và phát triển của con người, của xã hội
- Quần chúng nhân dân là lực lượng trực tiếp hay gián tiếp sáng tạo ra các giá trị tinh thần của xã hội; là lực lượng trực tiếp hay gián tiếp “kiểm chứng” các giá trị tinh thần đã được các thế hệ và các cá nhân sáng tạo ra trong lịch sử
- Quần chúng nhân nhân là lực lượng và động lực cơ bản của mọi cuộc cách mạng
và các cuộc cải cách trong lịch sử
3 Vai trò của cá nhân
3.1 Khái niệm con người:
Con người là một thực thể tự nhiên mang đặc tính xã hội ở trình độ phát triển cao nhất của giới tự nhiên và của lịch sử xã hội, là chủ thể của lịch sử, sáng tạo nên tất cả các thành tựu của văn minh và văn hoá Về phương diện sinh học, con người là một thực thể sinh vật, là sản phẩm của giới tự nhiên, là một động vật xã hội Theo chủ nghĩa Mác – Lênin, không thể tách rời hai phương diện sinh học và xã hội của con người thành những phương diện biệt lập
Hình 2.2.1
HÌNH 2 2 1
HÌNH 2 3 1
Trang 9môi trường xã hội mà con người trở hực thể xã hội Môi trường xã hội cũng là điều kiện và tiền đề để con người có thể thực hiện quan hệ với giới tự nhiên ở quy mô rộng lớn và hữu hiệu hơn
3.2 Quan điểm giữa cá nhân và xã hội
Khái niệm cá nhân chỉ con người cụ thể sống trong xã hội nhất định với tư cách một cá thể, một thành viên của xã hội ấy, do những đặc điểm riêng biệt của mình mà phân biệt với thành viên khác trong xã hội
Xã hội bao giờ cũng do những cá nhân hợp thành Bất cứ xã hội nào cũng được cấu thành không bởi những con người trừu tượng mà bởi những con người cụ thể, những cá nhân sống Trong quan hệ giữa cá nhân và xã hội, xã hội giữ vai trò quyết
9
Hình 2.3.1
Hình 2.3.2
Trang 10định còn vai trò cá nhân ảnh hưởng đến xã hội tuỳ thuộc vào trình độ phát triển của nhân cách Quan hệ cá nhân và xã hội biến đổi và phát triển tuỳ thuộc vào văn minh khác nhau của chế độ đó
Mỗi cá nhân là một cái đơn nhất mang những đặc điểm riêng phân biệt với các cá nhân khác không chỉ về mặt sinh hoạt mà chủ yếu về những quan hệ xã hội Mỗi cá nhân đều có đời sống thiêng liêng, có những quan hệ xã hội riêng Tuy nhiên các cá nhân trong một xã hội nhất định dù khác biệt đến đâu đều mang cái chung: họ đều là thành viên của giai cấp hợp thành Mỗi cá nhân trong mọi giai cấp, vừa mang bản chất chung của con người và loài người, vừa mang bản chất của giai cấp nhất định, đồng thời có những đặc điểm riêng làm cho cá nhân này không giống với các cá nhân khác
3.3 Vai trò của cá nhân trong lịch sử xã hội:
Theo quan điểm duy vật lịch sử, vai trò sáng tạo ra lịch sử, quyết định tiến trình phát triển lịch sử của quần chúng nhân dân không bao giờ có thể tách rời vai trò cụ thể của mỗi cá nhân mà đặc biệt là vai trò của các cá nhân ở vị trí thủ lĩnh, lãnh tụ, vĩ nhân của cộng đồng nhân dân
Theo V.I Lênin: “Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào” Trong quá trình quần chúng nhân dân sáng tạo ra lịch sử, mỗi cá nhân tùy theo vị trí, chức năng, vai trò và năng lực sáng tạo cụ thể mà họ có thể tham gia vào quá trình sáng tạo lịch sử của cộng đồng nhân dân Theo ý nghĩa ấy, mỗi cá nhân của cộng đồng nhân dân đều “in dấu ấn” của nó vào quá trình sáng tạo lịch sử, mặc dù mức độ và phạm vi có thể khác nhau Thế nhưng, để lại những dấu ấn sâu sắc nhất trong tiến trình lịch sử thường là những thủ lĩnh mà đặc biệt là những thủ lĩnh ở tầm vĩ nhân Bất cứ một thời kỳ nào, một cộng đồng xã hội nào, nếu lịch sử đặt ra những nhiệm
vụ cần giải quyết thì từ trong phong trào quần chúng nhân dân, tất yếu sẽ xuất hiện những lãnh tụ đáp ứng nhiệm vụ đó
Như vậy, tuyệt đối hóa vai trò của quần chúng nhân dân mà bỏ qua vai trò của cá nhân, hoặc tuyệt đối hóa vai trò của cá nhân, thủ lĩnh, lãnh tụ, vĩ nhân mà xem thường vai trò của quần chúng nhân dân đều là không biện chứng trong nghiên cứu về lịch sử
và do đó không thể lý giải chính xác tiến trình vận động, phát tnển của lịch sử nhân loại nói chung cũng như mỗi cộng đồng xã hội nói riêng
10
Trang 114 Ý nghĩa phương pháp luận
Việc lý giải một cách khoa học về vai trò quyết định lịch sử của quần chúng nhân dân đã xóa bỏ được sai lầm của chủ nghĩa duy tâm đã từng thống trị lâu dài trong lịch
sử nhận thức về động lực và lực lượng sáng tạo ra lịch sử xã hội loài người
Lý luận về vai trò sáng tạo lịch sử của quần chúng nhân dân đã cung cấp một phương pháp luận khoa học để các Đảng Cộng sản nghiên cứu và phân tích lịch sử cũng như vai trò của thủ lĩnh, vĩ nhân, lãnh tụ, các lực lượng xã hội, tổ chức xây dựng lực lượng quần chúng nhân dân trong công cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa Đó là,
sự liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông nhân và đội ngũ trí thức, đặt dưới
sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản trên cơ sở đó tập hợp mọi lực lượng có thể tập hợp nhằm tạo ra động lực to lớn trong sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa đi tới thắng lợi cuối cùng
Hiểu được vai trò quyết định của quần chúng nhân dân, từ đó xây dựng quan điểm quần chúng: tôn trọng và tin tưởng vào sức mạnh và khả năng to lớn của quần chúng, dựa vào quần chúng, phát huy nguồn sức mạnh tiềm tàng của quần chúng Hiểu được quan điểm của Hồ Chủ tịch và Đảng ta: “Coi sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, người cán bộ là đầy tớ trung thành của nhân dân”
11
Trang 12PHẦN 3 : LIÊN HỆ THỰC TIỄN
Trong quá trình tồn tại và phát triển của xã hội, bên cạnh những thuận lợi, con người ta luôn phải đối diện với những khó khăn, thách thức từ nhiều nguyên nhân từ chủ quan đến khách quan Và đặc biệt hiện nay ở nước ta, dịch Covid-19 đã và đang
đe dọa đến an toàn và sức khỏe của toàn thể nhân dân
Đại dịch COVID-19 là một đại dịch bệnh truyền nhiễm với tác nhân là virus SARS-CoV-2 và các biến thể của nó đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu Khởi nguồn vào cuối tháng 12 năm 2019 với tâm dịch đầu tiên tại thành phố Vũ Hán thuộc miền Trung Trung Quốc đại lục, bắt nguồn từ một nhóm người mắc viêm phổi không rõ nguyên nhân
12
Hình 3.1
