Quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS bình minh, khoái châu, hưng yên theo hướng nghiên cứu bài học

phương pháp dạy học chưa đáp ứng được yêu câu đôi mới trong giáo dục, thiêu sựđồng thuận, ngại chia sẻ kiến thức chuyên môn với đồng nghiệp.Đe khắc phục những yếu tố đó nhà quản trị nhà

ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NỌI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG HỮU TOẢN

QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TÔ CHUYÊN MÔN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC

co SỞ BÌNH MINH HUYỆN KHOÁI CHÂU, TỈNH HƯNG YÊN THEO

HƯỚNG NGHIÊN củư BÀI HỌC

LUẬN VÃN THẠC SỸ QUÁN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản trị trường học

Mã số: Thí điểm

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Xuân Thức

HÀ NÔI - 2021

LỜI CẢM ƠN

Trong suôt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tôt nghiệp,tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ cùng những lời động viên rất chân tình, qúybáu của các cấp lãnh đạo, quý thầy cô, gia đình, bạn bè và anh, chị, em đồngnghiệp Tôi xin được bày tở lòng kính trọng, tri ân sâu săc và lời cảm ơn chân thành

đến PGS.TS Nguyễn Xuân Thức, đã tận tâm giúp đờ, hướng dẫn, dạy bảo và động viên trong suốt quá trình tôi thực hiện và hoàn thành đề tài luận văn “Quản trị hoạt động tô chuyên môn tại Trường trung học cơ sở Bình Minh Huyện Khoái Châu, Tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học ",

Quý lãnh đạo các phòng, ban chức năng, Phòng sau đại học và khoa Khoa họcGiáo dục - Trường Đại học giáo dục; thầy, cô đã tận tình dìu dắt, truyền đạt cho tôinhững kiến thức, kinh nghiệm vô cùng quý báu và đã tạo điều kiện thuận lợi trongsuôt quá trình tôi học tập và nghiên cứu

Quý lãnh đạo phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Khoái Châu; Cán bộ quản lí,các chị, các em và các bạn đông nghiệp tại Trường trung học cơ sở Bình Minh,huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên đã tạo điều kiện giúp đỡ, dành thời gian để hỗtrợ, cung cấp các thông tin, số liệu cần thiết giúp cho tôi hoàn thành luận văn này

Tuy đã có nhiêu cô găng trong suôt thời gian thực hiện luận văn tôt nghiệp nhưng tất nhiên luận vãn sẽ không thể tránh khởi thiếu sót Tôi rất mong nhận được

sự góp ý của quý thầy cô, chị em đồng nghiệp và các bạn

Hưng Yên, ngày 29 tháng 7 năm 2021

Tác giả luận văn

1

DANH MỤC TỪ’ VIẾT TẮT

Các từ viết tắt Viết đầy đủ

CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa

Bảng 2.9 Thực trạng tố chức hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 499Bảng 2.10 Thực trạng chỉ đạo hoạt động tồ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 51Bảng 2.11 Thực trạng kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động tổ chuyênmôn theo hướng nghiên cứu bài học 52Bảng 2.12 Tổng hợp thực trạng quản trị hoạt động tồ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 54Bảng 2.13 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản trị hoạt động tố chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướngnghiên cứu bài học 567Bảng 3.1 Cách cho điểm và thang đánh giá mức độ cấp thiết và khả thi của quảntrị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 79Bảng 3.2 Mầu khách thể khảo nghiệm 79Bảng 3.3 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp quản trị hoạtđộng tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 79Bảng 3.4 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản trị hoạt động

tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 81

Bảng 3.5 Môi quan hệ giữa tính cân thiêt và khả thi của các biện pháp quản trịhoạt động tố chuyên môn theo huớng nghiên cứu bài học 84

DANH MỤC BIẺU ĐÒ

Biểu đồ 2.1: Tổng hợp thực trạng hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiêncứu bài học ( vẽ theo %) 46Biểu đồ 2.2 Thực trạng quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên

cứu bài hoc 55

iv

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC TỪ VIÉT TẮT ii

DANH MỤC BẢNG iii

DANH MỤC BIÉU ĐÒ Iv MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài

4 Câu hỏi nghiên cứu: 2

5 Giả thuyết khoa học 2

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

7 Phạm vi nghiên cứu 3

8 Phương pháp nghiên cứu 3

9 Cấu trúc luận văn 4

CHƯƠNG 1 Cơ SÒ LÝ LUẬN VÈ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TÓ CHUYÊN MÔN TAI TRƯỜNG TRUNG HOC cơ SỞ THEO HƯỚNG NGHIÊN cứu BÀI HỌC 5

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5

ỉ 1.1 Các nghiên cứu về hoạt động tô chuyên môn và hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại trường phô thông 5

1.1.2 Các nghiên cứu về quản trị hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu hài học tại trường phô thông 7

1.1.3 Nhận xét các nghiên cứu đi trước và xác định nội dung nghiên cứu của luận văn 9

1.2 Hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài học 10

1.2.1 Tô chuyên môn và hoạt động của tổ chuyên môn trường THCS 10

1.2.2 Hoạt động tô chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài học 14

1.3 Quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài hoc 22

V

1.3.1 Khái niệm: Quản trị và quản trị hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên

cứu hài học tại trường THCS 22

1.3.2 Nội dung quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu hài học tại trường THCS 25

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại trường trung học cơ sở 28

KÉT LUẬN CHƯƠNG 1 30

CHƯƠNG 2: THỤC TRẠNG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TÔ CHUYÊN MÔN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC cơ SỞ BÌNH MINH, HUYỆN KHOÁI CHÂU, TỈNH HƯNG YÊN THEO HƯỚNG NGHIÊN cứu BÀI HỌC 32

2.1 Khái quát về địa lý, kinh tế - xã hội, giáo dục của huyện Khoái Châu và trưòng THCS Bình Minh 32

2.1.1 Khái quảt về huyện Khoái Chầu, tinh Hưng Yên 32

2.1.2 Đặc điếm tình hình trường THCS Bình Minh, Khoái Châu, Hưng Yên 35

9 9 2.2 Tô chức khảo sát thực trạng quản trị hoạt động tô chuyên môn tại trường trung học cơ sở Bình Minh theo hướng nghiên cứu bài học 37

2.2.1 Mục đích khảo sát 37

2.2.2 Nội dung khảo sát 37

2.2.3 Phương pháp khảo sát và chuấn đánh giá 37

2.2.4 Mau khảo sát và địa bàn khảo sát 37

2.3 Thực trạng hoạt động tô chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học 38

9 9 2.3.1 Thực trạng chuẩn bị bài dạy theo hướng nghiên cứu bài học của tô chuyên môn 2.3.2 Thực trạng tiên hành giờ dạy minh họa của tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 40

2.3.3 Thực trạng thảo luận về bài dạy theo hướng nghiên cứu bài học 41

2.3.4 Thực trạng áp dụng theo hướng nghiên cứu bài học vào thực tiễn 43

2.4 Thực trạng quản trị hoạt động tô chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài 11ỌC 47

vi

2.4.1 Xây dựng kê hoạch hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 47 2.4.2 Tô chức hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu hài học 47 2.4.3 Chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 51 2.4.4 Kiếm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 52

2.5 Thực trạng các yêu tô ảnh hưởng đên quản trị hoạt động tô chuyên môn tại trưòng THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học 56 2.6 Đánh giá thực trạng quăn trị hoạt động tố chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học 58

2.6 ỉ.Mặt mạnh và nguyên nhân 58 2.6.2 Hạn chế và nguyên nhân 59

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN TẠI TRƯỜNG TRƯNG HỌC cơ SỞ BÌNH MINH, HUYỆN KHOÁI CHÂU, TỈNH HƯNG YÊN THEO HƯỚNG NGHIÊN cứu BÀI HỌC 61 3.1 Nguyên tăc đê xuât biện pháp quản trị hoạt động tô chuyên môn tại trưòng THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hưóng

nghiên cứu bài học 61

3.1.1 Nguyên tăc đảm bảo tỉnh kê thừa 61 3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tỉnh hệ thống 61 3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tỉnh phù hợp 61

3.2 Một số biện pháp quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học 62

3.2.1 Tô chức nãng cao nhận thức, tạo động lực và niêm tin cho giảo viên khỉ tham gia hoạt động nghiên cứu bài học 62 3.2.2 Tô chức bồi dưỡng năng lực quản trị hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học cho tổ trưởng chuyên môn 64

3.2.3 Tô chức bôi dưỡng kiên thức nghiên cứu bài học cho giáo viên của tô

chuyên môn 68

3.2.4 Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 70

3.2.5 Xây dựng môi trường sư phạm thuận lợi cho hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 74

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản trị hoạt động của tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại trường THCS Bình Minh huyện Khoái Châu, tình Hưng Yên 77

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 78

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 78

3.4.2 Tiêu chí và thang đánh giá 79

3.4.3 Mau khảo nghiệm 79

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm biện pháp quản trị hoạt động tồ chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, Khoải Châu theo hướng nghiên cứu bài học 79

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 85

KÉT LUẬN VÀ KHUYÊN NGHỊ 86

TÀI LIỆU THAM KHẢO 90

PHỤ LỤC 94

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đê tài

Nghị quyết 29-NQ/TW của Đảng nêu rồ:" Đôi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo là đôi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điêm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện đảm bảo thực hiện, đổi mới từ lãnh đạo của Đảng, sự quản trị của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đôi mới ở tất cả các bậc học, ngành học ".[12]

Trong những năm qua, ngành GD&ĐT luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn thể xã hội Ngành GD&ĐT đã có những chiến lược vàcác giải pháp đề tăng cường hiệu quả công tác quản trị dạy - học; nâng cao chấtlượng đội ngũ giáo viên, Cán bộ quản lí giáo dục Đối với nhà trường THCS thì

tố chuyên môn là đơn vị quản trị trực tiếp triến khai các hoạt động chuyên môn.Hoạt động tổ chuyên môn luôn có một vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ, chất lượng dạy học trong nhà trường Đối với giáo viên, tổchuyên môn là nơi mà họ có thể thực hiện học tập, trao đổi chuyên môn mộtcách gần gũi và thiết thực nhất Hoạt động của tố chuyên môn hiệu quả thì chấtlượng dạy và học trong nhà trường được nâng cao Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có những văn bản chỉ đạo và giải pháp trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lí thông qua hoạt động tổ chuyên môn: “Tập trung đoi mới hoạt động chuyên môn của tô, nhóm chuyên môn thông qua hoạt động nghiên cứu bài học Tăng cường hoạt động dự giờ thăm lớp, quan tâm bồi dưỡng giáo viên mới, bồi dưỡng Cán bộ quản lí, giáo viên kiến thức, kỹ năng về đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiêm tra đánh giá ” [7]

Thực tế công tác quản trị các hoạt động của tố chuyên môn tại trường THCSBình Minh đà được lãnh đạo nhà trường quan tâm, các biện pháp quản trị hoạt động

tổ chuyên môn đã được thực thi song còn thiên về thủ tục hành chính, nặng về phổ biến, thiếu kiểm tra giám sát dẫn đến năng lực dạy học của giáo viên còn hạn chế,

1

phương pháp dạy học chưa đáp ứng được yêu câu đôi mới trong giáo dục, thiêu sựđồng thuận, ngại chia sẻ kiến thức chuyên môn với đồng nghiệp.

Đe khắc phục những yếu tố đó nhà quản trị nhà trường phải đóng vai trò chủ đạo, đi đầu trong các phong trào đồi mới, có kế hoạch hướng dẫn cho giáo viên trong các tổ chuyên môn thực hiện theo hướng đổi mới, tạo điều kiện cho tất cả giáoviên trong nhà trường nâng cao năng lực chuyên môn, phát huy năng lực tiềm ẩn của mỗi cá nhân để nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường

Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn nói trên, tác giả lựa chọn đề tài ‘ Quản

trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu,

tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học ” làm luận văn tốt nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn quản trị hoạt động tồ chuyên môntheo hướng nghiên cứu bài học đề xuất các biện pháp quản trị hoạt động tổ chuyênmôn tại trường trung học cơ sở Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học, từ đó nâng cao chất lượng hoạt động dạy học trong nhàtrường đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động tồ chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại Trường THCS Bình Minh, Huyện Khoái Châu, Tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học

4 Câu hỏi nghiên cứu:

- Quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Bỉnh Minh, KhoáiChâu, Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học như thế nào?

- Biện pháp quản trị nào để nâng cao hiệu quả hoạt động tố chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, Khoái Châu, Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học

5 Giả thuyết khoa học

Quản trị hoạt động tố chuyên môn tại trường THCS Bình Minh trong thời gian qua đã đạt được kết quả nhất định, nhưng đứng trước yêu cầu đổi mới giáo dục

2

còn bộc lộ các hạn chê trong lập kê hoạch, kiêm tra, đánh giá, từ đó hạn chê châtlượng dạy học Đề xuất và áp dụng các biện pháp quản trị hoạt động tồ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học sẽ nâng cao được chất lượng chuyên môn của tổchuyên môn, năng lực nghề nghiệp của giáo viên từ đó nâng cao chất lượng dạy vàhọc trong nhà trường THCS Bình Minh, Khoái Châu, Hưng Yên.

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị hoạt động tố chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài học

6.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học

6.3 Đe xuất, khảo nghiệm một số biện pháp quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Bình Minh Huyện Khoái Châu, Tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiêncứu bài học

7.5 Giới hạn thời gian khảo sát: từ năm học 2020 - 2021

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Phuong pháp nghiên cứu lý luận

Bao gồm các phương pháp phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hoá, kháiquát hoá các tài liệu lý luận, các công trình nghiên cứu có liên quan để xây dựng cơ

sở lỷ luận của đổi mới quản trị hoạt động tồ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bàihọc tại trường THCS

8.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

3

- Phương pháp điêu tra: Đê thu thập sô liệu và đánh giá thực trạng hoạt động

tổ chuyên môn và quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài họctại Trường THCS Bình Minh, Huyện Khoái Châu, Tỉnh Hưng Yên

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Đe tìm hiểu những thành tựu (hiệu quả) và hạn chế (cái bất ổn) của công tác quản trị hoạt động tổ chuyên môn theohướng nghiên cứu bài học tại trường THCS Bình Minh, Huyện Khoái Châu, Tỉnh Hưng Yên những năm gần đây

- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn Cán bộ quản lí, giáo viên trong nhà trường về các vấn đề hoạt động tồ chuyên môn và quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học để khẳng định các điều tra bằng phiếu và làm sâu sắc vấn đề nghiên cứu của luận văn

8.3 Các phương pháp khác

Sử dụng các công thức toán thống kê như số trung bình cộng, số trung vị, hệ

số tương quan, để xử lý kết quả điều tra từ đó rút ra các nhận xét khoa học vềquản trị hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở nhà trường

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Phụ lục và Tài liệu thamkhảo, luận vãn có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản trị hoạt động tố chuyên môn tại trường THCStheo hướng nghiên cứu bài học

Chương 2: Thực trạng quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS BìnhMinh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học

Chương 3: Biện pháp quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học

4

CHƯƠNG 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG

TỐ CHUYÊN MÔN TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC cơ SỞ THEO HƯỚNG

NGHIÊN CỨU BÀI HỌC 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu về hoạt động tổ chuyên môn và hoạt động tổ chuyên môn

theo hướng nghiên cứu bài học tại trường phổ thông

Trong các khoa học giáo dục đã có nhiều nghiên cứu về hoạt động tố chuyênmôn và hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường phổthông, sản phẩm là các bài báo, luận văn, luận án, đề tài khoa học, có thể nêu lênmột số nghiên cứu:

- Catherine c Lewis [32] Rebecca R Perry AE Catherine c Lewis [32] Khinghiên cứu về thích ứng thành công của nghiên cứu bài học ở Hoa Kỳ đã khẳngđịnh vai trò quan trọng trong việc đối mới hoạt động chuyên môn trong tổ chuyênmôn ở nhà trường phổ thông, trong việc nâng cao năng lực nghề nghiệp cho người giáo viên phổ thông

- Tác giả Vũ Thị Son (2011), trong bài viết “ Đôi mới hoạt động chuyên môn theo hướng xây dựng văn hóa ở nhà trường thông qua nghiên cứu hài học ” đã

khẳng định Hoạt động chuyên môn được xem là một hình thức tự bồi dưỡng, nângcao năng lực của đội ngũ giáo viên ở trường, về mặt quản trị, hoạt động chuyênmôn có khả năng xây dựng nên bầu không khí sư phạm trong đời sống nhà trường.Điều đó có nghĩa là hoạt động chuyên môn được tổ chức tốt có thể mang lại lợi íchthiết thực cho không chỉ người học mà cho cả giáo viên và nhà trường Tuy nhiên, chất lượng hoạt động chuyên môn phụ thuộc rất nhiều vào công tác quản trị của nhàtrường, ban giám hiệu có chiến lược tổ chức và quản trị hoạt động chuyên môn thường xuyên và quán triệt mục tiêu chất lượng giáo dục cũng như quan tâm thứcđẩy động lực học tập phát triển cùa giáo viên hay không Điều này có liên quan rấtnhiều đến sự quyết tâm của tập thể sư phạm nhà trường để cải tạo thực tiễn theo mục tiêu phát triển chất lượng dạy học”.[33]

Các tác giả Phạm Quang Huân, Trần Thị Hải yến (2012) trong bài viết “ Tơ

chuyên môn trường phổ thông tổ chức hoạt động tự học cho đội ngũ giáo viên cho

5

răng: một trong các hướng đôi mới hoạt động tô chuyên môn là đôi mới công tác tô chức tự học cho đội ngũ giáo viên trong tổ “Tổ chức hoạt động tự học cho đội ngũ giáo viên là một nội dung quan trọng của quản trị tố chuyên môn quăn trị nhàtrường cũng như quản trị tổ chuyên môn suy cho cùng đó là những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản trị đến tất cả các mặt đời sống của nhà trường, của tố chuyên mồn đề đảm bảo sự vận hành tối ưu quá trình dạy học và giáo dục ” [22].

Xây dựng các tiêu chí đánh giá hoạt động tổ chuyên môn đã được các tác giả Trần Thị Tuyết Mai (2007), Xây dựng tiêu chí đánh giả chất lượng hưởng dẫn sư phạm của tổ chuyên môn trong trường THPT khẳng định: “ Đánh giá chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn là hoạt động được tiến hành có hệ thống nhằm xác định mức độ đáp ứng các yêu cầu nghề nghiệp sư phạm của tô chuyên môn trong nhà trường Nó hao gằm sự mô tả định tính và định lượng kết quả đạt được thông qua nhận xét, so sánh với mục tiêu đề ra Xây dựng tiêu chí đảnh giá là một bước quan trọng trong quỉ trình đánh giá tạo cơ sớ cho việc thực hiện đánh giá song thực

tế hiện nay trong trường trung học của chủng ta chưa có tiêu chí đảnh giá chất lượng hoạt động sư phạm của tô chuyên môn ”, [27]

Nguyễn Văn Huấn (2013) trong bài viết “ Hoạt động tô chuyên môn trong các trường trung học đã nêu rõ ý kiến khoa học của mình về vai trò của tồ chuyênmôn, các nội dung hoạt động của tổ chuyên môn, hình thức hoạt động cùa tố chuyên môn trong trường phổ thông [21]

Trần Trung Ninh (2015) với báo cáo khoa học về đôi mới hoạt động chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học đã trình bày các vấn đề khái niệm, cơ sở lí luận

và thực tiễn của hoạt động chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học và chu trìnhcủa sự đối mới Tác giả đã nhấn mạnh: “ Thước đo của sự thành, bại của giờ dạy là thái độ, hành vỉ, phản ứng của người học trong giờ học đó Đây là nguyên tắc đầu tiên khi tiến hành nghiên cứu bài học” [29]

Ngoài ra còn có các bài viết của các nhà khoa học: Vũ Thị Sơn, NguyễnDuân, (2010), “ Nghiên cứu bài học”- một cách tiếp cận năng lực nghề nghiệp của giáo viên [34]; Nguyễn Mậu Đức, Lê Huy Hoàng (2012), Phương pháp Bồi dường

6

chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên, sv Sư phạm thông qua mô hình nghiên cứu bài học [14]; Đặng Thị Hồng Doan (2011), bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên trung học cơ sở qua “nghiên cứu bài học ” [10]; Nguyễn Mậu Đức - Hoàng ThịChiên (2012): “ Đổi mới hoạt động chuyên môn theo hướng xây dựng vãn hóa học tập ở nhà trường qua nghiên cứu bài học ” ', Vũ Hạnh (2012), hoạt động tô chuyên môn trong nhà trường phô thông' Thực trạng và giải pháp, [14]

1.1.2 Các nghiên cứu về quản trị hoạt động tắ chuyên môn theo hướng nghiên

cứu bài học tại trường phổ thông

Xuất phát từ tầm quan trọng của quản trị hoạt động tổ chuyên môn theohướng nghiên cứu bài học để nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn và chất lượng đội ngũ giáo viên cho nên trong lĩnh vực quản trị giáo dục cũng có nhiều công trình nghiên cứu theo hướng này Có thể kể ra một số công trình sau:

Các nghiên cứu của các tác giả: Vũ Diệu (2000), Tô chức quản trị hoạt động

sư phạm của tô chuyên môn [9], Trần Văn Quang (2011), Thực trạng và biện pháp quản trị của hiệu trưởng trường THPT nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tô chuyên mồn [31] về nội dung quản trị hoạt động tồ chuyên môn đã đề cập: “Tô chức quản trị hoạt động sư phạm của tô chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học trên lớp, cần có mấy điểm chú ỷ: 1) Ngay từ khâu kế hoạch hóa và chuẩn bị vận hành một chu trình quản trị trường học, người Cán bộ quản lí ít nhất cũng phải có trong tay các dữ kiện xác định, kiêm soát được; 2)Bìện pháp tổ chức quản trị: Công tác tô chức quản trị quá trình dạy học trong hoạt động sư phạm của tô chuyên môn cần được xem xét như sự tác động có hệ thống lên toàn bộ các thành tố bên trong của hệ thống đó (mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp-phương tiện) cùng mối liên hệ bên trong và bên ngoài của hệ thống ”'.

Nguyễn Thanh Cao (2007), Quản trị hoạt động tô chuyên môn của hiệu trưởng các trường THPT huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên đã đề cập đến các biện pháp quản trị hoạt động tổ chuyên môn cụ thể theo tiếp cận chức năng quản trị tổ chuyên môn, đặc biệt nhấn mạnh đến quản trị hoạt động kiểm tra, đánh giá như là conđường nâng cao chất lượng hoạt động tố chuyên môn, chất lượng giáo dục của nhà trường phổ thông: “1) Quản trị kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn nhằm mục

7

đích nâng cao khả năng điêu hành quản trị tô chuyên môn của tô trưởng, huy động khả năng chuyên môn của mọi thành viên trong tô; 2) Chỉ đạo việc thực hiện đôi mới nội dung hoạt động chuyên môn theo yêu cầu đôi mới giáo dục phổ thông; 3) Tăng cường quản trị hoạt động kiểm tra, đánh giá người học của tổ chuyên môn thông qua quản trị kiểm tra, đánh giả học tập hiệu trưởng biết được tình hình của người học về

ỷ thức và khả năng học tập từ đỏ chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch hồi dưỡng người học giỏi, phụ đạo người học yếu kém; 4) Tăng cường công tác tự học, tự bồi dường của giáo viên; 5) Quản trị công tác thiết bị dạy học cùa tô chuyên môn; 6) Kiêm tra đánh giả việc thực hiện kế hoạch, hoạt động tô chuyên môn ” [81

Thái Duy Tuyên (2004), trong bài viết Tìm hiểu nội dung quản trị phương pháp dạy học của hiệu trưởng trường phô thông, khẳng định: “Tơ chuyên môn là tế bào cơ bản giữ vị trí quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản trị đôi mới phương pháp dạy học Nội dung hoạt động tô chuyên môn phải chú ỷ bồi dưỡng giáo viên về những vấn đề cụ thế, chẳng hạn như trao đôi thảo luận về những nội dung mói và khó trong sách giáo khoa, đề xuất phương pháp dạy học chủ đạo cho từng phần, từng bài Tô chức soạn bài theo nhóm để có sự thống nhất về vấn đề trọng tâm cơ bản về phương pháp dạy học cho từng loại bài, về hình thức tô chức dạy học,

về hệ thống câu hỏi, hệ thống phiếu học tập, phiếu kiếm tra cho từng môn học, từng bài học ” [37]

- Ngô Thị Phương Thảo (2015), Quản lý hoạt động tô chuyên môn trong bối cảnh đôi mới giảo dục, Kỷ yếu hội thảo Khoa học quốc gia, Hà Nội đã đề cập: Đối mới mục tiêu, nội dung giáo dục đã đưa ra một số vấn đề cụ thể trong đổi mới quản trị hoạt động tổ chuyên môn của hiệu trưởng trường trung học trong giai đoạn đổimới giáo dục hiện nay Việc thực hiện các vấn đề đổi mới quản trị hoạt động tổ chuyên môn sẽ là cơ sở để nâng cao chất lượng hoạt động tố chuyên môn, từ đónâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục giai đoạn hiện nay [36]

- Ngoài ra còn có các luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản trị giáo dục khác như: Nguyễn Hữu Hòa (2009), Một số biện pháp quản trị hoạt động tô chuyên môn của hiệu trưởng các trường THPT thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng [18]; Bùi Đức

8

Tấn (2011), Quản trị hoạt động tô chuyên môn của hiệu trưởng các trường THPT thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai [35]; Nguyễn Minh Đăng (2012), Biện pháp quản trị tô chuyên môn của hiệu trướng trường THPT huyện Tam Dương tỉnh Vĩnh Phúc

[13]; Các luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản trị giáo dục trong nghiên cứu của mình đều chung logic: Trên cơ sở hệ thống hóa các vấn đề lí luận, khảo sát thực tiễn vấn đề nghiên cứu tại một địa bàn cụ thế của đất nước từ đó đề xuất các biện phápquản trị hoạt động tố chuyên môn tại địa bàn nghiên cứu như: Nguyền Thị HoàiVân (2016) với đề tài: Quán trị hoạt động tô chuyên môn ở trường THCS Nam Hồng, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đôi mới giảo dục [38].Tác giả trong luận vãn đã xác định cơ sở lí luận về quản trị hoạt động tổ chuyênmôn ở trường THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục; khảo sát và đánh giá thựctrạng hoạt động tổ chuyên môn, quản trị hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCSNam Hồng, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội và đề xuất 6 biện pháp quản trị mới nhàm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục: tổ chức nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động tồ chuyênmôn trong dạy học và giáo dục toàn diện người học; chỉ đạo đồi mới hoạt động chuyên môn theo hướng tăng cường đối mới phương pháp dạy học, phát huy năng lực người học,

1.1.3 Nhận xét các nghiên cứu đi trước và xác định nội dung nghiên cứu của

luận văn

a) Nhận xét'. Qua phân tích các công trình nghiên cứu về tổ chuyên môn, hoạtđộng tổ chuyên môn và quản trị hoạt động tồ chuyên môn của các chủ thể quản trị trong nhà trường phồ thông ở các tài liệu lí luận trong và ngoài nước có thể thấy:Các nghiên cứu về hoạt động tổ chuyên môn, nghiên cứu bài học, hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học được tập trung nghiên cứu nhiều hơntrong lĩnh vực giáo dục so với các nghiên cứu về quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học Đặc biệt nghiên cứu về vấn đề này tại trường THCSBình Minh, Khoái Châư, Hưng Yên trong bối cảnh đối mới giáo dục hiện nay chưađược nghiên cứu Điều này tạo ra điểm mới trong nghiên cứu cùa luận văn

9

b) Xác định nội dung nghiên cứu của luận văn'. Hệ thông hóa cơ sở lí luận vê quản trị hoạt động tố chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài học

{khải niệm, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng)\ khảo sát đánh giá thực tiễn thựctrạng quản trị hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện KhoáiChâu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiên cứu bài học; đề xuất và khẳng định mức

độ cần thiết và khả thi của các biện pháp quản trị hoạt động tố chuyên môn tại trường THCS Bình Minh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng nghiêncứu bài học

1.2 Hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài học

1.2.1 Tổ chuyên môn và hoạt động của tổ chuyên môn trường THCS

1.2.1.1 Tô chuyên môn

a) Khái niệm' Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 của BộGD&ĐT có quy định: “Cán bộ quản lý, giáo viên, viên chức làm công tác thư viện,thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho học sinh của nhà trường được tổchức thành các tổ chuyên môn Tổ chuyên môn có tổ trường, nếu có từ 07 thành viên trở lên thì có tổ phó Tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn do hiệu trưởng bổnhiệm, chịu sự quản lý, chỉ đạo của hiệu trưởng.”[6]

Tổ chuyên môn là một đơn vị cơ bản, bộ phận cấu thành quan trọng trong bộ máy tổ chức, quản trị ở trường trung học cơ sở Trong nhà trường các tổ chuyênmôn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp với các bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển nhà trường, chương trình giáo dục và hoạt động giáo dục để đạt được mục tiêu đặt ra

Tố chuyên môn là nơi trực tiếp thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chínhsách của Đảng, Nhà nước về giáo dục; là nơi trực tiếp thực hiện mọi quá trinh chỉđạo đổi mới phương pháp để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường Tổ chuyên môn cũng là nơi để các thành viên trong tổ trao đổi các vấn đề về chuyênmôn, nghiệp vụ, tâm tư, tình cảm; là cầu nối giữa các thành viên trong tổ tạo ra sự gắn kết, sức mạnh của cả một nhóm, một tập thế không chỉ trong việc thực hiệnnhiệm vụ chuyên môn của mỗi nhà trường Vì vậy, hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên

10

môn nêu quản trị tôt hoạt động của tô chuyên môn thì sể nâng cao chât lượng dạy và học của bộ môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.

Tổ chuyên môn là đơn vị quản trị cơ sở, nền tảng để tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn cụ thể và hiệu quả, trực tiếp tổ chức, quản trị hoạtđộng đổi mới phương pháp và kiểm tra, đánh giá Đây cũng là nơi quản trị trực tiếp bồi dưỡng và phát triến nghề nghiệp cho giáo viên cả về nhận thức, chuyên môn vànghiệp vụ sư phạm

b) VỊ trí tổ chuyên môn trong trường THCS

- Trong nhà trường THCS, tổ chuyên môn là tố chức cơ sở của bộ máy chính quyền nhà trường giúp hiệu trưởng quản trị giáo viên một cách toàn diện về tưtưởng, chuyên môn nghiệp vụ, kế hoạch giáo dục và giảng dạy về hiệu quả đào tạo thể hiện ở số lượng và chất lượng người học trong phạm vi tổ chuyên môn phụtrách

- Tô chuyên môn là nơi triên khai toàn bộ các hoạt động giáo dục chung của nhà trường đến người học các lớp, tồ chức thực hiện toàn bộ chương trình học theo nội dung và phương pháp đã được hướng dẫn theo biên chế năm học đã quy định

- Tố chuyên môn là tập thế sư phạm gần nhất của giáo viên có tác dụng giúp

đỡ nhau bồi dưỡng, nâng cao tay nghề, phát huy những sáng kiến kinh nghiệmchuyên môn, đánh giá, phân loại giáo viên về nghiệp vụ, là cơ sở đề nghị khen thưởng, kỷ luật và nâng bậc lương hàng năm đối với giáo viên

c) Chức năng, nhiệm vụ của tố chuyên môn trong trường THCS.

Theo Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 của Bộ GD&ĐT có quy định [6], tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở có nhiệm vụ:

- Xây dựng kế hoạch chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản trị kế hoạch

cá nhân cùa tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các quy địnhcủa Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Tổ chức bồi dường chuyên môn, nghiệp vụ, tổ chức kiểm tra, đánh giá chấtlượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của trường

- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

- Tổ chuyên môn hoạt động hai tuần một lần

11

- Tô chuyên môn có chức năng quản trị giáo viên trong tô: thực hiện tôt kêhoạch giảng dạy và giáo dục một cách đồng bộ đó là chức năng chuyên môn nghiệp

vụ Để làm tròn chức năng này, tổ trưởng chuyên môn cần phối hợp với tổ trưởngCông đoàn để chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho giáo viên trong tổ, ổn định tưtưởng cho Đoàn viên và động viên thi đua dạy tốt

- Tố chuyên môn là bộ phận trong cơ cấu bộ máy nhà trường vì vậy hoạt động của tố không thể tách rời các hoạt động chung của nhà trường Tố chuyên môn

có nhiệm vụ phải chăm lo về nhiều mặt, chủ yếu là việc dạy tốt học tốt theo đúng nội dung, phương pháp và các quy chế chuyên môn, các nề nếp, phong cách thầy và trò, các điều kiện về cơ sở vật chất và trang thiết bị cần thiết để dạy tốt và học tốt

Trong nhà trường THCS tổ chuyên môn là một tổ chức cơ sở, là bộ máy củachính quyền nhà trường, không những quản trị giáo viên về chuyên môn nghiệp vụ,

kế hoạch giảng dạy, chất lượng giáo dục mà còn quản trị hiệu quả đào tạo, được thểhiện trong hoạt động nhà trường và phạm vi ngoài nhà trường, nó biếu hiện ở sốlượng lẫn chất lượng người học trong phạm vi tồ chuyên môn phụ trách

1.2.1.2 Hoạt động tô chuyên môn ở trường THCS

a) Khái niệm: Hoạt động của tố chuyên môn là quá trình giáo viên trong tố chuyên môn, dưới sự điều hành của tổ trường chuyên môn tiến hành thực hiện cácnhiệm vụ của tổ chuyên môn theo quy định tại Điều lệ trường học, bao gồm các hoạt động xây dựng kế hoạch giáo dục của tổ, tổ chức hoạt động giảng dạy cùa giáoviên trong tổ theo kế hoạch, tổ chức bồi dường chuyên môn cho giáo viên, tham giađánh giá, xếp loại giáo viên và thực hiện các nhiệm vụ khác do Hiệu trưởng phân công [6]

h) Các hoạt động của tô chuyên môn của trường THCS: Căn cứ vào chứcnăng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở [6] thi hoạt động của tổ chuyên môn bao gồm nhiều hoạt động nhưng với nội dung nghiên cứu quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học thì trong luận văn chỉ giới hạn về các hoạt động chuyên môn của tô chuyên môn. Hoạt động chuyên môncủa tổ chuyên môn bao gồm:

12

- Hoạt động giảng dạy của từng giáo viên và của cả tồ Ke hoạch thực hiệnđổi mới giáo dục phổ thông, đổi mới nội dung và phương pháp dạy học.

- Hoạt động xây dựng phân phối chương trình môn học theo hướng dẫn, quyđịnh của Phòng Giáo dục và Đào tạo; lập kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiệnhoạt động giảng dạy của giáo viên ở trên lớp theo phân phối chương trinh môn học

đã được phê duyệt Tổ chức hoạt động dạy học phân hóa cho người học

- Hoạt động bôi dường và tự bôi dường cho giáo viên nhăm nãm vừng và hiểu rõ mục đích, yêu cầu nội dung môn học mà mình phụ trách theo chuẩn kiến thức kỹ năng môn học quy định, đồng thời từng bước đáp ứng các yêu cầu đổi mớigiáo dục;

- Hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực học tập của người học khá, giỏi vàphụ đạo ngưòi học yếu kém theo qui định của Phòng Giáo dục và Đào tạo và củatrường

- Tổ chức các chuyên đề, nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm cho các thành viên trong tổ; tổ chức thao giảng, thi giáo viên dạy giỏi, thi triển lãmthiết bị và đồ dùng dạy học tự làm nhằm nâng cao trình độ nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ

- Hoạt động kiểm tra, đánh giá: Các thành viên trong tố thực hiện kiểm tra,giám sát lẫn nhau trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn như: việc quản trị và

sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học, việc soạn giảng, chuẩn bi bài dạy, ra đề kiểm tra,đánh giá người học theo quy định Đánh giá giáo viên của tổ bộ môn theo chuẩnnghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Hoạt động đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy vàhọc trong nhà trường

- Hoạt động sử dụng, bảo quản, bố sung cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cùa

bộ môn

- Hoạt động nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm, triển khai áp dụng kết quả nghiên cứu khoa học và sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục và dạyhọc nhằm đẩy mạnh phong trào thi đua hai tốt trong nhà trường;

13

Hoạt động chuyên môn là hoạt động được thực hiện thường xuyên theo định

kỳ nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên theo

chuẩn nghề nghiệp

1.2.2 Hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài học

1.2.2.1 Khảỉ niệm hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

a) Khái niệm nghiên cừu bài học: Thuật ngữ “nghiên cứu bài học” (tiếngAnh là Lesson Study hoặc Lesson Research) được chuyển từ nguyên nghĩa tiếng Nhật (jugyou kenkyuu) dùng để chỉ một quá trình nghiên cứu, học hỏi từ thực tế của một nhóm hay nhiều giáo viên trong một nhà trường nhằm đáp ứng tốt nhất việchọc có chất lượng của từng người học nghiên cứu bài học có trọng tâm là nghiên cứu việc học của người học thông qua từng chủ đề, bài học, môn học, lớp học cụ thể Đe tìm hiểu người học học như thế nào? giáo viên cần phải làm gì để người học học tập thực sự và có hiệu quả; được xem như mô hình và cách tiếp cận nghề nghiệp của giáo viên, dùng để chỉ một quá trình nghiên cứu, học hỏi từ thực tế của một nhóm hay nhiều giáo viên của một nhà trường nhằm đáp ứng tốt nhất việc họctập có chất lượng của người học Nghiên cứu bài học có trọng tâm là nghiên cứuviệc học của người học thông qua từng chủ đề, bài học, môn học, lớp học cụ thể Nghiên cứu việc học để chỉ những hoạt động trọng tâm, cụ thể của của giáo viên trong quá trình nghiên cứu bài học gồm: thiết kế và tiến hành bài học - quan sát - suy ngẫm và chia sẻ về thực tế việc học của học sinh trong bài học đó để tìm hiểu học sinh học như thế nào? giáo viên cần phải làm gì để học sinh học tập thực sự và

có hiệu quả? Ở Việt Nam, nghiên cứu bài học đã được áp dụng và đã chứng minhđược tính khả thi của nó trong việc bồi dưỡng và phát triển năng lực chuyên môn của giáo viên

Fernandez and Yoshida (2004) mô tả NCBH là một quá trình bao gồm cácbước sau: (1) cùng nhau lập kế hoạch, (2) quan sát việc tiến hành bài học, (3) thảo luận về bài học, (4) sửa lại kế hoạch bài học (không bắt buộc), (5) tiến hành bài dạysau khi đã sửa (không bắt buộc), và (6) chia sẻ ý kiến và quan điếm về bài dạy saukhi đã sửa

14

Tác giả Vũ Thị Sơn & Nguyễn Duân (2010) cho rằng, NCBH là một biện pháp để nâng cao năng lực nghề nghiệp của giáo viên thông qua nghiên cứu cải tiếncác hoạt động dạy học các bài học cụ thề [34].

Hiện nay, nghiên cứu bài học vỉ “cộng đồng học tập” đang được coi là có ưuthế, phù hợp và hiệu quả hơn ở các nhà trường phổ thông Bởi vì, việc phát triểnchuyên môn của giáo viên có hiệu quả bền vững và lý tưởng nhất là được đặt trongmột cộng đồng ủng hộ việc học tập Nghiên cứu bài học vì cộng đồng học tập cũngchỉ ra rằng cần phải làm cho việc phát triển chuyên môn của giáo viên gắn với việc học tập của học sinh và đổi mới chương trình, nó phải được gắn chặt vào cuộc sống hàng ngày của trường học Như vậy, nghiên cứu bài học cộng đồng học tập hướng đến cả việc học của giáo viên và học sinh, thông qua nghiên cứu việc học của học sinh, giáo viên cùng học hỏi và phát triển chuyên môn của mình

Như vậy, nghiên cứu bài học là quá trình giáo viên cùng nhau nghiên cứu, học hỏi từ thực tế Hoạt động này có kế hoạch, thực hiện thường xuyên, thông quanhững bài học, môn học tại trường, lớp mình nhằm nâng cao năng lực chuyên mônnghiệp vụ gắn với đảm bảo cơ hội học tập và nâng cao chất lượng, hiệu quả việc học của từng người học

Qua việc nghiên cứu bài học chúng ta có thể nhận ra tính ưu việt của nghiên cứu bài học với các hình thức bồi dưỡng nghiệp vụ khác Nghiên cứu bài học xuất phát từ thực tiễn cần giải quyết những khó khăn thực tiễn trong lớp học của giáoviên Thông qua nghiên cứu bài học giáo viên được hợp tác cùng nhau, làm việc cùng nhau để xây dựng một kế hoạch bài học hoàn chỉnh Trong nghiên cứu bàihọc, các giáo viên được thẳng thắn trình bày ý kiến của mình về bài học trên cơ sởtôn trọng lẫn nhau chứ không phải là để phê phán; được cùng nhau chia sẻ và họctập những kinh nghiệm tốt của nhau, không phân biệt người nhiều kinh nghiệm hay

ít kinh nghiệm, giáo viên đứng lóp lâu năm hay giáo viên mới ra trường Tất cả tậphợp trong một nhóm nghiên cứu khoa học cùng bổ sung và đóng góp cho nhaunhững thiểu sót, giải quyết những khó khăn trong quá trình giảng dạy với tinh thầnbình đẳng, thân ái, hợp tác, đoàn kết, học hởi lẫn nhau Các giáo viên đứng lóp cũngkhông phải lo lắng về sự chú ý của những giáo viên khác bởi sự quan sát trong

15

nghiên cứu bài học là hướng vào các người học, cách người học phản ứng với bàihọc Từ đó có thề khẳng định nghiên cứu bài học là một hình thức bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên đạt hiệu quả và hoàn toàn có thể áp dụng trongcác nhà trường.

b) Khái niệm hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu hài học: Hoạt động tồ chuyên môn theo nghiên cứu bài học là hoạt động GV cùng nhau học tập từthực tế việc học của HS Ớ đó, GV cùng nhau thiết kế kế hoạch bài học, cùng dự giờ,quan sát, suy ngẫm và chia sẻ [4]

Hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học có vai trò to lớn trong việc phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên: tạo cơ hội cho tất cả giáoviên nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phát huy khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp dạy học thông qua việc dự giờ, trao đối,thảo luận, chia sẻ sau khi dự giờ, giúp giáo viên chú động điều chỉnh nội dung, timphương pháp dạy học phù hợp tạo cơ hội cho mọi người học tham gia vào quá trình học tập để nâng cao chất lượng dạy học góp phần làm thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà trường

Đáp ứng những nhu cầu này không chỉ là vấn đề kĩ thuật dạy mà phải là sựthay đổi từ bên trong, mỗi người giáo viên phải là những người chuyên nghiệp tựchủ, nỗ lực hết sức mình để tối đa hóa việc học của người học trong mỗi bài học.Trong quá trình học tập đó, giáo viên sè học được nhiều điều để phát triển năng lựcchuyên môn, nghiệp vụ mới Vì vậy có thể nói việc thực hiện nghiên cứu bài họcthực sự có vai trò quan trọng trong phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên

1.2.2.2 Nội dung hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

Hoạt động tổ chuyên môn gồm nhiều các hoạt động chuyên môn khác nhauđược tổ chức theo hướng nghiên cứu bài học bao gồm các nội dung (các bước) của nghiên cứu bài học như sau: [5]

a) Chuấn bị bài dạy trong tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học: Xác định mục tiêu thiết kế bài giáng

1) Lựa chọn bài dạy theo hướng nghiên cứu bài học2) Thảo luận tìm nội dung, kỹ năng, thái độ cần đạt của bài dạy

16

A « -.2 L « 1.

3) Thảo luận tìm phâm chât, năng lực cân đạt của người học thông qua bài

4) Thảo luận tìm phương pháp phù hợp ứng với từng nội dung của bài và cơ

sở vật chất phục vụ cho bài dạy

5) Thảo luận tìm cách tổ chức hoạt động cho người học phù hợp ứng vớitừng nội dung học tập

6) Thảo luận tìm nội dung, phương pháp kiếm tra, đánh giá phù hợp với từngnội dung của bài

7) Dự kiến những khó khăn gặp phải của người học trong bài học và hướng khắc phục (ứng với năng lực của người học)

8) Phân công giáo viên nghiên cứu bài dạy9) Nội dung, phưong pháp kiểm tra, đánh giá phù hợp với từng nội dung củabài dạy minh họa

10) Phát hiện kịp thời những khỏ khăn gặp phải của người học trong bài học

và có hướng giúp đờ cho người học

11) Số lượng giáo viên dự giờ đầy đủ theo kế hoạch12) Giáo viên dự giờ tích cực, chủ động quan sát, ghi chép các nội dung vàhoạt động học tập của người học

b) Tiến hành giò ’ dạy minh họa và dự giò ’ ỏ’ tổ chuyên môn theo hưóng nghiên cún bài học

Giáo viên minh họa thay mặt cho nhóm thiết kế thể hiện các ý tưởng đã thiết

kế trong bài học Tuy nhiên, trong quá trình dạy minh họa nếu có tình huống mớixảy ra không đúng với dự kiến đã thiết kế thì giáo viên minh họa vẫn có thể linh hoạt thay đổi ngữ liệu, phương pháp cho phù hợp với tình huống xảy ra nhưng vẫn phải đảm bảo mục tiêu và kiến thức cùa bài học giáo viên quan tâm đến những khókhăn của người học, lựa chọn, sử dụng ngôn ngữ đơn giản, gàn gũi, dễ hiểu phù hợpvới khả năng nhận thức của người học; Yêu cầu cùa Tổ chuyên môn đối với giáoviên minh họa; Kết quả giờ học là kết quả chung của cả nhóm thiết kế, giáo viên dạy minh họa nhằm kiếm định những giả thiết về nội dung, phương pháp dạy họccủa nhóm thiết kế có phù họp với người học không; giáo viên dạy minh họa không

17

cân dạy trước, luyện tập trước cho người học; Bài học minh hoạ cân phải thê hiệntính sáng tạo, áp dụng các phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá mới Nội dung công việc bao gồm:

1) Bố trí phòng học linh hoạt, phù họp với hoạt động học tập2) Sử dụng thiết bị dạy học đầy đủ và phù hợp với giờ dạy minh họa3) Tổ chức hoạt động cho người học phù hợp ứng với tòng nội dung học

tập trong bài dạy4) Phương pháp dạy học phù hợp với nội dung cùa bài, gây hứng thú với

người học5) Nội dung, phương pháp kiểm tra, đánh giá phù hợp với từng nội dung

của bài dạy minh họa6) Phát hiện kịp thời những khó khăn gặp phải của người học trong bài

học và có hướng giúp đờ cho người học7) Số lượng giáo viên dự giờ đầy đủ theo kế hoạch8) Giáo viên dự giờ tích cực, chủ động quan sát, ghi chép các nội dung

và hoạt động học tập của người học

c) Thảo luận về bài dạy minh họa theo hướng nghiên cứu bài học sau dự giờ

Đây là công việc có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động chuyên môn (hoạtđộng chuyên môn), là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của hoạt động chuyên môn, tổ chuyên môn cần phát huy được vai trò, năng lực cùa người chủ trì,động viên toàn bộ giáo viên trong tổ tham gia đóng góp ý kiến cho bài giảng minhhọa, cần nhấn mạnh những điểm nối bật và không xếp loại giờ dạy Nội dung baogồm các vấn đề:

1) Giáo viên thực hiện giờ dạy nêu những thuận lợi, khó khăn khi thực

hiện giờ dạy minh họa2) Dựa trên sự bố trí phòng học và chuẩn bị thiết bị dạy học rút kinh

nghiệm bài dạy3) Dựa trên hoạt động của người học tương ứng với nội dung học tập rút

kinh nghiệm bài dạy4) Dựa trên kết quả kiểm tra, đánh giá người học rút kinh nghiệm bài dạy

18

5) Dựa trên những khó khăn gặp phải của người học trong bài học và

hướng giúp đỡ người học rút kinh nghiệm bài dạy6) Dựa trên thái độ học tập cũa người học rút kinh nghiệm bài dạy7) Dựa trên mục tiêu của bài rút kinh nghiệm bài dạy

8) Người chủ trì chốt nội dung rút kinh nghiệm Giao nhiệm vụ cụ thể

cho từng giáo viên trong tố chuyên môn rút kinh nghiệm dạy lại hoặc

áp dụng trong các bài dạy tiếp theo

d) Áp dụng dạy học vào thực tiễn dạy học hàng ngày của tố chuyên môn

Áp dụng cho thực tể dạy học hàng ngày là khâu cuối cùng trong nghiên cứu bài học, vì sau khi tố chuyên môn đã triển khai đầy đủ 5 bước trên, giáo viên sẽnghiên cứu vận dụng, kiểm nghiệm những gì đã học tự đúc rút thêm những vấn đề thắc mắc, băn khoăn Trên cơ sở đó tiếp tục nghiên cứu bài học (giáo viên có thểdạy lại bài học đó, chuẩn bị bài minh hoạ tiếp theo) hoặc áp dụng các giờ dạy hàng ngày cùa mình Việc làm này giúp cho giáo viên trở thành nhừng “nhà nghiên cứuthực hành” Việc nghiên cứu bài học, suy cho cùng là để giáo viên có năng lực mới,vận dụng trong công việc hàng ngày Ý nghĩa đích thực cùa nghiên cún bài học làgiúp giáo viên không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn đế đảm bảo tốt việcnâng cao chất lượng từng bài học của người học và tiến dần đến mục tiêu đã đề ra Nội dung công việc bao gồm:

1) Giáo viên nghiên cứu, vận dụng, kiểm nghiệm những gì đã học để dạy

lại bài học đó cho tố chuyên môn dự giờ2) Giáo viên nghiên cứu, vận dụng, kiếm nghiệm những gì đà học chuẩn

bị bài minh họa mới để tổ chuyên môn dự giờ3) Giáo viên nghiên cứu, vận dụng những gì đà học áp dụng vào các giờ

dạy hàng ngày cùa mình4) Giáo viên tiếp tục trao đổi những vấn đề thắc mắc, băn khoăn khi

nghiên cứu bài học trong hoạt động tổ chuyên môn5) Giáo viên tích cực, chủ động trong hoạt động dạy học định hướng

phát triển nãng lực, phẩm chất người học

19

6) Giáo viên chia sẻ những bài dạy theo hướng nghiên cứu bài học cho

bạn bè đồng nghiệp

Các bước, nội dung nghiên cứu bài học được thê hiện qua sơ đô sau [34]:

Sơ đô 1.1 Các bước của hoạt động chuyên môn trong tô chuyên môn theo

hướng nghiên cứu bài học

1.2.2.3 Nguyên tắc hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

Nguyên tắc 1 Từ bỏ phương pháp truyền thụ kiến thức một chiều, áp đặt kiểu thuyết trình truyền thống

Trong những giờ học truyền thống, giáo viên thiên về giải thích các kiếnthức, còn người học học một cách thụ động Cách dạy như vậy trước mắt có thếkhông ảnh hưởng đến kết quả thi cử, tuy nhiên về lâu dài tạo nên nhiều thói quen có hại cho cuộc sống của người học như không có tư duy độc lập mà theo tâm lý đámđông Mặt khác, cách dạy này triệt tiêu sự tham gia tích cực của người học vào bài giảng, không khuyến khích sự họp tác trong học tập giữa người học với người học

Đe giải quyết tinh trạng này, giáo viên cần biết chấp nhận mọi người học, khôngđược bỏ rơi người học học yếu, kém Chuyển đổi phương pháp truyền thụ một chiều thành phương pháp dạy học có sự tham gia tích cực cùa người học, phát triển năng lực người học Những yếu tố sau cần được đưa vào bài học hàng ngày:

- Các hoạt động tìm tòi, khám phá dựa trên kiến thức đã biết, nội dung kiến

20

Nguyên tắc 4. Giao nhiệm vụ học tập vừa sức, không quá dễ, nhưng khôngquá khó

Giao nhiệm vụ quá đơn giản, dễ dàng cho người học dần đến người học ởnhóm khá, giỏi không phát triển được năng lực ở mức cao hơn Do vậy trong thựctiễn dạy học cần giao những nhiệm vụ cao hơn, có tính thách thức hơn cho cácngười học nhỏm khá giỏi Mặt khác, cũng có những nhiệm vụ riêng có tính phân hóa đối với các người học ở nhóm yếu, kém Những nhiệm vụ học tập này không quá khó, nằm trong khả năng vươn tới của người học yếu, kém Những người học ở

21

mức trung bình cũng cân những nhiệm vụ học tập riêng, đòi hỏi phải nô lực đê chiến lĩnh Nếu không thực hiện đầy đủ nguyên tắc này thì dẫn đến hiệu quả bài học không cao.

Nguyên tắc 5. Chia sẻ ý kiến, ý tưởng để xây dựng mối quan hệ giáo viên - người học, người học - người học

- Từ bỏ thói quen quan sát và đánh giá giáo viên

- Nội dung trao đối tập trung vào hoạt động học của người học

- Lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt trong việc suy ngẫm bài học

- Mỗi thành viên của tổ/nhóm chuyên môn đều có ý kiến riêng

- Tuyệt đối không xếp loại giờ dạy minh họa trong hoạt động chuyên môntheo hướng nghiên cứu bài học

Một số lưu ý khi trao đổi, chia sẻ:

- Cần lắng nghe tích cực

- Không phát biểu chung chung

- Không rút ra kết luận thống nhất chung của buổi thảo luận, chia sẻ sau khi

dự giờ Nên nhấn mạnh lại các vấn đề nổi bật, đáng quan tâm

1.3 Quản trị hoạt động tô chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên

cứu bài học

1.3.1 Khái niệm: Quản trị và quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo

hướng nghiên cứu bài học tại trường THCS

a) Quản trị: Thuật ngừ quản trị được giải thích bằng nhiều cách khác nhau

và có thể nói là chưa có một định nghĩa nào được tất cả chấp nhận hoàn toàn

- về mặt thuật ngữ: Từ điển Hán Việt cùa tác giả Đào Duy Anh: “ Quản trị

nói chung là quản trị (Administrer) [1] “ Quản trị" theo nghĩa trong từ điển TiếngViệt của tác giả Hoàng Phê “ Quản trị là quản trị và điều hành công việc thường ngày, thường về sản xuất, kinh doanh". [30] Theo Nguyễn Lân trong từ điển từ và ngữ Hán Việt thì “ Quản trị là phụ trách trông nom, Sắp xếp công việc nội hộ của một tô cức và chữ “ quản” là chăm nom, chữ “trị” được hiểu là sửa sang” Quảntrị có thể coi là công việc “ bếp núc" của Cán bộ quản lí của mỗi cơ sở, không có ai

22

làm thay Còn có một cách hiêu khác nữa vê chữ “in” trong “ quản trị" chính là làmcho hưng trị, làm cho thịnh trị, là có giá trị.

- Ý kiến của các nhà khoa học Có rất nhiều ý kiến của các nhà khoa học từcác góc độ khoa học khác nhau bàn về khái niệm quản trị Có thể nêu ra một số ýkiến:

Tác giả Mary Parket Follett cho ràng “ Quản trị là nghệ thuật đạt được mục đích thông qua người khác". Định nghĩa này nói lên rằng những nhà quản trị đạt được các mục tiêu của tổ chức bằng cách sắp xếp, giao việc cho những người khác thực hiện chứ không phải hoàn thành công việc bằng chính mình [39]

James Stoner và Stephen Robbins [39] trình bày khái niệm về quản trị “

Quản trị là tiến trình hoạch định, tồ chức, lãnh đạo và kiếm soát những hoạt động của các thành viên trong tô chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tô chức nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra". Từ “ tiến trĩnh" trong định nghĩa này nói lênràng các công việc hoạch định, tố chức, lãnh đạo và kiểm soát phải được thực hiện theo một trình tự nhất định

Robert Albanese: “ Quản trị là một quá trình kĩ thuật và xã hội nhằm sử dụng các nguồn lực, tác động tới hoạt động của con người và tạo điều kiện thay đôi

để đạt được mục tiêu của tô chức" [39]

Koontz và O’ Donnel lại cho rằng: Quản trị là thiết lập và duy trĩ một môi trường mà các cá nhân làm việc với nhau trong từng nhóm có thể hoạt động hữu hiệu và có kết quả đê hoàn thành các nhiệm vụ và cấc mục tiêu đã định [17]

Margrove Harrison và Swearingen thì quản trị là việc phân tích các vấn đềphức tạp, khẩn yếu và quyết định Người quản trị phải đặt mục tiêu, chính sách, biết làm kế hoạch, đưa các quy trình cần thiết cho mọi hoạt động Người quản trị phảiđiều khiển cấp dưới, kiếm soát công việc, đo lường, lượng giá được kết quả và phảibiết gây dựng phong trào phát huy sấng kiến, đồi mới nhằm đem lại tiến bộ trongphương thức sản xuất mới, trong thủ tục hành chính mới, trong sản phẩm tinh vi hơn và trong mối quan hệ tốt đẹp hơn với mọi người [39]

Gallagher (2002) lại cho rằng: “ Quản trị là cấu trúc của các mối quan hệ nhằm mang đến sự kết dính, ủy nhiệm, chính sách, ké hoạch ra quyết định, chịu

23

trách nhiệm trước nhà trường, cộng đông xã hội và người học vê sự tin cậy, tính thích ứng và hiệu quả chi phí quản trị trong khi quản trị nhằm đạt được kết quả mong đợi thông qua việc phân chia trách nhiệm, nguồn lực và kiêm soát tính hiệu lực, hiệu quá ” Điều này có nghĩa quản trị là hoạch định đường lối chính sách và quyết định các định hướng đầu tư lớn trong khi quản trị là điều hành và thực thi công việc hàng ngày [39]

Từ các ý kiến của các nhà khoa học có thế xác định quản trị là các hoạt động

có định hướng, chủ đích của nhà quản trị thông qua lập kế hoạch (hoạch định), tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đến đối tượng quản trị nhàm đạt được có hiệu quả mục tiêuquản trị đã xác định

Từ khái niệm quản trị (mục 1.3.1) và hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại trường THCS (mục 1.2.2.1) luận văn xác định: Quản trị hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu hài học của hiệu trưởng trường THCS

là các hoạt động có định hướng, chủ đích của hiệu trưởng nhà trường thông qua lập kế hoạch (hoạch định), tổ chức, chi đạo, kiếm tra đến hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tô chuyên môn, chất lượng dạy và học và phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên.

Với khái niệm trên, quản trị hoạt động tồ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học của hiệu trưởng trường THCS có các đặc điểm cơ bản sau: Mục tiêu cùa quản tri là nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn, chất lượng dạyhọc trong nhà trường, phát triển năng lực nghề nghiệp cho giáo viên; đối tượng của quản trị là hoạt động tổ chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bàihọc; chủ thể quản trị bao gồm nhiều chủ thể trong nhà trường nhưng chủ thể chính

là hiệu trưởng trường THCS; nội dung quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra việcthực hiện kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường theo hướng nghiêncứu bài học

h) Chức năng Quản trị và quản trị trong giáo dục, nhà trường bao gồm cácchức nãng cơ bản sau:

24

- Chức năng hoạch định ’ Đây là chức năng đâu tiên trong quá trình quản trị Nhà quản trị cần phải xác định trước những mục tiêu của tố chức, xây dựng và quyết định những chiến lược tổng thể để thực hiện mục tiêu này và thiết lập một hệ thống các kế hoạch để phối hợp các hoạt động của tổ chức, đồng thời đưa ra cácbiện • JL phápX tốt nhất để đạt được••• mục tiêu, thực hiện 7 • • kế hoạch của• tố chức.

- Chức năng tô chức’ Đây là công việc liên quan đến sự phân bổ và sắp xếp nguồn lực con người và những nguồn lực khác của tổ chức, chủ yếu là thiết kế cơ cấu của tổ chức: xác định các việc phải làm, phân công nhân sự làm các công việc

đó, trách nhiệm của các bộ phận, giới hạn quyền hạn các bộ phận

- Chức năng lãnh đạo/điều khiển: Thuật ngữ này mô tả sự tác động của nhàquản trị đối với các nhân viên cũng như sự giao việc cho những người khác làm.Bằng việc thiết lập môi trường làm việc tốt, nhà quản trị có thể giúp các nhân viên làm việc hiệu quả hơn thông qua sự kích thích, động viên, chỉ huy, phối hợp hợp tác các nhân viên trong tổ chức, giải quyết các xung đột trong tập thể nhằm đưa tổ chức

đi đúng hướng dự kiến và thực hiện được các mục tiêu đặt ra

- Chức năng kiểm soát: Nhà quản trị cố gắng để đảm bảo rằng tố chức đang

đi đúng mục tiêu đã đề ra bàng việc theo dõi xem tố chức của mình hoạt động như thế nào, bao gồm việc theo dõi toàn bộ hoạt động của các thành viên, các bộ phận

và cả tồ chức Hoạt động kiểm soát thường là việc thu thập thông tin về kết quả thựchiện thực tế, so sánh kết quả thực hiện thực tế với các mục tiêu đã đề ra Nếu nhữnghoạt động trong thực tiền đang có sự lệch lạc thì những nhà quản trị sè đưa ra nhữngđiều chỉnh cần thiết nhằm đưa tố chức đi đúng quỹ đạo đến mục tiêu

1.3.2 Nội dung quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài

học tại trường THCS

1.3.2.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bàihọc

Lập kế hoạch là quá trình xác định mục tiêu hoạt động và quyết định những

gì cần làm để đạt được mục tiêu đó; “ Lập kế hoạch là chức năng cơ bản nhất trong các chức năng quản trị có ỷ nghĩa quyết định sự tồn tại và phát triển của hệ thống

25

nói chung và hoạt động cụ thê nói riêng ”. [3] [17] [23] Lập kê hoạch hoạt động tô chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học bao gồm các nội dung quản trị:

1) Nghiên cứu các văn bản chỉ đạo của phòng giáo dục và đào tạo về

hoạt động tổ chuyên môn, nghiên cứu bài học

2) Xác định mục tiêu và thống nhất nội dung hoạt động của tổ chuyên

môn theo hướng nghiên cún bài học

3) Phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động tổ chuyên môn theo hướng

nghiên cứu bài học hiện nay (mạnh, yếu, thời cơ, thách thức)4) Lập kế hoạch cụ thể về các hoạt động tổ chuyên môn theo hướng

nghiên cứu bài học5) Xác định các biện pháp, cách thức, con đường cụ thể tồ chức hoạt

động tổ chuyên môn theo các bước của nghiên cứu bài học6) Xác định các nguồn lực (nhận lực, vật lực, môi trường ) phục vụ cho

việc hoạt động chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học1.3.2.2 Tổ chức hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

“Tơ chức là quả trình xác định, cấu trúc tô chức của hệ thống theo các đơn

vị trực thuộc với các chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị và cá nhân rõ ràng, có cơ chế phổi hợp nhằm đám bảo thực thi các chức năng nhiệm vụ hướng tới mục tiêu chung cùa hệ thống” ') “ Tồ chức là quá trình tạo lập các thành phần cấu trúc, các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho các

bộ phận thực hiện thành công kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thê của tô chức”

[3], [17], [23] Tổ chức hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài họccủa hiệu trưởng bao gồm:

1) Hình thành trong nhà trường bộ phận chỉ đạo hoạt động tổ chuyên

môn theo hướng nghiên cứu bài học2) Xác định các bộ phận, cán bộ và giáo viên trong nhà trường tham gia

hoạt động tồ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học3) Xác định nội dung, các nhiệm vụ cụ thể của từng bộ phận, cán bộ và

giáo viên tồ chức hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

26

4) Xác lập và tô chức phôi họp các bộ phận tô chức thực hiện hoạt động

tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học (giữa các tố chuyênmôn, giữa các bộ phận chức năng với tồ chuyên môn, giữa các thành viên trong tổ chuyên môn)

5) Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hoạt động tổ chuyên

môn theo hướng nghiên cún bài học6) Tổ chức các giao lưu trao đổi kinh nghiệm trong và ngoài nhà trường

về hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học1.3.2.3 Chỉ đạo hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

Chỉ đạo là điều hành, điều khiên, tô chức hoạt động, động viên giúp đỡ cán

bộ người dưới quyền, các bộ phận thực hiện nhiệm vụ được phân công nhằm đạt được mục tiêu của hệ thống [3], [17], [23]. Chỉ đạo hoạt động tố chuyên môn theohướng nghiên cứu bài học của hiệu trưởng trường THCS được thể hiện thông qua các công việc:

1) Cụ thể hóa và ra các quyết định về hoạt động tổ chuyên môn theo

hướng nghiên cứu bài học trong nhà trường2) Tố chức thực hiện các hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên

cứu bài học (dạy học, bồi dưỡng giáo viên, )3) Động viên, khuyến khích các bộ phận, cán bộ, GV trong nhà trường

thực hiện hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học4) Điều khiển và điều chỉnh hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên

cứu bài học5) Chỉ đạo xây dựng môi trường thuận lợi cho tổ chức hoạt động tổ

chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học6) Tổng kết rút kinh nghiệm nhằm tổ chức tốt hơn hoạt động theo hướng

nghiên cứu bài học và phát triển năng lực người học1.3.2.4 Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

Kiêm tra đánh giá là chức năng của quản trị thông qua đó cá nhân, nhóm, tô chức theo dõi, giám sát hoạt động và kết quả hoạt động, uốn nắn sửa chữa những

27

sai lệch cân thief" \ “Kiêm tra đánh giá bao gôm 3 nội dung: Xây dựng tiêu chuân kiêm tra đánh giá trên cơ sở kế hoạch đã xây dựng; kiêm tra, giám sát hoạt động và đối chiếu với mục tiêu; điều chỉnh sai lệch cần thỉết""[3}, [17], [23] Nội dung kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bàihọc bao gồm các công việc quản trị:

1) Xác định tiêu chí đánh giá thực hiện kế hoạch hoạt động tổ chuyên môntheo hướng nghiên cứu bài học

2) Chỉ đạo lựa chọn các hỉnh thức, phương pháp kiểm tra phù hợp đánh giáđúng thực chất hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

3) Tổ chức kiểm tra hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài họctheo kế hoạch

4) Kiểm tra việc phối hợp giữa các bộ phận thực hiện tổ chức hoạt động tổchuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

5) Phát hiện sai sót và điều chỉnh kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn theohướng nghiên cứu bài học

6) Sử dụng kết quả kiểm tra hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiêncứu bài học vào phát triến năng lực nghề nghiệp giáo viên

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học tại trường trung học cơ sở

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướngnghiên cứu bài học tại trường trung học cơ sở bao gồm nhiều yếu tố chú quan và khách quan Việc xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố có ý nghĩa rất quan trọng để từ đó đưa ra được các biện pháp quản trị hoạt động tồ chuyên môn theohướng nghiên cứu bài học nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tố chuyên môn, chất lượng năng lực nghề nghiệp của giáo viên, từ đó nâng cao chất lượng dạy học

và giáo dục HS trong nhà trường Các yếu tố ảnh hưởng được xác định bao gồm:

1) Đổi mới giáo dục phổ thông

2) Vãn bản quy định của các cấp quản trị về hoạt động tồ chuyên môn theo

hướng nghiên cứu bài học

3) Sự phát triển khoa học kỹ thuật và vận dụng vào dạy học trong nhà trường

28

4) Vân đê hội nhập quôc tê trong dạy học và giáo dục

5) Nhận thức và năng lực lãnh đạo của Ban giám hiệu nhà trường

6) Nhận thức và năng lực quản trị của tổ trưởng chuyên môn

7) Kiến thức và năng lực thực hiện hoạt động của giáo viên theo hướng nghiên

10) Đối mới dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường

11) Mong muốn phát triển nghề nghiệp của giáo viên trong tổ chuyên môn

12) Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện dạy học của nhà trường

29

KÊT LUẬN CHƯƠNG 1

Phân tích các tài liệu lí luận trong và ngoài nước, luận văn xác định cơ sở lí luận của đề tài:

Hoạt động tồ chuyên môn tại trường THCS theo hướng nghiên cứu bài học làhoạt động giải quyết các vấn đề về chuyên môn trong tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học nhằm đạt được mục đích nâng cao chất lượng hoạt động chuyênmôn của nhà trường đặt ra đối với tổ chuyên môn, phát triển năng lực nghề nghiệpcho giáo viên

Quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học của hiệu trưởng trường THCS là các hoạt động có định hướng, chủ đích của hiệu trưởng nhàtrường thông qua lập kế hoạch (hoạch định), tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đến hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học nhằm nâng cao chất lượng hoạtđộng tổ chuyên môn, chất lượng dạy và học và phát triển năng lực nghề nghiệp chogiáo viên

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học của hiệu trưởng trường THCS bao gồm: Đổi mới giáo dục phổthông; Văn bản quy định của các cấp quản trị về hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học; Sự phát triển khoa học kỹ thuật và vận dụng vào dạy họctrong nhà trường; vấn đề hội nhập quốc tế trong dạy học và giáo dục; Nhận thức và năng lực lãnh đạo của Ban giám hiệu nhà trường; Nhận thức và năng lực quản trị của tổ trưởng chuyên môn; Kiến thức và năng lực thực hiện hoạt động của giáo viêntheo hướng nghiên cứu bài học; Môi trường nhà trường ùng hộ hoạt động tổ chuyênmôn theo hướng nghiên cứu bài học; Việc sử dụng kết quả đánh giá thực hiện hoạtđộng tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học vào đánh giá giáo viên; Đổi mới dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường; Mong muốn phát triển nghề nghiệp của giáo viên trong tổ chuyên môn; Điều kiện cơ sờ vật chất, phương tiệndạy học của nhà trường

30

Các vấn đề lí luận đã xác định là khung lí luận để thiết kế phương pháp khảosát và nghiên cứu thực tiễn quản trị hoạt động tố chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học của Hiệu trưởng trường THCS Binh Minh, Khoái Châu, Hưng Yên.

31