Đề cương ôn tập HK2 môn GDCD 9 năm 2021-2022

Nội dung chính Bài 18: Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật - Sống có đạo đức là suy nghĩ, hành động theo những chuẩn mực đạo đức xã hội; biết chăm lo đến mọi người, đến công việc chun[r]

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK2 MÔN GDCD 9 NĂM 2021-2022

1 Hệ thống lý thuyết

1.1 Nội dung chính Bài 11: Trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

- Công nghiệp hóa: Là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các họat động sản xuất từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng 1 cách phổ biến sức lao động dựa trên sự phát triển của ngành CN cơ khí

- Hiện đại hóa: Là quá trình ứng dụng và trang bị thành tựu KH và CN tiên tiến, hiện đại vào quá trình chuyển đổi sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quá trình KT-XH

- CNH - HĐH: Là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các họat động sản xuất và quản lý từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng 1 cách phổ biến sức lao động thủ công là chính sang sử dụng 1 cách phổ biến sức lao động cùng công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến, hiện đại nhằm tạo ra năng suất lao động xã hội cao, đảm bảo cho sự phát triển của CNXH

⇒ Ý nghĩa CNH-HĐH:

Tạo tiền đề phát triển mọi mặt: Kinh tế, xã hội, con người

Là nhiệm vụ trung tâm của cả thời kì quá độ nên chủ nghĩa xã hội

Để thực hiện lý tưởng " dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”

- Trách nhiệm của thanh niên

 Ra sức học tập văn hoá, KH, KT, tu dưỡng đạo đức, tư tưởng chính trị, có lối sống lành mạnh, tích cực tham gia các hoạt động chính trị để thanh niên thực sự là: “Lực lượng nòng cốt’’trong mọi lĩnh vực

 Thanh niên học sinh phải ra sức phấn đấu, rèn luyện, xác định lý tưởng sống đúng đắn để chuẩn bị hành trang bước vào đời

 Tham gia lao động sản xuất, hoạt động chính trị - xã hội để bảo vệ và phát triển đất nước

 Thanh niên phải là lực lượng nòng cốt, lực lượng xung kích trong sự nghiệp đó

⇒ Do vậy yếu tố của người lao động và chất lượng lao động là rất quan trọng, do đó Đảng ta khẳng định: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu’’

1.2 Nội dung chính Bài 12: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân

- Hôn nhân: Là sự liên kết đặc biệt giữa một nam và một nữ trên nguyên tắc bình đẳng, tự nguyện được nhà nước thừa nhận, nhằm chung sống lâu dài và Xây dựng một gia đình hoà thuận hạnh phúc

- Có thể kết hôn giữa các dân tộc, các tôn giáo với người nước ngoài…nhưng phải thực hiện đúng

kế hoạch hoá gia đình

- Tình yêu chân chính là cơ sở quan trọng của hôn nhân

⇒ Hôn nhân không được dựa trên các yêu cầu như: Vì tiền, vì địa vị, sắc đẹp, bị ép buộc sẽ dẫn đến tan vỡ hạnh phúc

- Tình yêu không lành mạnh là tình yêu không bền vững, vụ lợi, thiếu trách nhiệm trong tình yêu thì cũng có thể dẫn đến hôn nhân ko bền vững

- Những qui định của Pháp luật nước ta về hôn nhân

Những nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân ở Việt Nam:

- Hôn nhân, tự nguyện, tiến bộ, một vợ, một chồng, vợ chồng bình đẳng

- Hôn nhân giữa các dân tộc, giữa các tôn giáo, giữa người Việt Nam với người nước ngoài đều được tôn trọng và được p/luật bảo vệ

- Vợ chồng phải thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình

Quyền và nghĩa vụ của CD trong hôn nhân:

- Nam từ 20 tuổi trở lên, nữ từ 18 tuổi trở lên việc kết hôn phải do nam nữ tự nguyện quy định và phải được đăng kí tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền

- Cấm kết hôn trong những trường hợp đang có vợ hoặc có chồng, người mất năng lực hành vi dân sự…

- Vợ chồng bình đẳng với nhau, tôn trọng nhau về nghề nghiệp nhân phẩm của nhau

Gia đình hạnh phúc yêu thương nhau là cơ sở xã hội phát triển

1.3 Nội dung chính Bài 13: Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế

- Kinh doanh: Là hoạt động sản xuất, dịch vụ và trao đổi hàng hoá nhằm mục đích thu lợi nhuận

- Quyền tự do kinh doanh là công dân có quyền lựa chọn hình thức tổ chức kinh tế, ngành nghề và qui mô kinh doanh Tuy nhiên người kinh doanh phải tuân theo qui định của pháp luật và sự quản

lí của Nhà nước

- Thuế là một phần trong thu nhập mà công dân và tổ chức kinh tế có nghĩa vụ nộp vào ngân sách nhà nước để chi têu cho những công việc chung (như an ninh, quốc phòng, nhà lương cho công chức nhà nước, xây dựng trường học, bệnh viện, làm đường…)

- Thuế có tác dụng ổn định thị trường, điều chỉnh cơ cấu kinh tế, góp phần đảm bảo phát triển kinh

tế theo định hướng của nhà nước

1.4 Nội dung chính Bài 14: Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân

Lao động: Là hoạt động có mục đích của con người nhằm tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho

xã hội Đó là hoạt động chủ yếu của con người, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của đất nước

và nhân loại Ví dụ: Trồng rau, nuôi gà, sáng tác bài hát…

Nội dung quyền và nghĩa vụ của công dân:

- Quyền: Công dân tự do được sử dụng sức lao động của mình để làm những công việc có ích cho

xã hội, đem lại thu nhập cho bản thân và gia đình

- Nghĩa vụ: Mỗi người phải có nghĩa vụ lao động để nuôi sống bản thân, gia đình, tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội, duy trì sự phát triển đất nước

- Nhà nước có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện cho các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước đầu tư phát triển sản xuất để tạo việc làm cho người lao động

- Cấm nhận trẻ em chưa đủ 15 tuổi vào làm việc; Cấm sử dụng người lao động dưới 18 tuổi làm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm hoặc tiếp xúc với các chất độc hại; Cấm lạm dụng người lao động dưới 18 tuổi; Cấm cưỡng bức, ngược đãi người lao động

1.5 Nội dung chính Bài 15: Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý của công dân

- Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

- Vi phạm pháp luật hình sự (tội phạm) là hành vi nguy hiểm cho xã hội, được quy định trong bộ luật hình sự (Trách nhiệm hình sự)

- Vi phạm pháp luật hành chính: Là hành vi xâm phạm các quy tắc quản lí của nhà nước mà không phải là tội phạm (Trách nhiệm hành chính)

- Vi phạm pháp luật dân sự: Là hành vi trái pháp luật, xâm hại đến các quan hệ tài sản (quan hệ sở hữu, chuyển dịch tài sản…) và quan hệ pháp luật dân sự khác được pháp luật bảo vệ như quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp (Trách nhiệm dân sự)

- Vi phạm kỉ luật: Là những hành vi trái với những qui định, qui tắc, qui chế, xác định trật tự, kỉ luật trong nội bộ cơ quan, xí nghiệp, trường học (Trách nhiệm kỉ luật)

Trách nhiệm pháp lí

- Trách nhiệm pháp lí là nghĩa vụ mà các cá nhân, cơ quan, tổ chức vi phạm pháp luật phải chấp hành những biện pháp bắt buộc do Nhà nước quy định

- Trách nhiệm hình sự: Người phạm tội phải chịu hình phạt và các biện pháp được quy định trong

Bộ luật Hình sự Ví dụ: Tội giết người, hiếp dâm…

- Trách nhiệm hành chính: Các cá nhân, tổ chức, cơ quan vi phạm các nguyên tắc quản lí nhà nước phải chịu hình phạt xử lí hành chính do cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng Ví dụ: Không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, chở quá số người quy định sẽ bị phạt tiền

- Trách nhiệm dân sự: Các cá nhân, tổ chức, cơ quan có hành vi vi phạm pháp luật dân sự phải chịu các biện pháp nhằm khôi phục tình trạng ban đầu của các quyền dân sự bị vi phạm Ví dụ: Tranh chấp đất đai, tài sản liên quan trong gia đình

- Trách nhiệm kỉ luật: Người vi phạm kỉ luật phải chịu các hình thức kỉ luật do thủ trưởng cơ quan, giám đốc doanh nghiệp áp dụng đối với cán bộ công chức, viên chức, nhân viên thuộc quyền quản

lí của mình Ví dụ: Cảnh cáo, cách chức, cho thôi việc…

1.6 Nội dung chính Bài 16: Quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công dân

Quyền tham gia quản lí nhà nước, quản lí xã hội: Là quyền được tham gia xây dựng, tham gia bàn bạc, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá các hoạt động, các công việc chung của nhà nước và

xã hội Ví dụ: Đi bầu cử tại đại hội Đảng, ứng cử vào Hội đồng nhân dân các cấp…

Nội dung:

Công dân có thể tham gia quản lí nhà nước, quản lí xã hội bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp

- Trực tiếp: Tham gia, bàn bạc, đóng góp ý kiến và giám sát hoạt động của các cơ quan, công chức

nhà nước

- Gián tiếp: Thông qua đại biểu của nhân dân (đại biểu Quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân các

cấp)

Ý nghĩa: Đảm bảo cho công dân quyền làm chủ nhà nước, làm chủ xã hội tạo nên sức mạnh trong

công việc xây dựng và quản lí đất nước

1.7 Nội dung chính Bài 17: Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc

- Bảo vệ Tổ quốc là bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc Việt Nam

- Bảo vệ Tổ quốc bao gồm: Xây dựng lực lượng quốc phòng toàn dân, thực hiện nghĩa vụ quân sự, thực hiện chính sách hậu phương quân đội và bảo vệ trật tự, an ninh xã hội

Ý nghĩa: Bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ thiêng liêng và quyền cao quí của Công dân; nghĩa vụ và

quyền đó được thể hiện trong hệ thống pháp luật Việt Nam

1.8 Nội dung chính Bài 18: Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật

- Sống có đạo đức là suy nghĩ, hành động theo những chuẩn mực đạo đức xã hội; biết chăm lo đến mọi người, đến công việc chung; biết giải quyết hợp lí giữa quyền lợi và nghĩa vụ; lấy lợi ích của

xã hội, của dân tộc làm mục tiêu sống và kiên trì hoạt động để thực hiện mục tiêu đó

- Tuân theo Pháp luật: Là luôn sống và hành động theo những qui định của pháp luật

- Mối quan hệ giữa đạo đức và Pháp luật: Đạo đức là những phẩm chất bền vững của mỗi cá nhân,

là động lực điều chỉnh nhận thức, thái độ và hành vi của mỗi người, trong đó có hành vi pháp luật

- Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật là một điều kiện, một yếu tố giúp mỗi người tiến bộ không ngừng và được mọi người kính trọng

Ý nghĩa:

Sống và làm việc có đạo đức và tuân theo pháp luật sẽ có lợi: Là trung tâm đoàn kết, phát huy được sức mạnh, trí tuệ của mọi người, đem lại lợi ích cho tập thể trong đó có lợi ích cá nhân để góp phần xây dựng đất nước

2 Câu hỏi ôn tập

Câu 1: Trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay?

A Nỗ lực học tập, rèn luyện toàn diện

B Tham gia các hoạt động xã hội

C Vận dụng kiến thức đã học vào công việc

D Cả A, B, C

Đáp án D

Câu 2: Sự quan trọng trong thay đổi công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay?

A Làm thay đổi nền kinh tế đất nước

B Sản Xuất trì trệ

C Doanh thu hàng hóa cao

D Cả A, C

Đáp án C

Câu 3: Quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các họat động sản xuất từ sử dụng sức lao động

thủ công là chính sang sử dụng 1 cách phổ biến sức lao động dựa trên sự phát triển của ngành CN

cơ khí được gọi là?

A Công nghiệp hóa

B Hiện đại hóa

C Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

D Chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Đáp án A

Câu 4: Quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các họat động sản xuất và quản lý từ sử dụng sức

lao động thủ công là chính sang sử dụng 1 cách phổ biến sức lao động thủ công là chính sang sử dụng 1 cách phổ biến sức lao động cùng công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến, hiện đại nhằm tạo ra năng suất lao động xã hội cao, đảm bảo cho sự phát triển của CNXH được gọi là?

A Công nghiệp hóa

B Hiện đại hóa

C Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

D Chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Đáp án B

Câu 5: Việc thay thế từ gặt bằng liềm sang gặt bằng máy nói đến quá trình nào?

A Công nghiệp hóa

B Hiện đại hóa

C Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa

D Chuyển dịch cơ cấu

Đáp án B

Câu 6: Hôn nhân hạnh phúc là gì?

A Một vợ, một chồng

B Một chồng, hai vợ

C Đánh nhau, cãi nhau

D Một vợ, hai chồng

Đáp án A

Câu 7: Quy định của pháp luật Việt Nam về luật hôn nhân là gì?

A Hôn nhân tự nguyện, một vợ, một chồng, vợ chồng bình đẳng

B Công dân được quyền kết hôn vớt người khác dân tộc, tôn giáo

C Được kết hôn với người nước ngoài

D Cả A, B, C

Đáp án D

Câu 8: Những hành vi nào dưới đây là phá hoại hạnh phúc gia đình?

A Có tình cảm xen ngang giữa hai vợ chồng

B Hay nói xấu, chê bai vợ người khác

C Vợ chồng bình đẳng

D Cả A, B

Đáp án D

Câu 9: Câu thành ngữ " Thuận vợ thuận chồng, tát biển đông cũng cạn " có ý nghĩa gì?

A Vợ chồng không thống nhất được quan điểm chung

B Vợ chồng đưa ra được thống nhất chung, cùng nhau giải quyết được công việc

C Chồng không đồng ý với lời tham gia của vợ

D Tự ý giải quyết vấn đề không nghe theo lời khuyên của vợ (hoặc chồng)

Đáp án B

Câu 10: Những hành vi nào dưới đây được cho là gia đình hạnh phúc

A Vợ chồng bình đẳng, yêu thương nhau

B Gia đình một vợ, một chồng

C Trong gia đình người chồng luôn có quyền quyết định

D Cả A, B

Đáp án D

Câu 11: Các hành vi nào dưới đây cho là kinh doanh hợp pháp?

A Có giấy phép kinh doanh, đóng thuế đầy đủ

B Trốn thuế kinh doanh bất hợp pháp

C Lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh

D Lấy hàng hóa không đảm bảo yêu cầu

Đáp án A

Câu 12: Hoạt động sản xuất, dịch vụ và trao đổi hàng hoá nhằm mục đích thu lợi nhuận được gọi

là?

A Kinh doanh

B Lao động

C Sản xuất

D Buôn bán

Đáp án A

Câu 13: Công dân có quyền lựa chọn hình thức tổ chức, quy mô mặt hàng nói đến quyền nào?

A Quyền bình đẳng trong quan hệ hôn nhân và gia đình

B Quyền tụ do kinh doanh

C Quyền đảm bảo thư tín, điện thoại, điện tín

D Quyền bình đẳng giữa nam và nữ

Đáp án B

Câu 14: Một phần trong thu nhập mà công dân và tổ chức kinh tế có nghĩa vụ nộp vào ngân sách

nhà nước để chi têu cho những công việc chung được gọi là?

A Tiền

B Sản vật

C Sản phẩm

D Thuế

Đáp án D

Câu 15: Người sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm thì bị phạt tù bao nhiêu

năm?

A Từ 1 – 2 năm

B Từ 2 – 3 năm

C Từ 2 – 5 năm

D Từ 2 – 7 năm

Đáp án D

Câu 16: Các hoạt động thể hiện lao động tự giác là?

A Gíup đỡ bố mẹ làm việc nhà

B Tự giác làm bài tập về nhà, không cần phải nhắc nhở

C Đi làm đúng giờ

D Cả A, B, C

Đáp án D

Câu 17: Quyền của người lao động là gì?

A Được hưởng tất cả các chế độ của người lao động theo đúng quy luật

B Bị cắt các ngày nghỉ theo quy định

C.Được tham gia bảo hiểm đầy đủ

D Cả A, C

Đáp án D

Câu 18: Nghĩa vụ của người công dân là?

A Chấp hành đúng kỉ cương nề nếp do công ty đặt ra

B Đi làm đúng giờ

C Không đánh nhau cãi nhau trong công ty

D Cả A, B, C

Đáp án D

Câu 19: Những hành vi nào dưới đây là không đúng với luật lao động

A Bắt trẻ dưới 15 tuổi vào làm việc

B Công dân đủ 16 tuổi được nhận vào các công ty để làm việc

C Được nghỉ tất cả các ngày lễ tết theo quy định của nhà nước

D Được tham hỏi những lúc ốm đau, bệnh tật

Đáp án A

Câu 20: Trong các quyền dưới đây, quyền nào là quyền lao động?

A Quyền tự do kinh doanh

B Quyền sở hữu tài sản

C Quyền được tuyển dụng lao động

D Quyền bóc lột sức lao động

Đáp án C

Câu 21: Thực hiện trách nhiệm pháp lý đối với người từ đủ 14 đến dưới 18 tuổi là?

A Giáo dục, răn đe là chính

B Có thể bị phạt tù

C Buộc phải cách li với xã hội và không có điều kiện tái hòa nhập cộng đồng

D Chủ yếu là đưa ra lời khuyên

Đáp án A

Câu 22: Dấu hiệu cơ bản của vi phạm pháp luật là?

A Là hành vi trái pháp luật

B Do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện

C Vi phạm pháp luật phải có lỗi

D Tất cả ý trên

Đáp án D

Câu 23: Nhà nước đưa ra trách nhiệm pháp lý là nhằm:

A Phạt tiền người vi phạm

B Buộc chủ thể vi phạm chấm dứt hành vi trái pháp luật, phải chịu những thiệt hại nhất định; giáo dục răn đe những người khác

C Lập lại trật tự xã hội

D Ngăn chặn người vi phạm có thể có vi phạm mới

Đáp án B

Câu 24: Người phải chịu trách nhiệm hành chính do mọi vi phạm hành chính mà mình gây ra theo

quy định của pháp luật có độ tuổi là

A Từ đủ 18 tuổi trở lên

B Từ 18 tuổi trở lên

C Từ đủ 16 tuổi trở lên

D Từ đủ 14 tuổi trở lên

Đáp án C

Câu 25: Người phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm do mình gây ra có độ tuổi theo quy

định của pháp luật là người

A từ đủ 14 tuổi trở lên

B từ đủ 16 tuổi trở lên

C từ 18 tuổi trở lên

D từ đủ 18 tuổi trở lên

Đáp án B

Câu 26: "Hình thức dân chủ với những qui chế, thiết chế để nhân dân thảo luận, biểu quyết tham

gia trực tiếp quyết định công việc của cộng đồng, của Nhà nước." là?

A Hình thức dân chủ trực tiếp

B Hình thức dân chủ gián tiếp

C Hình thức dân chủ tập trung

D Hình thức dân chủ xã hội chủ nghĩa

Đáp án A

Câu 27: Ngày 22/5/2011, Việt Nam tiến hành bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các

cấp Công dân nào dưới đây đủ điều kiện được ứng cử khi có ngày sinh là?

A 21/5/1990 B 21/4/1991 C 21/5/1994 D 21/5/1993

Đáp án D

Câu 28: Hiến pháp 2013 quy định mọi công dân?

A Đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử và ứng cử

B Đủ 21 tuổi trở lên có quyền bầu cử và ứng cử

C Từ 18 đến 21 tuổi có quyền bầu cử và ứng cử

D Đủ 18 tuổi có quyền bầu cử, đủ 21 tuổi có quyền ứng cử

Đáp án D

Câu 29: Nhận định nào sai: Dân được hưởng quyền bầu cử và ứng cử một cách bình đẳng, không

phân biệt

A Giới tính, dân tộc, tôn giáo

B Tình trạng pháp lý

C Trình độ văn hoá, nghề nghiệp

D Thời hạn cư trú nơi thực hiện quyền bầu cử, ứng cử

Đáp án B

Câu 30: Nhận định nào sai: Khi xác định người không được thực hiện quyền ứng cử

A Người bị khởi tố dân sự

B Người đang chấp hành quyết định hình sự của Toà án

C Ngưòi đang bị xử lý hành chính về giáo dục tại địa phương

D Người đã chấp hành xong bản án hình sự nhưng chưa được xoá án

Đáp án A

Câu 31: Những hành vi nào dưới đây được cho là bảo vệ tổ quốc?

A Tham gia nghĩa vụ quân sự đúng kỳ hạn

B Bảo vệ an ninh trật tự thôn, xóm

C Vận động bạn bè tham gia thực hiện nghĩa vụ quân sự

D Cả A, B, C

Đáp án D

Câu 32: Những hành động nào được cho là trái với pháp luật?

A Kích động người dân biểu tình

B Đập phá tại các cơ quan hành chính

C Lừa đảo chiếm đoạt tiền của dân nghèo

D Cả A, B, C, D

Đáp án D

Câu 33: Bảo vệ Tổ quốc bao gồm?

A Xây dựng lực lượng quốc phòng toàn dân

B Thực hiện nghĩa vụ quân sự

C Bảo vệ trật tự, an ninh xã hội

D Cả A, B, C

Đáp án D

Câu 34: Độ tuổi nhập ngũ là?

A 17 tuổi

B Đủ 17 tuổi

C 18 tuổi

D Đủ 18 tuổi

Đáp án D

Câu 35: Có một số thanh niên phát tán các tài liệu nói xấu Đảng và Nhà nước và kích động người

dân đi biểu tình Hành vi đó là?

A Phá hoại nhà nước

B Bảo vệ nhà nước

C Hành động yêu nước

D Hành động khiêu khích chính quyền

Đáp án A

Câu 36: Những hành vi nào dưới đây cho là sống có đạo đức?

A Giúp đỡ gia đình có hoàn cảnh khó khăn

B Chăm sóc ông bà, cha mẹ những lúc ốm đau

C Tham gia hiến máu nhân đạo

D Cả A, B, C