Và ngược lại, sự tồn tại của nhà nước chứng tỏ rằng những mâu thuẫn giai cấp là không thể điều hòa được." VI Lê Nin2019, Giáo trình triết học Mác-Lê Nin, Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia
Trang 1MÔN HỌC TRIẾT HỌC MÁC-LÊNIN :
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
Đề tài: Tìm hiểu sự vận dụng quan điểm của triết học Mác Lênin
về nhà nước trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay.
6 Bùi Hoàng Quyên
7 Nguyễn Việt Phước Hòa
8 Trần Thùy Linh
Mã lớp học: 211LLCT130105_22CLC.
0
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM KHOA
ĐÀO TẠO CHẤT LƯỢNG CAO
Trang 2I MỞ ĐẦU: 2
1 Lý do chọn đề tài: 2
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 2
3 Phương pháp nghiên cứu: 3
4 Kết cấu đề tài: 3
II NỘI DUNG 4
CHƯƠNG 1:QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN VỀ NHÀ NƯỚC4 1.1 Nguồn gốc của nhà nước 4
1.2 Bản chất của nhà nước 4
1.3 Đặc trưng cơ bản của nhà nước 7
1.4 Chức năng của nhà nước: 9
1.5 Các kiểu và hình thức nhà nước 9
CHƯƠNG 2: VẤN ĐỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 14
2.1 Khái niệm và đặc trưng của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa 14
2.2 Một số giải pháp xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam 16
2.3 Vai trò, trách nhiệm của sinh viên trong việc góp phần nhận thức và tuyên truyền về nhà nước Pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam 18
III Kết luận: 19
2
Trang 3I MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Quá trình xây dựng và hoàn thiện đất nước xã hội chủ nghĩa pháp quyền cũng
là quá trình đấu tranh chống lại các quan điểm, luận điệu chống phá của các thếlực thù địch Đây là nhiệm vụ gian khổ, phức tạp và lâu dài, đòi hỏi tư duynhạy bén, tổ chức linh hoạt, sáng tạo, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị Trong suốt quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền, Đảng và nhà nước ta đãvận động, chọn lọc và phát huy những quan điểm của chủ nghĩa Mác Lê Ninvận dụng vào điều kiện thực tiễn cách mạng Việt Nam Tư tưởng nhà nướcchiếm vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống lý luận của Lê-nin, bởi nó khôngphải là lý luận khoa học thuần túy, mà gắn liền với các quan điểm chính trị,không chỉ là sự phản ánh tinh thần mà còn liên quan đến hoạt động thực tiễn sinhđộng của ông Vì vậy, trong quá trình xây dựng và hoàn thiện đất nước xã hộichủ nghĩa pháp quyền ở Việt Nam hiện nay, việc nghiên cứu quan điểm nhànước của Lê-nin có ý nghĩa đặc biệt quan trọng
Trên cơ sở triết học Mác - Lênin, Đảng và nước ta đã nghiên cứu, tiếp thunhững tư tưởng tiến bộ, đưa ra những mục tiêu, phương hướng chính xác, đúngđắn, phù hợp với điều kiện đất nước để xây dựng và phát triển xã hội Mặc dùkhông tránh khỏi những thiếu sót, nhưng chúng ta đã luôn đi đúng hướng để cảithiện và phát triển kinh tế, từng bước đưa nước ta ngang tầm với các nước kháctrên thế giới về mọi mặt Những thành tựu của công cuộc xây dựng xã hội chủnghĩa mười năm đổi mới là minh chứng rõ ràng cho những vấn đề nêu trên Ởnước ta, nhất là trong công cuộc đổi mới hiện nay, việc hiểu và thực hành cáchoạt động cải tiến, nắm bắt các quy luật khách quan của vận hành kinh tế đang
là vấn đề đáng quan tâm và tranh cãi Trên cơ sở những hiểu biết trên, nhóm 22CLC-K21 quyết định chọn đề tài “Quan điểm triết học Mác - Lênin về Nhànước và vấn đề xây dựng đất nước xã hội chủ nghĩa theo pháp quyền ở ViệtNam.”
5-2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài này, đối tượng mà chúng em muốn nghiên cứu đó là quanđiểm của triết học Mác Lênin về nhà nước và giải pháp xây dựng bộ máy nhànước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong phạm vi nước cộng hòa xãhội chủ nghĩa Việt Nam
3
Trang 4Phạm vi nghiên cứu:
Nước cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
3 Phương pháp nghiên cứu:
Trong tiểu luận chủ yếu sử dụng phương pháp tổng – phân – hợp để làm rõ
Trang 5II NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: QUAN ĐIỂM CỦA TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN VỀ NHÀ NƯỚC
1.1 Nguồn gốc của nhà nước
Trong xã hội nguyên thủy,do tồn tại các bộ lạc,bộ tộc,xã hội tồn tại theo chế độ
tự trị Chế độ tư hữu đã xuất hiện vào giai đoạn cuối xã hội cộng sản nguyênthủy.Trong xã hội ngày càng xảy ra nhiều bất bình đẳng và phân chia giai cấp.Điều này cũng dẫn đến sự xuất hiện của giai cấp bị trị và giai cấp thống trị.Mâu thuẫn giữa hai giai cấp ngày càng trở nên phức tạp, dẫn đến cuộc đấutranh chống lại sự thống trị của giai cấp bị trị Cuộc đấu tranh giai cấp đầu tiêntrong xã hội chủ nô nổ ra giữa chủ nô và nô lệ, đòi hỏi sự xuất hiện của mộtnhà nước để giải quyết mâu thuẫn giữa các giai cấp, để duy trì sự tồn tại của xãhội
Nhà nước ra đời để trong điều kiện hoàn cảnh lịch sử nhất định Nhà nước làsản phẩm của một xã hội đã phát triển tới một giai đoạn nhất định khi: “ Xã hội
đó bị phân thành những mặt đối lập không thể điều hòa mà xã hội đó bất lựckhông sao loại bỏ được.”
Nhà nước ra đời nhằm đáp ứng yêu cầu duy trì trật tự và ổn định trong xã hội
VI Lê Nin cho rằng, nhà nước ra đời khi trong xã hội xuất hiện “những biểu hiện của mâu thuẫn giai cấp không thể hòa giải” Rằng: " bất cứ ở đâu, hễ lúc nào và chừng nào, về mặt khách quan, những mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được, thì nhà nước xuất hiện Và ngược lại, sự tồn tại của nhà nước chứng tỏ rằng những mâu thuẫn giai cấp là không thể điều hòa được."
( VI Lê Nin(2019), Giáo trình triết học Mác-Lê Nin, Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, trang 181)
Vậy tóm lại ta có thể thấy nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự xuất hiện của nhànước nằm ở chỗ, sự phát triển của lực lượng sản xuất dẫn đến sự phong phútương đối của cải và sự xuất hiện của chế độ tư hữu, còn nguyên nhân trực tiếpcủa sự xuất hiện của nhà nước là bắt nguồn từ sự mâu thuẫn giai cấp không thểhòa giải trong xã hội, do đó, sự ra đời của nhà nước là một tất yếu khách quannhằm "xoa dịu" mâu thuẫn giữa các giai cấp, nhằm duy trì một xã hội ổn định,trật tự, trong đó giai cấp thống trị được bảo đảm về địa vị và quyền lợi củamình
5
Trang 61.2 Bản chất của nhà nước
Theo học thuyết Mác - Lê-nin, các nhà nước đều có bản chất giai cấp Một nhànước chỉ ra đời khi xã hội có sự phân chia thành các giai cấp Không có bất kìnhà nước nào trong xã hội nguyên thủy vì không có sự phân chia giai cấp trong
xã hội nguyên thủy
Bản chất của nhà nước được chia thành hai tính chất: tính xã hội và tính giaicấp cùng tồn tại chặt chẽ và có mối quan hệ biện chứng Đặc tính của giai cấp
là những thuộc tính cơ bản vốn có mà bất kì nhà nước nào cũng đều tồn tại nó
1.2.1: Tính giai cấp của nhà nước
Nhà nước chỉ ra đời và tồn tại trong một xã hội có mâu thuẫn giai cấp và đấutranh giai cấp nên bao giờ cũng thể hiện bản chất giai cấp sâu sắc Nhà nước là
là một giai cấp công cụ để chiếm, giữ và sử dụng một vị trí quan trọng trong xãhội Những mâu thuẫn không thể giải quyết được giữa các giai cấp đã nảy sinhnhu cầu giữ quyền cai trị và kiểm soát xã hội Đơn giản hơn, sự thống trị vềkinh tế của một giai cấp trong bối cảnh mâu thuẫn giai cấp và xã hội đòi hỏigiai cấp đó phải trở thành giai cấp thống trị thông qua các “công cụ đặc biệt” lànhà nước
Theo chủ nghĩa Mác thì không thể có một nhà nước trên các giai cấp hay mộtnhà nước dùng chung cho mọi giai cấp Nhà nước là một bộ máy do các giaicấp thống trị về kinh tế tạo ra nhằm hợp pháp hóa và tăng cường sự áp bức của
họ đối với quần chúng lao động Giai cấp thống trị sử dụng bộ máy nhà nước
để đàn áp, cưỡng bức các giai cấp khác vì lợi ích của giai cấp thống trị Đó làbản chất của nhà nước theo nghĩa nguyên thủy- nhà nước của giai cấp bóc lột.Theo đó, nhà nước không thể là lực lượng làm trung gian hòa giải mâu thuẫngiai cấp, ngược lại, nó làm mâu thuẫn giai cấp ngày càng trở nên gay gắt Cũngdựa vào đó mà nhà nước là bộ máy kiến trúc thượng tầng quan trọng nhất trong
xã hội có giai cấp
“ Nhà nước là một bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác, và theo đúng nghĩa của nó, là một bộ máy trấn áp đặc biệt của giai cấp này đối với một giai cấp khác”
( VI Lê Nin (năm 1976), toàn tập, tập 33, Nhà xuất bản tiến bộ, Matxcova, trang 110 )
Tuy nhiên, nhà nước cũng có thể là kết quả của sự thỏa hiệp tạm thời về lợinhuận của một giai cấp này với giai cấp khác Ngoài ra, nhà nước có thể duy trìthái độ độc lập với hai giai cấp đối địch khi cuộc đấu tranh giữa hai giai cấp đó
6
Trang 7đạt đến trạng thái cân bằng nhất định Và chính Ph.Angghen cũng chỉ rõ: “
Tuy nhiên cũng có trường hợp ngoại lệ, là có những thời kì trong đó những giai cấp đang đấu tranh với nhau lại gần đạt được một thể bình quân khiến cho chính quyền nhà nước, tựa hộ một kẻ trung gian giữa các bên, lại tạm thời có được một mức độ độc lập nào đó đối với cả hai giai cấp.” ( Ph Angghen (2019), giáo trình triết học Mác Lenin, Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội, trang 182)
Có thể nói, giai cấp là thuộc tính bản chất của bất kỳ nhà nước nào, nhưng mức
độ thực hiện của nó ở mỗi loại hình nhà nước cụ thể là rất khác nhau, tùy thuộcvào điều kiện, bối cảnh, và mối quan hệ quyền lực xã hội Khi một giai cấp có
đủ điều kiện và sức mạnh để trở thành giai cấp thống trị thì tự mình nắm quyềnnhà nước, nhưng nếu không tự mình cầm quyền được thì sẽ nhân nhượng, chia
sẻ quyền lực nhà nước với các giai cấp, lực lượng khác để bảo vệ địa vị và lợiích của giai cấp và của xã hội
1.2.2: Tính xã hội của nhà nước
Ngoài bản chất giai cấp thì nhà nước còn thể hiện bản chất xã hội của mình.Thuộc tính xã hội được thể hiện rõ nét qua vai trò quản lý nhà nước hay nóicách khác còn được gọi là vai trò kinh tế của xã hội- nhà nước Nhà nước làmột tổ chức xã hội, chịu trách nhiệm duy trì, quản lý và giải quyết các vấn đềnảy sinh trong xã hội nhằm bảo vệ lợi ích của xã hội và đáp ứng nhu cầu của xãhội Để xã hội phát triển ổn định, cần có sự quản lý và vận hành hết sức chặtchẽ dựa trên những nguyên tắc chung Xã hội luôn tồn tại những vấn đề chungchứ không phải vấn đề của cá nhân hay tổ chức nên rất dễ bị rối nếu không cóngười quản lý
Để giải quyết những vấn đề chung của xã hội như thiên tai, sản xuất, ổn địnhtrật tự xã hội, chúng ta cần một tổ chức chung, tức là một nhà nước, thay mặtcho toàn xã hội giải quyết những vấn đề chung Nhà nước phải đứng ra giảiquyết các vấn đề xã hội vì sự ổn định và tồn tại của toàn xã hội chứ không phải
vì một giai cấp riêng biệt nào hết
Nhà nước phải thực hiện các biện pháp để giúp cho sự hoạt động và phát triểnbình thường của mọi lĩnh vực trong xã hội và vì những nhiệm vụ chung của sựphát triển xã hội như: xây dựng đường xá, bệnh viện, trường học, giải quyết các
tệ nạn xã hội, vì lợi ích phát triển chung của toàn bộ người dân trong cộngđồng Vì vậy, trong xã hội có giai cấp, nếu giai cấp này bị giai cấp khác suyyếu, lật đổ thì phải thành lập nhà nước khác để duy trì sự ổn định và phát triểncủa xã hội
7
Trang 8Như vậy ở khía cạnh xã hội thì nhà nước là một tổ chức công ích quản lý vàthực hiện công việc vì lợi ích chung của xã hội Xã hội không thể tồn tại nếunhà nước chỉ tập trung vào việc thực hiện và thỏa mãn các quyền của giai cấpthống trị mà không quan tâm đến lợi ích của các giai cấp và lực lượng kháctrong xã hội.
1.2.3: Mối quan hệ của tính giai cấp và tính xã hội của nhà nước
Tính xã hội và tính giai cấp là hai mặt cơ bản thống nhất bản chất của mọi nhànước, chúng luôn gắn bó chặt chẽ với nhau Trong bất kỳ xã hội nào, nhà nướcphải quan tâm đến lợi ích chung của toàn xã hội và bảo vệ lợi ích của giai cấpthống trị ở những mức độ khác nhau Tuy nhiên mức độ thể hiện của tính giaicấp và tính xã hội là khác nhau của những nhà nước khác nhau, và cũng có thểkhác nhau trong mỗi giai đoạn tùy thuộc vào điều kiện và trình độ nhận thứccủa nhà cầm quyền ( tham khảo ở Phân tích tính giai cấp và tính xã hội củapháp luật ? (luatminhkhue.vn) )
1.3 Đặc trưng cơ bản của nhà nước
Đặc điểm của nhà nước làm cho người ta có thể phân biệt nó với tổ chức của xã hội nói chung Phân biệt với các tổ chức chính trị xã hội khác Đặc điểm của nhà nước bộc
lộ vai trò trung tâm và vị trí của nó trong hệ thống chính trị:
Thứ nhất : quản lý dân cư dân trên 1 vùng lãnh thổ nhất định
Trong các xã hội cộng sản nguyên thủy, nếu các tổ chức thị tộc được tập hợp giữa các thành viên theo dòng dõi, thì nhà nước chia dân cư thành các đơn vị hành chính khôngphân biệt quan điểm chính trị, nghề nghiệp, tổ tiên, giới tính, tôn giáo, v.v Sự phân biệt này xác định: Quy mô ảnh hưởng của nhà nước là lớn nhất và dẫn đến việc hình thành các cơ quan chủ quản trong nhà nước Trong một xã hội có thứ bậc, không có tổ chức xã hội nào mà không có miền riêng Lãnh thổ là một đặc điểm riêng của một quốc gia Nhà nước thực hiện quyền lực trên lãnh thổ của mình Mỗi quốc gia có lãnh thổ riêng, được chia thành các đơn vị hành chính như tỉnh, huyện, quận, xã Do tính chất lãnh thổ, có sự độc quyền về quốc tịch và các quy định về các quy tắc và luật lệ
Sự liên kết của một công dân đến các bang và vùng lãnh thổ nhất định được nhà nước
sử dụng để thiết lập quan hệ với công dân của mình
Nhà nước là một tổ chức của quyền lực có chủ quyền Chủ quyền nhà nước có nội dung chính trị và pháp lý thể hiện ở chỗ chủ quyền của nhà nước trong mọi chính sáchđối nội và đối ngoại, không phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài Lãnh thổ không bị ảnh hưởng hoặc phụ thuộc vào bất kỳ quốc gia nào khác
8
Trang 9 Trong các vấn đề đối nội, Nhà nước có quyền lực tối cao đối với tất cả mọi người và các tổ chức trong lãnh thổ của mình và không bị ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng bởi các quốc gia khác.
Trong quan hệ đối ngoại, nhà nước hoàn toàn có quyền độc lập với nước ngoài trong các hoạt động chính trị và kinh tế, chính trị, văn hóa của mình Các quốc gia có quyền tự quyết định công việc của mình một cách tự do vàđộc lập, đồng thời tôn trọng chủ quyền của các quốc gia khác và tuân thủ các chuẩn mực của luật pháp quốc tế
Chủ quyền nhà nước là quan trọng hàng đầu, không thể tách rời nhà nước Quyền tối cao của chủ quyền nhà nước thể hiện ở chỗ quyền lực của nhà nước là phổ biến và hoạt động không ngoại lệ đối với toàn thể nhà nước, đối với người dân và đối với tất
cả các nhóm tổ chức công quyền Các dấu hiệu về chủ quyền quốc gia cho thấy quyền
tự chủ và bình đẳng giữa các quốc gia, bất kể là lớn hay nhỏ Nhà nước thông qua pháp luật và bảo đảm quy tắc cưỡng chế đối với mọi công dân
Thứ hai: Có một bộ máy quyền lực chuyên nghiệp mang tính cưỡng chế xã hội
Họ không còn hòa nhập với dân cư của hệ thống bộ lạc, mà thực sự bị cô lập khỏi
xã hội Quyền lực công cộng này là quyền lực chung Chủ thể là giai cấp thống trị về chính trị và xã hội Để quản lý xã hội và thực hiện quyền lực thống trị, nhà nước phải
có những người chuyên làm công việc hành chính, các tầng lớp nhân dân này được tổ chức thành các thiết chế nhà nước và hình thành các cơ quan đại diện Để quyền lực chính trị duy trì địa vị của giai cấp thống trị, buộc các giai cấp khác phải phục tùng ý chí của giai cấp thống trị, quyền lực cưỡng chế phải bảo đảm “phục vụ” lợi ích của giai cấp thống trị trong xã hội
Ví dụ: Quân đội, nhà tù, cảnh sát, tòa án,
Nhà nước là đại diện chính thức của mọi thành viên xã hội nhằm kiểm soát họ Cácquốc gia thông qua luật pháp và đảm bảo thực thi bằng vũ lực Các quy định của nhà nước đối với công dân được thể hiện trong các đạo luật do nhà nước thông qua Thôngqua pháp luật, ý chí của nhà nước trở thành ý chí của toàn xã hội, và mọi thiết chế, tổ chức đều chịu sự điều chỉnh của nó Nhà nước và pháp luật có quan hệ chặt chẽ với nhau, tác động qua lại và phụ thuộc vào nhau Nhà nước không thể thực hiện chức năng quản lý xã hội nếu không có pháp luật, và ngược lại, pháp luật phải thông qua nhà nước Trong xã hội, chỉ có nhà nước mới có quyền thông qua pháp luật, không có
tổ chức nào khác có quyền này và chính nhà nước bảo đảm cho việc thực hiện pháp luật trong cuộc sống
9
Trang 10Thứ ba: Hình thành hệ thống khóa để nuôi bộ máy chính quyền.
Nhà nước đặt ra và thu thuế dưới hình thức bắt buộc đối với nhân dân nhằm duytrì bộ máy nhà nước, viên chức nhà nước; Phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh,quốc phòng bảo đảm giải quyết các vấn đề chung của xã hội Trong xã hội có nhànước không một tổ chức chính trị nào ngoài nhà nước có quyền quy định, đặt ra cácloại thuế và thu các loại thuế Thuế là khoản thu bắt buộc của những công dân và các
tổ chức kinh tế trên lãnh thổ đất nước vào ngân sách nhà nước, đây là nguồn thu nhậpchủ yếu của nhà nước Dưới góc độ thuế, nhà nước gắn bó chặt chẽ với xã hội vàngười dân chứ không tách rời Xây dựng chính sách thuế chính xác, công bằng, hợp
lý, đơn giản và thuận tiện
1.4 Chức năng của nhà nước:
1 Định nghĩa chức năng của Nhà nước:
Chức năng của Nhà nước là những phương diện hoạt động chủ yếu của Nhà nướctương ứng với bản chất và mục đích của Nhà nước Trong mỗi giai đoạn phát triểncủa đất nước điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước là nhân tố quyết định
2 Phân loại chức năng của nhà nước:
Nếu chúng ta nói về hoạt động của nhà nước, chúng ta thực sự xem xét phạm vi của nhà nước để thiết lập các mối quan hệ trong các hệ thống xã hội Đây cũng là một vấn đề gây tranh cãi rất nhiều và các ý kiến thường trái ngược nhau Việc phân loại các chức năng của nhà nước trước hết phụ thuộc vào các tiêu chí, trong đó quan trọng nhất là tiêu chí về tính chất giai cấp của nhà nước Tiêu chí này được thể hiện trên các khía cạnh chính sau: Thứ nhất, nhà nước bảo vệ lợi ích cơ bản của tầng lớp kinh tế hùng mạnh Điều này chủ yếu được thực hiện dưới hình thức bảo vệ các quyền tài sản
cơ bản trong hệ thống kinh tế Thứ hai, dung hòa các giai cấp và các mối quan hệ cùng
có lợi của họ trong xã hội trên cơ sở các lợi ích chiến lược đã chọn Theo các lĩnh vực hoạt động chính của quốc gia, các chức năng của nhà nước có thể được chia thành hai chức năng: đối nội và đối ngoại
Chức năng đối nội là những mặt hoạt động chủ yếu của Nhà nước trong nội bộ đất nước Nhằm đảm bảo an ninh, trật tự xã hội, đàn áp những phần tử chống đối, khủng bố chế độ nhà nước, bảo vệ chế độ kinh tế … là những chức năng
về đối nội của nhà nước Được thể hiện rõ ở những hoạt động như:
Bảo vệ chế độ, hệ thống chính trị – kinh tế – xã hội hiện tại
Trấn áp, đàn áp kẻ thù giai cấp
Đảm bảo trật tự an ninh an toàn xã hội
10
Trang 11 Định hướng, điều chỉnh, quản lý mọi mặt hoạt động của xã hội (kinh tế, vănhoá, giáo dục, thông tin – tuyên truyền các tư tưởng chính thống.)
Trong số các chức năng đối nội của nhà nước đã nêu thì bảo vệ chế độ chính trị và trấn áp, đàn áp kẻ thù giai cấp bộc lộ bản chất chuyên chính của nhà nước
Chức năng đối ngoại thể hiện vai trò của Nhà nước trong quan hệ với các nhà nước và dân tộc khác Bao gồm:
Bảo vệ lợi ích của nhà nước trong các quan hệ quốc tế
Bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia và chủ quyền quốc gia
Phát triển quan hệ bình thường với các nước khác
Ngày nay trong quá trình toàn cầu hoá thì hợp tác và cùng tham gia vào việc giải quyết những vấn đề toàn cầu là một trong những hoạt động đối ngoại quan trọng của các quốc gia
Ngoài cách phân chia chức năng nhà nước được nói trên, một số khía cạnh khác cũngđược xét để phân định chức năng của nhà nước như theo từng phạm vi ảnh hưởng(quản lý, điều chỉnh, kiểm soát) của nhà nước ở những lĩnh vực cơ bản của xã hộinhư: kinh tế, chính trị, văn hoá, giáo dục.v.v Theo cách phân chia này cách gọi tên cácchức năng của nhà nước được gắn liền với những lĩnh vực tác động, chẳng hạn như:chức năng kinh tế, chức năng chính trị.v.v
1.5 Các kiểu và hình thức nhà nước
Khái niệm kiểu nhà nước: Kiểu nhà nước là thuật ngữ để chỉ những nhà nước cùng
có chung những dấu hiệu đặc trưng cơ bản thể hiện bản chất giai cấp của nhà nước vànhững điều kiện kinh tế xã hội của sự tồn tại của nhà nước
Căn cứ vào tính chất giai cấp của nhà nước có thể phân biệt các kiểu nhà nước.Trong lịch sử xã hội có giai cấp, chỉ có giai cấp chủ nô, địa chủ phong kiến, tư sản và
vô sản đã từng có nhà nước, lấy nhà nước làm công cụ thống trị giai cấp của mình Do
đó, đã từng tồn tại 4 kiểu nhà nước trong lịch sử: nhà nước chủ nô quý tộc, nhà nướcphong kiến, nhà nước tư sản, nhà nước vô sản Các kiểu nhà nước trên cơ bản giốngnhau ở chỗ đều là công cụ thống trị của giai cấp thống trị Tuy nhiên, Nhà nước Vôsản có sự khác biệt về chất với các kiểu nhà nước khác ở chỗ: nó là nhà nước đặc biệt,nhà nước của số đông thống trị số ít Giai cấp vô sản liên minh với giai cấp nông dân,tầng lớp trí thức tiến bộ và các tầng lớp nhân dân lao động khác duy trì sự thống trịcủa mình đối với toàn xã hội
Hình thức nhà nước là khái niệm dùng để chỉ cách thức tổ chức, phương thức
thực hiện quyền lực nhà nước của giai cấp thống trị Hình thức nhà nước thực chất làhình thức thẩm quyền của giai cấp thống trị Hình thức nhà nước chịu sự quy định của
11