Trong s ự nghiệp đấu tranh vĩ đại ấy, sự đoàn kết giữa lực lượng các nước xã hội chủ nghĩa và sự đoàn kết nhất trí giữa các đảng cộng sản và công nhân t t c ấ ả các nước có ý nghĩa quan
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THU T TP HCM Ậ
KHOA LÝ LU N CHÍNH TR Ậ Ị
TIỂ U LU N MÔN HỌC Ậ
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH V Ề ĐOÀN K T QU C T VÀ S V N D NG Ế Ố Ế Ự Ậ Ụ
T T Ư ƯỞNG HỒ CHÍ MINH V OÀN K T QUỀ Đ Ế ỐC T Ế
TRONG ĐƯỜNG LỐ ĐỐI I NGO I, HỢẠ P TÁC QU C T Ố Ế
CỦA VI T NAM HIỆ ỆN NAY
Trang 2MỤC LỤC
Lời m ở đầu 4 CHƯƠNG 1: Ư TƯỞ T NG HỒ CH Í MINH V Ề ĐOÀN K T QU C T Ế Ố Ế
1.1 S c n thi t xây d ng oàn k t quự ầ ế ự đ ế ốc t ế 5
a Thực hiện đại đoàn kết qu c t ố ế nhằm k t h p s c m nh dân t c v i s c m nh ế ợ ứ ạ ộ ớ ứ ạthời đại, t o s c m nh t ng h p cho cách m ng ạ ứ ạ ổ ợ ạ 5
b Th c hiự ện đoàn kết qu c t , nh m góp ph n cùng nhân dân th ố ế ằ ầ ế giới th c hiự ện thắng l i các m c tiêu cách mợ ụ ạng 7
1.2 N i dung và hình thộ ức đ oàn k t ế 12
a Các lực lượng cần đoàn kết 12
b Hình thức đoàn kế 12 t
1.3 Nguyên tắ t đoàn kết qu c tế 17 ố a Đoàn kết trên cơ sở thống nhất mục tiêu và l i ích có lý, có tình ợ 17
b Đoàn kết trên cơ sở độc lập, tự chủ 18
CHƯƠNG 2: SỰ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH V Ề ĐOÀN
KẾT QUỐC T Ế TRONG ĐƯỜ NG LỐI ĐỐI NGO ẠI, HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA VI T NAM HI N NAY Ệ Ệ 19
K ết luậ 24 n Tài li u tham khệ ảo 25
Trang 3Lời m ở đầu
Tư tưởng H Chí Minh là m t hồ ộ ệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản c a cách m ng Vi t Nam t cách m ng dân t c dân ch nhân ủ ạ ệ ừ ạ ộ ủdân đến cách m ng xã h i ch ạ ộ ủ nghĩa, là kết qu c a s v n d ng sáng t o và phát ả ủ ự ậ ụ ạtriển ch ủ nghĩa Mác Lênin vào điề- u kiện c ụ thể ủ c a nước ta và đã trở thành một tài s n tinh th n quý báu cả ầ ủa Đảng và dân t c Trong toàn b t t ng c a Ng i, ộ ộ ư ưở ủ ườ
tư tưởng v ề Đảng C ng s n là m t ph n vô cùng quan trộ ả ộ ầ ọng Đảng Cộng ản Việt sNam ra đời là s k t h p c a Ch ự ế ợ ủ ủ nghĩa Mác-Lênin và phong trào nhân dân cùng với phong trào yêu nước Đảng Cộng sản Vi t Nam do H Chí Minh thành l p và ệ ồ ậrèn luyện, là đội tiên phong đảm nh n s mậ ứ ệnh lãnh đạo cách m ng Vi t Nam, b ạ ệ ộtham m u chiư ến đấu c a công nhân và dân t c Vi t Nam L ch sủ ộ ệ ị ử Đảng là một pho l ch s b ng vàng H Chí Minh nói: ị ử ằ ồ “Với t t c ấ ả tinh th n khiêmầ tốn của người cách mạng, chúng ta v n có quy n nói rẫ ề ằng: Đảng ta thật là vĩ đại!”
Lịch s cách m ng Viử ạ ệt Nam đã khẳng định vai trò to lớn của Đảng Ngày nay, trong công cu c công nghi p hóa, hiộ ệ ện đại hóa đấ ướt n c, vai trò của Đảng không nh ng không mữ ất đi mà càng quan trọng Trên cương vị ới, Đả m ng phải liên tục đổi m i và t ớ ự chỉnh đốn để có th ể thực hi n t t vai trò c a ngệ ố ủ ười lãnh đạo Trong quan điểm của Hồ Chí Minh, xây dựng, chỉnh đốn gắn liền với sự tồn tại của Đảng và xây dựng Đảng trong s ch, v ng m nh chi m m t v trí vô cùng quan ạ ữ ạ ế ộ ịtrọng trong toàn bộ di sản t tư ưởng của Người Đó là lí do nhóm em chọn đề tài:
“Tư tưởng Hồ Chí Minh v công tác xây dề ựng Đảng”
Trang 4CHƯƠNG 1: Ư TƯỞT NG HỒ CH Í MINH V Ề ĐOÀN KẾT QUỐC T Ế
1.1 S c n thi t xây d ng oàn k t quự ầ ế ự đ ế ốc tế
a Thực hiện đại đoàn kết qu c tố ế nhằm k t h p s c m nh dân t c v i sế ợ ứ ạ ộ ớ ức mạnh thời đạ ạo s c m nh t ng h p cho cách mi, t ứ ạ ổ ợ ạng
Hồ Chí Minh là lãnh t thiên tài c a cách m ng Viụ ủ ạ ệt Nam, đồng thời là chiến
sĩ xuất sắc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Người không chỉ là biểu tượng sáng ng i cờ ủa đại đoàn kết dân t c, mà còn là hiộ ện thân r c rự ỡ của tinh thần đoàn kết quốc tế cao đẹp trong thời đại ngày nay
Trên th ế giới, hi m có m t lãnh t cách mế ộ ụ ạng nào l i bàn nhi u, ti n hành hoạ ề ế ạt
động nhiều và đạt được nhiều kết quả tốt đẹp về đoàn kết quốc tế như lãnh tụ H ồChí Minh Thu sinh thở ời, Người đã từng bôn ba khắp năm châu bốn biển, đến đâu,
ở đâu, với tất cả đồng chí và bạn bè gần xa, Người luôn thể hiện sâu sắc tình đoàn kết qu c t ố ế cao đẹp T s ừ ự chứa chan của lòng yêu nước thương nòi và sự c m thông ả
vô h n v i nhạ ớ ững người cùng kh , Hổ ồ Chí Minh đến v i chớ ủ nghĩa Mác-Lênin, Người đã sớm nhận thức được muốn giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, thì giai c p c n lao toàn th ấ ầ ế giới phải đoàn kết đấu tranh, đánh đổ giai c p bóc l t tàn ác ấ ộ
Đoàn kết quốc tế theo tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm nhiều nội dung rộng lớn, sâu sắc, cao đẹp, trong đó trước hết là đoàn kết trong phong trào c ng s n, công ộ ảnhân qu c t ố ế và đoàn kết trong đại gia đình các nước xã hội chủ nghĩa anh em
Hồ Chí Minh luôn xác định, đoàn kết thống nhất trong phong trào cộng sản
và công nhân qu c tố ế, đoàn kết gắn bó trong các nước xã h i ch ộ ủ nghĩa anh em là cơ
sở n n t ng, là nhân t quan tr ng b c nh t, nhân t ề ả ố ọ ậ ấ ố có ý nghĩa quyết định thắng lợi của chủ nghĩa xã hội trên ph m vi thạ ế giới Người đã từng nhấn mạnh: “Thắng lợi
cuối cùng nhất định s thu c v chúng ta, s thu c vẽ ộ ề ẽ ộ ề ủ nghĩa xã hộch i Nếu như tất cả các nước anh em và các đảng anh em đoàn kết ch t ch vặ ẽ ới nhau” Với tinh thần ấy, Người tiếp tục khẳng định: ''Cuộc đấu tranh kiên quyết của các dân tộc bị
áp b c nhứ ất định sẽ đánh bạ ọn đế quối b c th c dân Chự ủ nghĩa xã hội cu i cùng s ố ẽtoàn th ng trên kh p th ắ ắ ế giới Trong s ự nghiệp đấu tranh vĩ đại ấy, sự đoàn kết giữa lực lượng các nước xã hội chủ nghĩa và sự đoàn kết nhất trí giữa các đảng cộng sản
và công nhân t t c ấ ả các nước có ý nghĩa quan trọng bậc nhất
Đoàn kết quốc t ế theo tư tưởng H ồ Chí Minh trước hết là đoàn kết trong phong trào c ng s n, công nhân qu c tộ ả ố ế và đoàn kết trong các nước xã h i chộ ủ nghĩa anh
em Đoàn kết qu c t là nhân t b o ố ế ố ả đảm s ự thắng l i cợ ủa ch ủ nghĩa xã hội cũng như
Trang 5thắng l i cợ ủa công cuộc đấu tranh giành độc l p dân t c, phi th c dân hóa trên phậ ộ ự ạm
vi toàn th ế giới
Người khẳng định: “Cuộc đấu tranh kiên quy t cế ủa các dân t c b áp b c nhộ ị ứ ất
định sẽ đánh bại bọn đế quốc th c dân Chủ nghĩa xã hội cu i cùng sẽ toàn th ng ự ố ắtrên kh p thắ ế giới Trong s nghiự ệp đấu tranh vĩ đại ấy, sự đoàn kết gi a lữ ực lượng các nước xã hội chủ nghĩa và sự đoàn kết nhất trí giữa các đảng cộng sản và công nhân t t c ấ ả các nước có ý nghĩa quan trọng bậc nhất”
Nhằm đạt được thắng lợi cuối cùng ấy, Người yêu cầu cách mạng vô sản thế giới, các đảng cộng sản và công nhân quốc tế phải đoàn kết thống nhất, gắn bó mật thiết như anh em một nhà Người luôn tâm ni m: ệ
“Quan sơn muôn d m mặ ột nhà
B n ố phương vô ả đề là s n u anh em”
Muốn làm được như vậy, Hồ Chí Minh cho rằng, các đảng cộng sản và công nhân qu c t ố ế phải tăng cường giáo d c ch ụ ủ nghĩa Mác - Lênin, kiên quyết đấu tranh chống những khuynh hướng tư tưởng sai l m, l ch lầ ệ ạc như chủ nghĩa dân tộc tư sản, chủ nghĩa sô vanh, giáo điều…
Cùng với quan điểm v ề đoàn kết trong phong trào c ng s n và công nhân quộ ả ốc
tế, trong su t cuố ộc đời hoạt động cách m ng, Hạ ồ Chí Minh còn ch ủ trương đoàn kết với t t c các dân t c, các lấ ả ộ ực lượng ti n b , yêu chu ng hòa bình trên th ế ộ ộ ế giới Trước và sau khi tuyên bố độc lập, trên cương vị người đứng đầu Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần gửi điện, thư đến nguyên thủ các nước như Tổng thống Truman ( Hoa Kỳ), Tưởng Giới Thạch (Trung Hoa) và Nguyên soái Stalin (Liên Xô) bày tỏ quan điểm ngoại giao, mở rộng quan
hệ với các nước, nhất là các cường quốc để tranh thủ công nhận địa vị pháp lý của nước Việt Nam độc lập, qua đó xác lập vị thế chủ nhà trong việc giao tiếp với các thế lực bên ngoài, bảo vệ chế độ dân chủ cộng hòa non trẻ vừa mới được thành lập
Thực hiện đoàn kết quốc t ế để tập h p lợ ực lượng bên ngoài, tranh th s ủ ự đồng tình, ng h ủ ộ và giúp đỡ của b n bè qu c t , k t h p s c m nh dân t c v i s c mạ ố ế ế ợ ứ ạ ộ ớ ứ ạnh của các trào lưu cách mạng thời đại, tạo thành sức mạnh tổng hợp cho cách mạng chiến thắng k thù là m t trong nhẻ ộ ững n i dung ch y u cộ ủ ế ủa tư tưởng H Chí Minh ồ
và cũng là một trong nh ng bài h c kinh nghi m quan tr ng nh t, mang tính th i sữ ọ ệ ọ ấ ờ ự sâu s c nh t c a cách m ng Vi t Nam ắ ấ ủ ạ ệ
Sức m nh c a dân t c Vi t Nam là s t ng hạ ủ ộ ệ ự ổ ợp c a các y u t vủ ế ố ật chất và tinh thần, song trước hết là sức mạnh của ch nghĩa yêu nước và ý thức tự lực, t ủ ự cường
Trang 6dân t c; s c m nh c a tinh thộ ứ ạ ủ ần đoàn kết; của ý chí đấu tranh anh dũng, bất khuất cho độc lập, tự do Sức mạnh đó đã giúp cho dân tộc ta vượt qua mọi thử thách, khó khăn trong dựng nước và giữ nước
Sức m nh c a phong trào cách mạ ủ ạng thế giới, đó còn là sức m nh c a chạ ủ ủ nghĩa Mác Lênin đưoc xác lập bởi thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm
1917 Trong quá trình hoạt đong cách mạng, nh chú ý t ng k t th c ti n dờ ổ ế ự ễ ưới ánh sáng chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã từng bước phát hi n ra s c mệ ứ ạnh vĩ đại tiếm ấn trong các phong trào cách m ng th ạ ế giới mà Vi t Nam c n tranh th Các ệ ầ ủphong trào đó nếu đươc liên kết, tập hợp trong khối đoàn kết quốc tế sẽ tạo nên sức mạnh to lớn
Hồ Chí Minh đã sớm xác định cách m ng Vi t Nam là m t b ạ ệ ộ ộ phận c a cách ủmạng th ế giới ngay t khi tìm thừ ấy con đường cứu nước, Người cho r ng, cách mằ ạng Việt Nam ch có th thành công khi th c hiỉ ể ự ện đoàn kết ch t chặ ẽ v i phong trào cách ớmạng th giế ới Thực hiện đại đoàn kết toàn dân t c phộ ải g n liắ ền với đoàn kết quốc
tế ; đại đoàn kết toàn dân tộc là cơ sở cho vi c th c hiệ ự ện đoàn kết quốc t Cùng vế ới quá trình phát tri n th ng l i cể ắ ợ ủa cách m ng Viạ ệt Nam trong quan h v i qu c tệ ớ ố ế, tư tưởng đoàn kết với phong trào cách mạng thế giới đã được Hồ Chí Minh phát triển ngày càng đầy đủ, rõ ràng và c ụ thể hơn
b Th c hiự ện đoàn kết qu c t , nh m góp ph n cùng nhân dân thố ế ằ ầ ế giới thực hiện th ng l i các m c tiêu cách mắ ợ ụ ạng
HCM cho rằng, Đảng ph i l y toàn b ả ấ ộ thực ti n cễ ủa mình để chứng minh: ch ủnghĩa yêu nước triệt để không thể nào tách rời với chủ nghĩa quốc tế vô sản trong sáng
Các Đảng Cộng s n ph i kiên trì ch ng l i mả ả ố ạ ọi khuynh hướng sai lầm của ch ủnghĩa cơ hội, ch ủ nghĩa vị k dân t c, ch ỷ ộ ủ nghĩa Sôvanh…những khuynh hướng làm suy y u s c mế ứ ạnh đoàn kết th ng nh t c a các lố ấ ủ ực lượng cách m ng thạ ế giới Mà ở
đây chủ nghĩa cơ hội là không theo đường lối định hướng rõ ràng, ch nghĩa vị kỷ ủ
là chủ ngh a mang tính cá nhĩ ân cá nhân, chủ nghĩa sôvanh là ch ủ nghĩa sùng bái tinh thần cực đoan mù quáng
Tư tưởng Hồ Chí Minh v ề đoàn kết qu c t ố ế chứa đựng nhi u n i dung phong ề ộphú, r ng lộ ớn; được thể hiện m t cách rõ ràng, nhộ ất quán, kiên định qua nh n th c, ậ ứquan điểm và hành động của Người Đáng chú ý một số điểm như sau:
Trang 7Thứ nhất, đoàn kết quốc tế là một đòi hỏi khách quan, một vấn đề có tính nguyên t c, là chiắ ến lược xuyên su t, nh t quán và có vai trò, vố ấ ị trí, ý nghĩa quan trọng đối v i cách m ng Vi t Nam ớ ạ ệ
Tiếp bước con đường đi ra thế giới của các chí sĩ yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh; rút kinh nghi m tệ ừ thấ ạ ủt b i c a những phong trào yêu nước chống thực dân Pháp xâm lược đầu th k XX; nh ế ỷ ờ những tr i nghi m trong th i gian sinh ả ệ ờsống, lao động ở nước ngoài; qua hoạt động với tư cách đảng viên Đảng Xã h i Pháp, ộđảng viên Đảng Cộng sản Pháp, và nhất là nhận được nguồn cổ vũ lớn từ thắng lợi
vĩ đại của Cách mạng tháng Mười Nga, Hồ Chí Minh là người đầu tiên và duy nhất xác định rõ ràng n n t ng, nhân t quan tr ng cho cách m ng gi i phóng dân t c Viề ả ố ọ ạ ả ộ ệt Nam là đoàn kết, hội nh p v i th ậ ớ ế giới
Trong quan điểm của Người, thân ph n bậ ất h nh cạ ủa đa số “người b bóc lị ột”, người lao động nghèo ở các nước là cơ sở chính hình thành nên “tình hữu ái”, sự đoàn kết giữa các dân tộc trên thế giới; đoàn kết quốc tế là yếu tố quan trọng làm nên s c m nh c a cách m ng gi i phóng dân t c nói chung và cách m ng ứ ạ ủ ạ ả ộ ạ ở Việt Nam nói riêng
Thứ hai, Chủ t ch H Chí Minh có quan điểị ồ m rõ ràng về mục tiêu của đoàn kết qu c t ố ế Đó là, tranh thủ ngu n lồ ực bên ngoài để tăng cường s c m nh cho cuứ ạ ộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước và kết hợp sức mạnh dân tộc
và s c m nh thứ ạ ời đại thành s c m nh t ng h p, vì qu c gia, dân t c và vì n n hòa ứ ạ ổ ợ ố ộ ềbình c a khu v c và trên ủ ự thế giới V i H ớ ồ Chí Minh, “sức mạnh, s ự vĩ đại và s bự ền
bỉ c a nhân dân Viủ ệt Nam cơ bản là s ở ự đoàn kết c a nhân dân Vi t Nam và s ủ ệ ự ủng
hộ c a nhân dân th ủ ế giới… Sự đoàn kết qu c t có mố ế ột ý nghĩa to lớn với chúng tôi” Thứ ba, v i Chủ tịch Hồ Chí Mớ inh, đoàn kết quốc tế, để th c s tạo nên s c ự ự ứmạnh, phải được xây d ng trên nh ng nguyên tự ữ ắc cơ bản:
+ Không phân biệt, bình đẳng, cùng có l i ợ
+ Tôn trọng độ ậc l p, ch quy n và toàn v n lãnh th củ ề ẹ ổ ủa nhau
+ Phải phát huy tinh thần “tự ự l c cánh sinh”, dựa vào sức của mình là chính + Có lý, có tình Trong L i tuyên b c a Chính ph ờ ố ủ ủ nước Vi t Nam Dân ch ệ ủCộng hòa cùng Chính phủ các nước trên thế giới ngày 14-1-1950, Ch t ch H Chí ủ ị ồMinh nêu rõ: “Căn cứ trên quy n l i chung, Chính ph ề ợ ủ Việt Nam Dân ch Củ ộng hòa sẵn sàng đặt quan h ngo i giao v i Chính ph ệ ạ ớ ủ nước nào tr ng quyọ ền bình đẳng, ch ủquyền lãnh th và ch quy n qu c gia cổ ủ ề ố ủa nước Việt Nam, để cùng nhau b o v hòa ả ệ
Trang 8bình và xây đắp dân chủ thế giới” Người khẳng định: “Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sẵn sàng đặt mọi quan h thân thi n h p tác v i b t c mệ ệ ợ ớ ấ ứ ột nước nào trên nguyên t c: tôn tr ng s hoàn chắ ọ ự ỉnh về chủ quy n và lãnh th c a nhau, không xâm ề ổ ủphạm l n nhau, không can thi p n i tr cẫ ệ ộ ị ủa nhau, bình đẳng cùng có l i, và chung ợsống hòa bình” Đây là thông điệp về hòa bình, hợp tác, hữu nghị, tôn trọng các quyền dân tộc cơ bản c a nhau củ ủa nhân dân Việt Nam với th ế giới Đây cũng là tư duy, tầm nhìn vượt thời đại của Hồ Chí Minh
Thứ tư, đoàn kết qu c t , v i Ch t ch H Chí Minh, vố ế ớ ủ ị ồ ấn đề t p h p lậ ợ ực lượng
là r t quan tr ng L c lấ ọ ự ượng đoàn kết qu c tố ế, theo tư tưởng của Người, r t phong ấphú song t p trung ch yậ ủ ếu vào phong trào đấu tranh gi i phóng dân t c, phong trào ả ộhòa bình, dân ch ủ thế giới H ồ Chủ ịch đã thành công khi gắn cuộc đấu tranh vì độc tlập ở Việt Nam v i mớ ục tiêu b o v hòa bình, t ả ệ ự do, công lý và bình đẳng để t p hậ ợp
và tranh th ủ được s ự ủng hộ c a các lủ ực lượng ti n bế ộ trên th ế giới Đồng th i, trong ờviệc mở r ng lộ ực lượng đoàn kết quốc tế, Người còn xác định rõ vai trò quan trọng của các qu c gia láng giố ềng, các nước l n ớ
Có th ể khẳng định, tư tưởng v ề đoàn kết quốc tế c a Ch t ch H Chí Minh là ủ ủ ị ồnhững định hướng, nền tảng, cơ sở lý luận quan trọng cho việc hoạch định và thực thi đường lối, chính sách đối ngoại Việt Nam, là ánh sáng soi đường của đối ngoại Việt Nam
Hồ Chí Minh ch ra r ng, trong thỉ ằ ời đại mới, để đánh bại các th lế ực đế quốc thực dân nh m gi i phóng dân t c, gi i phóng giai c p và giằ ả ộ ả ấ ải phóng con người, nếu chỉ có tinh thần yêu nước thì chưa đủ; cách m ng mu n thành công và thành công ạ ốđến nơi, phải tập hợp đươc tất cả mọi lực lượng có t p h p, xây dậ ợ ựng được khối đại đoàn kết dân t c b n v ng Chính vì vộ ề ữ ậy, trong tư tưởng H ồ Chí Minh, đại đoàn kết dân t c là vộ ấn đề có ý nghĩa chiến lược, cơ bản, nh t quán và lâu dài, xuyên su t tiấ ố ến trình cách mạng
Để quy tụ được mọi lực lượng vào khối đại đoàn kết toàn dân, c n ph i có ầ ảchính sách và phương pháp phù hợp với rừng đối tượng Trong từng thời kỳ, từng giai đoạn cách mạng, trước những yêu cầu và nhiệm vụ khác nhau, chính sách và phương pháp tập hợp có thể và cần thiết phải điều chỉnh cho phù hợp với từng đối tượng khác nhau, đoàn kết dân tộc phải luôn luôn được nhận thức là vấn đề sống còn, quyết định thành b i c a cách mạ ủ ạng
Chính sách m t tr n cặ ậ ủa Đảng ta và Ch t ch Hủ ị ồ Chí Minh đặt ra là để thực hiện đoàn kết dân tộc Nhờ tư tưởng nhất quán và chính sách mặt trận đúng đắn Đảng ta và Ch t ch H ủ ị ồ Chí Minh đã xây dựng thành công khối đại đoàn kết dân t c, ộ
Trang 9đưa cách mạng Việt Nam dành được nhi u th ng l i to l n H Chí Minh viề ắ ợ ớ ồ ết: "Đoàn kết trong M t tr n Viặ ậ ệt Minh, nhân dân ta đã làm Cách mạng Tháng Tám thành công, lập nên nước Vi t Nam Dân ch C ng hòa ệ ủ ộ
Đoàn kết trong Mặt trận Liên Việt, nhân dân ta đã kháng chiến thắng lợi, lập lại hòa bình ở Đông Dương, hoàn toàn giải phóng miền Bắc
Đoàn kết trong M t tr n T ặ ậ ổ quốc Việt Nam, nhân dân ta đã giành được thắng lợi trong công cu c khôi ph c kinh t , c i t o xã h i chộ ụ ế ả ạ ộ ủ nghĩa và trong sự nghiệp xây d ng ch ự ủ nghĩa xã hội ở miền Bắc"
Từ thực tiễn, như vậy, Hồ Chí Minh đã khái quát thành nhiều luận điểm có tính chân lý v vai trò c a khề ủ ối đại đoàn kết:
Đoàn kết làm ra sức mạnh Hồ Chí Minh rất nhiều lần nhấn mạnh luận điểm này Người viết: "Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta Đoàn kết chặt chẽ, thì chúng
ta nhất định có thể khắc ph c m i khó ụ ọ khăn, phát triển m i thu n l i và làm tròn ọ ậ ợnhiệm v nhân dân giao phó".ụ "Đoàn kết là một lực lượng vô địch của chúng ta đểkhắc phục khó khăn, giành lấy thắng lợi"; "Đoàn kết là sức mạnh, đoàn kết là thắng lợi", "Đoàn kết là sức mạnh, là then ch t c a thành công" ố ủ
"Bây gi còn mờ ột điểm r t quan trấ ọng, cũng là điểm mẹ, Điểm này mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt: Đó là đoàn kết"
"Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết,
Thành công, thành công, đại thành công"
Trong tư tưởng H Chí Minh, yêu ồ nước nhân nghĩa - đoàn kết là s c m nh, là ứ ạmạch nguồn của mọi thắng lợi Do đó, đại đoàn kết dân t c phộ ải được xác định là mục tiêu, nhi m vệ ụ hàng đầu của Đảng, phải được quán tri t trong tệ ất c mả ọi lĩnh vực, từ đường lối, chủ trương, chính sách tới hoạt động thực tiễn của Đảng Trong lời kết thúc bu i ra mổ ắt của Đảng Lao động Vi t Nam ngày 3-3-1951, H Chí Minh ệ ồ
đã thay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc: "Mục đích của Đảng Lao động Việt Nam có th g m trong 8 ch ể ồ ữ là: Đoàn kết toàn dân, ph ng s T ụ ự ổ quốc” Để thực hiện mục tiêu này, Người thường xuyên nh c nh cán bắ ở ộ, đảng viên ph i th m nhuả ấ ần quan điểm quần chúng, phải gần gũi quần chúng, lắng nghe quần chúng; vận động,
tổ chức và giáo d c qu n chúng, coi s c m nh c a cách m ng là ụ ầ ứ ạ ủ ạ ở nơi quần chúng; phải th m nhu n l i d y "dấ ầ ờ ạ ễ trăm lần không dân cũng chịu, khó v n l n dân liạ ầ ệu cũng xong"
Trang 10Đại đoàn kết dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, đồng thời cũng là nhiệm
vụ hàng đầu của mọi giai đoạn cách mạng Nhấn mạnh vấn đề này là nhấn mạnh tới vai trò của thực lực cách mạng Bởi vì, cách mạng muốn thành công nếu chỉ có đường lối đúng thì chưa đủ, mà trên cơ sở của đường lối đúng, Đảng phải cụ thể hóa thành những mục tiêu, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng phù hợp với từng giai đoạn lịch sử để lôi kéo, tập hợp quần chúng, tạo thực lực cho cách mạng Thực lực
đó chính là khối đại đoàn kết dân tộc Năm 1963, khi nói chuyện với cán bộ tuyên truyền và huấn luyện miền núi về cách mạng xã hội chủ nghĩa, Hồ Chí Minh chỉ rõ:
"Trước Cách mạng Tháng Tám và trong kháng chiến, thì nhiệm vụ tuyên huấn là làm cho đồng bào các dân tộc hiểu được mấy việc: Một là đoàn kết Hai là làm cách mạng hay kháng chiến để đòi độc lập Chỉ đơn giản thế thôi Bây giờ mục đích của tuyên truyền huấn luyện là: Một là đoàn kết Hai là xây dựng chủ nghĩa xã hội Ba là đấu tranh thống nhất nước nhà"
Hồ Chí Minh còn chỉ ra rằng, đại đoàn kết dân tộc không phải chỉ là mục tiêu của Đảng, mà còn là nhiệm vụ hàng đầu của cả dân tộc Bởi vì cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, phải do quần chúng, vì quần chúng Từ trong phong trào đấu tranh để tự giải phóng và xây dựng xã hội mới tốt đẹp, quần chúng nảy sinh nhu cầu đoàn kết và sự hợp tác Đảng Cộng sản phải có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn quần chúng, chuyển những nhu cầu, những đòi hỏi khách quan, tự phát của quần chúng thành những đòi hỏi tự giác, thành hiện thực có tổ chức trong khối đại đoàn kết, tạo thành sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân và hạnh phúc cho con người
Trang 111.2 N i dung và hình thộ ức đ oàn k t ế
a Các lực lượng cần đoàn kết
Theo HCM các lực lượng cần đoàn kết là:
Phong trào c ng s n và công nhân qu c t - ộ ả ố ế Đố ới v i phong trào c ng s n và ộ ảcông nhân quốc t : Sế ự đoàn kết gi a giai c p vô s n qu c t là mữ ấ ả ố ế ột đảm b o v ng ả ữchắc cho th ng l i c a ch ắ ợ ủ ủ nghĩa cộng sản
Phong trào đấu tranh Giai Phóng Dân Tộc - Đối với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc: CNĐQ là kẻ thù c a nhân loủ ại, chúng có âm mưu chia rẽ dân t c, tộ ạo
sự biệt lập, đối kháng và thù ghét dân t c, ch ng tộ ủ ộc…chúng làm như thế nhằm làm suy yếu phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa
Phong trào hòa bình dân chủ thế giới - Đố ới v i các lực lượng ti n b , nhế ộ ững người yêu chu ng hòa bình dân chủ, t do và công lý: HCM cũng tìm mọi cách để ộ ựthực hiện đoàn kết
b Hình thức đoàn kết
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đoàn kết và dân chủ là những vấn đề đặc biệt quan trọng mà mọi cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể và mỗi cán bộ, đảng viên cần phải nghiên cứu, học tập, quán triệt và thực hiện Đoàn kết và dân chủ có mối liên hệ mật thiết với nhau: Đoàn kết thật sự mới có dân chủ và thực hành dân chủ là nền tảng vững chắc để xây dựng đoàn kết trong Đảng, là hạt nhân, động lực
để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, đoàn kết là một nhu cầu khách quan, xuất phát từ mỗi cá nhân trong cộng đồng, vì lợi ích tương đồng mà có xu hướng tập hợp lại, tạo thành một khối, phát huy và cộng hưởng thế mạnh của từng cá nhân, tạo nên sức mạnh cộng đồng để cùng đạt mục tiêu chung Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đoàn kết là một trong những nguyên tắc sống còn được Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng và thực hành Một là, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc Đây là quan điểm chiến lược,
cơ bản, nhất quán, có ý nghĩa sống còn, quyết định thành công của cách mạng Việt Nam
Thứ hai, giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng Đây là một trong những nhiệm vụ cốt yếu, thường xuyên của công tác xây dựng Đảng, là hạt nhân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, một trong năm nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng; bảo đảm sự thống nhất ý chí, hành động của toàn Đảng, là cơ sở tạo nên sức mạnh
to lớn của Đảng
Trang 12Thứ ba là sự đoàn kết quốc tế, ngày càng được chú trọng và phát huy Là một chiến sĩ cộng sản chân chính, thấm nhuần khẩu hiệu “vô sản toàn thế giới và các dân tộc bị áp bức đoàn kết lại” và từ thực tiễn hoạt động cách mạng phong phú, đi qua nhiều quốc gia, tiếp xúc, tìm hiểu, nắm bắt, tiếp thu được giá trị, tinh hoa văn hóa của nhiều dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh hiểu rõ hơn ai hết vai trò quan trọng của đoàn kết quốc tế đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Theo Người, đoàn kết quốc tế trước hết là đoàn kết với những con người cụ thể, những cộng đồng, những người có cùng thân phận, cùng hoàn cảnh; từ đó hình thành nên “tình hữu ái”, sự đoàn kết giữa người Việt Nam, dân tộc Việt Nam với các dân tộc trên thế giới Người cho rằng, đoàn kết quốc tế là nguồn lực quan trọng, tăng cường sức mạnh cho sự nghiệp cách mạng trong nước, giúp kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại thành sức mạnh tổng hợp của cách mạng vì độc lập dân tộc, nền hòa bình, ổn định, phát triển và sự bình đẳng giữa các nước trong khu vực
và trên thế giới Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ, “sức mạnh, sự vĩ đại và sự bền bỉ của nhân dân Việt Nam cơ bản là ở sự đoàn kết của nhân dân Việt Nam và ở sự ủng hộ của nhân dân thế giới Với phong trào cộng sản và công nhân thế giới lực lượng nòng cốt của đoàn kết quốc tế Hồ Chí Minh cho rằng, sự đoàn kết giữa giai cấp vô sản quốc tế là một bảo đảm vững chắc cho thắng lợi của chủ nghĩa cộng sản Do đánh giá rất cao vai trò của khối đoàn kết của giai cấp vô sản thế giới, tháng 12-
1920, tại Đại hội Tua của Đảng Xã hội Pháp, Hồ Chí Minh đã lên tiếng: “Nhân danh toàn thể loài người, nhân danh tất cả các đảng viên xã hội, cả phái hữu lẫn phái tả, chúng tôi kêu gọi: Các đồng chí, hãy cứu chúng tôi”
Tiếp nh n h c thuy t Lênin H ậ ọ ế ồ Chí Minh đã tìm thấy phương hướng cho cuộc
đấu tranh gi i phóng dân t c, tìm thả ộ ấy “cái cẩm nang thần kỳ” cho sự nghiệp c u ứnước của các dân t c b nô dộ ị ịch Đồng thời Người cũng tìm thấy một lực lượng ủng
hộ mạnh m công cuẽ ộc đấu tranh gi i phóng dân tả ộc ở các nước thuộc địa Đó là phong trào c ng s n và công nhân th ộ ả ế giới, là Liên Xô và sau này là các nước xã hội chủ nghĩa, là Quốc tế thứ ba và sau này là C c Thông tin qu c t , Tụ ố ế ừ đó, Người đã dành nhi u th i gian và tâm l c, phề ờ ự ấn đấu- không m t m i cho vi c xây d ng và ệ ỏ ệ ựcủng c ố khối đoàn kết, thống nhất trong phong trào c ng s n và công nhân qu c t ộ ả ố ếChủ trương đoàn kết giai cấp vô sản các nước, đoàn kết giữa các đảng cộng sản trong tư tưởng Hồ Chí Minh xuất phát từ tính tất yếu về vai trò của giai cấp vô sản trong thời đại ngày nay, thời đại quá độ t ừ chủ nghĩa tư bản lên ch ủ nghĩa xã hội trên ph m vi toàn th ạ ế giới
Hồ Chí Minh cho rằng, chủ nghĩa tư bản là một lực lượng phản động quốc tế, là kẻ thù chung của nhân dân lao động toàn thế giới Trong hoàn cảnh đó, chỉ có sức mạnh của sự đoàn kết, nhất trí, sự đồng tình và ủng hộ lẫn nhau của lao động toàn thế giới