Quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại trung tâm GDNN GDTX huyện khoái châu tỉnh hưng yên

Giả thuyết khoa học Việc quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâmGDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên trong thời gian qua đã đạt đượcmột số kết quả nhất

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO • • DỤC•

NGUYỄN THỊ THU HUYỀN

QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TÔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG TRẢI

NGHIỆM TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHÈ NGHIỆP - GIÁO DỤC

THƯỜNG XUYÊN HUYỆN KHOÁI CHÂU, TỈNH HƯNG YÊN

LUẬN VĂN THẠC sĩ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ TRƯỜNG HỌC

Mã số: Thí điểm

Ngưỉri hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Trọng Hậu

HÀ NỘI - 2021

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tác giả đà nhậnđược sự động viên, khuyến khích, tạo điều kiện và giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, các thầy cô giáo, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình

Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tở lòng biêt ơn sâu săc tới TSNguyễn Trọng Hậu, các thầy cô giáo đã tận tình giảng dạy, giúp đờ, cung cấp tàiliệu, hướng dân tôi trong quá trình học tập và nghiên cửu khoa học Lành đạo, giáo viên, nhân viên và học viên Trung tâm GDNN - GDTX huyện Khoái Châu đã ủng

hộ và khích lệ tôi trong quá trình nghiên cứu và viêt luận văn

Mặc dù đã hêt sức cô găng trong quá trình học tập, nghiên cứu, song với thờigian còn hạn chế, kinh nghiệm quản lỷ chưa nhiều mà thực tiễn công tác quản lý vôcùng sinh động và có nhiều vấn đề cần giải quyết Vì vậy, luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự đóng góp, chỉ bảo của các thầy, cô trong Hội đồng khoa học, bạn bè đồng nghiệp và bạn đọc để vấn đề nghiên cứuđược hoàn thiện và có giá trị thực tiên hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 25 thảng 07 năm 202 ỉ

Tác giả

I 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Các chữ viết tắt Các chữ viết đầy đủ

11

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Phân biệt khái niệm Quản lý và Quản trị 14

Bảng 2.1 Thống kê số lượng đội ngũ và quy mô học viên 39

Bảng 2.2 Thống kê quy mô học viên GDTX theo từng khối lóp 39

Bảng 2.3 Tổng hợp kết quả đánh giá học tập của HV 3 năm gần đây 40

Bảng 2.4 Thống kê cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cùa trung hiện nay 40

Bảng 2.5 Đối tượng nghiên cứu 41

Bảng 2.6 Bảng chuẩn điểm với từng mức độ đánh giá 43

Bảng 2.7 Ý kiến của CBQL, GV, NV, HV về mục tiêudạy học 47

Bảng 2.8 Mức độ nhận thức của CBQL, GV, NV về yêu cầu đổi mới 48

Bảng 2.9.Đánh giá của CBQL, GV về thực trạng các hoạt động soạn bài, 50

Bảng 2.10 Đánh giá của học viên về thực trạng đối mới phương pháp dạy học theo hướng trải nghiệm ở Trung tâm GDNN - GDTX Khoái Châu 51

Bảng 2.11 Đánh giá của HV về thực trạng đổi mới hình thức dạy học theo hướng trải nghiệm của Trung tâm GDNN - GDTX huyện Khoái Châu 54

Bảng 2.12 Đánh giá của HV về thực trạng nội dung dạy học theo hướng trải nghiệm của Trung tâm GDNN - GDTX huyện Khoái Châu 55

Bảng 2.13 Thực trạng hoạch định hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm của Trung tâm GDNN - GDTX huyện Khoái Châu 58

Bảng 2.14 Đánh giá của CBQL, GV, NV về thực trạng tổ chức hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm của Trung tâm GDNN - GDTX huyện Khoái Châu 60

Bảng 2.15 Thực trạng chỉ đạo hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN - GDTX huyện Khoái Châu 63

Bảng 2.16 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm cho học viên Trung tâm GDNN - GDTX Khoái Châu 66

Bảng 2.17 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cho hoạt động dạy theo hướng trải nghiệm của Trung tâm GDNN- GDTX huyện Khoái Châu 68

Bảng 2.18 Bảng tổng hợp kết quả đánh giá thực trạng quản trị hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm ở Trung tâm GDNN- GDTX huyện Khoái Châu 70

• • ♦

ill

Bảng 2.19 Thực trạng các yêu tô ảnh hưởng tới quản trị hoạt động TCM theo

hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN - GDTX huyện Khoái Châu 72Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản trị 100Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi cùa các biện pháp quản trị 103

iv

DANH MỤC SO Đô, BIÊU Đô

Sơ đô 2.1 Sơ đô cơ câu tô chức của Trung tâm GDNN - GDTX Khoái Châu 38

Biểu đồ 2.1 Nhận thức của CBQL, GV, NV về dạy học theo hướng trải nghiệm 45

Biểu đồ 2.2 Nhận thức của CBQL, GV, NV về dạy học theo hướng trải nghiệm 46

Bảng 2.7 Ý kiến của CBQL, GV, NV, HV về mục tiêu dạy học 47

Biểu đồ 2.3 Đánh giá của học viên về thực trạng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng trải nghiệm 53

Biếu đồ 2.4 Đánh giá của HV về thực trạng nội dung dạy học theo hướng 56

Biếu đồ 2.5 So sánh mức độ thực hiện các nội dung quản trị hoạt động 71

Biểu đồ 3.1 Kết qua khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 102 Biểu đồ 3.2 Kết qua khảo sát tính khả thi của các biện pháp 105

V

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC CHỮ VIÉT TẮT ii

DANH MỤC CÁC BẢNG iii

DANH MỤC Sơ ĐÒ, BIẺU ĐÒ V MỤC LỤC vi

PHÀN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: Cơ SÒ LÝ LUẬN VÈ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TỐ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG TRẢI NGHIÊM TAI TRUNG TÂM GIÁO DUC NGHỀ NGHIỆP - GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Những nghiên cứu về dạy học theo hướng trải nghiệm trên thế giới 6

1.1.2 Nghiên cứu hoạt động tô chuyên môn và nghiên cứu dạy học theo hướng trải nghiêm ở trong nước 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 10

1.2.1 Tổ chuyên môn và hoạt động tổ chuyên môn 10

1.2.2 Trải nghiệm 11

1.2.3 Quản lý và quản trị 13

1.2.4 Quản trị hoạt động tô chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho học viên ở trung tâm GDNN-GDTX 15

9 9 1.3 Đặc điêm hoạt động của tô chuyên môn ở trung tâm GDNN-GDTX 16

1.3.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của trung tâm GDNN - GDTXcấp huyện 16

1.3.2 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở trung tâm GDNN-GDTX 18

1.3.3 Hoạt động tô chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho học viên ở trung tâm gdnn-gdtx 19

1.4 Những yêu câu vê quản trị hoạt động tô chuyên môn theo hướng trài nghiệm cho học é viên 21

5 1.4.1 Yêu câu vê sinh hoạt chuyên môn nghiên cứu bài dạy theo hướng trải nghiệm .21

vi

1.4.2 Yêu câu vê hoạt động dạy học theo hướng trải nghiệm 22

1.4.3 Yêu cầu về quán trị của trung tâm GDNN-GDTX 23

1.5 Nội dung quản trị hoạt động tồ chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho học viên 24

1.5.1 Hoạch định hoạt động chuyên môn của tô chuyên môn và kế hoạch giảng dạy của giáo viên 24

1.5.2 Tô chức thực hiện hoạt động của tổ chuyên môn theo hướng trải nghiêm 26

1.5.3 Chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm 28

1.5.4 Kiếm tra, đánh giả kết quả hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm 29

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho học viên 31

1.6.1 Nhận thức và năng lực các cán bộ quản lỷ ở trung tăm GDNN-GDTX 31

1.6.2 Nhận thức và năng lực giảng dạy của giáo viên 31

1.6.3 Ỷ thức, khả năng thực hiện của học viên 32

1.6.4 Các điều kiện phục vụ cho hoạt động trái nghiệm 32

TIẺƯ KẾT CHƯƠNG 1 34

CHƯƠNG 2: THỤC TRẠNG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM CHO HỌC VIÊN Ỏ TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHÈ NGHIỆP - GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN KHOÁI CHÂU, TỈNH HƯNG YÊN 35

2.1 Đăc điểm tỉnh hình 35

2.1.1 Đặc điếm, tình hình kinh tế - xã hội huyện khoái châu, tỉnh hưng yên 35

2.1.2 Vài nét về quá trình phát triển trung tâm GDNN-GDTX huyện khoái châu, tỉnh hưng yên 36

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 41

2.2.1 Mục đích khảo sát: 41

2.2.2 Đối tượng khảo sát 41

2.2.3 Nội dung khảo sát 42

2.2.4 Phương pháp khảo sát và xử lý kết quả khảo sát 42

• • VII

2.3 Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho học viên tại

trung tâm GDNN-GDTX huyện khoái châu, tỉnh hưng yên 44

2.3.1 Thực trạng nhận thức dạy học theo hướng trải nghiệm 44

2.3.2 Thực trạng thực hiện các hoạt động dạy học theo hướng trải nghiệm 50

2.3.3 Đảnh giả chung 57

2.4 Thực trạng quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho học viên tại trung tâm gdnn-gdtx huyện khoái châu, tỉnh hưng yên 57

2.4.1 Thực trạng hoạch định hoạt động tcm theo hướng trải nghiệm cho học viên trung tâm gdnn-gdtx huyện khoải châu 57

2.4.2 Thụe trạng tô chức hoạt động tcm theo hướng trải nghiêm tại trung tâm GDNN - GDTX khoái châu 60

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo tcm triển khai hoạt động theo hướng trải nghiệm tại trung tâm GDNN — GDTX khoái châu 63

2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quá hoạt động tcm theo hướng trải nghiệm cho học viên trung tâm GDNN - GDTX khoái châu 65

2.4.5 thực trạng về quản lỷ cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cho hoạt động dạy theo hướng trải nghiệm của trung tâm GDNN- GDTXhuyện khoái châu 68

2.4.6 tổng hợp kết quả đánh giá thực trạng quản trị hoạt động tcm theo hướng trải nghiệm cho học viên ở trung tâm GDNN- GDTXhuyện khoái châu 70

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động tố chuyên môn 71

2.6 Đánh giá chung 75

2.6.1 Ưu Điểm 75

2.6.3 Nguyên nhân những hạn chế 76

2.6.4 Nác vấn đề cần giải quyết 77

TIỀU KÉT CHƯƠNG 2 799

CHƯƠNG 3 811

BIỆN PHÁP QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TÔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỞNG TRẢI NGHIỆM CHO HỌC VIÊN Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHÈ NGHIỆP - GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN HUYỆN KHOÁI CHÂU, TỈNH HUNG YÊN 811

• • •

viii

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp.

3.1.1 Đảm bảo tính pháp lý 811

3.1.2 Đảm bảo tính đồng bộ 811

3.1.3 Đảm bảo tính thực tiễn 811

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 822

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 822

3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 822

3.2 Đề xuất một số biện pháp 822

9 >9 3.2.1 Tô chức các hoạt động nâng cao nhận thức vê quản trị hoạt động tô chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho cán bộ quản lý, giáo viên và học viên của trung tâm 3.2.2 Hoạch định hoạt động dạy họccủa tô chuyên môn theo hướng trải nghiệm phù hợp với mục tiêu đào tạo của trung tâm 844

3.2.3 Chỉ đạo đổi mới hoạt động tổ chuyên môn theo hướng đề cao vai trò chủ động cho tổ chuyên môn và giáo viên 877

3.2.4 Tố chức đa dạng hóa các hỉnh thức bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho cán bộ quản lỷ, giáo viên về tố chức dạy học theo hướng trải nghiệm cho học viên 900

3.2.5 Phối hợp kết quả kiểm tra hoạt động dạy học của giáo viên theo hướng trải nghiệm với việc đánh giá xếp loại thi đua, khen thưởng giáo viên 93

3.2.6 Quản lý việc trang bị và sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị dạy học môn theo hướng trải nghiệm cho học viên 966

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 988

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 10000

TIẾU KÉT CHƯƠNG 3 1077

KÉT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1078

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1111 PHU LUC

ix

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đê tài

Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 4 tháng 11 nàm 2013 của Ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI “về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã xác định mục tiêu tổng quát: Tạochuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu càu học tập của nhândân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềmnăng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tố quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả [4] Trong đó đối với giáo dục nghề nghiệp, tập trungđào tạo nhân lực có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp Hình thành hệ thống giáo dục nghề nghiệp với nhiều phương thức và trình độ đào tạo kỹ năngnghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảm đáp ứng nhu Cầu nhân lực

kỹ thuật công nghệ của thị trường lao động trong nước và quốc tế Một trong nhữngđiều kiện thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới căn bản và toàn diện về giáo dục

và đào tạo là đảm bảo đối mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục-đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học

Giáo dục và đào tạo có vai trò quan trọng trong đào tạo và nâng cao chất lượngnguồn nhân lực Lực lượng đóng vai trò đặc biệt quyết định chất lượng giáo dục làđội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lỷ giáo dục Việc nghiên cứu công tác QL hoạt động dạy học - giáo dục nói chung, hoạt động TCM nói riêng ở các nhà trường theohướng “Chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá” là nhiệm vụ hết sức cần thiết và là điều kiện cơ bản để nâng cao chất lượng GD toàn diện Trong các Trung tâmGDNN - GDTX, đội ngũ GV là lực lượng chủ chốt tham gia vào các hoạt động GD TCM là mắt xích cơ bản trong cơ cấu tổ chức của trung tâm Kết quả hoạt động của TCM quyết định trực tiếp đến sự phát triển của trung tâm cũng như chất lượng dạy - học của thầy và trò Hoạt động của TCM ở Trung tâm GDNN - GDTX là một yêu

1

câu băt buộc và hêt sức cân thiêt quy định trong điêu lệ trường trung học do BộGD&ĐT ban hành.

Liên tịch Bộ Lao động-Thương binh-Xã hội với Bộ Giáo dục và Đào tạo và BộNội vụ đã ban hành Thông tư liên tịch số 39/2015/TTLT-BLĐTBXH-BGDĐT-BNV, ngày 19 tháng 10 năm 2015, Hướng dẫn việc sát nhập Trung tâm Dạy nghề, Trung tâm Giáo dục thường xuyên, Trung tâm Kỹ thuật Tổng hợp - Hướng nghiệp công lập cấp huyện thành Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên

Đã xác định các nhiệm vụ chức năng , nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm GDNN-GDTX trong đó vấn đề trải nghiệm cho học viên là một vấn đềmới, cần thiết góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp ở các Trung tâmGDNN-GDTX nói chung và đối với Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu nói riêng

Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu, trong những năm qua đã đạtđược kết quả nhất định Tuy nhiên vấn đề Quản trị hoạt động TCM sao cho có hiệu quả thiết thực để từng bước nâng cao chất lượng dạy học chưa được quan tâm đúngmức đặc biệt là vấn đề quản trị hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm cho họcviên còn nhiều hạn chế

Với những lý do nêu trên, tác giả lựa chọn đề tài: “ Quản trị hoạt động tổ

chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái

Châu tỉnh Hưng Yên

2 Mục đích nghiên cứu.

Đe xuất biện pháp quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệmgóp phần nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn và chất lượng giáo dục tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn hiệnnay

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu.

3.7 Khách thế nghiên cứu: Hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hung Yên

2

4 Câu hỏi nghiên cứu

Cần có những biện pháp nào để quản trị hoạt động tố chuyên môn theohướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yêntrong giai đoạn hiện nay

5 Giả thuyết khoa học

Việc quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâmGDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên trong thời gian qua đã đạt đượcmột số kết quả nhất định, nhưng đứng trước những yêu cầu đồi mới giáo dục nóichung và sáp nhập Trung tâm GDNN với Trung tâm GDTX còn bộc lộ một số hạn chế trong hoạch định, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra do đó hạn chế chất lượng dạy học Nếu đề xuất và áp dụng các biện pháp quản trị hoạt động tố chuyên môn theohướng trải nghiệm cho học viên sẽ nâng cao được chất lượng chuyên môn của tổ chuyên môn và năng lực nghề nghiệp của giáo viên, từ đó nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX

6.2 Khảo sát, phân tích đánh giá thực trạng quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên.6.3 Đề xuất các biện pháp quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên

7 Giói hạn phạm vi nghiên cứu

7.ĩ Nội dung nghiên cứu:

Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

7.2 Không gian nghiên cứu: Đề tài triển khai nghiên cứu trên cơ sở khảo sát, phântích, đánh giá thực trạng quản trị hoạt động tồ chuyên môn theo hướng trải nghiệmtại Trung tâm GDNN- GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên

7.3 Thời gian nghiên cứu:

3

Các thông tin vê thực trạng được khảo sát, đánh giá trong khoảng thời gian 3năm học: 2017 - 2018; 2018 - 2019; 2019 - 2020.

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Thu thập thông tin nghiên cứu các tài liệu khoa học, sách, báo về tổ chuyên môn,hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm

- Phân tích, tổng họp, hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản trị hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm ở trung tâm GDNN-GDTX nhằm xây dựng khung lý thuyết của vấn đề nghiên cứu

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bàng phiếu hởi: Dùng phiếu hởi ý kiến cán bộ quản lí, giáo viên, học viên để khảo sát thực tế hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm ở trungtâm GDNN-GDTX

- Phương pháp dùng phiếu xin ý kiến và phỏng vấn chuyên gia về các vấn đề có có liên quan tế hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm ở trung tâm GDNN-GDTX

- Phương pháp quan sát: trực tiếp một số hoạt động TCM và quản trị hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm ở trung tâm GDNN-GDTX

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Thu thập và nghiên cứu giáo án, sổđầu bài, hồ sơ của TCM, GV liên quan tới hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm

ở trung tâm GDNN-GDTX

8.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp thống kê toán học, các phần mềm vi tính để xử lý các tưliệu, số liệu

9 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

và giáo dục thường xuyên tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên

10 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương r. Cơ sở lý luận về quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX

Chương 2: Thực trạng quản trị hoạt động tồ chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên

Chương 3\ Biện pháp quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng trải nghiệm tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên

5

CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN

MÔN THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC

NGHÈ NGHIỆP - GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Trong các cơ sở giáo dục, chất lượng dạy học luôn là vấn đề được quan tâm đặt lên hàng đầu đối với các nhà quản lý Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, việctìm ra các biện pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển Giáo dục - Đào tạo của xã hội là hết sức quan trọng, vấn đề này thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nhà quản lý giáo dục cả trong và ngoài nước Hoạt động của tổ chuyên môn là một trong những hoạt động quan trọng, cốt lõi nhất quyết định đến chất lượng giáo dục cùa mỗi cơ sở giáo dục Vì vậy các nhà quản lý luôn nghiên cứu thực tiễn các nhà trường để tìm ra biện pháp quản trị hoạt động tổchuyên môn sao cho có hiệu quả nhất và quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệm đang được xem là một trong những hoạt động góp phần nâng caohoạt động sinh hoạt chuyên môn một cách hữu hiệu

1.1.1 Những nghiên cứu về dạy học theo hướng trải nghiệm trên thế giới

Học tập trải nghiệm đã và đang đóng vai trò trung tâm trong nền giáo dụctiến bộ, trở thành xu hướng, nền tảng giáo dục trong thế kỉ 21 Các nhà giáo dục thếgiới xem học tập trải nghiệm như là liều thuốc cho nền giáo dục truyền thống mà ở

đó người học học tập chủ động bằng cảm xúc, niềm tin, hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và giá trị, học tập phải gắn liền với cuộc sống, công việc thực tế

Đầu tiên những lý thuyết kiến tạo (Construcktivism) được phát triển từkhoảng nhũng năm 60 của thế kỷ 20 Tư tưỏng nền tảng cơ bản của thuyết kiến tạo

là đặt vai trò của chủ thể nhận thức lên vị trí hàng đầu của quá trinh nhận thức Khi học tập, mỗi người hình thành nên thế giới quan riêng của minh Tất cả những gì mà mỗi người trải nghiệm thì sẽ được sắp xếp chúng vào trong "bức tranh toàn cảnh về thế giới" của người đó, tức là tự kiến tạo riêng cho mình một bức tranh thế giới

Chủ nghĩa thực dụng được phát triền, cho ràng: Học tập trải nghiệm là sựhiện thực hóa các tư tưởng của chủ nghĩa thực dụng trong triết học được vận dụngvào trong giáo dục; nó là một lí thuyết giáo dục hiện đại, nồi bật trong thế kỉ 20, gắn

6

liền với tên tuổi của các nhà giáo dục hàng đầu trên thế giới như William James(1842-1910), John Dewey (1859-1952), Jean Piaget (1896-1980), Vygotsky (1896- 1934), Lewin (1890-1947), George Santayana (1863-1952) khàng định, học tập là việc nhận thức và chuyển đổi kinh nghiệm [25], [26]

Nổi bật nhất trong những nghiên cứu về học tập trải nghiệm là nghiên cứu của Kolb xuất bản năm 1984, lí thuyết học tập trải nghiệm của ông được rất nhiều nhà giáo dục ủng hộ và áp dụng dạy học như:

- Baker, A.C., Jensen, P.J and Kolb, D.A (2002) [3] về “Học tập hợp tác: một trải nghiệm để kiến tạo tri thức”,

- Beard, c and Wilson, J.P (eds) (2002) [5] về tài liệu “Sức 14 mạnh của học tậptrải nghiệm: số tay cho giáo viên”, ,

- Kolb, D A., Boyatzis, R., & Mainemelis, c (2001) [26] về những định hướngmới của học tập trải nghiệm,

- Kolb, A Y„ Kolb, D A., Passarelli, A., & Sharma, G (2014) [25] [261 về vai trò của giáo viên trong học tập trải nghiệm Trong đó, mô hình học tập trải nghiệm của Kolb được các nhà giáo dục rất ủng hộ, được xem như là giải pháp hướng dẫn thiết

kế học tập trong lớp học Tuy nhiên, các giáo viên thường gặp khó khăn trong việclựa chọn và thiết kế các hoạt động học tập nhằm dẫn dắt người học đi qua đầy đủcác giai đoạn học tập theo mô hình của Kolb Svinick, M D., & Dixon, N M (1987) [37] đã thay đổi mô hinh học tập trải nghiệm của Kolb đối với từng hoạt động trong lớp học để đưa ra một mô hình mô tả mức độ tham gia trực tiếp của người học nhằm giải quyết những khó khăn mà giáo viên gặp phải khi áp dụng môhình học tập trải nghiệm của Kolb Theo đó, họ cung cấp một mô hình thiết kể dạyhọc cho giáo viên tương ứng với các hoạt động học tập của người học để dẫn dắt họ

đi qua đầy đủ bốn giai đoạn học tập theo mô hình của Kolb Như vậy, trên thế giới,

mô hinh học tập trải nghiệm cua Kolb được xem như nền tảng cho việc nghiên cứu dạy học trải nghiệm

1.1.2 Nghiên cửu hoạt động tố chuyên môn và nghiên cứu dạy học theo hướng

trải nghiệm ở trong nước

1.1.2.1 Các nghiên cứu hoạt động tổ chuyên môn:

7

Những năm qua có nhiêu công trình nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực giáodục như quản lý hoạt động chuyên môn, quản lý hoạt động dạy học bộ môn, quản lý đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ giáo viên, quản lý hoạt động tố chuyên môn đà

đề xuất ra được một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học nói chung,chất lượng dạy và học ờ bậc THPT nói riêng Trong đó có các đề tài:

- Đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn tại các trường THPT trên địabàn thị xã Sơn Tây, Hà Nội” là luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Kim Anh (2014) Đề tài này đã trinh bày khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quân lý nhàtrường ở phần cơ sở lý luận và đưa ra những khái niệm và các đặc trưng về tố chức, đội công tác Từ đó đánh giá được đặc điếm của tổ chức tố chuyên môn và các hoạt động quản lý được tốt hơn [1]

- Đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở Trường THPT Nguyễn Văn

Cừ, huyện Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Trần Minh Thùy (2015)

Đề tài đã giúp người đọc hiểu rõ hơn vai trò của BGH, chỉ ra được những đặc điềmcủa tổ chuyên môn trong trường THPT và đề xuất một số giải pháp hữu hiệu để quản lý hoạt động tố chuyên môn, đặc biệt là giải pháp nâng cao vai trò tự chủ của

tổ chuyên môn ở trong trường THPT.[38]

- Đề tài “ Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên cấp huyện tỉnh Thái Nguyên” của tác giả Hồ ThuHiền (2017) Đề tài nêu một số vấn đề về hoạt động tổ chuyên môn, thực trạng côngtác quản lý hoạt động tổ chuyên môn và đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động

tổ chuyên môn ở các trung tâm GDNN-GDTX cấp huyện tỉnh Thái Nguyên [19]

Các công trình nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Hoài Vân [39], Nguyễn Thị

Mỹ Lộc [26] đã đề cập đến các vấn đề chung về QLGD, lý luận QLGD, các nộidung về quản lý TCM và các nội dung khác về QLGD

1.1.2.2 Các nghiên cứu dạy học theo hướng trải nghiêm

“Học đi đôi với hành”, câu tục ngữ từ rất xa xưa nhưng đã thể hiện nhận thức đúng đắn từ rất sớm của ông cha ta về mối quan hệ giữa học và hành.Trước hết,

“học” chính là việc tiếp nhận những kiến thức trên lớp, chính xác hơn thì đó là tiếpnhận lí thuyết Còn “hành” chính là vận dụng, ứng dụng những lí thuyết vào thực tế

8

cuộc sông “Đi đôi” có nghĩa là luôn song hành với nhau, không thê nào tách rời Toàn bộ câu tục ngữ cho thấy ngay từ thời kỳ giáo dục sơ khai ông cha ta đã rất coitrọng việc tiếp nhận kiến thức hay lí thuyết sẽ luôn phải đi cùng với việc ứng dụng, vận dụng nhừng điều đó trong thực tế cuộc sống của chúng ta, nhu vậy mới có ý nghĩa.

Từ thời kì đầu của nền giáo dục nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ phương pháp để đào tạo nên những người tài đức là: “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xãhội” Người còn chỉ rõ “Dạy mầm non cốt nhất là giữ mãi tuổi hồn nhiên cho các cháu; dạy tiểu học cốt nhất là dạy các đức tính để làm người; dạy phổ thông cốt nhất

là dạy kiến thức cơ bản học xong có thế làm việc được ngay tự nuôi sống đượcmình” Những tư tưởng mang tính nền tảng đó đã được thể chế hóa tại điều 36 (Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp) - Luật Giáo dục 2019 như sau: "Giáo dục nghềnghiệp nhằm đào tạo nhân lực trực tiếp cho sản xuất, kinh doanh và dịch vụ, có năng lực hành nghề tương ứng với trình độ đào tạo; có đạo đức, sức khỏe; có tráchnhiệm nghề nghiệp; có khả năng sáng tạo, thích ứng với môi trường hội nhập quốc tế; bảo đảm nâng cao năng suất, chất lượng lao động; tạo điều kiện cho người họcsau khi hoàn thành khóa học có • khả năng tìm việc• làm, 7 tự• tạo • việc• làm hoặc• học•

trình độ cao hơn.[33]

Những quan điểm, tư tưởng về dạy học dựa vào học tập trải nghiệm ban đầu bắt nguồn từ việc nghiên cứu vận dụng thuyết kiến tạo vào trong giáo dục phố thông với mô hình Trường Phổ thông thực nghiệm tại Giảng Võ của Hồ Ngọc Đại (1978), sau đó là Trường tiểu hoc thực nghiệm Huế (1985); Trường Phổ thông thưc nghiệm

Đà Lạt (1992) Trong những nghiên cứu về dạy học theo thuyết kiến tạo của Lê Linh Chi (2013) [13] về đổi mới phương pháp dạy học theo quan điểm kiến tạo, Phạm Văn Hải (2013) [16] về bản chất và đặc trưng của dạy học kiến tạo, ĐặngThành Hưng (2008) [20] về thiết kể bài học nhằm tích cực học tập, Nguyễn Quang Lạc (2007) [27] về vận dụng thuyết kiến tạo trong đối mới phương pháp dạy học vật

lí, Đoàn Thị Kim Nhung (2013) [30] về thuyết kiến tạo trong đổi mới kiểm tra,đánh giá học phần văn bản học cho sinh viên Cao đẳng Sư phạm, Phạm Sỹ Nam

9

(2012) [29] vê “Tô chức hoạt động học tập trải nghiệm của học sinh - khâu thenchốt trong tiến trình vận dụng lí thuyết kiến tạo vào dạy học ở trường phổ thông”.

Qua nghiên cứu, tác giả thấy các đề tài mới chỉ tập trung vào vấn đề quản lý hoạt động tổ chuyên môn hoặc nghiên cứu về quản lý hoạt động trải nghiệm riêngbiệt, chưa có nghiên cứu nào tập trung đi sâu nghiên cứu về vấn đề quản trị hoạt động tố chuyên môn theo định hướng giáo dục trải nghiệm để đạt được mục tiêu nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh nói chung và học viên các trung tâm GDNN - GDTX nói riêng

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 To chuyên môn và hoạt động tồ chuyên môn

1.2.1.1 Tô chuyên môn

Tổ chuyên môn trong các cơ sở giáo dục (sau đây được dùng là tố chuyênmôn - TCM) là đơn vị nhỏ nhất trong một tố chức, trong trường học hay một cơ sởgiáo dục nói chung

Việc hình thành TCM được xác định theo cấp độ quản lý Trong một tổ chức hay hệ thống thường có ba cấp độ quản lý: cấp độ nhỏ nhất hay cấp độ thấp nhất là cấp quản lý cơ sở; cấp quản lý trung gian và quản lỷ cấp cao

Giám đốc Trung tâm GDNN - GDTX là người quản lý cấp cao trong một cơ

sở giáo dục, GĐTT quản lý và điều hành hoạt động của các phòng, ban và các tổchuyênJ môn thực• hiện• các nhiệm vụ• • theo mục• tiêu giáo dục• đã được• xác định.•

Tổ trưởng chuyên môn - TTCM (người quản lý cấp cơ sở) có trách nhiệmtrực tiếp về kết quả do các thành viên của TCM do mình phụ trách thực hiện Tố trưởng chuyên môn thường xuyên giám sát và uốn nắn tại chỗ các hoạt động cũng như kết quả của các thành viên TTCM nhận sự chỉ đạo trực tiếp của GĐTT và hướng dẫn các thành viên trong tổ xây dựng kế hoạch cũng như tổ chức thực hiện

kế hoạch của tổ và của từng cá nhân

ỉ 2.1.2 Hoạt động Tổ chuyên môn

Hoạt động của TCM trước hết phải đảm bảo tính kế hoạch từ khâu xây dựng, trình duyệt và tổ chức thực hiện kế hoạch của TCM theo định hướng chung của lãnhđạo Sau khi kế hoạch hoạt động thông qua, TTCM điều hành các hoạt động của các

10

thành viên sao cho nhịp nhàng và hòa nhập với các bộ phận và các đơn vị kháctrong tố chức mọi người đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm và thông tin về chuyên môn,nghiệp vụ đế hoàn thành nhiệm vụ và đạt tới mục tiêu của hệ thống.

Căn cứ theo các nhiệm vụ của TCM thuộc Trung tâm GDNN-GDTX, Tổ trưởng chuyên môn đề xuất với GĐTT các hoạt động cụ thể theo đặc điểm và nhiệm

vụ của một cơ sở giáo dục nói chung và trung tâm GDNN -GDTX

Hoạt động TCM là hoạt động quan trọng nhất trong trung tâm, hoạt động này có vai trò quyết định đến chất lượng GD của trung tâm, hoạt động của TCMhàng năm phải bám sát nội dung, chương trình dạy học theo quy định của Bộ, SởGiáo dục & ĐT và của trung tâm

Hoạt động của TCM trong trung tâm gồm: Tổ chức hoạt động giảng dạy của

GV trên lớp theo phân phối chương trình của Bộ Giáo dục & Đào Tạo; tổ chức các hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực cho HV khá, giỏi và phụ đạo HV yếu, kémtheo quy định của Bộ, Sở GD&ĐT và trung tâm; tổ chức các hoạt động đổi mớiPPDH để nâng cao chất lượng dạy học của trung tâm; tổ chức theo dồi, đánh giáhoạt động tự bồi dưỡng hoặc chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm trong sinh hoạt CM;ngoài hoạt động CM các thành viên trong TCM còn tham gia các công tác khácnhư: Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên, công tác chủ nhiệm

Như vậy có thể quan niệm: Hoạt động TCM là quả trình tiến hành các công việc có mục đích, có kế hoạch, cỏ tô chức của các thành viên trong tô dưới sự QL, giám sát, điều hành của Tô trưởng chuyên môn, Lãnh đạo đơn vị, nhằm thực hiện

kế hoạch của trung tâm đê đạt được mục tiêu GD mà trung tâm đã đề ra.

1.2.2 Trải nghiệm

Hơn 2000 năm trước, Khổng Tử (Trung Quốc) nói: “Những gì tôi nghe, tôi

sẽ quên Những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu” Đây được coi

là một trong nhừng nguồn gốc tư tưởng đầu tiên của học trải nghiệm

Thời cận đại, David Kobl (1984, Mỹ) là một trong những nhà nghiên cứu giáo dục đầu tiên đưa ra lý thuyết có tính hệ thống đầy đủ, phân tích cơ chế hìnhthành và chu trình hoạt động của học tập thông qua trải nghiệm đó là “Học tập làmột quá trình, trong đó kiến thức được tạo ra thông qua việc chuyển đổi kinh

11

nghiệm Kiên thức là kêt quả từ sự kêt họp của việc nhận thức và chuyên đôi kinhnghiệm”.[25] theo quan điểm của triết học, sự trải nghiệm được hiểu là kết quả của

sự tương tác giữa con người với thế giới khách quan Sự tương tác này bao gồm cả hình thức và kết quả các hoạt động thực tiễn trong xã hội, bao gồm cả kỹ thuật và

kỹ năng, cả những nguyên tắc hoạt động và phát triển thế giới khách quan

Nhà triết học vĩ đại người Nga Solovyev v.s quan niệm rằng trải nghiệm là kiến thức kinh nghiệm thực tế; là thể thống nhất bao gồm kiến thức và kỹ năng Trảinghiệm là kết quả của sự tương tác giừa con người và thế giới, được truyền từ thế

hệ này sang thế hệ khác

Trong các nghiên cứu tâm lý học, trải nghiệm thường được coi là nàng lựccùa cá nhân, Platon K.K nhận định trải nghiệm cũng như sự tích lũy của hiếu biết vànăng lực (cá nhân, nhóm) hình thành trong quá trình hoạt động, đào tạo và giáo dục, trong đó tống hợp những kiến thức, kỹ năng, khả năng và thói quen

Dưới góc độ của tâm lý học giáo dục, N Leontiev đã giải quyết được vấn đềtrải nghiệm của nhân loại: “Trong cuộc đời mình, con người đà đồng hóa kinh nghiệm của nhân loại, kinh nghiệm của những thế hệ trước Nó diễn ra dưới hỉnhthức nắm vững kiến thức và ở mức độ làm chủ kiến thức”

Trong phạm vi đề tài nghiên cứu, tác giả đề cập đến trải nghiêm là một phạm trù bao hàm nhiều phương pháp trong đó người dạy khuyến khích người học tham gia các hoạt động thực tiễn, sau đỏ phản ảnh, tông kết lại đê tăng cường hiểu biết, xây dựng kỹ năng, định hình các giá trị sống và phát triển tiềm năng bản thân, tiến tới đóng góp tích cực cho việc hình thành năng lực cho học viên.

Những nét đặc trung chính của học tập trải nghiệm để phân biệt, nhận diện

nó với những với những kiểu học tập khác là:

- Là kiêu học băng cảm xúc, tình cảm nghê nghiệp của GV;

- Nội dung học tập là những trải nghiệm thực tế, trực tiếp những việc làm môphỏng thực tê hoạt động của GV;

- Sự tham gia chủ động, hợp tác, phụ thuộc, chia sẻ giá trị và kinh nghiệmtrong công việc cho nhau;

12

- Sự chủ động vê quá trinh nhận thức, áp dụng kinh nghiệm đã có trong hoàncảnh hoặc tình huống thực tế;

- Sự đánh giá các kinh nghiệm dựa vào tri thức khoa học và cảm xúc cánhân;

- Sự phản hồi để bổ sung hoặc thay thế các kinh nghiệm đã có Những nét đặc trưng này của học tập trải nghiệm giúp chúng ta phân biệt nó với những kiểuhọc tập khác như: học bằng sao chép - bắt chước, học qua làm việc, học bằng suy nghĩ lí luận

1.2.3 Quản lý và quản trị

Quản lý và quản trị đều là những khái niệm rộng, có nhiều định nghĩa và cách hiểu khác nhau Đây là hai khái niệm song hành, thường được sử dụng thay thế cho nhau có thể dẫn đến hiểu lầm mặc dù trên thực tể giữa hai khái niệm nàyvẫn có những sự khác biệt nhất định

Quản lý (Management):

Quản lý là một khái niệm rộng, xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khácnhau, rất nhiều tác giả trong và ngoài nước đã đưa ra nhiều cách giải thích khácnhau về quản lý Đó là:

Harold Koontz, được coi là người tiên phong cùa lý luận quản lý hiện đạiviết: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối họp những nỗ lực cá nhân nhàm đạt được các mục đích của nhóm Mục tiêu của mọi cá thể đạt được mụcđích cùa nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn của cá nhân ít nhất”[15]

Các nhà nghiên cứu trong nước cũng đưa ra những quan điểm khác nhau về quản lý:

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thểquản lý nhằm thực hiện mục tiêu đã dự kiến” [31 ]

Các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc xác định: “Quản lý là

sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn quá trình xã hội và hành vi hoạt độngcủa con người nhằm đạt tới mục đích đã đề ra Sự tác động cùa quản lý phải bằng

13

cách nào đó đê người bị quản lýluôn luôn hô hởi, phân khởi đem hêt năng lực và trí tuệ để sáng tạo ra lợi ích cho bản thân, cho tổ chức và cho xã hội” [14]

Như vậy có thế nói Quản lý (Management) Là tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể quản lý đến tập thể của những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”

Theo Robert Albanese: “Quản trị là một quá trình kỹ thuật và xã hội nhằm sửdụng các nguồn, tác động tới hoạt động của con người và tạo điều kiện thay đối đểđạt được mục tiêu của tố chức” [35]

Như vậy khái niệm quản trị mặc dù có những quan niệm khác nhau theo góc

độ xem xét của mỗi tác giả cũng như theo từng thời kì khác nhau, song nói chungkhái niệm quản trị đều được xác định đó là một quá trình bao gồm các khâu hoạchđịnh, tổ chức, lãnh đạo (hay chỉ đạo) và kiểm tra đánh giá sao cho quá trình hoạt động đạt tới mục tiêu với kết quả tốt nhất và mọi chi phí là hãn hữu có thế

Bảng dưới đây có thế giúp làm rõ hai khái niệm quản lý và quản trị: [ 17]

Bảng 1.1 Phân biệt khái niệm Quản lý và Quản trị

Yêu cầu

chủ thể

Nhà quản lý cần có khả năng tố chức, có phẩm chất kiên định,linh hoạt và làm việc hiệu quả

Nhà quản trị lại cần có tầm nhìn,

có khả năng động viên, thúc đấy

và truyền cảm hứng

Chức năng Quản lý là thi hành, là hành

động để thực hành chính sách đã được quyết định bởi quản trị

Quản trị là đưa ra quyết định, thành lập ra mục tiêu, chính sáchcho tổ chức

14

Quản trị bị ảnh hưởng bời quanđiểm cộng đồng, chính phủ, các tổ chức hoặc phong tục

Ý nghĩa Quản lý là nghệ thuật đạt được

mục đích đà được xác lập sẵn thông qua người khác

Quản trị thường liên quan đếnviêc• hoach• đinh,• z các muc• tiêu vĩ

mô, các kế hoạch và chính sáchTình trạng Quản lý chi phối người lao động

của tổ chức, những người được hưởng thù lao (lương)

Quản trị đại diện cho chủ sở hữu của đơn vị, những người đầu tưthu lơi• nhuân•

Quản lý và quản trị có cùng một đặc điêm cơ bản giông nhau là bao giờ cũng xác định chủ thể quản lý (người quản lý) và đối tượng quản lý (người bị quản lý) Neu không xác định người bị quản lý thì việc quản lý không có nghĩa gỉ cả

Như vậy có thể nói Quản trị là phối họp hiệu quả các hoạt động của người cùng chung trong tổ chức, là quá trình nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra hằng việc phối họp nguồn lực của tô chức bao gồm hoạch định, tô chức, lãnh đạo và kiêm tra.

1.2.4 Quản trị• hoạt • động• o tố chuyên môn theo hướngo trải nghiệmo • cho học• viên ở Trung tâm GDNN-GDTX

TCM là cấp QL đầu tiên hay QL cấp cơ sở trong nhà trường thực hiện cácnhiệm vụ xây dựng và thực hiện kế hoạch sinh hoạt chung của tồ, hướng dẫn và QL

kế hoạch cá nhân của các tổ viên theo kế hoạch chung của nhà trường để đảm bảo chất lượng GD theo các mục tiêu đã đề ra Ở đây cũng chính là nơi tiến hành các hoạt động đổi mới để nâng cao chất lượng dạy học của GV và chất lượng học tập của HS Hoạt động TCM tốt giúp cho nhà trường nâng cao chất lượng dạy và học

Hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệm cũng là hoạt động sinhhoạt chuyên môn nhưng ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến dạy học trải nghiệm như kế hoạch, nội dung, hình thức, phương pháp dạy học trải nghiệm cho người học

15

Vì vậy, quản trị hoạt động tô chuyên môn trong Trung tâm GDNN -GDTX theo hướng trải nghiệm là sự tác động có chủ đích, có kế hoạch, có hệ thống, phù hợp với quy định trong tiến trình hoạch định, tô chức, lãnh đạo và kiểm soát của Giám đốc Trung tâm(GĐTT) đến tổ trưởng chuyên môn, tập thể GV trong tổ, nhằm huy động họ tham gia vào hoạt động trải nghiệm đồng thời vận dụng một cách có hiệu quả mọi tài nguyên đê thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu dạy học trải nghiệm cho học viên

13 Đặc điểm hoạt động của tổ chuyên môn ở Trung tâm GDNN-GDTX

1.3.1 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm GDNN - GDTX cấp huyện

1.3.1.1 VỊ trí của Trung tâm GDNN - GDTX trong hệ thống giáo dục quốc dân

Trung tâm GDNN - GDTX là cơ sở giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, là đơn vị sự nghiệp công lập nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân Chịu sự

QL, chỉ đạo trực tiếp về tổ chức biên chế và công tác của ƯBND cấp huyện, đồngthời chịu sự hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn của Sở GD&ĐT, Sở LĐ - TBXH tỉnh Trung tâm GDNN - GDTX cấp huyện có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng Được mở tài khoản tài Kho bạc Nhà nước và ngân hàng theo quy đinhcủa pháp luât Thông tư liên tịch số 39/2015/TTLT-BLĐTBXH-BGDĐT-BNV ngày 19/10/2015 [12]

1.3.1.2 Chức năng của Trung tâm GDNN - GDTXcấp huyện

Chức năng của Trung tâm GDNN - GDTX cấp huyện là Phát triển sự nghiệp GD&ĐT theo quy định của Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 ngày 14 tháng 6 năm 2019; Luật Giáo dục nghề nghiệp số 74/2014/QH13 ngày 27 tháng 11 năm 2014 và các Luật bổ sung một số điều theo Luật số 97/2015/QH13 và Luật số21/2017/QH14; Thực hiện các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Thực hiện nhiệm vụ GDNN - GDTX tại địa phương đáp ứng nhu cầungười học, từng bước xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời Tổ chức sảnxuất, kinh doanh và dịch vụ phục vụ cho công tác đào tạo nghề để người học được thực hành nghề nghiệp tại các xưởng sản xuất của trung tâm

ỉ 3.1.3 Nhiệm vụ của Trung tâm GDNN - GDTXcấp huyện

16

Theo Điêu 13 của Thông tư liên tịch sô 39/20BGDĐT-BNV, ngày 19/10/2015 về việc hướng dẫn sáp nhập Trung tâm Dạy nghề, Trung tâm Giáo dục thường xuyên, Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp - Hướng nghiệp công lập cấp huyện thành Trung tâm GDNN - GDTX Trung tâm GDNN - GDTX

15/TTLT-BLĐTBXH-có nhiệm vụ: [12]

- Tố chức đào tạo• nhân lực trực• • tiếp1 cho sản xuất, J kinh doanh và dịch• vụ• ở trình độ•

sơ cấp, đào tạo nghề nghiệp dưới 03 tháng; đào tạo theo hình thức kèm cặp nghề, truyền nghề, tập nghề; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kỹ năng nghề cho người laođộng trong doanh nghiệp; bồi dưỡng hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp cho người laođộng; đào tạo nghề cho lao động nông thôn và tố chức thực hiện các chính sách hồ trợ đào tạo trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 03 tháng

- Tố chức thực hiện các chương trình giáo dục thưòng xuyên bao gồm: ch trong trìnhxóa mù chữ và tiếp tục sau khi biết chữ; chương trình giáo dục đáp ứng yêu cầu người học, cập nhật kiến thức, kỹ năng, chuyển giao công nghệ; chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ; chương trinh giáo dục

để lấy bằng của hệ thống giáo dục quốc dân

- Tố chức xây dựng và thực hiện các chương trình, giáo trình, học liệu trinh độ sơcấp, dưới 03 tháng đối với những nghề được phép đào tạo; chương trình đào tạo, bồidưỡng nâng cao trỉnh độ chuyên môn, nghiệp vụ, cập nhật kiến thức, kỹ năng, chuyển giao công nghệ

- Xây dựng kế hoạch tuyển sinh, tố chức tuyển sinh

- Quản lý đội ngũ viên chức, giáo viên và nhân viên của trung tâm theo quy định của pháp luật

-Tổ chức lao động sản xuất và dịch vụ kỹ thuật phục vụ đào tạo

- Nghiên cứu ứng dụng các đề tài khoa học về giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và hướng nghiệp, thử nghiệm, ứng dụng và chuyển giao công nghệ mới phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

- Tổ chức các hoạt động dạy và học; kiểm tra và cấp chứng chỉ theo quy định

- Tư vấn nghề nghiệp, tư vấn việc làm cho người học; phối hợp với các trường trunghọc cơ sở, trung học phổ thông tuyên truyền, hướng nghiệp, phân luồng học sinh

17

- Phôi họp với các doanh nghiệp, tô chức, cá nhân, gia đình người học trong hoạt động đào tạo nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và hướng nghiệp; tố chức chongười học tham quan, thực hành, thực tập tại doanh nghiệp.

- Thực hiện dân chủ, công khai trong việc thực hiện các nhiệm vụ đào tạonghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và hướng nghiệp

- Quản lý, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, thiết bị và tài chính theo quy định cùa pháp luật

-Tạo điều kiện hoặc tồ chức đào tạo, bồi dưỡng cho viên chức, GV và nhân viêncủa trung tâm được học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ và đột xuất theo quy định

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

1.3.2 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở Trung tâm GDNN-GDTX

TCM là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tố chức quản lý của Trung tâm,đứng đầu các tổ là tổ trưởng, giúp việc cho tổ trưởng là tồ phó Tổ trưởng và tổ phó

do GĐTT ra quyết định bổ nhiệm và miễn nhiệm Trong trung tâm, các tố, nhóm chuyên môn có mối quan hệ họp tác với nhau, phối họp với các bộ phận nghiệp vụkhác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược,chương trình giáo dục và các hoạt động hướng tới mục tiêu giáo dục

Nhiệm vụ của Tổ chuyên môn ở Trung tâm GDNN - GDTX:

- Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tố, hướng dẫn xây dựng và

QL kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trinh và các hoạt động giáo dục khác của Trung tâm

-Tồ chức bồi dưỡng CM và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp GV trung học và các quy định kháchiện hành;

- Tổ chức cho GV NCKH, viết chuyên đề, sáng kiến kinh nghiệm Hướng dẫn HV tập dượt NCKH;

- Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó;

- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với GV

18

1.3.3 Hoạt động tô chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho học viên ở Trung tâm GDNN-GDTX

Hoạt động TCM là hoạt động quan trọng nhất trong trung tâm, hoạt động này

có vai trò quyết định đến chất lượng GD của trung tâm Hoạt động dạy học theohướng trải nghiệm liên quan tới rất nhiều công việc cùa chính tồ trưởng chuyên môn và các công việc của từng giáo viên trong tố chuyên môn, do đó, vai trò chủ động của tổtrưởng bộ môn trong quản lý hoạt động chung và vai trò chủ động cùa cả giáo viên trong hoạt động dạy học theo hướng trải nghiệm

- Tố trưởng chuyên môn bám sát nội dung, chương trình dạy học theo hướng trải nghiệm theo quy định của Bộ Giáo dục, Sở Giáo dục và của Trung tâm hàng năm để quản lý phân công giảng dạy: Căn cứ vào biên chế cùa trung tâm, tình hình thực tế về năng lực, hoàn cảnh giáo viên, yêu cầu của công việc để phân công chuyênmôn cho giáo viên Việc phân công này đòi hỏi phải đúng quy định, đáp ứng mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học nhưng cũng tạo điều kiện cho giáo viên yên tâm công tác

- Tồ trưởng chuyên môn quản lý giáo viên soạn bài theo hướng trải nghiệm:Giáo viên soạn bài theo hướng đổi mới phải được tổ chuyên môn quản lý chặt chẽ.Từng bước của bài giảng: khởi động, hoạt động cơ bản, thực hành, ứng dụng phải được làm rõ Các hoạt động này phải phù hợp với đối tượng học viên mà giáo viênphụ trách Đội ngũ tố trưởng, tố phó chuyên môn và giáo viên cốt cán là lực lượng quan trọng giúp GĐTT và chịu trách nhiệm trước GĐTT đề kiểm tra và định hướng cho giáo viên trong hoạt động này

- Tố trưởng chuyên môn quản lý việc dạy học của giáo viên theo đúng kế hoạch của nhà trường: Sau khi kế hoạch dạy học cùa giáo viên đã được tổ thông qua

và kế hoạch của tổ chuyên môn cũng đã được nhà trường phê duyệt, trung tâm có được kể hoạch hoạt động dạy học chung và được cụ thể hóa bằng thời khóa biểu theo từng học kì cùng với các hoạt động ngoại khóa, nghiên cứu khoa học và hoạtđộng thực tiễn khác Tố trưởng chuyên môn cần quán triệt tinh thần nghiêm túcthực hiện kế hoạch tới từng thành viên để đảm bảo thực hiện đúng kế hoạch và đảm bảo chất lượng theo các chuẩn mực đã đề ra

Tổ trưởng chuyên môn có trách nhiệm cùng với các giáo viên đảm bảo đúng

19

kê hoạch lên lớp và các hoạt động khoa học trong trung tâm, khi giáo viên có những

vụ việc bất khả kháng cần được thông báo sớm và kịp thời cho tổ trưởng chuyênmôn để bố trí những người cần thay thế và đảm bảo chất lượng như mong muốn

- Quản lỷ giáo viên trong việc kiểm tra đánh giá học viên: Giám đốc Trung tâm Cần phổ biến và thống nhất tới các tổ chuyên môn để giáo viên nắm rõ quy chế

về đánh giá, xếp loại học viên qua thông tư 58/2011/TT-BGDĐT Bảo đảm giáo viên nắm vừng thông tư, đánh giá xếp loại học viên chính xác, việc đánh giá thựchiện theo cả quá trình Khuyến khích, điều chỉnh, động viên và uốn nắn giáo viên kịp thời bảo đảm kết quả kiểm tra hoạt động học tập của học viên khách quan, trungthực Tăng cường kiềm tra việc giáo viên đối mới hình thức đánh giá học viên, chútrọng việc học viên tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau Dựa trên kết quả việc kiểm trađánh giá giáo viên cũng điều chỉnh cách làm việc của mình phù hợp hơn

- Tổ trưởng TCM thực hiện QL cơ sở vật chất tài sản của TCM đáp ứng yêu cầu học trải nghiệm cùa học viên

- Tham mưu cho Giám đốc trung tâm đề có những quyết định chính xác, kịpthời; bố trí sắp xếp công việc, kế hoạch rõ ràng, hợp lý trong điều hành các hoạt động của trung tâm trong đó có các tham mưu liên quan tới vấn đề dạy học trải nghiệm cho học viên như: xây dựng kế hoạch phát triển, kế hoạch dạy học, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho GV; kể hoạch xây dựng cơ sởvật chất, các hoạt động dịch vụ, sản xuất của trung tâm và các hoạt động khác trongnăm học

- Tư vấn chính xác giúp Giám đốc trung tâm chỉ đạo hiệu quả hơn, sâu sát hơn, hoặc kịp thời điều chỉnh các quyết định đã ban hành cho phù hợp với điều kiện thực tế và các quy định trong việc thực hiện chương trình, nội dung, PPDH bộ môn,hình thức tổ chức các hoạt động GD khác, thời gian tiến hành phù hợp với mục tiêu

đề ra Bên cạnh đó TCM còn phải thực hiện đúng, đủ 19 các yêu cầu của công táckiểm tra, đánh giá kết quả dạy và học theo sự chỉ đạo, phân công của Giám đốc trung tâm

- Tham mưu cho Giám đốc trung tâm về cồng tác phân công GV Với vai trò,chức năng, nhiệm vụ của TTCM, trên cơ sờ nghiên cứu đầy đủ các nguồn thông tin

20

cơ bản, kết hợp với kinh nghiệm của bản thân qua thực tiễn công tác, TTCM nhậnxét, đánh giá chính xác, khách quan về từng GV trong tố để có phân công hợp lý Như vậy hoạt động của TCM trong trung tâm có vai trò quyết định đến sự phát triếncủa trung tâm nói riêng và sự phát triển GD nói chung Hoạt động của TCM là nhân

tố quyết định trực tiếp đến chất lượng dạy học trong các trung tâm

1.4 Những yêu cầu về quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng trải nghiệm cho học viên

1.4.1 Yêu cầu về sinh hoạt chuyên môn nghiên cứu bài dạy theo hướng trải

nghiệm

Tổ trưởng TCM phải là người gương mẫu, có phẩm chất chính trị, đạo đứclối sống tốt, nêu cao tinh thần trách nhiệm Là người đóng vai trò trung tâm, có khả năng nắm bắt nhanh tình hình trong tổ, luôn bao quát công việc, sẵn sàng chia sẻnhững khó khăn cùng đồng nghiệp Linh hoạt, sáng tạo, mềm dẻo trong công việc,mạnh dạn đề xuất những vấn đề liên quan đến tổ Xây dựng mối đoàn kết trong tổ,

là người biết lắng nghe, biết chia sẻ đặc biệt biết cách phản hồi tích cực tới các thành viên trong tổ

Ngay từ đầu năm học, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, phải bám sát kế hoạch chung của trung tâm, kế hoạch về chuyên môn để xây dựng kế hoạch chuyên môncủa tố Khi xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn phải thực hiện họp tố để lấy ý kiếnđóng góp của các thành viên, phát huy tính dân chủ, tăng cường phát huy các ỷ tưởng đóng góp từ các thành viên trong tổ

Tố trưởng TCM coi trọng việc tố chức sinh hoạt chuyên môn Thực hiện việcsinh hoạt TCM định kỳ hoặc đột xuất theo yêu cầu Nội dung sinh hoạt chuyên môncần chuẩn bị kỹ lưỡng để thông báo trong cuộc họp, từ đó khắc phục tình trạng sinhhoạt tồ chuyên môn qua loa chiếu lệ Vận động giáo viên nghiêm túc chấp hành sự phân công chuyên môn của nhà trường, mỗi giáo viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm trước công việc được giao, thẳng thắn góp ý với mục đích góp phần nâng caochất lượng giáo dục của trung tâm

- Tổ trưởng TCM tổ chức sinh hoạt chuyên môn trong việc trao quyền chủđộng cho giáo viên soạn bài theo hướng trải nghiệm: Giáo viên soạn bài theo hướng

21

đôi mới phải được tô chuyên môn quản lý chặt chẽ Từng bước của bài giảng: khởiđộng, hoạt động cơ bản, thực hành, ứng dụng phải được làm rõ Các hoạt động này phải phù hợp với đối tượng học viên mà giáo viên phụ trách Đội ngũ tố trưởng, tốphó chuyên môn và giáo viên cốt cán là lực lượng quan trọng giúp GĐTT và chịutrách nhiệm trước GĐTT để kiểm tra và định hướng cho GV trong hoạt động này.

- Thực hiện có hiệu quả, chất lượng việc đối mới sinh hoạt chuyên môn, nâng cao chất lượng dự giờ, phân tích, rút kinh nghiệm giờ dạy dựa trên phân tíchhoạt động học của học viên;

- Động viên tinh thần cầu thị trong tự bồi dưỡng của giáo viên, giáo dục ý thức khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với đồngnghiệp; đánh giá đúng trỉnh độ, năng lực và sự phù họp trong phương pháp dạy học của từng giáo viên; kịp thời động viên, khen thưởng những giáo viên thực hiện đổimới phương pháp dạy học mang lại hiệu quả Trong quá trình thực hiện cần chú trọng hình thành đội ngũ GV cốt cán về đổi mới phương pháp dạy học

1.4.2 Yêu cầu về hoạt động • • O •dạy học theo• hướng trải o nghiệmO •

Trong quá trình hoạt động dạy học theo hướng trải nghiệm thì người giáoviên giống vai trò một người nhạc trưởng tổ chức, định hướng và khuyến khích họcviên học tập Yêu cầu người giáo viên phải:

- Tạo được không khí học tập: để học viên thấy được đây là bầu không khíhọc tập an toàn, thân thiện và cởi mở

- Người giáo viên cũng cần cho phép học viên được tự do thực hiện các thínghiệm cho dù các em có thể mắc sai lầm nhưng các em sẽ có thể học được từ ngay những sai lầm của mình, các em sẽ tìm ra những giải pháp cách thức phù họp để thực• • hiện

- Trong quá trình dạy học người giáo viên không chỉ quan tâm đến kiến thức

mà còn cần quan tâm đến phương pháp Người giáo viên có vai trò quan trọng trongviệc tổ chức, nêu vấn đề, hướng dẫn học viên cùng nhau trao đổi thống nhất về cáchthức làm để kiến tạo nội dung kiến thức và vận dụng kiến thức này vào đời sống và hình thành phương pháp tự học để học tập sau này

- Đẻ thiết kế và tổ chức được các hoạt động người giáo viên cần:

22

+ Nắm được quy định chuẩn đầu ra của mỗi bộ môn, sau mỗi giai đoạn học tập thì người học có thể và cần thiết nắm được những kiến thức, kỹ năng gi.

+ Thực tiễn và các điều kiện dạy học từ cơ sở vật chất đến khả năng của học sinh Thể hiện một cách tường minh mục tiêu dạy học, tổ chức một chuỗi hoạt động trong đó gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành ứng dụng thực tiễn Ngườigiáo viên cũng cần lưu ý việc đánh giá kết quả học tập theo cả quá trinh trong khihọc• viên thực hiện các nhiệm vụ •• • • học• tập.• X

Tóm lại để dạy học theo hướng trải nghiệm, trong hoạt động dạy học giáoviên cần thay đổi từ cách thức xác định mục tiêu, thiết kế bài học đến các công việc chuẩn bị cũng như cách tố chức hoạt động cách đánh giá người học một cách kỹ lường, bài bản

1.4.3 Yêu cầu về quản trị của Trung tâm GDNN-GDTX

Trong Trung tâm GDNN - GDTX người đứng đầu, chịu trách nhiệm về cáchoạt động giáo dục của Trung tâm là GĐTT Để tạo ra nền tảng về kỷ cương, tạomôi trường làm việc nghiêm túc, tự giác, tích cực là nội dung quan trọng trong quản

lý hoạt động dạy học môn theo hướng trải nghiệm được thực hiện thông qua việcthực hiện kỷ cương, nếp hoạt động dạy và học, kiếm tra đánh giá, giám sát thựchiện quy chế chuyên môn, nâng cao tinh thần trách nhiệm và nhận thức của giáo viên

Người cán bộ quản lý và giáo viên phải thay đối nhận thức của mình mộtcách toàn diện, đồng bộ Nhà QL phải nắm được tâm tư tình cảm cùa giáo viên vàtác động đến giáo viên thông qua các hoạt động:

- GĐTT phải là người nắm rõ các văn bản, quy định quy chế của Bộ Giáodục và Đào tạo, cùa Sở từ đó cụ thể hóa thành các chức năng nhiệm vụ quyền hạn của từng thành viên của Trung tâm

- GĐTT quan tâm tập trung chỉ đạo, tập huấn cho Tổ trưởng, tổ phó TCM về nghiệp vụ quản lý chuyên môn, tăng quyền chủ động thực hiện kể hoạch giáo dụccho các tổ chuyên môn, hỗ trợ sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn cùa trung tâm trongđào tạo và bồi dường giáo viên

- GĐTT hoàn thiện hệ thống văn bản quản lý về sinh hoạt chuyên môn theo

23

hướng trải nghiệm để các TCM có hành lang pháp lý thực hiện.

+ Xây dựng các tiêu chí thi đua, các tiêu chí đánh giá xếp loại; chế độ chínhsách cho cán bộ, GV, HV, quy định về công tác thi đua khen thưởng, kỷ luật,

+ Cụ thể hóa các yêu cầu quy chế chuyên môn: Thực hiện chương trình, nềnnếp sử dụng đồ dùng dạy học, dạy học, kiểm tra, đánh giá, chấm điểm, chữa bài, tựbồi dưỡng thường xuyên

+ Việc xây dựng kế hoạch dạy học bộ môn cũng nằm trong kế hoạch tổngthể cùa trung tâm GĐTT sẽ hướng dẫn tổ chuyên môn và giáo viên cách xác địnhmục tiêu bộ môn, biện pháp thực hiện mục tiêu để từ đó lập kế hoạch giảng dạy chung của tổ, từng cá nhân

+ GĐTT ngoài việc đôn đốc, tạo điều kiện để giáo viên thực hiện kế hoạchcũng cần kiểm tra theo dồi để có khen chê kịp thời

+ Tạo điều kiện cho giáo viên học tập nghiên cứu về chương trình bộ môn THPT, nắm bắt các yêu cầu đề ra của Bộ và Sở

+ Xây dựng thời khóa biểu cho học kỳ, năm học phù hợp, kiểm tra việc thựchiện chương trinh của giáo viên

+ Thông qua tố trưởng chuyên môn hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạchgiảng dạy Cùng đội ngũ tố trưởng kiểm tra giám sát việc thực hiện nhiệm vụ củagiáo viên

+ Tăng cường bố sung các cơ sở vật chất thiết bị dạy học phù hợp đáp ứng yêu cầu dạy học theo hướng trải nghiệm của giáo viên và học viên

+ Phối kết hợp với cha mẹ học viên, các cơ quan đoàn thể để cùng tạo điều kiện để giáo viên và học viên có thể triển khai tốt nhất các hoạt động dạy

Hoạch định là một trong những chức năng quan trọng của nhà quản trị Đây được xem là công việc nền tảng, mang tính chiến lược của nhà quản trị Công tác hoạchđịnh giúp các nhà quản trị bám sát được mục tiêu nhiệm vụ cụ thế, các chỉ tiêu cần phấn đấu, phát hiện các cơ hội mới, lường trước và né tránh những bất trắc trongtương lai, vạch ra các hành động hữu hiệu, nhận thức rõ những rủi ro trong hoạtđộng của đơn vị.

Đe có thể quản trị tốt hoạt động TCM và kế hoạch giảng dạy giáo viên, công việc đầu tiên của GĐTT là dựa trên những định hướng về giáo dục trải nghiệm củaNhà nước, của ngành và các văn bản hướng dẫn thực hiện của các cấp quản lý; căn

cứ vào điều kiện thực tế của trung tâm về tổ chức bộ máy, về nguồn lực và các điềukiện khác để thiết lập, dự tính một cách khoa học các mục tiêu, nội dung, phương pháp, trình tự, thời gian tiến hành các công việc, chuẩn bị huy động các nguồn lực(nhân lực, vật lực, tài lực, thông tin, ) triển khai được kế hoạch của TCM trongnăm học đi vào thực tế thì

Khi hoạch định hoạt động chuyên môn của tồ chuyên môn và kế hoạch giảng dạy của giáo viên, GĐTT phải dựa trên các cơ sở sau:

- Xác định mục tiêu của hoạt động dạy học trải nghiệm của TCM: cần chỉ rahoạt dạy học nhằm vào đối tượng nào, giáo dục để đối tượng ấy thu nhận đượcnhững kiến thức, kỹ năng và có thái độ như thế nào Các em có thể vận dụng nhữngkiến thức đã học vào thực tế như thế nào? các nội dung đà học sẽ hình thành cho các em định hướng nghề nghiệp ra sao?

- Phân tích, khảo sát thực trạng dạy học trải nghiệm của TCM và GV trongthời gian qua để nắm được những hạn chế, điểm mạnh, điểm yếu, những gì đã làm được và chưa làm được từ đó xây dựng kế hoạch sao cho phù hợp

- Nắm bắt tình hình thực trạng trung tâm nhằm định hướng các nội dung vàhình thức giáo dục trải nghiệm sao cho phù hợp với đặc điểm của trung tâm, củahọc viên, của đội ngũ giáo viên,

- Tìm hiều tình hình, đặc điếm kinh tể, vãn hóa, xã hội của địa phương vì quá trình phát triển xã hội và môi trường sống ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình giáo dục trải nghiệm cho học viên

25

- Dự kiên các nguôn lực (nhân lực, tài lực, vật lực và thời gian) cho hoạtđộng GD trải nghiệm

+ Đó là việc• xác định • về lĩnh vực• tổ chức, y định hướng được nhân• • sự • thực•hiện trong các khâu chuyên môn

+ Dự trù kinh phí cho các hoạt động ở nguồn nào, tài liệu và phương tiện vật chất khác (như hội trường, máy móc thiết bị, tranh ảnh tài liệu, mô hình ) đượckhai thác ở đâu

+ Chuẩn bị điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng cho hoạt dạy học

+ Lên kế hoạch thời gian cho các hoạt động TCM, hoạt động dạy học của

GV về dạy học trải nghiệm

- Dự• •kiến các biện 1 1 pháp thực• • •••hiện và hình thức thực hiện mục tiêu GD theohướng trải nghiệm của TCM Dự kiến các biện pháp và hình thức tồ chức là việc làm cũng không kém phần quan trọng, thế hiện ở việc tố chức giáo dục tập trung cả thời gian hay từng giai đoạn, tổ chức thành lớp hay theo nhóm, ở tại trường hay tố chức tham quan thực tế

L5.2 Tồ chức thực hiện • • hoạt động của♦ • o tắ chuyên J môn theo hướng trải nghiệm O ♦

Hàng năm khi xây dựng kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của trung tâm, Giám đốc cần chỉ đạo các TCM xây dựng kế hoạch của TCM phù hợp với điều kiện thực

tế của trung tâm, của TCM Giám đốc trung tâm phê duyệt kể hoạch của TCM và quản lý việc thực hiện kế hoạch đó

Hoạt động cùa TCM chuyên môn theo hướng trải nghiệm sẽ tạo ra môitrường thuận lợi để khuyến khích GV đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), kiểm tra đánh giá (KTĐG) Khi tham gia dạy học trải nghiệm, mỗi GV được sống và làm việc trong một môi trường tích cực hoạt động cho sự phát triển của bản thân, của tổ, nhóm chuyên môn Đó là quá trinh trao đồi thông tin, qua đó giáo viên chia sẻ kiến thức chuyên môn, đổi mới PPDH, KTĐG của mình với đồng nghiệp, trao đổi ýkiến, hỗ trợ và giúp đỡ nhau đế hoàn thiện các kỹ năng hiện có, bổ sung những kỹ năng mới, và giải quyết các vấn đề liên quan tới lớp học Tố chuyên môn phải đượcduy trì họp ít nhất 2 lần/tháng theo quy định của Điều lệ trường phổ thông Ngoàiviệc triển khai các công văn, chỉ thị của cấp trên, phục vụ dạy học, quản lý học viên,

26

bồi dường chuyên môn nghiệp vụ nói chung, phần lớn thời gian còn lại là SHCM Trong quá trình triển khai thực hiện hoạt động dạy học trải nghiệm ở TCM thì nộidung các buổi sinh hoạt chuyên môn cần tập trung vào các vấn đề sau :

- Thay đổi nhận thức của từng giáo viên trong tổ về SHCM theo hướngnghiên cứu dạy học trải nghiệm Hoạt động NC dạy học trải nghiệm là quá trìnhhoạt động mà các giáo viên trong tố đều tham gia trong tất cả các khâu từ chuẩn bị, thiết kế bài dạy, dạy, dự giờ, chia sẻ ý kiến về những gì diễn ra trong quá trình họccủa học viên Do đó SHCM là quá trình học tập lẫn nhau, là nơi thử nghiệm và trải nghiệm những cái mới, là nơi kết nối lý thuyết với thực hành Thông qua quá trình SHCM giáo viên sẽ có nhiều cơ hội đế phát triến nàng lực chuyên môn, nghiệp vụ

Đe đảm bảo hoạt động tô chuyên môn theo hướng trải nghiệm có hiệu quả, tố trưởng chuyên môn cần xác định SHCM là hoạt động quan trọng trong việc nângcao chất lượng học của học viên Giúp giáo viên hiểu rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của SHCM mới cần tránh để giáo viên coi đó chỉ là việc SHCM thông thường mà

họ đã và đang thực hiện từ trước đến nay cần tạo động lực cho họ tham gia SHCMtheo hướng trải nghiệm đề có thêm nhiều cơ hội học tập lẫn nhau, nâng cao năng

lực chuyên môn cần cho GV thấy được SHCM theo hướng tiếp cận mới có mục

đích chính là nâng cao chât lượng các bài học của HV

- Đôi với môi bài học • •được • • lựa chọn TCM thực• hiện • trải nghiệm theo các•bước sau:

+ Tô chuyên môn xây dựng kê hoạch+ Thảo luận về nội dung, mục tiêu bài dạy+ Lựa chọn giáo viên soạn và dạy minh họa bài học+ Tố chuyên môn dự giờ và rút kinh nghiệm

+ Thảo luận trong tồ và có thể đưa ra thảo luận trong hội đồng sư phạm củatrung tâm

+ Áp dụng cho thực tể dạy học của trung tâm và TCM cần tạo điều kiệnthuận lợi và có chính sách động viên, khuyến khích GV, HV tích cực tham gia trảinghiệm

27

Đê thúc đây hoạt động trải nghiệm, TTCM cân hình thành, kích thích động

cơ dạy học của người thầy, động cơ học tập của học viên Đối với giáo viên, GĐTT

và TTCM cần tạo ra môi trường để họ tự khẳng định mình, đồng thời có sự độngviên cả về vật chất và tinh thần xứng đáng với sự cống hiến của mỗi người Đối với học viên, GV cần xây dựng động cơ học tập đúng đắn, tạo hứng thú học tập cho họcviên bàng cách đối mới từ nội dung, phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức dạy học Có chính sách động viên khen thưởng kịp thời đôi với TCM, GV, HV thực

1.5.3 Chỉ đạo hoạt động tô chuyên môn theo hướng trải nghiệm

TTCM cân xác định TCM là đơn vị cơ sở, trực tiêp quản lý hoạt động dạy học trải nghiệm cùa giáo viên Vì vậy việc chỉ đạo hoạt động trải nghiệm cúa TTCM cần gắn chặt với chỉ đạo hoạt động của TCM TTCM cần chú ý tới các vấn

đê sau khi chỉ đạo hoạt động của TCM:

- Xây dựng, ban hành và phô biên các hướng dân của các câp quản lý tớitoàn thê các GV trong TCM

- Chỉ đạo TCM xây dựng và triên khai kê hoạch dạy học trải nghiệm trongtrung tâm là một quá trình thường xuyên, lâu dài Vì vậy việc xây dựng kê hoạch phải mang tính ổn định Kế hoạch trải nghiệm cùa TCM phải chi tiết, cụ thể, có sự phân công, phân nhiệm rõ ràng cho tùng giáo viên, thời gian thực hiện và dự kiênkết quả đạt được cho từng giai đoạn TTCM cần kiểm tra từ khâu xây dựng kế hoạch đến tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá để kịp thời chỉ đạo giáo viên điềuchỉnh, bố sung những điều kiện cần thiết cho hoạt động trải nghiệm thực hiện đượcthuân lơi hon

- Phát huy vai trò của những giáo viên giàu kinh nghiệm trong hoạt động trảinghiệm của TCM Nhũng giáo viên giàu kinh nghiệm trong môi TCM có vai trò dẫn dắt TCM trong việc thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn nói chung và hoạtđộng trải nghiệm nói riêng Tố chuyên môn trên cơ sở thực tiễn giảng dạy, nghiên cứu khoa học của từng GV khẳng định nãng lực, phẩm chất nghề nghiệp của người học, từ đó phát hiện, xem xét, đề nghị Hiệu trưởng bồi dưỡng, bố trí nhiệm vụ để những GV nổi trội về phẩm chất, năng lực tiếp cận với công tác quản lý; tổ chức

28

cho tập thê GV trong TCM đây mạnh các hoạt động chuyên môn nói chung và hoạtđộng trải nghiệm nói riêng, cần lưu ý rằng giáo viên cốt cán, giàu kinh nghiệm không phải tự nhiên mà có, cũng không phải chỉ giỏi chuyên môn là đủ Đội ngũ

GV cốt cán là sự phát hiện, bồi dường phải được thừa nhận, tôn vinh của cả tập thể

GV trong TCM; đồng thời phải có một số kiến thức kĩ năng quản lý nhất định thì người GV đầu đàn mới thực sự phát huy được vai trò của mình Việc phát hiện GVcốt cán chu yếu được thực hiện thông qua hoạt động SHCM

- Giám sát việc thực hiện đúng quy trình hoạt động trải nghiệm trong hoạtđộng của TCM

- Chỉ đạo TCM nâng cao chất lượng các buối SHCM cho từng bài học đượcnghiên cứu

- Xây dựng phong trào thi đua dạy tốt - học tốt trong các TCM tạo ra môi trường thuận lợi để khuyến khích đối mới PPDH dựa trên hoạt động trải nghiệm.Các GV trong TCM có tinh thần đồng đội, mỗi GV cần phải làm việc hăng hái để giúp cho tổ, nhóm GV đồng thuận và làm việc một cách tập thể để đạt được tàmnhìn chung, mục tiêu chung chứ không chỉ theo đuổi những mục đích cá nhân của mỗi GV Ở đây rất cần hỉnh thành cho mỗi GV kỹ năng hướng dẫn đồng nghiệp Hướng dẫn đồng nghiệp là phương pháp phát triển chuyên nghiệp và hiệu quả để cải tiến việc dạy học và tăng cường quan hệ cộng tác giữa các đồng nghiệp Đó làquá trinh trao đối thông tin, qua đó GV chia sẻ kiến thức chuyên môn, đối mớiPPDH của minh với đồng nghiệp, trao đồi ý kiến hỗ trợ và giúp đỡ nhau hoàn thành các kỹ năng hiện có, bổ sung những kỹ năng mới và giải quyết các vấn đề liên quan đến lớp học

L5.4 Kiếm tra, đánh giá kết quả hoạt động TCM theo hướng trải nghiệm

Kiếm tra đánh giá là chức nãng quan trọng của quản lý và cũng là tiền đề cho việc hoạch định hoạt động và ra quyết định Việc đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu nhằm để tìm ra những ưu, nhược điểm để điều chỉnh công tác hoạch định, công tác tố chức, chỉ đạo Khi kiểm tra, đánh giá việc thực hiện tồ chức, chỉ đạo thực hiện hoạt động trải nghiệm ở TCM cần tập trung đánh giá các vấn đề sau:

- Đánh giá quy trình thực hiện dạy học trải nghiệm ở TCM

29

- Đánh giá việc chia sẻ kiên thức chuyên môn, đôi mới phương pháp dạy học của giáo viên trong TCM

- Đánh giá kĩ năng, phương pháp hiện có của giáo viên

- Đánh giá việc đáp ứng tiêu chuẩn thực hiện trải nghiệm của trung tâm đã đề ra

Quá trình kiểm tra/ giám sát là tiến trình điều chỉnh và tự điều chỉnh liên tục

và thường diễn ra theo trình tự sau:

+ Xây dựng tiêu chuẩn, cãn cứ để kiểm tra, đánh giá kết quả SHCM theo hướng dạy học trải nghiệm rõ ràng, khoa học Thiết lập các tiêu chuẩn mà một học viên cần đạt được khi kết thúc một quá trinh học tập

+ Đánh giá thường xuyên mục tiêu, nội dung, quy trình tố chức thực hiệnSHCM theo hướng trải nghiệm trong trung tâm Kiểm tra thường xuyên việc thực hiện nội dung dạy học

+ Đo lường mức độ đạt được của học viên so với tiêu chuấn đã đề ra để có

cơ sở tiến hành bước tiếp theo Tiến hành điều chỉnh sự lệch chuẩn nếu kết quả đo lường không đạt được mục tiêu Khi đó, GĐTT phải xem xét lại quá trình thực hiệnnhằm phát hiện những biện pháp, cách thức tổ chức chưa hợp lý để tiến hành điều chỉnh lại những biện pháp tố chức của mình Trên thực tế, có những vấn đề khi triến khai thực hiện mới lộ ra những bất cập, thiếu tính khả thi Khi đó, việc kiểm tra giám sát sẽ giúp GĐTT thấy có thể có những tiêu chuẩn, tiêu chí không còn phùhợp phải thay đổi

Kiểm tra, đánh giá tiến hành kết hợp với sơ kết, tổng kết thi đua và rút ra bàihọc kinh nghiệm Sử dụng kết quả kiếm tra, đánh giá trong bình xét hạnh kiểm, cácdanh hiệu thi đua, khen thưởng cho học viên và giáo viên

Trong quá trinh thực hiện vai trò kiểm tra, hiệu trưởng cần phải xác địnhđược kiểm tra, đo đường việc thực thi nhiệm vụ, so sánh, đối chiếu với mục tiêu đã

đề ra và đưa ra quyết định điều chỉnh cần thiết Công tác kiểm tra cần được thựchiện thường xuyên để có những điều chỉnh phù hợp nhằm đạt được mục tiêu mộtcách hiệu quả nhất

30