Quản trị hoạt động dạy học tiếng anh tại các trường tiểu học huyện khoái châu, tỉnh hưng yên theo hướng trải nghiệm

MỤC LỤC BẢNGBảng 1.1 Hoạt động bình thường và hoạt động trải nghiệm sáng Bảng 2.1 Đặc điểm của đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học 49 Bảng 2.3 Thực trạng nội dung dạy học tiếng Anh theo

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LÊ THỊ PHƯỢNG

QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG ANH TẠI CÁC

YÊN THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM

LUẬN VÃN THẠC sĩ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ TRƯỜNG HỌC

Mã số: Thí điểm

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Hưong

Hà Nội - 2021

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, tác giả bản luận văn này xin được bày tỏ lòng biết ơn tới

các thầy, cô giáo đà tham gia giảng dạy lớp cao học chuyên ngành Quản lý

Giáo dục• - Đại• học• quốc 1 gia Hà Nội• - Đại học• • Giáo dục • đã tận• tình truyền J đạt•

những tri thức quý báu, dìu dắt giúp đỡ chúng tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của khóa học và luận văn Đặc biệt, tác giả bản luận văn xin được cảm ơn

chân thành tới thầy giáo - người hướng dẫn khoa học, TS Nguyễn Thị Hương đã tận tinh giúp đờ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu để luận văn

này được hoàn thành

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn tới các đồng chí trong Ban Giámhiệu, các Phòng ban chức năng, cán bộ, giảng viên, học sinh trường: Tiềuhọc Đại Hưng, đã nhiệt tình đóng góp ý kiến cho công tác khảo sát và thực

nghiệm của tôi Tôi xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, gia đình, người thân đã

động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, hoàn thành nhiệm vụkhoá học và luận văn tốt nghiệp này

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng năm 2021

nr r _ _ •

Tac gia

1

MỤC LỤC BẢNG

Bảng 1.1 Hoạt động bình thường và hoạt động trải nghiệm sáng

Bảng 2.1 Đặc điểm của đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học 49

Bảng 2.3 Thực trạng nội dung dạy học tiếng Anh theo hướng trải

Thực trạng phương pháp dạy học tiếng Anh theo hướng

trải nghiệm cho học sinh đã thực hiện tại các trường TH

huyện Khoái Châu

Thực trạng tổ chức dạy học tiếng Anh theo hướng trải

nghiệm ở các trường TH huyện Khoái Châu, tinh Hưng

Bảng 2.10 Thực trạng về năng lực dạy học tiếng Anh theo hướng

111

Bảng 2.11 Các yểu tố ảnh hưởng tới quản lý dạy học Anh theo

hướng trải nghiệm ở các trường TH huyện Khoái Châu 72

MỤC LỤC Sơ ĐỒ

IV

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC VIẾT TẮT ii

MỤC LỤC BẢNG iii

MỤC LỤC Sơ ĐỒ iv

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

4 Câu hỏi nghiên cứu 5

5 Giả thuyết khoa học 5

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 7 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 8 Phương pháp nghiên cứu

9 Những đóng góp của luận văn 6

10 Cấu trúc cùa luận văn 6

CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG TIẾU HỌC THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM 9

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 9

1.1.1 Những nghiên cứu về hoạt động dạy học tiếng Anh hưởng trải nghiêm 9

ỉ ỉ.2 Những nghiên cứu vê quản trị hoạt dộng học tiêng Anh ở Tiêu học theo hướng trải nghiêm

1.2.1 Hoạt động dạy học 13

1.2.2 Quản trị hoạt động dạy học 15

1.2.3 Quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 26

1.3 Lý luận cơ bản về dạy học tiếng Anh về dạy học tiếng Anh cho học sinh Tiểu học theo hướng trải nghiệm 27

ỉ 3 ỉ Trường Tiêu học trong hệ thống giáo dục quốc dân 28

1.3.2 Yêu cầu đôi mới hoạt động dạy học tiếng Anh cho học sinh Tiểu học theo hướng trái nghiệm 29

V

1.3.3 Đặc điểm của dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 29

1.4 NỘÌ dung quản trị hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại trường Tiểu học 31

1.4.1 Lập kế hoạch tô chức dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường Tiêu học 31

ỉ 4.2 Tô chức thực hiện dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiêm ở trường Tiêu học 33

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học tiếng Anh theo hướng trái nghiệm ở trường Tiểu học 34

1.4.4 Kiêm tra, đảnh giả việc thực hiện kế hoạch dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường Tiếu học 35

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản trị dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 36

1.5.1 Yếu tố chủ quan 36

1.5.2 Yếu tố khách quan 40

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 42

CHƯƠNG 2: THựC• • • •TRẠNG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG• • •DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG TIÉU HỌC HUYỆN KHOÁI CHÂU, TĨNH HƯNG YÊN THEO HƯỚNG TRẢI NGHIỆM 43

2.1 Khái quát về tổ chức nghiên cứu thực trạng 43

2 ỉ ỉ.Đặc điểm địa hàn khảo sát 43

2.1.2 Đặc diêm tình hình đội ngũ giáo viên ở trường Tiêu học 44

2.1.3 Đặc diêm tình hình cơ sở vật chất phục vụ dạy và học tiếng Anh 48

2.2 Tổ chức điều tra, khảo sát 49

2.2.1 Mục đích khảo sát 49

2.2.2 Đổi tượng và phạm vi khảo sát 49

2.2.3 Nội dung khảo sát 50

2.2.4 Phương pháp khảo sát 50

2.3.Thực trạng hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường Tiểu học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm 51

r 2.3 ỉ Thực trạng áp dụng nội dung dạy học môn tiêng Anh theo hướng trải nghiệm 51

VI

2.3.2 Thực trạng các hình thức và phương pháp dạy học môn tiêng Anh theo hướng

trải nghiệm 53

2.4.Thực trạng quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh ờ các trường Tiếu học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm 55

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch tô chức dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiêm ở trường Tiêu học 57

2.4.2 Thực trạng tố chức thực hiện dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiêm ở trường Tiêu học 59

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở trường phô thông 62

2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giả việc thực hiện kế hoạch dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiêm ở trường Tiêu học 64

2.4.5 Quản trị các điều kiện thực hiện hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiêm 67

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh ở các trường Tiểu học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm 68

2.6 Đánh giá chung 70

2.6.1 Thành công và nguyên nhân 70

2.6.2 Hạn chế và nguyên nhân 71

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 75

CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÒN TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG TIÊU HỌC HUYỆN KHOÁI CHÂU TĨNH HƯNG YÊN THEO HƯÓNG TRẢI NGHIỆM 76

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 76

3.1.1 Nguyên tắc tính kế thừa và phát triển 76

3.1.2 Nguyên tắc tính phù họp 76

3.1.3 Nguyên tắc hệ thống 76

3.1.4 Nguyên tắc tính cấp thiết, tính khả thi 77

3.2.Các biện pháp quản trị hoạt động dạy học tiêng Anh tại các trường Tiêu học

huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm

• •

vii

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, học sinh, phụ huynh

học sinh về dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm cho GV và HS 77

3.2.2 Biện pháp 2: Xây dựng, thực hiện kế hoạch dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm 81

3.2.3 Biện pháp 3: Bồi dường nâng cao năng lực dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm cho giáo viên tiếng Anh 85

3.2.4 Biện pháp 4: Chỉ đạo tố chuyên môn hướng dẫn giáo viên thực hiện đổi mới đánh giá kết quả học tập môn tiếng Anh theo hướng trái nghiệm 89

3.2.5 Biện pháp 5: Xây dựng cơ chế giám sát hoạt động dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm của giáo viên 93

3.2.6 Biện phảp 6: Quản trị công tác sử dụng cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học phục vụ dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiêm 95

3.3 Quan hệ giữa các biện pháp 98

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 99

3.4.1 Mục đích khảo nghiêm 99

3.4.2 Đối tượng khảo nghiêm 99

3.4.3 Nội dung khảo nghiêm 99

3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 100

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 100

KẾT LUẬN CHƯƠNG III 104

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 104

Vlll

MỎ ĐÀU

1 Lý do chọn đê tài

Tiếp nối Đề án Ngoại ngữ 2020, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký thayThú tướng chính phủ Quyết định số 2080/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh, bổ sung

Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai doạn 2017 -

2025” Trong đó Đề án nêu rõ mục tiêu chung: “Đổi mới việc dạy và học ngoại ngữ

trong hệ thống giáo dục quốc dân, tiếp tục triển khai chưong trình dạy và học ngoạingữ mới ở các cấp học, trình độ đào tạo, nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ đáp

ứng nhu cầu học tập và làm việc; tăng cường năng lực cạnh tranh của nguồn nhânlực trong thời kỳ hội nhập, góp phần vào công cuộc xây dựng phát triển đất nước;tạo nền tảng phổ cập ngoại ngữ cho giáo dục phổ thông vào năm 2025” Góp phần

tiến tới mục tiêu của Đe án, dạy và học tiếng Anh bậc Tiểu học được xem là nền

tảng quan trọng góp phần hình thành cho học sinh những kỹ năng giao tiếp cơ bản,

giúp các em có thêm nhiều kiến thức, hiểu biết, áp dụng khi lên các bậc học caohơn Mặt khác, thông qua tiếng Anh chúng ta có thể tiếp xúc với nhiều nguồn kiếnthức đa dạng, học hỏi được những tri thức mới của nhân loại một cách dễ dàng Bởi

vì nó chứa đựng sự phong phú về văn hóa, sự rộng lớn về tri thức Theo cách này tiếng Anh chính là môn học có khă năng truyền đạt kiến thức và sự tiến bộ; là một

môn học vừa rộng lại vừa sâu Việc quản trị dạy học tiếng Anh trở nên cực kỳ cần thiết tạo sự nhịp nhàng phối hợp các hoạt động học, trải nghiệm của thầy và trò Nó

như một chất xúc tác mạnh mẽ thúc đẩy việc dạy học trở nên hiệu quả Giáo viên

lựa chọn được phương pháp dạy học tiếng Anh phù hợp, học sinh hứng thú thì các

em có cơ hội được tiếp xúc với tinh hoa, kiến thức của nhân loại, không bị bó hẹptrong khuôn khổ lãnh thổ, quốc gia

Theo Chuyên gia Neil Roberts, Phó Giám đốc Trung tâm Giảng dạy Hội đồng Anh chỉ ra rằng "trẻ em nên bắt đầu học ngôn ngữ thú' hai từ giai đoạn 6-7 tuổi" và bất cứ một học tiếng Anh khi nào thỉ điều quan trọng " học sinh phát triển

các kỹ năng ngôn ngữ tốt nhất thường là những trẻ em đến từ nhưng môi trường thân thiện và hỗ trợ cho trẻ" (Trả lời phong vấn báo Vietnamnet, ngày

04/4/2014) Nói như vậy để khẳng định tàm quan trọng cùa yếu tố môi trường và

1

những yêu tô bên ngoài tác động không nhỏ đên việc học tập tiêng Anh của trẻ Nhà

quản trị phải tạo ra được một môi trường vừa khuyến khích người dạy lại vừa khuyến khích được người học Ở Tiểu học nhất là lớp 1 đầu cấp các em vừa được

học tiếng Việt vừa được học tiếng Anh Nếu trẻ được tạo điều kiện phát triển ngônngữ thứ hai bên cạnh tiếng mẹ đẻ thỉ sẽ phát huy tốt khả năng ngôn ngừ và tư duy logic khi trưởng thành Học tốt tiếng Anh từ bậc Tiểu học sẽ tạo nền móng cho các

em ở bậc học cao hơn và mở ra cho các em nhiều cơ hội để phát triền Tuy nhiên tiếng Anh là ngôn ngữ nước ngoài nó không giống với các môn học khác Vì vậy tiếng Anh dù theo bất kỳ cách đánh giá nào thì nó cũng đều vẫn mới mẻ với học

sinh Vì vậy một tiết học tiếng Anh cũng có sự khác biệt so với tiết học thông

thường Mặt khác, không phải thầy cô nào, hay bậc phụ huynh nào cũng có thế dạycon tiếng Anh Có một thực tế là nhiều giáo viên dạy tiếng Anh còn phát âm chưachuẩn Phong cách dạy tiếng Anh theo kiểu dạy tiếng Việt, chuẩn hóa trong phát âm

nhiều giáo viên chưa đạt đến độ, đó là chưa kể đến phương pháp tổ chức lớp học

tiếng Anh sao cho sôi động, tạo hứng thú cho học sinh Vì thế người giáo viênkhông chỉ là người truyền thụ kiến thức cho người học mà còn là người truyền cảm hứng, hướng dẫn cho người học con đường, phương thức để đạt được sự thành công

trong học tập Đẻ có một tiết học gây hứng thú cho học sinh đòi hởi giáo viên phải

có sự chuẩn bị đầu tư nhiều hơn tiết học thông thường, thậm chí phải có quá trình

tích lũy kinh nghiệm Đây cũng là một thực tế thôi thúc tôi mong muốn tìm ra biện pháp quản trị phù hợp và hiệu quả cho việc tổ chức dạy học tiếng Anh ở Tiểu họcsao cho đồng bộ về chất lượng và hệ thống phương pháp giúp các đồng chí giáo viên tháo gờ được những khó khăn trong dạy học Làm tốt điều này hiệu trưởng sẽ

giúp giáo viên nâng cao chất lượng dạy học và hiệu quả học tập trên trò

Hiện nay, nhiều gia đình Việt Nam nhận thức được tầm quan trọng của việc

học tiếng Anh ngay từ khi còn trẻ còn nhỏ, “thực hành” phải đi đôi với “học” kiến

thức, nếu không có thực hành thì phản xạ của học sinh đối với tiếng Anh sẽ chậm chạp, nên việc học trải nghiệm khi học tiếng Anh sẽ giúp các em học sinh có phản

xạ với tiếng Anh tốt từ lúc còn nhở Tuy hiệu quả của việc học trải nghiệm đối với môn tiếng Anh là thế nhưng ở huyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên trinh độ nhận thức

2

của một sô phụ huynh chưa cao, cùng với đó là kinh tê của một sô gia đinh còn hạn

chế chưa có điều kiện để đầu tư nên có phụ huynh còn xem nhẹ việc học tiếng Anh

và cho là một môn học không cần thiết Đồng thời, ở nông thôn, môi trường nói và

thực hành tiếng Anh rất hạn chế Hầu hết, ngoài giờ học ở lớp về nhà các em chỉ

được tiếp xúc qua ti vi, điện thoại, loa đài Nhiều em về nhà không được tiếp xúc,

còn ngoài thực tế giao tiếp hằng ngày học sinh không được thực hành, vận dụng qua

từng ngữ cảnh, tình huống cụ thể Sự phối hợp giữa gia đình với thầy cô trong môn

tiếng Anh còn hạn chế Điều này cũng là yếu tố không nhò ảnh hưởng việc quản trị dạy học trải nghiệm của các nhà trường Từ thực tê này, thông qua hoạt động quản trị, tôi muốn tạo sự kết nối khăng khít hơn nừa giữa gia đình và nhà trường cũngnhư giữa phụ huynh và giáo viên để việc học tiếng Anh được song hành như học

Nội dung dạy học tiêng Anh tại các trường Tiêu học huyện Khoái Châuchương trình dạy bám sát sách giáo khoa môn tiếng Anh Tiểu học được thiết kếtheo quan điểm chủ điếm (themes) và mục đích giao tiếp (communications) với các

chủ đề (topics) thú vị, gần gũi với cuộc sống hàng ngày của các em Tuy nhiên ở

giai đoạn này, năng lực nhận thức của học sinh Tiêu học được hình thành và phát triển dựa trên cơ sở tư duy cụ thể Các em chưa có khả nãng nắm bắt ngôn ngữ một

cách hệ thống và phân tích ngôn ngừ một cách có ý thức Vi thế, sự nhàm chán, mấttập trung của các em hoàn toàn có thể xảy ra Do vậy, việc học tiếng Anh theophương pháp trải nghiệm sẽ tạo cho học sinh một sự hứng khởi khi tiêp thu bài học

Đê làm được như vậy giáo viên phải có những phương pháp sáng tạo, độc đáo và hấp dần Nhưng thực tế không phải giáo viên tiếng Anh nào cũng có thể dạy học đạt

hiệu quả này Việc cần thiết của học tiếng Anh ở Tiểu học là học sinh cần được trải

nghiệm và phải được nghe và nói thật nhiều chứ không phải là học lý thuyết rỗng nặng về ngữ pháp Đồng thời ở Tiểu học việc tăng cường tích lũy từ vựng cũng vô cùng quan trọng Các nhà quản trị chưa có cách quản trị phương pháp dạy học cho

giáo viên đế khắc phục những yếu kém trong dạy học tiếng Anh Học sinh ở lứatuổi này học tiếng Anh cần được chú trọng vào việc tăng cường kỹ năng nói, rèn luyện kỹ năng nghe là hai yếu tố then chốt đề giáo viên đưa ra các hoạt động dạy

3

học mang lại hiệu quả cho học sinh Phương pháp học tập trải nghiệm sẽ rât phù

hợp nếu như được áp dụng ở bộ môn này Theo đó học sinh vừa được học vừa được

thực hành Tạo nên những cảm xúc mạnh mẽ, những dấu ấn trong trí nhớ, cùng với

đó là những kinh nghiệm được đúc rút từ thực tế sẽ giúp trẻ nhận thức được ý nghĩa,

nội dung của bài học Để có được điều này, đòi hỏi nhà quản trị phải đưa ra các

biện pháp tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ và thay đổi cách thức tổ chức, vận

hành lớp học của giáo viên sao cho phù hợp với nội dung bài lại vừa giúp các em

hình thành phản xạ nói tiếng Anh một cách tự động

Chính vỉ vậy, việc lựa chọn đề tài: “Quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh

cho học sinh tại các trường Tiếu học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm" cá nhân tôi mong muốn góp phần đề ra các biện pháp quản trị một

cách đồng bộ, nâng cao chất lượng đội ngũ, định hướng phương pháp, cách thức tổ

chức dạy học theo hướng trải nghiệm cho học sinh nhằm đem lại hiệu quả cao trong

việc hình thành phản xạ tiếng Anh tự động cho học sinh Tiếu học tại Huyện KhoáiChâu, tỉnh Hưng Yên

2 Mục đích nghiên cún

Trên cơ sở lý luận và thực trạng về quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh tại

các trường Tiểu học Huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên, luận văn đề xuất một sốbiện pháp quản trị hoạt động dạy học của giáo viên giúp học sinh Tiểu học được

học tập tiếng Anh theo hướng trải nghiệm giúp các em hình thành phản xạ tiếng

Anh tự động và yêu thích, dam mê việc học tiếng Anh

3 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cún

nghiệm

được học tập tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở các trường Tiều học, huyện KhoáiChâu, tỉnh Hưng Yên

4

4 Câu hỏi nghiên cứu

Thực trạng dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm và thực trạng hoạt

động quản trị dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm ở các trường Tiếu họchuyện Khoái Châu tỉnh Hưng Yên thực hiện như thế nào ? Có những biện pháp nào

để quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm đạt hiệu quả?

5 Giả thuyết khoa học

Việc quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh ở bậc Tiểu học chưa thật hệ thống, chưa bao quát được mối tương tác của thầy và trò trong quá trình trên lớp,

học sinh chưa được trải nghiệm nhiều, kỹ năng nghe nói còn hạn chế, học sinh chưa

được rèn luyện và thực hành thường xuyên Một trong những nguyên nhân là do

công tác quản trị hoạt động này còn có những bất cập Nếu đề xuất được những biện

pháp quản trị hoạt động dạy học cùa giáo viên theo hướng trải nghiệm thì sè nâng

cao chất lượng dạy học và giúp các em học sinh hứng thú, dam mê với môn tiếng

Anh Nhờ đó mà phản xạ tiếng Anh của học sinh được hình thành tự nhiên

6 Nhiệm vụ nghiên cúu

Đẻ thực hiện được mục đích trên, nhiệm vụ của đề tài là:

Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh theo

phương pháp trải nghiệm

Khảo sát thực trạng quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh tại các trường Tiểu

học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo phương pháp trải nghiệm

Đề xuất một số biện pháp quản trị hoạt động dạy của giáo viên theo hướng trải nghiệm cho các trường Tiểu học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

7 Giói hạn và phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh tại cáctrường Tiểu học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm

Có tổng cộng 18 trường Tiểu học và 7 trường liên cấp Tiểu học - trung học

cơ sở nên tôi phỏng vấn 25 cán bộ quản lý và bên cạnh đó khảo sát 29 giáo viên dạytiếng Anh

5

7.3 Thời gian nghiên cứu

Từ năm học 2018-2019 đến nay

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Mục đích: nhằm thu thập những thông tin về các vấn đề có liên quan đến đề tài làm cơ sở lý luận

- Công cụ: Thông tin, số liệu, tài liệu của các nghiên cứu trong đã công bố

- Cách thức tiến hành: tìm hiểu, thu thập, đọc, nghiên cứu, phân tích, tổnghợp, khái quát hóa các tài liệu có liên quan ở trong nước

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cúu thực tiễn và tống kết kinh nghiệm

Tác giả xây dựng bảng hỏi nhằm thu thập thông tin từ cán bộ quản lý, giáo

viên, phụ huynh học sinh để làm rõ thực trạng quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh

và các biện pháp quản trị hoạt động dạy học tiếng Anh tại các trường Tiểu họchuyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm

Tiến hành gặp gỡ ban giám hiệu, giáo viên, phụ huynh, học sinh để trao đổi

các nội dung liên quan đến hoạt động dạy học tiếng Anh

Tham dự một số tiết dạy, quan sát các hoạt động và kỹ năng thực hiện các phương pháp và kĩ thuật dạy học của giáo viên 3 trường Tiều học Thị Trấn, Tiều học

Đại Hưng và Tiểu học Hồng Tiến

Tổ chức nghiên cứu, phân tích hồ sơ công tác quản trị, chỉ đạo, điều hành của

ban giám hiệu; kế hoạch năm học; văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của

Sở giáo dục và Đào tạo Hưng Yên, của Phòng GD&ĐT Khoái Châu, nội dung giáo

án, các bước lên lớp, cách thức tố chức lớp, tổ chức học sinh, tình hình cơ sở vậtchất của mỗi nhà trường trong một số năm học trở lại đây đề thu thập thông tin thựctiễn có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

6

8.2.5 Phương pháp tông kêt kinh nghiệm

Tiến hành nghiên cứu, tiếp thu các kinh nghiệm quản trị hoạt động dạy học

từ cán bộ quản lý nhà trường, nhận xét đánh giá thái độ trong giờ học và khả năngghi nhớ, khả năng phản xạ của các em học sinh

Tham khảo ý kiến chuyên gia bằng các phiếu hởi các chuyên gia về giáo dục

học, tâm lý học, quản lý giáo dục và đào tạo Việc lấy ý kiến chuyên gia tổ chứctheo cách trao đổi hoặc xin ý kiến đóng góp bằng văn bản Phương pháp này được

sử dụng ngay từ khâu xây dựng đề cương, góp ý vào nhận định đánh giá thực trạng

hoặc vào các giải pháp đề xuất

Sử dụng thống kê toán học để xử lý các kết quả nghiên cứuvề định lượng, (Lập bảng phân phối tần số, tính điểm trung bình cộng) và định tính

Sử dụng các phần mềm tin học

Sử dụng mô hình, sơ đồ, đồ thị để biểu diễn và so sánh

9 Những đóng góp của đề tài

9.1 Ý nghĩa lý luận

Tổng kết lý luận về quản trị hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng

trải nghiệm, chỉ ra những thành công và mặt hạn chế đạt được, cung cấp cơ sở lý luận cho đề tài

9.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn tiến hành điều tra, khảo sát, thu thập thông tin về hoạt động dạy

học môn tiếng Anh tại các trường Tiểu học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên,đồng thời đưa ra nhận xét tổng thể về thực trạng của hoạt động này Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất các biện pháp khả thi giúp các nhà quản trị nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh trong nhà trường

10 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và các

phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:

7

y r

Chương 1: Cơ sở lý luận vê quản trị hoạt động dạy học tiêng Anh theo

hướng trải nghiệm tại trường Tiểu học

Chương 2: Thực trạng quản trị hoạt động dạy học môn tiếng Anh trong các

2 - - — —

-trường Tiêu học huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm

Chưoìig 3: Các biện pháp quản trị dạy học tiêng Anh tại các trường Tiêu họchuyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên theo hướng trải nghiệm

8

CHƯƠNG 1: CO SỎ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG DẠY

HỌC tiếng Anh TẠI TRƯỜNG Tiểu học THEO HƯỚNG TRẢI

NGHIỆM

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Đối mới căn bản, toàn diện giáo dục đang được triển khai đồng bộ trong hệ thống giáo dục nước ta Sự đổi mới nhấn mạnh trên cả mục tiêu giáo dục và chươngtrình giáo dục Đặc biệt là sự đổi mới về phương pháp dạy học, giáo dục nhằm phát

triển năng lực, phẩm chất học sinh Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đã chỉ

rõ những năng lực chung như năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợptác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo và năng lực đặc thù của các môn học mà

học sinh cần đạt được như: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực khoahọc, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất

Đồng thời, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 cũng nhấn mạnh đến việc tổ

chức hoạt động dạy học trải nghiệm và coi đây là một ưu thế vượt trội phát triểnnăng lực học sinh

Học trải nghiệm là một phương pháp được nhiều nước có nền giáo dục tiên tiến trên thế giới áp dụng Trong giai đoạn đồi mới dạy học phương pháp dạy họcnày được các nhà quàn trị quan tâm, tìm hiểu áp dụng Môn tiếng Anh với những

đặc thù riêng biệt trở nên cực kỳ hiệu quả khi học sinh được học theo phương pháptrải nghiệm Theo đó học sinh được đặt mình trong môi trường hoạt động học tập đa dạng, vừa học vừa thực hành, được học từ chính sự trải nghiệm của bản thân, nộidung bài học gắn với thực tiễn; các em được học, được quan sát và thực hành trênchính nội dung bài học Chỉnh vì thể đã có những nghiên cứu về hoạt động dạy

học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm như cuốn sách “Tổ chức hoạt động trải

nghiệm sáng tạo trong dạy học tiếng Anh” bậc trung học cơ sở của tác giả Tưởng

Duy Hải (chủ biên) Nxb Giáo dục Việt Nam; tạp chí giáo dục như : “ Vận dụng mô

hình học tập trải nghiệm trong dạy học sinh ở trường THCS” (tác giả Đặng Thị

Thanh Mai, Nguyễn Văn Thanh - Tạp chí Giáo dục ngày 16/11/2017) ; “ Một số

phương pháp dạy học tiếng Anh cho sình viên qua hoạt động trải nghiệm ” (tác giả

9

Nguyễn Thị Hương - Tạp chí Giáo dục ngày 05/08/2020); “Dạy học bằng trái nghiệm thực tế” (Báo VnExpress ngày 14/01/2020)

Bài viết của Đinh Thị Kim Thoa, ĐHGD - ĐHQGHN “Hoạt động trải

nghiệm sáng tạo góc nhìn từ lí thuyết và học từ trải nghiệm” có đề cập đến sự khácbiệt giữa học đi đôi với hành, học thông qua làm và học từ trải nghiệm Trong đó,

“học từ trải nghiệm gần giống với học thông qua làm nhưng khác ở chỗ là nó gắn

với kinh nghiệm và cảm xúc cá nhân” Tác giả cũng đưa ra mô hình và chu trình

học từ trải nghiệm của David Kolb và vận dụng lý thuyết “Học từ trải nghiệm” của

Kolb vào việc dạy học và giáo dục trong trường học Theo tác giả, để phát triển sự hiểu biết khoa học, chúng ta có thể tác động vào nhận thức của người học; nhưng để

phát triển và hình thành năng lực (phẩm chất) thì người học phải trải nghiệm Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục thông qua sự trải nghiệm và sángtạo của cá nhân trong việc kết nối kinh nghiệm học được trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống, nhờ đó các kinh nghiệm được tích lũy thêm và dần chuyển hóa thành năng lực [18]

Bài viết “Học tiếng Anh qua trải nghiệm sáng tạo” đăng trên trang Giáo dục

và thời đại đã đề cập đến dạy học tích hợp - trải nghiệm sáng tạo cho HS với các chủ

đề đa dạng nhằm “Học và củng cố vốn từ mới qua việc quan sát, chơi các vật thật, trò

chơi vận động, trả lời câu hỏi, nghe một bài hát, thể hiện tài năng qua phần tích họp

môn Âm nhạc, Mỹ thuật”, với hình thức trải nghiệm này, HS rất hứng thú với giờ học

và chủ động chiếm lĩnh kiến thức trải nghiệm [21]

“Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học tiếng Anh THCS” do

tác giả Tường Duy Hải chủ biên [13] đã đề cập đến nội dung của tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học tiếng Anh, các hinh thức tổ chức dạy học trải

nghiệm sáng tạo Đây là tài liệu tham khảo để tác giả triển khai phần cơ sở lý luận

của luận văn

Sáng kiên kinh nghiệm “Ung dụng trò chơi trong dạy học tiêng Anh

10,11,12” của tác giả Nguyên Ngọc Khánh Vân, trường THPT Nguyên Hữu Cảnh,tỉnh Đồng Nai [25] Trong sáng kiến kinh nghiệm này, tác giả đã thiết kế các trò chơi có lồng ghép vào các bài học phù hợp từng khối lớp nhằm phát triển năng lực

10

giao tiêp, rèn luyện ngữ âm và từ vựng cho HS Đây được coi là một trong những

hình thức tố chức dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm được thực hiện rất hiệu

quả

Dạy học trải nghiệm được yêu cầu các nhà trường áp dụng vào năm 2015, dạy trải nghiệm trong môn tiếng Anh đã được các thầy cô nghiên cứu, triển khai,các thầy cô đã nghiên cứu dạy học trải nghiệm dưới dạng chuyên đề, hoạt động dạy học được thiết kế đa dạng nhàm khơi gợi hứng thú và phát triển kỹ năng cho học sinh, các hình thức tố chức hoạt động trải nghiệm được áp dụng trong nhà trường là:

hoạt động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, tồ chức diễn đàn, sân khấu tương tác, thamquan/dã ngoại, hội thị/cuộc thi, tổ chức sự kiện, hoạt động giao lưu, hoạt động chiến dịch, hoạt động nhân đạo Qua đó, các em chù động chiếm lĩnh kiến thức, trải

nghiệm toàn diện Việc áp dụng dạy học trải nghiệm khiến giờ học tiếng Anh trên

lớp không còn khô khan mà trở nên hấp dẫn, thực sự lôi cuốn Nhờ được học trải

nghiệm mà việc học tiếng Anh không còn chỉ gói gọn trong từ vựng và mẫu câu của sách giáo khoa, các em còn tự mình lĩnh hội thêm nhiều kiến thức, kĩ năng bố ích

khác, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của bản thân

Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, tiếng Anh được coi là ngôn ngữ thứ hai

song song với tiếng mẹ đẻ Dạy học tiếng Anh trong nhà trường trở thành vấn đề

quan tâm hàng đầu cùa giáo dục nước ta và nhiều nước trên thế giới Đe nâng caochất lượng dạy học tiếng Anh, vai trò quản trị là hết sức quan trọng Đây cũng là vấn đề được rất nhiều các nhà quản trị, nhà nghiên cứu giáo dục quan tâm Khâuquản trị hoạt động dạy học là mắt xích quan trọng, là cầu nối nhịp nhàng tạo sự thayđổi cho giáo viên và học sinh Quản trị có tốt mới có thể nâng cao chất lượng vàhiệu quả trên trò

Tiếng Anh là một môn học nằm trong chưong trình giáo dục, nên phần lớn

các biện pháp quản trị dạy học nói chung đều có thế áp dụng được khi nghiên cứubiện pháp quản trị dạy học môn tiếng Anh vấn đề kinh nghiệm dạy học ngoại ngữ

ở một số nước trên thế giới và trong khu vực trong đó có công tác quản trị đã được

11

đề cập đến trong Đề án “ Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân

giai doạn 2017 - 2025 ”, Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như: “Teaching English Cambridge University Press, 1995“ của Adrian Doff; “ Những vấn đề cơ bản về dạy học ngoại ngữ ” , Nxb ĐHQG Hải Phòng, 2005

Các công trình nghiên cứu giáo dục của các tác giả như Đặng Quốc Bảo (1997) [2]; Nguyễn Ngọc Quang (1998) [20]; Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2015) [14]; Đăng Xuân Hải [15]; Đặng Xuân Hải, Nguyễn Vinh Hiển, Trần Xuân Bách [21]

đều tập trung nghiên cứu các biện pháp quản trị hoạt động của giáo viên và học sinh

nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Ngoài ra có thể kể đến các công trình khácnhư: Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO & TQM (Trần

Khánh Đức, 2004); Đại cương khoa học quản lý giáo dục, Bài giảng cho cao họcquản lý giáo dục (Nguyễn Trọng Hậu, 2009); Đại cương khoa học quản lý (Nguyễn

Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc, 2010); Những vấn đề về lãnh đạo - quản lý và sự

vận dụng vào điều hành nhà trường

Trong những năm gần đây, nhiều bài tạp chí giáo dục cũng như nhiều luận

văn thạc sỹ chuyên ngành QTGD cũng đã đề cập đến vấn đề quản trị hoạt động dạy

học của giáo viên các môn học như: tạp chí Quản lý giáo dục số 20 tháng 01/2011;Quản trị hoạt động đánh giá trong dạy học tại các trường Trung học phổ thông

huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh tác giả Lê Đức Anh - ĐHQG Hà Nội- Đại học Giáo

dục (2020) ; Quản trị hoạt động phát triển năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho giáoviên Tiểu học tại huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh theo chuẩn nghề nghiệp tác giảNguyễn Thu Bình - ĐHQG Hà Nội- Đại học Giáo dục (2020); Quản trị hoạt độngbồi dường học sinh gioi tại Trường Trung học phổ thông Khoa học Giáo dục,Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội (2020) Việc quản trị hoạt

động dạy học của giáo viên mà các luận văn chỉ ra sẽ tăng tính chủ động, sáng tạo

của giáo viên; tạo động lực cho người dạy, người học, hướng vào mục tiêu hình thành và phát triển năng lực học sinh

Đối với môn tiếng Anh, có thể thấy hiện nay có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản trị dạy học môn tiếng Anh, nhưng quản trị hoạt động dạy học tiếng

Anh theo hướng trải nghiệm thi còn ít được nghiên cứu

12

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và đồi mới giáo dục đang diễn ra hiện nay,mục tiêu giáo dục hướng tới là giáo dục công dân toàn cầu vì vậy việc dạy và học ngoại ngữ giữ vai trò vô cùng quan trọng, các bài toán đặt ra làm thế nào sau khi tốtnghiệp học sinh có thể sử dụng vốn ngoại ngừ tốt, giao tiếp được với người nước ngoài Tuy nhiên việc dạy và học ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh phụ thuộc vào ý thức

và thái độ của học sinh, yếu tố chương trình giảng dạy ở bậc học phố thông, môitrường đề người học tiến hành trải nghiệm Bên cạnh đó, dạy và học ngoại ngữ cung

cấp tri thức cho học sinh trung học phổ thông kiến thức về các lĩnh vực khoa học xã

hội và lĩnh vực khoa học tự nhiên, giúp học sinh có tri thức về nền văn hóa, xã hội,

kinh tế của quốc gia mà học sinh học ngoại ngữ Việc dạy và học ngoại ngữ theo hướng trải nghiệm không chỉ giúp phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh mà qua

dạy và học ngoại ngữ theo hướng trải nghiệm giúp học sinh hình thành, phát triển

kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống Vì lẽ đó, đối mới việc quản trị tổ chức hoạt động dạy học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng tăng cường trải nghiệm giữ vai trò quan trọng nhằm nâng cao nàng lực cần thiết cho HS, đáp ứng

yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trên địa bàn các trường Tiểu học

huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên hiện nay chưa có ai nghiên cứu quản trị hoạt

động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm Vì vậy đề tài mà tác giả

nghiên cứu có điểm mới, và có ý nghĩa thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh

1.2 Các khái niệm CO’ bản của đề tài

Giáo dục có thể được thực hiện bằng nhiều đường lối khác nhau, và cáchhiệu quả nhất là tổ chức hoạt động dạy học Thông qua hoạt động dạy học nhằm mục đích truyền tải cho học sinh những kiến thức, phương pháp tự học, tư duy sángtạo và kỹ năng vận dụng thực tế, nhằm biến chúng thành vốn tri thức cho học

sinh Kết quả quan trong nhất mà những học sinh đạt được là sự tự chủ, năng độngsáng tạo của bản thân

Trong cách sử dụng hiện đại, các từ ’giảng dạy’ và ’giáo viên' được dùngchung với trường học và trường học Một cách tiếp cận câu hỏi 'Dạy học là gì?’ là

13

xem xét những gì mà những người được gọi là 'giáo viên' làm - và sau đó rút ra

những phẩm chất hoặc hoạt động chính khiến họ khác biệt với những người khác.Vấn đề là tất cả những thứ được gộp lại với nhau trong bản mô tả công việc hoặc

vai trò có thế ít liên quan đến những gì chúng ta có thế gọi là giảng dạy một cáchhợp lý

Điều này đưa chúng ta đến các định nghía như: Dạy học là sự truyền đạt kiến

thức cho hoặc hướng dẫn (ai đó) cách làm một việc gì đó bàng việc cung cấp tri

thức, giảng giải hoặc chỉ dẫn khiến người học hiếu và vận dụng

Có thể nói, hoạt động giáo dục thông qua việc giảng dạy trên lóp là con

đường cơ bản nhất Hoạt động này là một hệ thống toàn vẹn bao gồm nhiều yểu tố: mục tiêu, nội dụng, phương tiện, hình thức tố chức, phương pháp dạy, phương pháp học Các yếu tố này hỗ trợ lẫn nhau thực hiện hoạt động dạy học để nâng cao chất

lượng dạy học.Mục tiêu cần được xác định trước khi việc giảng dạy bắt đầu Khi đặt

ra mục tiêu cần chú trọng vào đặc điếm của học sinh và các yếu tố giúp đạt được

mục tiêu Nội dung là yếu tố quan trọng nhất, đây là yếu tố khách hàng quyết định

việc giảng dạy có thành công hay không, thường được hiểu là nội dung truyền tải cho học sinh Phương pháp là cách thức để đạt được mục tiêu Lựa chọn phương

pháp dạy là hoạt động chủ yếu của mồi giảng viên, có tác động lớn đến mục tiêu Phương pháp học của học sinh thường phụ thuộc vào điều kiện cá nhân và tác động

từ phương pháp của giáo viên.Phương tiện là yểu tố cần thiết đế hoạt động giảng

dạy diễn ra tốt đẹp, hơn nữa, các phương tiện cũng cần chạy theo xu hướng hiện đại

để mục tiêu giảng dạy đạt kết quả tốt nhất Hình thức tổ chức là cách thức tổ chứchoạt động giảng dạy dưới nhiều dạng riêng biệt, miễn sao đáp ứng đầy đủ nội dung

của môn học đó Kết quả là chất lượng học tập, rèn luyện của học sinh do mục tiêu

đề ra Hoạt động dạy học bị tác động bởi yểu tố môi trường như bao hoạt động kháctrong xã hội

Mối quan hệ giữa các thành tố cấu trúc của hoạt động dạy học được phản ánh

trong quá trình dạy học, với vai trò điều khiến của thầy và hoạt động của trò Hoạt động dạy học bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học, đó là hai mặt không thếtách rời, chúng luôn tác động lẫn nhau, quy định lẫn nhau trong một quá trình thống

14

nhât Hoạt động dạy học thực chât là sự thê hiện toàn bộ hoạt động có chủ định, có

kế hoạch của thầy và trò, làm cho trò tiếp thu kiến thức về tự nhiên - xã hội một

cách có hệ thống qua đó hình thành kĩ năng, kĩ xảo, thói quen, hành động

Hoạt động dạy học cần được tiến hành có kế hoạch với nhừng mục tiêu cụ thể, nội dung, hình thức cách thức tiến hành và phương pháp tổ chức thực hiện một cách khoa học, các thành tố cấu trúc của dạy học được thực hiện nghiêm túc và phối

hợp chặt chẽ thì sẽ đạt được mục tiêu của giáo dục, đào tạo

Tóm lại, hoạt động dạy học hoạt động gồm hai thành tố chính là hoạt động dạy và hoạt động học Hai thành tố có mối quan hệ mật thiết với nhau trong đó hoạt

động dạy giữ vai trò chủ đạo Giáo viên là người đóng vai trò tố chức, điều khiển cung cấp những nội dung bài học, còn học sinh là người tiếp nhận tìm tòi khám phá

tri thức, vận dụng những tri thức vào đời sống thực tế và không ngừng sáng tạo thông qua năng lực của bản thân

Nội dung giáo dục ôm đồm sẽ dẫn đến không thực tể hoặc nặng nề quá tải, người học sẽ không phát huy được năng lực sáng tạo, năng lực tự học Xà hội ngàycàng phát triển, biến đổi với một tốc độ nhanh chóng, không có chương trình giáo

dục nào theo kịp sự gia tăng tri thức của nhân loại Chỉ có con đường tự học và sáng

tạo mới nhận thức được phát triến, biến đối của xã hội hiện đại Do vậy, kiến thứctrong nội dung chương trình giáo dục chỉ chọn nội dung cơ bản, cốt lõi làm cơ sở

cho việc hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực Trong kế hoạch giáo dục cần

15

dành cho việc thực hành, hoạt động của học sinh qua đó hình thành năng lực tự học,

tự nghiên cứu sáng tạo, giúp cho người học biết cách phát triển những kiến thức

cơ bản, cốt lõi từ hoạt động thực tiễn

Đe hình thành và phát triển phẩm chất học sinh, hình thành tổ chức lớp họcchỉ giới hạn ở trong nhà trường sẽ chưa đủ các điều kiện để hình thành và phát triển

năng lực Năng lực chỉ hình thành qua hoạt động, qua trải nghiệm thực tế Do vậy,

học sinh cần được dấn thân vào những bối cảnh thực, gắn liền thực tiễn cuộc sống

Ớ đó, học sinh có cơ hội để huy động kiến thức, kỹ năng đã được học nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập hoặc ứng phó từng bối cảnh của cuộc sống Nghĩa là,

người học phải biết vận dụng những kiến thức, kỹ nàng được học để giải quyết

những tình huống thực trong cuộc sống, qua đó người học sẽ được hình thành và

phát triển những năng lực cần thiết để tồn tại khi phải đối mặt với cuộc sống

Trong thực tiễn, để giải quyết những vấn đề trong cuộc sống chúng ta không

thể chỉ huy động những kiến thức, kỹ năng đơn lẻ thường gắn với một môn học cụ

thể, mà cần phải có năng lực hành động mà ở đó cần phải vận dụng tri thức của nhiều môn học mới có thể giải quyết được Xuất phát từ lý do đó, giáo viên cần tổ chức dạy học tích hợp nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức khoa học gần

gũi và có ý nghĩa đề vận dụng trong đời sống, sản xuất Dạy học tích họp góp phầngiảm nhẹ chương trình, giảm sự trùng lặp giữa các môn học, đồng thời bố sung tri thức giữa các môn học

Dạy học phân hóa là quá trình dạy học nhằm đảm bảo cho mỗi cá nhân người học phát triển tối đa năng lực, sở trường, phù hợp với các yếu tố cá nhân, đồng thời cũng đảm bảo các điều kiện để người học có thể học được điều gì, theo mức độ nào,theo hình thức nào, nhịp độ học tập, theo nhu cầu, sở thích cá nhân theo từng người

học Cơ sở của dạy học phân hóa là sự công nhận những khác biệt giữa các cá nhân người học: Sự khác biệt về đặc điểm tư duy; phong cách cá nhân; phương pháp học

tập; nhu cầu học tập; điều kiện học tập; đặc điềm tâm sinh lý Thực tế ở nhiều nước

16

ta cho thấy rằng dạy học phân hóa sẽ giúp học sinh phát triển tối đa năng lực của từng học sinh, đặc biệt là năng lực chuyên biệt Vì thế, nguyên tắc dạy học phân hóa

là phân hóa sâu dần qua các cấp học

Kiến thức kỹ năng là điều kiện cần thiết để hình thành năng lực trong mộthoạt động, ví dụ như không thế có nàng lực giải toán nếu không có kiến thức vềtoán học Từ đây, ta có thể thấy rằng phải có kiến thức kỹ năng thì mới có được năng lực nhưng chưa đủ, năng lực chi hình thành khi kiến thức, kỹ năng đượcchuyển hóa thành hoạt động của một cá nhân nhất định Do đó, trong dạy học, giáo

viên cần tổ chức, hướng dẫn học sinh áp dụng kiến thức, kỹ năng của bản thân vàohoạt động để hoàn thành nhiệm vụ học tập hoặc để giải quyết những tình huốngtrong thực tiễn Như vậy, tùy vào kiến thức, kỹ năng thì năng lực sẽ khác nhau tùytheo cá nhân huy động chúng vào các hoạt động ở mức độ nào Điều này chứngminh rằng, khi có môi trường học tập kiến thức khác nhau dẫn đến cá nhân sẽ có kiến thức khác nhau, từ đó năng lực phát triển cũng khác nhau

Đẻ thực thi chương trình giáo dục định hướng năng lực, mục tiêu lớn nhất của đánh giá là đánh giá mức độ hình thành và phát triến phẩm chất, năng lực người học qua hoạt động của học sinh Trong quá trình dạy học với mục tiêu phát triểnphẩm chất năng lực, người dạy áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để học

sinh tham gia một cách tích cực vào các hoạt động nhằm tìm tòi, khám phá, vận dụng kiến thức, kỹ năng để hoàn thành nhiệm vụ học tập

Vi vậy, giáo viên cần có các bài kiếm tra năng lực thường xuyên để đánh giá

sự tiến bộ của học sinh khi áp dụng kiến thức được truyền tải từ minh, qua đó, giúp học sinh phát triển khả năng giám soát sự tiến bộ của bản thân và khả năng chịutrách nhiệm về việc học Kiếm tra, đánh giá thường xuyên trong quá trình dạy học, người dạy có được nhiều dạng thông tin về người học: Điểm kiểm tra, động lực,

nguyện vọng, sở thích, chiến lược học tập, các hành vi năng lực trong bối cảnh thực

17

tiễn Các thông tin về năng lực người học được thu thập trong suốt quá trình học tập

được thực hiện thông qua một loạt các phương pháp khác nhau như: Đặt câu hỏi;

đối thoại trên lớp; phản hồi thường xuyên; tự đánh giá và đánh giá giữa các học sinh với nhau; giám sát sự phát triền qua sử dụng năng lực, sử dụng bảng danh sách cáchành vi cụ thể của từng thành tố năng lực; đánh giá tình huống; đánh giá qua dự án,

hồ sơ học tập (tập hợp các bài tập, bài kiểm tra, bài thực hành, sản phấm công việc,

bằng video, ảnh, đã hoàn thành một cách tốt nhất)

Đối với xã hội hiện nay, sự phát triển của các kiến thức ngày càng tăng và đa dạng, liên quan nhiều đến các môn học và khả năng tiếp cận đến nguồn thông tin đa

dạng ngày càng tăng Do vậy, quan điếm tiếp cận và khai thác công nghệ thông tinvừa là mục tiêu, vừa là đối tượng, công cụ trong học tập Do đó cần phái quan tâmtới năng lực sử dụng công nghệ thông tin trong hoạt động học tập của học sinh, ứngdụng công nghệ thông tin trong các hoạt động giáo dục

Như vậy, những nguyên tắc này bản chất chính là những đặc trưng trong việcquản trị hoạt động dạy học Theo đó, quản trị hoạt động dạy học là những tác động

của chủ thế dựa trên những nguyên tắc quản trị tác động đến chù thể của quá trình

dạy học (giáo viên và học sinh) nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đề ra

1.2.2.2 Quản trị hoạt động dạy học

Công tác quản trị hoạt động dạy học giữ vị trí quan trọng trong công tác quản trị nhà trường Mục tiêu quản trị chất lượng đào tạo là nền tảng, là cơ sở để nhà

quản lý xác định các mục tiêu quản trị khác trong hệ thống mục tiêu quản lý của nhà

trường Hiệu trưởng luôn là người có vai trò trọng tâm trong việc quản trị hoạt động

dạy học Xuất phát từ vị trí quan trọng của hoạt động dạy học, người hiệu trưởngphải dành nhiều thời gian và công sức cho công tác quản trị hoạt động dạy học

nhằm ngày càng nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường, đáp ứng yêu cầu ngày

càng cao của xã hội

Vậy quản trị hoạt động dạy học là gì? Phạm vi của quản trị hoạt động dạy học bao gồm việc quản trị việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học, hiệu

trưởng phải tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng tự chủ của mình trong

18

việc xây dựng kê hoach dạy học và quản trị toàn bộ các thành tô trong hoạt động dạy học của giáo viên và học sinh bao gồm từ mục tiêu, nội dung, phương pháp đến hình thức kiếm tra đánh giá, phương tiện và các điều kiện dạy học.

Quản trị • việc• soạn• bài và chuẩn bị giờ• O dạy• của & giáo viên trong o bối cảnh

Việc chuẩn bị bài lên lớp là một hoạt động quan trọng đối với mỗi giáo viên.Điều này ảnh hưởng đến sự thành công của bài giảng, nội dung của bài chuẩn bị

theo sát sách giáo khoa và theo chương trình giảng dạy của nhà trường, phù hợp với

nhà trường và phương tiện giảng dạy

Soạn bài: Trên cơ sở sách giáo khoa, sách hướng dẫn, với nhừng điều kiện, phương tiện dạy học xây dựng bài soạn Đây được coi là “bản thiết kế kĩ thuật” cho một tiết lên lớp Việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp trong đó dạy học theo chủ đề, và

dạy học tích hợp, liên môn và đặc biệt là sử dụng các phương pháp dạy học tích cực

là yêu cầu đổi mới trong bối cảnh hiện nay Do đó, giáo viên phải được tìm hiếu và

áp dụng các văn bản chỉ đạo mới nhất cùa ngành để thực hiện nghiêm túc Đe quản trị tốt việc thiết kế bài dạy, chuẩn bị giờ lên lóp cúa giáo viên, hiệu trưởng giao cho

tố chuyên môn triển khai tới toàn bộ giáo viên trong tố các văn bản chỉ đạo mớinhất của ngành về yêu cầu thiết kế bài dạy và chuẩn bị bài dạy Giáo án có thể soạn tay hoặc đánh máy; có ngày soạn (đánh máy), ngày dạy (có thề viết bằng tay) Giáo

án thể hiện được rõ hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò; và cách tổ

chức các hoạt động dạy học Bài soạn cần tích họp nội dung bảo vệ môi trường và

tích hợp các kiến thức liên môn nhưng không quá tải đối với học sinh Tích cực kiểm tra việc soạn bài, lịch báo giảng, sổ đầu bài cùa giáo viên Thông qua báo cáothường kỳ của tổ, nhóm chuyên môn, thông qua ý kiến của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cha mẹ học sinh và phỏng vấn học sinh, kiểm tra vở ghi của học

sinh để tìm hiểu đánh giá việc thực hiện chương trinh, duy trì nề nếp hoạt động dạy

học Chỉ đạo thư viện, thiết bị cung cấp đầy đủ sách hướng dẫn, sách tham khảo,

sách giáo khoa, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động dạy học trong nhà trường

Có kế hoạch dự giờ, các hoạt động thăm lớp và rút kinh nghiệm Dự giờ, thăm lớp là cách kiểm tra việc soạn bài và lên lóp tốt nhất của hiệu trưởng Qua việc

19

dự giờ, hiệu trưởng có cơ sở đê phân tích sư phạm của bài dạy, xác định được trình

độ, năng lực sư phạm của giáo viên, cách thức tố chức, điều khiến lớp của giáoviên, tình trạng học tập của học sinh, từ đó giúp giáo viên tìm ra mặt mạnh, mặt yếu

để giáo viên phấn đấu về nghiệp vụ sư phạm cũng như về mặt chuyên môn

Hoạt động dạy học được thể hiện chù yếu bằng hình thức dạy học trên lớp

Mỗi giờ lên lớp, hoạt động dạy học có sự tác động của các yếu tố cơ bản trong quá

trình dạy học như: mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện dạy học Giờ lênlóp sẽ quyết định chất lượng dạy học Giáo viên được coi là người “thi công”, trực

tiếp điều khiến học sinh học tập đạt kết quả Giờ lên lớp của giáo viên phản ánh toàn bộ khá nàng giảng dạy, sự nỗ lực cố gắng rèn luyện tay nghề cũng như tinhthần trách nhiệm của họ Trong giờ học, hoạt động trí tuệ của học sinh giữ vị trí

quan trọng và nó chỉ nảy sinh khi các em đứng trước một nhiệm vụ, một công việc

rõ ràng và hợp với trình độ Do đó, khi lên lớp giáo viên phải động viên được các

chức năng tâm lý, khai thác đầy đù tính tích cực của mồi học sinh đế các em biến được khối thông tin đã thu nhận được thành vốn hiểu biết của chính mình Trongmỗi giờ dạy, để tiết dạy có hiệu quả thì việc thiết kế bài dạy, chuẩn bị các phương

tiện, thiết bị Cần thiết chỉ là điều kiện cần Vậy điều kiện đủ ở đây là gì? Đó chính là

năng lực sư phạm và cách vận dụng các phương pháp dạy học của giáo viên trong

một giờ học Tài năng sư phạm thế hiện qua việc thực hiện linh hoạt các bước lênlớp, cách điều khiển tổ chức các hoạt động dạy và hoạt động học; cách đặt vấn đề

và giải quyết vấn đề có tính logic thuyết phục, gây hứng thú cho người học Cách đặt câu hỏi, hoặc ra bài tập phù họp với từng đối tượng học sinh tạo điều kiện cho

các em có thế phát huy tốt nhất năng lực của mỗi cá nhân Việc thực hiện giờ dạy

trên lớp của giáo viên là hình thức tổ chức cơ bản và chủ yếu nhất của quá trinh dạy học trong nhà trường để thực hiện mục tiêu cấp học Do tầm quan trọng của giờ lên

lóp nên cả hiệu trưỏng và giáo viên đều có vai trò riêng Người giáo viên tác động

trực tiếp đến kết quả giảng dạy, còn hiệu trưởng thì tác động trực tiếp đến việc quản trị hoạt động giảng dạy Chính vì vậy, trong quá trình quản trị hoạt động dạy học, người quản trị phải có những biện pháp tác động cụ thề và linh hoạt đề nâng cao

20

chất lượng giờ dạy của giáo viên Hiệu trưởng cần: Yêu cầu giáo viên thực hiện

nghiêm túc tiêu chuẩn giờ lên lớp và thực hiện nghiêm túc nề nếp giờ ra vào lóptheo đủng giờ làm việc và hiệu lệnh trống (có bảng thời gian và hiệu lệnh trống).Hiệu trưởng cần thường xuyên kiểm tra, theo dõi hoạt động này bằng cách sử dụng

thời khóa biểu đế kiểm tra các giờ lên lóp, dự giờ thăm lóp (ít nhất 1 tiết /giáo viên/năm), duy trì nề nếp dạy học thành một nét văn hóa mạnh trong nhà trường Tuy nhiên, cách quản trị phải tạo bầu không khí sư phạm, kiểm tra đế ghi nhận và khắc

phục kịp thời những khiếm khuyết mà giáo viên còn mắc phải, tránh gây căng thẳng, áp lực cho giáo viên

Phương pháp dạy học là một yếu tố đóng góp nhiều ý nghĩa trong quá trinh

dạy học Đối với nội dung như nhau, kiến thức có để lại ấn tượng cho các học sinh

hay không, có làm cho các học sinh yêu thích hay không, các học sinh có biết cách

áp dụng nó vào cuộc sống hay không, còn tùy thuộc vào phương pháp cùa các giáo

viên Các phương pháp giáo dục hiện đại đang dần dần chuyển hướng từ việc phát

triển các nội dung sang việc phát triển theo hướng tiếp cận học sinh, phát triển nàng

lực của học sinh, để làm được điều này, cách thức giảng dạy cũng phải chuyển đổitheo hướng truyền thụ sang hướng thúc đẩy việc vận dụng kỹ năng, kiến thức vào

đời sống học sinh, biến nó thành vốn tri thức của học sinh Các phương pháp dạy phải phát huy tính tích cực, chủ động của người học, hình thành và phát triển kỹ năng tự học của học sinh (sử dụng sách giáo khoa, tài liệu trên mạng, ghi chép thông tin từ nhiều nguồn khác, ) Có thể chọn lựa linh hoạt nhiều các khác nhau đểtiếp thu kiến thức của môn học Cho dù có sử dụng phương pháp nào thì cũng phải

đảm bảo việc “học• •• sinh tự mình hoàn thành nhiệm • vụ• nhận• thức với sự• tồ chức,X

hướng dẫn của giáo viên” Một số phương pháp dạy học tích cực: phương pháp dạy

học theo dự án; phương pháp dạy học theo hợp đồng; phương pháp bàn tay nặn bột; phương pháp dạy học theo góc; phương pháp dạy học nhóm; phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình; phương pháp giải quyết vấn đề; phương pháp đóng vai; phương pháp trò chơi

21

Một sô kỹ thuật dạy học tích cực: Kỹ thuật bản đô tư duy; kỹ thuật động não;

kỹ thuật thảo luận viết; kỹ thuật động não không công khai; kỹ thuật XYZ (kỹ thuật635); kỹ thuật bể cá; kỹ thuật mảnh ghép; kỹ thuật khàn phủ bàn; kỹ thuật chia sẻ

nhóm đôi; kỷ thuật Kipling (5W1H); kỹ thuật “Hỏi chuyên gia”; kỹ thuật tia chớp;

kỹ thuật giao nhiệm vụ; kỹ thuật đặt câu hỏi; Phân tích phim video Để áp dụng tốt các phương pháp dạy học và kỹ thuật dạy học tích cực thì giáo viên phải biết kết hợp sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại và biết ứng dụng công nghệ thông tin

hợp lý để hỗ trợ hoạt động dạy học

Tóm lại, có rất nhiều phương pháp dạy học với những cách tiếp cận khác

nhau Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực đòi hỏi những điều kiện thích

hợp về phương tiện, cơ sở vật chất, về tổ chức, quản trị Ngoài ra, phương pháp dạy

học còn mang tính chủ quan Mỗi giáo viên với kinh nghiệm riêng của mình cần

biết kết hợp một cách linh hoạt với phương pháp dạy học tích cực trong bối cảnh hiện nay Đe quản trị tốt việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực của giáo viêntrong bối cảnh hiện nay, hiệu trưởng cần chỉ đạo tố chuyên môn triển khai các văn

bản mới nhất về các phương pháp dạy học tích cực và kỹ thuật dạy học tích cực tới

toàn thế giáo viên Đồng thời, đảm bảo các điều kiện, phương tiện phục vụ giáoviên áp dụng các phương pháp dạy học đó một cách hiệu quả Yêu cầu các tổchuyên môn xây dựng giáo án mẫu có áp dụng các phương pháp dạy học và kỹ thuật dạy học tích cực, cử giáo viên xung phong dạy mẫu, tồ chức dự giờ rút kinh

nghiệm Đây là vấn đề đang nóng trong bối cảnh đối mới giáo dục hiện nay, hiệutrưởng phải chỉ đạo sát sao hoạt động này trong công việc quản trị của mình

trường, hiệu phó và giáo viên, viên chức trong thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộlàm công tác tư Vấn cho học sinh theo môn học và nhóm các môn học hoặc là các

hoạt động giảng dạy ở trường cấp trung học cơ sở

Nhiệm vụ của tổ chuyên môn là lập kế hoạch và thực hiện các hoạt động

chung của tố, hướng dẫn xây dựng và quản trị các kế hoạch cá nhân lập ra, bên cạnh

đó, tố chức bồi dưỡng năng lự chuyên và nghiệp vụ cho cán bộ, các giáo viên trong

22

tô, có các hoạt động tham gia đánh giá xêp loại các thành viên của tô theo quy định của “Quy chuấn nghề nghiệp giáo viên” và các quy định khác.

Kết nối các mối quan hệ trường học giúp cho việc đổi mối các công nghệquản trị hoạt động giảng dạy Mồi giáo viên được nhận 01 tài khoản trên mạng, kê

khai đầy đủ thông tin cá nhân và được quản lí theo đơn vị công tác Nhiều hoạt

động chuyên môn được triển khai qua “trường học kết nối”

Sinh hoạt chuyên môn theo cách thức nghiên cứu bài học sẽ giúp cho các học sinh được quyền tham gia và quá trình học, bên cạnh đó, giáo viên quan tâm đếnkhả năng tự học, năng lực của học sinh, đặc biệt là những học sinh khó khăn nhưng

hiếu học Sinh hoạt chuyên theo cách thực nghiên cứu bài học sẽ giúp cho giáo viên

nâng cao khả năng sư phạm của mình

Sinh hoạt chuyên môn nên theo hướng đổi mới các hoạt động làm sao cho tất

cả học sinh đều có thề thực sự tham gia vào quá trình học tập, giáo viên quan tâm nhiều đến khả năng của học sinh

Điều đó, nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường và góp phần làm

thay đổi văn hóa ứng xử trong nhà trường, tạo môi trường làm việc, dạy và học dân

chủ, thân thiện cho tất cả mọi người Việc sinh hoạt tố chuyên môn dựa trên

“nghiên cứu bài học” cần được thực hiện theo quy trình:

(1) Tồ/nhóm chuyên môn trao đồi, thảo luận, thống nhất nội dung dạy học

của chủ đề/ bài;

(2) Lựa chọn các hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực để thiết

kế các hoạt động học;

(3) Cử giáo viên dạy học minh họa, bố trí người dự giờ;

(4) Tổ chức cuộc họp, thảo luận, rút kinh nghiệm giờ dạy

Các bước phân tích hoạt động học của học sinh:

(1) Người dự mô tả lại hoạt động học của học sinh;

(2) Đánh giá hiệu quả hoạt động học

(3) Đưa ra nguyên nhân của những ưu điểm, hạn chế;

(4) Đề xuất giải pháp, rút kinh nghiệm

23

Việc sinh hoạt chuyên môn trên “trường học kêt nôi” và theo hướng nghiêncứu bài học cũng đang là điểm nóng trong bối cảnh đổi mới hiện nay Tuy không phải là mới, nhưng việc áp dụng vào thực tế là còn rất mới đối với một số trườngngại thay đổi, do sức ỳ quá lớn từ cán bộ quản trị đến đội ngũ giáo viên Đe hoạt động này thực sự đi vào nề nếp và là việc cần phải tiến hành tốt ngay từ đầu thỉ hiệu

trưởng cần phải chú trọng xây dựng đội ngũ giáo viên cốt cán các môn học Chủ động triển khai các hoạt động chuyên môn trên trang mạng “Trường học kết nối” đểgiao lưu, học hỏi với đồng nghiệp trong thành phố và toàn quốc; tăng cường tổ chức sinh hoạt chuyên môn cụm trường

Hồ sơ chuyên môn của giáo viên là phương tiện phản ánh quá trình quản trị

có tính khách quan và cụ thể, giúp hiệu xtrưởng biết cụ thể hơn tình hình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của giáo viên Hồ sơ chuyên môn của giáo viên là cơ sở pháp

lý, lưu giữ nội dung công việc mà giáo viên đó được phân công, là cơ sở đế hiệutrưởng đánh giá sự chuấn bị, đầu tư cho chuyên môn của giáo viên Có các loại hồ

sơ sau: Giáo án; kế hoạch giáng dạy Các loại sổ: sổ dự giờ, sổ báo giảng, sổ chủ

nhiệm (nếu là giáo viên chủ nhiệm); số ghi chép Trong quá trình quản trị, hiệu

trưởng cần hướng dẫn cụ thể yêu cầu của từng loại hồ sơ theo quy định, cùng với

phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn thường xuyên

kiểm tra bằng nhiều hình thức khác nhau để kịp thời điều chỉnh những sai lệch trong công tác lưu trữ và quản trị hồ sơ

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng phát triển năng

lực là quá trình thu nhận và xử lý thông tin về trinh độ và khả nàng thực hiện nhiệm

vụ học tập của học sinh Trên cơ sở đó đề ra những biện pháp phù hợp, giúp học sinh học tập tiến bộ

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng phát triển nănglực đòi hỏi giáo viên phải biết cách tạo tình huống, tạo môi trường tương tác thânthiện tích cực, giúp mọi học sinh đều có cơ hội bày tỏ quan điểm cá nhân, tranh

24

luận, phản biện nhờ đó tích cực hóa học sinh, nuôi duờng hứng thú, tăng thêm lòng tự tin của các em.

Giáo viên cần đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực: kết

hợp nhiều hình thức đánh giá khác nhau; nội dung đánh giá cần toàn diện, có đủ các tiêu chí, làm rõ được trọng tâm; đa dạng hóa yêu cầu đánh giá để phân loại họcsinh; đồi mới đồng bộ các khâu đánh giá

Chú trọng đánh giá các năng lực tư duy bậc cao như năng lực giải quyết vấn

đề, năng lực sáng tạo, năng lực suy ngẫm, tự quản trị phát triển bản thân, năng lựcsiêu nhận thức (nghĩ về cách suy nghĩ) Chuyển từ đánh giá một chiều (giáo viên

đánh giá), sang đánh giá đa chiều (không chỉ giáo viên đánh giá mà học sinh cùngtham gia đánh giá - tự đánh giá)

Quản trị việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh giúp cho hiệutrưởng có những thông tin, làm cơ sờ cho việc cải tiến mọi mặt hoạt động của giáo dục từ phát triến chương trình, biên soạn sách giáo khoa đến đào tạo, bồi dưỡng

giáo viên, xây dựng cơ sở vật chất, quản trị tốt hoạt động dạy học, hiệu trưởng triển

khai nghiêm túc Thông tư số 58/2011-BGDĐT về quy định đánh giá xếp loại họcsinh trung học cơ sở Chỉ đạo xây dựng ngân hàng đề kiếm tra ở tất cả các môn học,

có ma trận và đáp án theo đúng quy trình Việc tô chức kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh phải diễn ra nghiêm túc, công bằng, khách quan Trên cơ sở

phải nâng niu sự tiến bộ của học sinh Tránh những biểu hiện tiêu cực trong việc

kiểm tra đánh giá kết quả học tập cùa học sinh

Thiết bị dạy học là điều kiện cần thiết để chuyển tải thông tin đến người học;

giúp giáo viên tổ chức tốt các hoạt động dạy học Sử dụng thiết bị dạy học giúp

cung cấp kiến thức một cách chắc chắn, làm cho việc giảng dạy trở nên nhẹ nhànghơn, giúp giáo viên có thể kiềm tra được khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh.Thiết bị dạy học là một thành tố quan trọng trong hoạt động dạy học, hoạt động dạy học không chỉ minh họa hay trực quan hóa các nội dung dạy học mà còn chứa đựngnội dung dạy học, đặc biệt hoạt động dạy học có mối quan hệ khàng khít với phương pháp dạy học Chính vì vậy, việc sử dụng đồ dùng dạy học trong hoạt động

25

dạy học có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc nâng cao chât lượng giáo dục của

nhà trường Đe quản trị việc sử dụng thiết bị dạy học trong dạy học, hiệu trưởng cầnchỉ đạo nhân viên phụ trách thiết bị dạy học cho giáo viên đăng ký mượn thiết bị dạy học qua sổ mượn trả hàng ngày Hiệu trưởng cần kiểm tra trực tiếp việc sử dụng

thiết bi dạy học của giáo viên thông qua kiểm tra dự giờ trên lớp hoặc gián tiếp qua

sổ sách báo cáo Cuối năm học, hiệu trưởng chỉ đạo các bộ phận phụ trách thiết bị

dạy học kiểm kê và mô tả hiện trạng thiết bị đế nắm bắt tình trạng sử dụng của giáoviên đồng thời phát hiện những hỏng hóc đế sửa chữa, thanh lý và bồ sung kịp thời

Tóm lại, quản trị dạy học là quá trình quản trị hoạt động dạy của người thầy

trong quá trình dạy học, đòi hỏi hiệu trưởng phải hiếu rõ nội dung, yêu cầu cần quản

trị để đưa ra những quyết định quản trị mang tính nghiêm túc, chính xác, mềm dẻo,

linh hoạt để đưa hoạt động dạy của thầy vào kỷ cương, nền nếp, phát huy được khả năng sáng tạo của giáo viên trong việc thực hiện nhiệm vụ

Tiếng Anh là một• một• học • •có nhiều đặc điểm khác biệt• • so với môn học khác

Một điều khác biệt lớn lao là trong dạy học tiếng Anh học sinh không thể dạy lý

thyết thuần túy mà học sinh cần được thực hành, học đi đôi với hành, học từ chínhnhững hoạt động cùa mình Cho học sinh nghe càng nhiều, nói càng nhiều càng tốt

Bởi các thức học ngôn ngữ chung bao giờ cũng xuất phát từ nghe - nói - đọc - viết

Khác với môn học khác dùng tiếng mẹ đẻ đế học tập tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai

vì vậy các em hoàn toàn chưa có nền móng và gốc rễ chính vi vậy ngay từ cấp học

Tiểu học nhà quản trị cần xây dựng gốc rề học tập tiếng Anh cho các em Nền móng

có vững chắc thì mới có thể xây dựng dựng tòa nhà ngôn ngữ cao to và đẹp đẽ

Thêm vào đó, đặt tiếng Anh trong bối cảnh Chương trinh giáo dục phố thông

2018, lấy người học làm trung tâm của hoạt động học Mọi hình thức tổ chức dạy học đều nhằm để phát triền năng lực và phẩm chất cho học sinh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 lựa chọn tiếng Anh là một môn học tự chọn bắt bưộc Neu như

trước kia tiếng Anh được bát đầu áp dụng học từ lớp 3 thì nay lớp 1, 2 học sinh đã

làm quen với tiếng Anh Điều đó đủ để thấy tầm quan trọng cùa tiếng Anh trong bốicảnh quốc tế háo, toàn cầu hóa Không chỉ vậy thực tế rất nhiều phụ huynh với

26

mong muôn con em được phát triên toàn diện cũng mong muôn con em được tiêp

xúc với tiếng Anh càng sớm càng tốt Vì vậy họ cũng kỳ vọng vào sự đổi mới trongdạy học ngoại ngữ Điều này đòi hỏi hiệu trưởng phải thay đối cách quản trị môn

học này Lựa chọn phương pháp dạy học trải nghiệm môn tiếng Anh cho học sinh là

phương pháp phù hợp trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Vậy quản trị dạy học ở trường Tiểu học theo hướng trải nghiệm là những tác động hợp quy luật của nhà quản trị đến các thành tố trong hoạt động dạy học của giáo viên nhưu mục đích, nội dung, phương pháp, hình thức kiểm tra đánh giá,

phương tiện, điều kiện kỹ thuât dạy học bằng cách phát huy tác dụng của nguồ nhânlực trong dạy học (nhân lực, vật lực, tài lực ) nhằm đạt được mục đích dạy học

Quản trị dạy học mục đích, nội dung dạy học tiếng Anh theo hướng trải

nghiệm là việc xác định rõ ràng mục tiêu học tập cần đạt cho từng cấp học, khối lớp

và từng bài dạy Nhà quản trị chú trọng đến việc xây dựng nội dung học tập mang

tính mở, tính tích hợp Việc cần thiết hình thành một chuỗi các hoạt động cho học

sinh là vô cùng cần thiết Điều này giúp học sinh có cơ hội được trải nghiệm nhiều học, từ sự trải nghiệm đó giúp hỉnh thành năng lực và phẩm chất cho học sinh Xây

dựng được nội dung mang tính mở trong dạy học trải nghiệm còn giúp cho các em

học sinh được phát huy khả năng sáng tạp và được bộc lộ nãng lực cùa chính bản

thân mình

Đe thực hiện được kế hoạch và nội dung dạy học trải nghiệm một yếu tố

quan trọng không kém là môi trường trong dạy học trải nghiệm Môi trường là yếu

tố xúc tác trong dạy học trải nghiệm Phạm vi của nó cần được mở rộng không chỉ

là phạm vị trong lớp học, ngoài lóp học thậm chí mở rộng hơn đó là môi trườngtrong nước và môi trường quốc tế Điều này hoàn toàn khả thi với thời đại 4.0 công nghệ thông tin cho phép kết nối mọi không gian Vì vậy tạo dựng được không giantrong dạy học trải nghiệm là nhà quản trị đà bước đầu có thành công lớn để thay đổi

học sinh của mình và nhằm việc dạy học đạt kết quả cao

Quản trị dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm đó còn là việc tạo dựng được mối quan hệ gán bó khăng khít giữa các lực lượng xà hội Đó là sự hỗ trợ từphía các bậc phụ huynh Đe việc dạy tiếng Anh cho trẻ đạt kết quả tốt thì vai trò của

27

bố mẹ là rất quan trọng vì chính bố mẹ sẽ là người trực tiếp dẫn dắt và cùng con trải

qua quá trình phát triền ngôn ngữ Nhà quản trị hãy tạo sợi dây kết nối giữa gia đình

và nhà trường; giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh Khi thật sự thấu hiểu

được điều đó nhà quản trị sẽ tìm ra con đường đúng đắn để giúp học sinh thay đối

cả chất và lượng ở môn học này

Cũng xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh Tiểu học, luôn luôn hiếu động

thích được hoạt động nhiều, học tập dưới dạng bắt chước đời thực, việc thực Như

vậy dạy học tiếng Anh Tiều học theo hình thức trải nghiệm là hoàn toàn phù hợp Việc quản lý hoạt động học học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm là những tác động đúng đắn phù hợp của nhà quản trị lên toàn bộ các yếu tố của hoạt động dạy

và học một các tích cực Chính điều này đòi hỏi các hình thức và phương pháp tổ chức các hoạt động dạy học phải đa dạng, linh hoạt, mang tính mở, học sinh tự hoạt

động, trải nghiệm là chính Họ tập theo phương pháp trải nghiệm là sự nhấn mạnh

đến yếu thực hành, khuyến khích học sinh gợi lên trí tưởng tượng và trực giác đểxây dựng cho học sinh phản xạ trong giao tiếp Có thể nói, đây là phương pháp ưu việt cho sự phát triển năng lực sáng tạo, giúp học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức, hình thành các kĩ năng, giá trị và phẩm chất của bản thân

Trường Tiểu học là trường học mà trẻ em được giáo dục Tiểu học từ khoảng

6 đến 11 tuổi, đến sau mẫu giáo, trường mầm non và trước khi tới trường trung học

(Ở một số quốc gia có một giai đoạn nối của trường trung học cơ sở giữa giáo dục

Tiểu học và giáo dục trung học)

Ờ hầu hết các nơi trên thế giới, giáo dục Tiểu học là giai đoạn đầu tiên của

giáo dục bắt buộc, và thường là miễn phí, nhưng có thế phải trả học phí trong mộttrường học độc lập hoặc tư thục Thuật ngừ grade school đôi khi được sử dụng ở

Mỹ, mặc dù thuật ngữ này có thể đề cập đến cả giáo dục Tiểu học và giáo dục trunghọc

1.2.5 Yêu cầu đồi mới hoạt• động• CT dạy • học• tiếngCT Anh cho học• sinh Tiểu học • theo

28

Nghị quyêt sô 29-NQ/TW của Ban Châp hành T.ư Đảng khóa XI khăngđịnh việc đối mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo.Việc tố chức các hoạt động

dạy học và giáo dục theo hướng tăng cường sự trải nghiệm nhằm phát huy tính sáng tạo cho học sinh (HS), tạo ra các môi trường khác nhau đề HS được trải nghiệmnhiều nhất Hiện nay, trong dạy học, việc phát triển năng lực của người học được

chú trọng cả về con người cá nhân và con người xã hội Việc giáo dục theo hướng

trải nghiệm sẽ giúp HS tư duy sáng tạo, biến những ý tưởng của mình thành hiện

thực Thực hiện mục tiêu của đồi mới giáo dục, trong quá trình dạy học, giáo viên

(GV) cần hướng dẫn, tổ chức hoạt động học sao cho HS không chỉ được học kiến

thức trong sách vở mà còn phải biết vận dụng sáng tạo những kiến thức ấy vào cuộc sống, biết linh hoạt giải quyết tình huống Những năm gần đây, giáo dục ở nước ta

đã triển khai nhiều mô hình và kĩ thuật dạy học tích cực, trong đó có nội dung tổ chức giáo dục theo hướng trải nghiệm Đe nắm bắt kịp thời, hướng tới thực hiện nhiệm vụ đối mới giáo dục, việc tìm hiếu nội dung hoạt động trải nghiệm và phát

triển triển năng lực dạy học cho GV Tiểu học đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục

là việc làm cần thiết

So sánh hoạt động bình thường và hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong

chương trình mới được thể hiện trong bảng sau:

Bảng 1.1 Hoạt động bình thường và hoạt động trải nghiệm sáng tạo

trong chương trình mới

Nội dung Kiến thức khoa hoc,• 7 nôit

lĩnh vực giáo dục, nhiều

môn học; dễ vận dụng vào

thưc• tế

Đươc• thiết kế thành cácchủ điếm mang tính mở,

không yêu cầu mối liên

hệ chặt chẽ giữa các chủ điểm

Hình thức tổ chức Đa dạng, có quy trỉnh chặt

chẽ, hạn chế về không gian, thời gian, quy mô và

đối tượng tham gia

Hoc sinh ít• cơ hôi• trải

nghiệm

Người chỉ đạo, tố chức họat động học tập chủ yểu

là giáo viên

Đa dạng, phong phú, mềm dẻo, linh hoạt, mở về

không gian, thời gian, quy

mô, đối tượng và số

trò hoạt động là chính

Đa chiềuHọc sinh tự hoạt động, trải nghiệm là chính

30

Kiểm tra, đánh giá Nhân mạnh đên năng lực

tư duyTheo chuẩn chung Thường đánh giá kết quả đạt được bằng điểm số

Nhân mạnh đên kinh

nghiệm, năng lực thực

hiện, tính trải nghiệm

Theo những yêu cầu

riêng, mang tính cá biệt

hóa, phân hóaThường đánh giá kết quả đạt được bằng nhận xét

(Nguôn: Tác giả tông hợp)

Như vậy, dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm không chỉ giúp học

được kiến thức trong sách vở mà còn có thế ứng dụng được vào trong đời sống, ửng dụng được vào các cách giải quyết tình huống, Xây dựng những tinh huống cụ thể đặt trong bối cảnh giao tiếp, học sinh sẽ dễ vận dụng hơn và nhớ lâu hơn Biếnkiến thức thành kỹ năng sử dựng ngôn ngữ, làm chủ ngôn ngữ của mình học sinh sẽ

có tính độc lập hơn so với cách dạy học thông thường Ớ hình thức dạy học này, đa phần học sinh tự trải nghiệm nên trách nhiệm chính của GV là phải tạo được nhiều

cơ hội trải nghiệm

1.3 Nội dung quản trị hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo hướng trải nghiệm tại trưòng Tiểu học

Tiểu học

CBQL trong quá trình phân tích thực trạng việc dạy học môn tiếng Anh của

trường TH trong năm học vừa qua, được thể hiện rõ ở kết quả tổng kết năm học của giáo viên và học sinh Từ đó, CBQL nắm bắt được những thành công và hạn chế

của công tác quản lý dạy học tiếng Anh nói chung và dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm, nhận thấy những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế, CBQL xếp ưu

tiên từng vấn đề cần giải quyết

CBQL lập kế hoạch chung cùa trường, trong đó có kế hoạch trải nghiệmtrong dạy học tiếng Anh theo hướng trải nghiệm Ke hoạch này CBQL triển khai

31