Quản trị cơ sở vật chất,thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường phổ thông liên cấp huyện khoái châu, hưng yên

38 Bảng 2.4: Tông hợp đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên Các trường phổ thông liên cấp về mức độ trang bị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của Các trường phổ thông liên cấ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN ĐÚC THÁI

QUẢN TRỊ Cơ SỞ VẬT CHẤT, THIẾT BỊ DẠY HỌC ĐÁP ỦNG

CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHÔ THÔNG 2018 Ở CÁC TRƯỜNG PHÓ THÔNG LIÊN CẤP HUYỆN KHOÁI CHÂU,

LỜI CẢM ƠN

Trước tiên, tác giả bản luận văn này xin được bày tở lòng biêt CHI tới các thây, cô giáo đã tham gia giảng dạy lóp cao học chuyên ngành Quản lý Giáo dục khóa QH-2019-S - Đại học quôc gia Hà Nội - Đại học Giáo dục đã tận tình truyền đạt những tri thức quý báu, dìu dắt giúp đỡ chúng tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của khóa học và luận văn Đặc biệt, em xin cảm ơn chân thành tới• • • • • • 7thầy giáo - người hướng dẫn khoa học, PGS.TS Nguyễn Thành Vinh đã tận tình, trực tiếp giúp đờ, hướng dẫn cụ thể, chi tiết, cung cấp tài liệu trong suốt quá trình nghiên cứu đê em hoàn hoàn thành luận văn này.

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biêt ơn tới các đông chí lãnh đạo, giáo viên, học sinh các trường phố thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên, đã nhiệt tình đóng góp ý kiên cho công tác khảo sát và thực nghiệm của tôi Tôi xin cảm ơn bạn

bè, đồng nghiệp, gia đinh, người thân đà động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, hoàn thành nhiệm vụ khoá học và luận văn tôt nghiệp này.

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày 8 tháng 7 năm 2021

Tác giả

7J /

1

DANH MỤC TỪ, CỤM TÙ VIẾT TẮT

csvc và TBDH Cơ sở vât chất và thiết bi day hoc

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Nội dung cơ bản quản trị csvc, TBDH 27

Bảng 2.1 Số lượng lớp và số lượng học sinh năm học 2019-2020 35

Bảng 2.2 Số lượng giáo viên năm học 2019-2020 36

Bảng 2.3 Số lượng cơ sở vật chất năm học 2019-2020 38

Bảng 2.4: Tông hợp đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên Các trường phổ thông liên cấp về mức độ trang bị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của Các trường phổ thông liên cấp tỉnh Hưng Yên 43

Bảng 2.5: Tổng hợp đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về chất lượng CSVC, TBDH được đầu tư, mua sắm của Các trường phổ thông liên cấp tỉnh Hưng Yên 44

Bảng 2.6 Tầm quan trọng của tầm quan trọng của csvc, TBDH theo CTGDPT 2018 trong trường 50

Bảng 2.7 Kết quả điều tra chất lượng kế hoạch quản trị csvc và TBDH 52

Bảng 2.8 Thực trạng quản trị xây dựng tổ chức thực hiện kế hoạch 54

Bàng 2.9 Ket quả điều tra về công tác tố chức, chỉ đạo sử dụng bảo quản TBDH 56

Bảng 2.10 Kết quả điều tra công tác kiểm tra - đánh giá việc sử dụng và bảo quản csvc và TBDH 57

Băng 2.11 Đánh giá mức độ việc triển khai chù trương đáp ứng yêu cầu CTGDPT 2018 trong quản csvc và TBDH 58

Bảng 2.12 Đánh giá việc thực hiện công tác đào tạo và nâng cao trình độ Theo yêu cầu của CTGDPT 2018 trong công tác quản trị 60

• • • ill

Bảng 3.1 Kết quả trưng cầu ý kiến về tính cần thiết của các biện pháp đềxuất 92

Bảng 3.2 Kết quả trưng cầu ý kiến về tính khả thi của các biện pháp đềxuất 93

DANH MỤC HÌNH

DANH MỤC BIẺU MẪU

Biểu mẫu 2.1: Phiếu báo sử dụng thiết bị dạy học Phiếu báo sử dụngthiết bị dạy học 46

Biểu mẫu 2.2: số mượn thiết bị dạy học 48• • • ụ •

IV

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẲT

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC HÌNH

X ♦ • 11 • • • ill iv iv DANH MỤC BIÊU MẢU MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ Cơ SỞ VẬT CHÁT, THIẾT BỊ DẠY HỌC ĐÁP ÚNG CHƯỚNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỒ THÔNG 2018 ơ CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG 1.1 1.2 1.3 6 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 7

Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Quản trị 9

1.2.2 Quản trị giáo dục, quản trị nhà trường và quản trị các trường phổ thông liên cấp 16

1.2.3 Khái niệm về cở sở vật chất - thiết bị dạy học 17

1.2.4 Trường liên cấp TH&THCS 21

Quản trị CSVC, TBDH ở trường phổ thông liên cấp 22

1.3.1 Khái niệm quản trị CSVC, TBDH 22

1.3.2 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên về tầm quan trọng của cơ sở vật chất và thiết bị dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 24

1.3.3 Xây dựng kế hoạch sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị dạy học24 1.3.4 Quản trị xây dựng tổ chức thực hiện kế hoạch 24

1.3.5 Quản trị chi đạo sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ở các tổ chuyên môn 25

1.3.6 Kiểm tra, đánh giá quá trình sử dụng đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 26

V

1.4 Các yêu tô ảnh hưởng tới quản trị cơ sở vật chât và thiêt bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phô thông 2018 ở các trường liên cấp

huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên 28

1.4.1 Nhận thức và năng lực cùa cán bộ quản lý 28

1.4.2 Nhận thức và năng lực của giáo viên 29

1.4.3 Thái độ học tập và năng lực của học sinh 30

1.4.4 Môi trường quản lý 30

Kết luận chương 1 32

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ cơ SỞ VẬT CHẤT, THIẾT BI DẠY HỌC ĐÁP ỨNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THONG 2018 Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG LIÊN CAP HUYỆN KHOÁI CHÂU, TỈNH HƯNG YÊN 34

2.1 Khái quát về đặc điểm lịch sử, địa lý, kinh tế-xã hội và giáo dục huyện Khoái Châu 34

2.1.1 Điều kiện vị trí địa lý:

2.1.2 Điều kiện kinh tể, xã hội của huyện: 2.2 Đặc diêm tình hình các trường liên câp huyện Khoái Châu, tỉnh Hung Yên 35 2.2.1 Quy mô phát triển các trường phổ thông liên cấp 35

2.2.2 Tình hình cơ sở vật chất, thiết bị dạy học các trường liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên 38

2.3 Giới thiệu vê khảo sát thực trạng quản trị cơ sở vật chât, thiêt bịr dạy học các trường liên câp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên 41

2.3.1 Mục đích khảo sát: 41

2.3.2 Đối tượng khảo sát 42

2.3.3 Cách thu thập và xử lý thông tin 42

2.4 Thực trạng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học tại các trường liên cấp TH&THCS ở Huyện Khoái Châu 43

2.4.1 Mức độ trang bị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 43

r ĩ r 2.4.2 Chât lượng và sự đáp ủng của cơ sơ vật chât, thiêt bị dạy học đáp đúng dạy học theo tiếp cận năng lực của học sinh 44 2.4.3 Công tác sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 46 2.5 Thực trạng quăn trị cơ sở vật chất và thiết bị dạy học các trường

vi

liên câp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên 50

2.5.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên về tầm quan trọng của cơ sở vật chất và thiết bị dạy học theo chương trình giáo dục phổ thông 2018 50

2.5.2 Thực trạng quản trị việc sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất và thiết bị dạy học 51

2.6 Thực trạng việc đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông năm 2018 trong công tác quản trị csvc và TBDH ở các trường liên cấp tỉnh Hưng Yên 58 2.6.1 Thực trạng triển khai chủ trương đáp úng yêu cầu CTGDPT 2018 trong quản trị cơ sở vật chất và thiết bị dạy học 58

2.6.2 Thực trạng về công tác đào tạo và nâng cao trình độ theo yêu cầu của CTGDPT 2018 trong công tác quản trị 59

2.7 Đánh giá chung 61

2.7.1 Ưu điểm 61

2.7.2 Hạn chế 61

2.7.3 Nguyên nhân 63

Kết luận chương 2 66

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN TRỊ cơ SỞ VẬT CHÁT, THIẾT BỊ DẠY HỌC ĐÁP ỦNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁÒ DỤC PHÔ THÔNG 2018 Ở CÁC TRƯỜNG PHỐ THÔNG LIÊN CÁP HUYỆN KHOÁI CHÂU, TỈNH HƯNG YÊN 68

r X F r r 3.1 Các nguyên tăc đê xuât biện pháp quản trị cơ sở vật chât, thiêt bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên 68

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 68

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 68

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, hiện đại và kế thừa 68

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính chất lượng và hiệu quả 69

3.1.5 Nguyên tắc phù hợp với thực tiễn, có tính khả thi 69

3.2 Đề xuất biện pháp quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên 70

3.2.1 Biện pháp 1: Tác động nâng cao nhận thức, trình độ cho cán bộ

• •

VII

quản lý, giáo viên, nhân viên vê quản trị csvc và TBDH đáp

ứng yêu cầu CTGDPT 2018 70

3.2.2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch bảo quản CSVC và TBDH cũ để tái sử dụng; sừa chữa csvc và TBDH để đáp ứng yêu cầu CTGDPT2018 74

3.2.3 Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch đầu tư, mua sắm csvc và TBDH đe đáp ứng yêu cầu CTGDPT 2018 76

3.2.4 Biện pháp 4: Xây dựng tiêu chuân, tiêu chí và hoàn thiện quy trình quán trị cơ sở vật chất và thiết bị dạy học theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 77

3.2.5 Biện pháp 5: Tham mưu tốt với Sở GD&ĐT, UBND tỉnh và Bộ ngành TW để được cấp kinh phí xây dựng csvc và TBDH theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 85

3.2.6 Biện pháp 6: Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ quản trị CSVC-TBDH : 86

3.2.7 Biện pháp 7: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá trong việc quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 88

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 90

3.4 Khảo nghiệm vê tính câp thiêt và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 91 3.4.1 Mục đích của thăm dò 3.4.2 Phương pháp, phạm vi thăm dò 3.4.3 Nội dung thăm dò 91

3.4.4 Kết quả thăm dò 91

Kết luận chương 3 96

KÉT LUẬN VÃ KIẾN NGHỊ 98 • •

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đê tài:

Trong công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Việt Nam hiện nay, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã có Nghị quyết của Hội nghị Trung ương 8 thống nhất chỉ đạo đổi mới giáo dục Việt Nam bằng Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 Đây là một nghị quyết Trung ương đánh giá khá toàn diện những mặt được và chưa được của giáo dục Việt Nam trong 30 năm đối mới và quan trọng đã chỉ rõ mục tiêu và các biện pháp để đến những năm 2030 “Giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến khu vực” Nghị quyết 29-NQ/TW đã nêu rõ " Đôi mới căn bản toàn diện

giảo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết,từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện đảm bảo thực hiện, đôi mới từ lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đen hoạt động quàn trị của các cơ sở giảo dục- đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đôi mới ở tất cả các bậc học, ngành học

Thực hiện Nghị quyết CTGDPT 2018 được xây dựng theo định hướng phát triển phẩm chất và nãng lực người học; tạo môi trường học tập và rèn luyện giúp học sinh phát triển hài hòa về thể chất, tinh thần, trở thành người học tích cực, tự tin, biết vận dụng các phương pháp học tập tích cực để hoàn thành các tri thức và kĩ năng nền tảng, có ý thức học tập suốt đời; có những phẩm chất tốt đẹp và năng lực cần thiết để trở thành người công dân có trách nhiệm, người lao động có văn hóa, cần cù, sáng tạo, đáp ứng nhu cầu phát triển cá nhân và yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời đại toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp mới Như chúng ta đã biết thiết

bị, đồ dùng dạy học là một trong những phương tiện quan trọng giúp giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy và giúp học sinh nâng cao chất lượng học

tập, có tác dụng lớn đôi với việc thực hiện mục tiêu giáo dục và đây là một trong các điều kiện để thực hiện hiệu quả CTGDPT 2018 Thực hiện Nghị quyết số 18 - NQ/TW ngày 25/10/2017 về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức

bộ máy tinh gọn, huyện Khoái Châu, Hưng Yên đã thực hiện sáp nhập 7 trường Tiểu học với THCS thành trường phổ thông nhiều cấp học TH&THCS Thực tế hiện nay, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học các trường TH&THCS ở huyện Khoái Châu, Hưng Yên còn rất khó khăn, số lượng phòng học và phòng bộ môn còn thiếu hoặc đã xuống cấp, diện tích phòng học chưa đảm bảo tiêu chuấn, thiếu nhiều thiết bị dạy học hoặc thiết bị dạy học đã cũ, đã bị hư hỏng nên không sử dụng được làm ảnh hưởng không nhở đến chất lượng dạy học Trước yêu cầu cùa CTGDPT 2018 về điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học theo tiêu chuẩn danh mục tại TT 13/2020 của BGD&ĐT để nhằm bổ sung, thay đổi cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018, nâng cao chất lượng dạy học, tôi đã chọn đề tài “ Quăn trị co’ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp úng Chương trình giáo dục pho thông 2018 ở các trường pho thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hung Yên"

2 Mục đích nghiên cứu :

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học tại các trường phổ thông liên cấp huyện Khoái Châu tỉnh Hung Yên, luận văn đề xuất các biện pháp quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các trường phố thông liên cấp đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018

3 Nhiệm vụ nghiên cứu :

3.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phố thông 2018 ở các trường phố thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hung Yên”

2

3.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản trị cơ sở vật chất, thiết

bị dạy học ở các trường phổ thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hung Yên

3.3. Đề xuất một số biện pháp quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường phố thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

4 Khách thê và đôi tượng nghiên cứu

các trường phổ thông liên cấp

đáp ứng chương trình giáo dục phố thông 2018 nói chung và nâng cao chất lượng dạy học ở các trường phổ thông liên cấp

5 Câu hỏi nghiên cứu :

- Thực trạng cơ sở vật chât, thiêt bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường phổ thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên như thế nào?

- Thực trạng quản trị cơ sở vật chât, thiêt bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phố thông 2018 ở các trường phổ thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên như thế nào?

- Cân có nhũng biện pháp nào đê quản trị cơ sở vật chât, thiêt bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường phổ thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên?

ố.Giă thuyết khoa học

Quản trị cơ sở vật chât, thiêt bị dạy học có vai trò quan trọng trong việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 Tuy nhiên trong bối cảnh đối mới giáo dục thì quản trị cơ sớ vật chất, thiết bị dạy học theo mô hình liên

3

câp còn bộc lộ nhiêu hạn chê Nêu nghiên cứu và thực hiện các biện pháp quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học ở các trường liên cấp đề xuất trong đề tài này một cách đồng bộ, có hệ thống và áp dụng phương pháp quản trị khoa học thì có thể nâng cao chất lượng quản trị cơ sờ vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của các trường pho thông liên cấp.

7 Phạm vi nghiên cứu

- Luận văn tập trung nghiên cửu các biện pháp quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường phổ thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

- Khảo sát các trường phổ thông liên cấp trên địa bàn tỉnh

- Thời gian khảo sát từ năm học 2018-2019 đến nay

8 Phương pháp nghiên cún

Luận văn kết hợp sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:

- Đọc và phân tích sách báo, tài liệu nghiên cứu, tạp chí liên quan đến quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học trường phổ thông liên cấp

- Phân loại, hệ thống hoá, khái quát hoá các nội dung về lý luận giáo dục, thực tiễn giáo dục

- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến quản trị có sở vật chất, thiết

bị dạy học các trường TH&THCS trên địa bàn tỉnh: Kế hoạch chiến lược, kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học, Ke hoạch chỉ đạo thực hiện sử dụng cơ sở• • • • • • 7 • ••• • 4^2

vật chất, thiết bị dạy học,

4

- Phương pháp quan sát, phỏng vân, làm phiêu điêu tra, trưng câu ý kiến của Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên về thực trạng quản trị

cơ sở vật chất, thiết bị dạy học tại các trường phổ thông liên cấp

Phương pháp thống kê toán học và một số phần mềm tin học nhằm xử

lý các dừ liệu, số liệu trong quá trình nghiên cứu

10 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường phồ thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

Chương 2: Thực trạng quản trị cơ sờ vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở các trường phổ thông liên cấp huyện Khoái Châu, tinh Hưng Yên

Chương 3: Biện pháp quản trị cơ sở vật chất, thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phô thông 2018 ở các trường phổ thông liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

5

CHƯƠNG 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ QUẢN TRỊ Cơ SỞ

VẬT• ' • • • CHẤT, THĨÉT BỊ DẠY HỌC ĐÁP ỨNG CHƯƠNG

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Quá trình phát triển của khoa học giáo dục, hoạt động giáo dục và dạy học đã được nghiên cứu có hệ thống từ thời Komenxky cho đến ngày nay

Nhưng hầy như các công trình nghiên cứu chỉ tập trung nhiều vào mục tiêu,

nội dung và phương pháp của việc giáo dục và dạy học, còn phương tiện và

điều kiện để thực hiện các thành tố trên dường như chưa được quan tâm một

cách triệt để, đó là csvc và TBDH của trường học (đất đai, môi trường tư

nhiên, phòng thí nghiệm, phòng học, )

Mãi đến thời V.A Xukhomlinski, nhà sư phạm nổi tiếng của nước Nga trong tác phẩm “Trường trung học Pavlush” mới đề cập đến vị trí vai trò

csvc và TBDH trường học (chương 31, trang 168) [40],

Trong cuốn sách “tổ chức lao động của hiệu trường” tác giả Zakharop

đã trình bày về yêu cầu, điều kiện và tác dụng của csvc và TBDH (chương

33, trang 268) [42]

Trong cuốn sách “Những vấn đề quản lý trường học” của tác giã p.v Zimin - M.I.Kondkop - N.I Saxerdotop đã đề cập các phương tiện cơ sở vật

chất của trường học (thiết bị của các phòng học, hệ thống các phong học trong

trường phổ thông), đồng thời cũng nêu ra yêu cầu và cách thức quản lý các

phương tiện nhưng mang tính chất khái quát [33]

6

Trong những năm gân đây có một sô nghiên cứu có đê cập đên csvc

và TBDH:

-Evaluation rating criteria for the VTE Institution, ABD/ILO - Bangkok 1997, đưa ra 9 tiêu chuấn và điểm đánh giá cơ sở giáo dục - đào tạo, trong đó: Các điều kiện cơ sở hạ tầng cúa các trường phố thông liên cấp như khuôn viên, csvc và TBDH và thư viện chiếm 125/500 tổng điểm chung [44]

-Country report on quality assurance in higher education, Bangkok - Thailand, 1998, đưa ra tỉ lệ đánh giá các điều kiện bảo đăm chất lượng giáo dục của Malaysia với 6 chỉ số, trong đó các điều kiện đảm bảo về csvc và TBDH cho công tác đào tạo chiếm 20% tổng điểm đánh giá chung [43]

Trực quan trong dạy học là một trong những nguyên tắc lý luận dạy học, được nghiên cứu xuyên suốt qua các thời k triết học: Trực quan trong triết học cồ đại, trực quan trong triết học siêu hình cận đại, trực quan trong triết học biện chứng duy tâm và trong triết học duy vật biện chứng

Trong quá trình dạy học, csvc, TBDH là công cụ lao động sư phạm của giáo viên và học sinh, yếu tố không thể thiếu được trong quá trình dạy học Với tư cách là công cụ lao động sư phạm cùa giáo viên và học sinh, khi chúng ta sử dụng đúng quy trình, phù hợp với đặc trung của từng bộ môn,

csvc, TBDH đóng vai trò cung cấp nguồn thông tin cho học sinh trong học tập, tạo ra nhiều khả năng đề giáo viên trình bày nội dung bài học một cách sâu sắc, thuận lợi, hình thành được ở học sinh những phương pháp học tập tích cực, chủ động, sáng tạo

Cùng với sự phát triến của các tư tưởng trong lĩnh vực tâm lý học, giáo dục học, lý thuyết về dạy học trực quan đã có những bước tiến mới nhận thức

7

được vai trò quan trọng của phương tiện dạy học trực quan Tính trực quan trong dạy học đóng vai trò minh họa trong bài giảng của giáo viên, giúp học sinh không chỉ nhận biết được hiện tượng mà còn nắm rõ được bản chất của hiện tượng Chính vì vậy, công tác quản trị cơ sở vật chất trường học nói chung và công tác quản trị csvc, TBDH nói riêng đã được nhiều các trường phổ thông liên cấp và địa phương quan tâm.

Việt Nam, có câu tục ngữ cho rằng: “Trăm nghe không bằng một thấy” Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới đã nói: “Học phải đi đôi với hành”

csvc, TBDH là một trong những điều kiện cơ sở vật chất không thể thiếu trong mỗi các trường phổ thông liên cấp, mỗi cơ sở giáo dục, đã được Đãng, Nhà nước đưa vào thực hiện mục tiêu, nguyên lý giáo dục: “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, các trường phổ thông liên cấp gắn liền với xã hội”, csvc, TBDH là công cụ lao động cùa giáo viên, là phương tiện giúp học sinh dễ hiếu các khái niệm, dễ lĩnh hội kiến thức, giúp học sinh hình thành những kỹ năng thói quen cần thiết, bước đầu luyện tập thực hành, lao động, ứng dụng trong đời sống Nghị quyết hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần II, khóa VIII chi rõ: “Tất cả các trường phổ thông đều

có các thiết bị tối thiểu để thực hiện các thí nghiệm trong chương trình Sớm chấm dứt tình trạng dạy chay, học chay nhằm nâng cao chất lượng dạy và học” [31],

Tuy nhiên, trong thực tế công tác sử dụng csvc, TBDH của đội đội ngũ nhà giáo chưa đạt được kết quả như mong muốn do nhận thức về vai trò quan trọng cùa quản trị csvc, TBDH, kỹ năng sử dụng còn hạn chế, csvc,

TBDH kém chất lượng, thiếu đồng bộ, công tác quản trị thiếu các biện pháp

có hiệu quả Chính vì vậy mà đã có nhiều đề tài nghiên cứu đến công tác quản trị, sử dụng csvc, TBDH nhằm tìm ra những biện pháp quản trị như:

8

Đê tài: “Nâng cao hiệu quả sử dụng thiêt bị dạy học ở trường phô thông” của tác giả Trần Quốc Đắc, nghiên cứu việc nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học ở các bộ môn theo chương trình SGK Đồ tài cấp Bộ

“Các biện pháp nâng cao hiệu quả sừ dụng thiết bị dạy học phục vụ triển khai chương trình sách giáo khoa tiểu học và trung học cơ sở” của tác giả Trần Đức Vượng chủ trì đã đưa ra những biện pháp sử dụng thiết bị có hiệu quả [38]

Trong cuốn “Quản lý giáo dục - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” do tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc làm chủ biên có phần nghiên cứu về: “Quản lý tài chính và cơ sở vật chất- thiết bị giáo dục” đã chi ra cách phân loại và các nguyên tắc quản lý cơ sở vật chất- thiết bị giáo dục ở trường phồ thông [28]

Năm 2013, Trong cuốn tài liệu dùng cho học viên cao học chuyên ngành quản lý giáo dục của tác giả Phạm Vãn Thuần đã đề cập đến quản lý

csvc, TBDH, đưa ra những vấn đề chung về csvc, TBDH và nội dung quản lý csvc, TBDH

Luận văn thạc sĩ “Quàn lý thiết bị dạy học ở các trường THCS trên địa bàn thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đáp ứng yêu cầu dạy học tích họp” của Tác giả Đồ Ngọc Tân đã đề cập đến các vấn đề quản lý thiết bị dạy học của các trường THCS trên địa bàn gồm các nội dung: nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về tác dụng của thiết bị dạy học; quản lý thiết bị dạy học Luận văn cũng chỉ ra những mặt đạt được, những điếm còn hạn chế và đưa ra

hệ thống các biện pháp quản lý thiết bị dạy học tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Nha Trang [37]

1.2 Một số khái niệm cơ bản

9

Quản trị là thuật ngữ có nhiêu cách định nghĩa khác nhau tu từng tác giả nghiên cứu Chẳng hạn, James H.Donnelly, James L.Gibson trong giáo trình “Quản trị học căn bản” đã cho rằng “Quản trị là một quá trình do một hoặc nhiều người thực hiện, nhằm phối hợp những hoạt động của những người khác để đạt được những kết quả mà một người hành động riêng rẽ không thể nào đạt được [24].

Lý thuyết hành vi lại định nghĩa “Quản trị là hoàn thành công việc thông qua con người”

Harold Kootz và Cyril O’Donnell: “Quản trị là thiết lập và duy trì một môi trường mà các cá nhân làm việc với nhau trong từng nhóm có thế hoạt động hữu hiệu và có kết quả” [22]

Robert Albanese: “Quản trị là một quá trình kĩ thuật và xã hội nhằm sử dụng các nguồn, tác động tới hoạt động của con người và tạo điều kiện thay đổi để đạt được mục tiêu của tổ chức” [45]

Có người lại cho quản trị là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra các nguồn lực và hoạt động của tố chức nhằm đạt được mục đích của

tổ chức với kết quả và hiệu quả cao trong điều kiện môi trường luôn biến động

Nói một cách tống quát, quản trị là hoạt động cần thiết phải thực hiện khi con người kết hợp với nhau trong các tổ chức nhằm đạt được những mục tiêu chung

* Các năng lực quản trị

Năng lực là sự tống hoà của kiến thức, kĩ năng, hành vi và thái độ của mồi con người góp phần tạo nên tính hiệu quả trong công việc

10

Năng lực quản trị là tập hợp các kiên thức, kĩ năng, hành vi và thái độ

mà một quản trị viên cần có để tạo ra hiệu quả trong các hoạt động quản trị khác nhau ở các tổ chức khác nhau

6 năng lực quản trị chủ yếu [15]:

Nãng lực

B

truvên thỏns

viéc nhóm ị' Hiẹu qua Ỵvị đièu hành

Năng lực nhận thức toàn cảu

Năng lực hành động

9

chiên lượcNàng lưc tự

Truyền thông không chính thức:

• Khuyến khích truyền thông 2 chiều thông qua đặt câu hỏi để có

thông tin phản hồi, lắng nghe và thiết lập những cuộc trò chuyện thân mật

• Hiểu được tình cảm của người khác

• Thiết lập mối quan hệ cá nhân mạnh mẽ với mọi người Truyền

thông chính thức:

11

Thông báo các hoạt động và các sự kiện liên quan đến mọi người giúp họ cập nhật các sự kiện, hoạt động.

Tạo khả năng thiêt phục, trình bày ân tượng trước công chúng và

2 _ < \

kiêm soát được vân đê

• Viết rõ ràng, súc tích và hiệu quả, sử dụng các nguồn dữ liệu trên

Năng lực hoạch định và điều hành" • • •

Năng lực hoạch định và điều hành bao gồm việc quyết định những nhiệm vụ cần phải thực hiện, xác định rõ xem chúng có thế được thực hiện, phân bổ các nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ đó và giám sát toàn bộ tiến trình để đoán chắc rằng chúng đang được thực hiện tốt

Các khía cạnh của năng lực hoạch định và điều hành: Thu thập, phân tích thông tin và giải quyết vấn đề

Kiểm soát và sử dụng thông tin Đưa ra quyết định kịp thời

Tính toán những rủi ro và tiên liệu kết quả Hoạch định và tố chức thực hiện các dự án:

2 - a ' - 2

Phát triên các kê hoạch và tiên độ đê đạt được các mục tiêu

• Phân tích các ưu tiên trong thực hiện nhiệm vụ và phân quyên đê

chiu trách nhiêm

12

• Xác định, tổ chức và phân bổ các nguồn lực cần thiết để hoàn

thành nhiệm vụ

Quản lí thời gian:

Kiếm soát các vấn đề chung và các dự án theo thời gian Giám sát công việc theo tiến độ hoặc thay đối tiến độ nếu cần Thực hiện công việc một cách• • • e/ • • • ♦hiệu quả dưới áp lực thời gian Lập ngân sách và quản trị tài chính:

• Hiếu rõ ngân sách, các dòng chu chuyển tiền mặt, các báo cáo tài

chính và biết sử dụng chúng để ra quyết định

• Ghi chép đầy đủ và chính xác các sổ sách tài chính

• Phát thảo các nguyên tắc tổng quát về ngân sách và làm việc với

mọi người trên những nguyên tắc này

Năng lực làm việc nhóm

Thiết kế nhóm:

• Thiêt lập mục tiêu rõ ràng Câu trúc thành viên của nhóm một

cách hợp lí

• Xác định trách nhiệm chung cho cả nhóm và ấn định nhiệm vụ

cho từng thành viên của nhóm một cách thích hợp

Tạo ra môi trường mang tính hỗ trợ:

• Tạo môi trường mà trong đó sự hợp tác hiệu quả luôn được đánh

giá kịp, khích lệ, khen thưởng

• Hỗ trợ nhóm trong việc xác định và sử dụng các nguồn lực cần

thiết để hoàn thành mục tiêu

• Quản trị sự năng động của nhóm:

• Hiểu rõ những điểm mạnh yếu cùa từng thành viên

13

• Xử lí tốt các mâu thuẫn và bất đồng để nâng cao hiệu quà Chia

sẻ sự tin cậy đối với mọi người

Năng lực hành động chiến lược

Năng lực hành động chiến lược là hiểu rõ sứ mệnh tổng quát và các giá trị của tổ chức và đoán chắc rằng các hoạt động của mình và của những thuộc cấp được phân định rõ ràng Bao gồm:

7 - 2 - <

Hiêu rõ ngành mà tô chức hoạt động:

Biêt được hành động của các đôi thủ cạnh tranh và các đôi tác chiên lược

• Có thể phân tích được xu hướng chung xảy ra trong ngành và tác

động của chúng trong tương lai

Hiểu biết tổ chức: Hiểu rõ sự quan tâm của giới hữu quan Nắm vừng các năng lực khác biệt trong tổ chức

Thực hiện các hành động chiến lược: Phân định các ưu tiên và đưa ra các quyết định sứ mệnh của tố chức và các mục tiêu chiến lược

Nhận thức rõ thách thức quản trị của từng phương án chiến lược và khắc phục chúng

Thiết lập các chiến thuật và các mục tiêu tác nghiệp giúp cho việc thực hiện chiến lược dễ dàng

Năng lực nhận thức toàn câu

Việc thực hiện các công việc của quản trị trong một tổ chức thông qua việc phối hợp sử dụng các nguồn lực nhân sự, tài chính, thông tin và nguyên liệu từ nhiều quốc gia và đáp ứng nhu cầu thị trường với sự đa dạng về văn hoá đòi hởi các nhà quản trị phải có năng lực nhận thức toàn cầu

Các khía cạnh của năng lực nhận thức toàn cầu:

14

• Có kiên thức hiêu biêt vê văn hóa: Hiêu biêt và cập nhật các sự

kiện chính trị, xã hội và kinh tế trên toàn cầu

• Nhận thức rõ tác động của các sự kiện quốc tế đến tổ chức Hiểu,

đọc và nói thông thạo hơn một ngôn ngữ khác

• Nhạy cảm và khả năng hoà nhập văn hoá:

• Nhạy cảm đối với xử sự văn hóa riêng biệt và có khả năng thích

nghi

• Điều chinh hành vi giao tiếp với những nền văn hoá khác nhau

của các quốc gia

Năng lực tự quản

Con người phải có trách nhiệm đối với cuộc sống cùa mình bên trong cũng như bên ngoài công việc

Các khía cạnh của năng lực tự quản như:

• Cư xử trung thực và đạo đức: sằn lòng thừa nhận những sai lầm

Chịu trách nhiệm về các hành động của mình

• Có cá tính và nghị lực: Làm việc chăm chỉ đê hoàn thành công

việc Bền chí đế đương đầu với những trở ngại, biết cách vươn lên từ thất bại Cân bằng giữa yêu cầu của công việc và cuộc sống:

• Thiêt lập sự cân băng giữa công việc và các khía cạnh của cuộc

sống sao cho không có vấn đề nào của cuộc sống bị sao lãng

• Có khả năng tự chăm sóc mình

Biết xử lí và thiết lập các mục tiêu liên quan giữa công việc và cuộc sổng Khả năng tự nhận thức và phát triến

15

Có những mục đích nghê nghiệp và cá nhân rõ ràng.

Sừ dụng những diêm mạnh đê tạo lợi thê và tìm cách cải thiện diêm yếu

Biêt phân tích và học hỏi từ những kinh nghiệm trong công việc và cuộc sống

1.2.2 Quản trị giáo dục, quản trị nhà trường và quản trị các trường phô thông liên cap

sự phát triển thể lực và tâm lý trẻ em [33]

• Quản trị nhà trường

Quản trị nhà trường là quá trình xây dựng các định hướng, quy định, kê hoạch hoạt động trong nhà trường; tố chức hoạt động dạy học, giáo dục học sinh thông qua huy động, sử dụng các nguồn lực, giám sát, đánh giá trên cơ

sở tự chủ, có trách nhiệm giải trình để phát triển nhà trường theo sứ mạng, tầm nhìn và mục tiêu giáo dục của nhà trường[4]

Theo Phạm Minh Hạc:• •

“Quản lý các trường phô thông liên câp là thực hiện đường lôi của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là các trường phổ thông liên cấp vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh ” [23]

16

• Quản trị các trường phô thông liên câp:

Căn cứ theo quy định tại Khoản 8 Điều 3 Thông tư 14/2018/TT- BGD&ĐT Quy định về chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ 04/9/2018, Quản trị các trường phổ thông liên cấp được quy định như sau:

“Quản trị các trường phổ thông liên cấp là quá trình xây dựng các định hướng, quy định, kế hoạch hoạt động trong các trường phổ thông liên cấp; tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục học sinh thông qua huy động, sử dụng các nguồn lực, giám sát, đánh giá trên cơ sở tự chủ, có trách nhiệm giải trình để phát triển các trường phổ thông liên cấp theo sứ mạng, tầm nhìn và mục tiêu giáo dục cùa các trường phố thông liên cấp” [4],

Các cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân của nước ta hiện nay, khi được nói đến là phải đề cập đến csvc, TBDH csvc, TBDH là những hệ thống các phương tiện vật chất và kỳ thuật khác nhau được sử dụng

để phục vụ việc GD&ĐT toàn diện học sinh trong các trường phổ thông liên cấp hoặc cơ sở giáo dục Đó là những đồ vật, những của cải vật chất và khung cảnh sư phạm tự nhiên xung quanh các trường phố thông liên cấp [51

• Trường học

Trường học là nơi tồ chức việc giảng dạy và giáo dục học sinh Do đòi hởi của quá trình phát triển giáo dục, đặc biệt do yêu cầu cùa việc thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, đổi mới các phương pháp dạy học, trường học cũng có những thay đổi nhất định để phù hợp với các yêu cầu mới như việc xây dựng các phòng thí nghiệm, thực hành, bộ môn [5]

• Thư viên

17

+ Sách: Là loại csvc trọng yêu, là phương tiện cân thiêt phục vụ cho việc học tập và giảng dạy của các trường phổ thông liên cấp đồng thời là nguồn tri thức quan trọng của học sinh và giáo viên.

+ Thư viện: Tổ chức có nhiệm vụ sưu tầm, tàng chữ, bảo quản, giới thiệu, phổ biến, cho mượn tất cả các loại ấn phẩm, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người đến đọc sách báo, tìm kiếm thông tin cần thiết cho học tập, công tác và đời sống

Thư viện trường học là bộ phận không thể thiếu được đối với hoạt động dạy học, nó đảm bảo cung cấp cho học sinh và giáo viên các sách giáo khoa

và tài liệu tham khảo, các tác phẩm văn học nghệ thuật và báo chí các loại để đọc thêm, mở rộng kiến thức [5]

Thiết bị đồ dùng dạy học là những phương tiện vật chất giúp cho giáo viên và học sinh tố chức hợp lý có hiệu quả, quá trình giáo dục, giảng dạy đối với các môn học trong các trường phổ thông liên cấp nhằm thực hiện chương trình dạy học Trong quá trình đối mới phương pháp dạy học, thiết bị đồ dùng dạy học là một trong những điều kiện cơ bản không thể thiếu để giáo viên, học sinh thực hiện mục tiêu dạy học Hơn nữa thiết bị đồ dùng dạy học tạo• ••• • J • •điều kiện trực tiếp cho học sinh huy động mọi năng lực hoạt động nhận thức, tiếp cận thực tiễn, nâng cao khả năng tự học, rèn luyện kỹ năng học tập và thực hành

Thiết bị đồ dùng dạy học là phương tiện, là điều kiện vật chất để đổi mới phương pháp dạy học

Khi nói đến việc sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học, người giáo viên nghĩ ngay đến các vật dụng trực quan cụ thế, các vật, hoá chất, mẫu vật, mô

18

hình, tranh ảnh Các tài liệu, ân phâm, sách giáo khoa, vở bài tập, phiêu bài học

Thiết bị dạy học đóng một vai trò rất quan trọng hồ trợ tích cực cho quá trình dạy và học Khi có đầy đủ thiết bị dạy học tốt, đạt tiêu chuẩn để hồ trợ thì giáo viên mới có thể tổ chức được quá trình dạy và học đạt được hiệu quả cao, kích thích được tư duy người học, huy động được đa số người học tham gia thực sự vào quá trình này, kích thích được sự tìm tòi ham học hỏi của người học

Trong đổi mới phương pháp dạy học thì thiết bị dạy học là yếu tố không thể thiếu được Thiết bị dạy học giúp người học tự khai thác và tiếp nhận tri thức một cách trực quan sinh động dưới sự hướng dẫn của người dạy một cách tích cực, kết hợp được giữa lý thuyết và thực hành

Có thể nói, thiết bị dạy học chính là yếu tố ành hưởng nhiều nhất đến nội dung và việc đổi mới phương pháp dạy học, là công cụ mà giáo viên trực tiếp sử dụng để thực hiện hoạt động dạy của mình, thông qua đó, giúp học sinh lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kỳ năng, hoàn thiện nhân cách trong suốt quá trình học

Có thể hiểu khái niệm trên theo hai góc độ:

Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của xã hội, được các trường phố thông liên cấp sử dụng vào mục tiêu đào tạo bao gồm: các trang thiết bị và công cụ của nhà máy xí nghiệp, nhà văn hóa, nhà truyền thống, câu lạc bộ, sân bãi thể dục thể thao của địa phương., các trường phổ thông liên cấp không trực tiếp quàn lý và sử dụng, nhưng có thể mượn hoặc thuê để phục vụ cho mục tiêu giáo dục

19

Cơ sờ vật chât, thiêt bị dạy học của các trường phô thông liên cấp đó là các khối công trình, nhà cửa, sân chơi, thư viện, thiết bị giáo dục và các trang thiết bị khác được trang bị riêng cho các trường phổ thông liên cấp, và chia ra làm 3 bộ phận: trường sở, thiết bị giáo dục và thư viện Các

bộ phận náy các trường phổ thông liên cấp trực tiếp quản lý và sử dụng

Như vậy, theo quan điểm của tác giả, khái niệm về csvc, TBDHđược định nghĩa như sau: “Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học là một phàn của cơ

sở vật chất các trường phổ thông liên cấp, gồm toàn bộ những thiết bị, dụng

cụ, phương tiện được sử dụng trong dạy và học nhằm nâng cao chất lượng của quá trình dạy và học”

Ngoài các điều kiện về: Tổ chức và quản lý các trường phổ thông liên cấp; cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; đánh giá kết quả giáo dục, xã hội hóa giáo dục thì các điều kiện về csvc, thiết bị phải đảm báo các yêu cầu theo thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT [5]:

Diện tích khuôn viên và các yêu cầu về xanh, sạch, đẹp, thoáng mát bảo đàm quy định; có cổng, biển tên trường, tường hoặc hàng rào bao quanh theo quy định; có sân chơi, bãi tập, chồ thực hành ngoài trời theo quy định

số lượng, quy cách, chất lượng và thiết bị của phòng học bảo đảm theo quy định tối thiểu của Điều lệ trường phổ thông; kích thước, vật liệu, kết cấu, kiểu dáng, màu sắc cùa bàn ghế học sinh bảo đảm quy định của Bộ GD&ĐT, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng, Bộ Y tế; kích thước, màu sắc, cách treo bảng trong lớp học bảo đảm quy định về vệ sinh trường học cùa Bộ Y tế

20

Khôi phục vụ học tập, khôi hành chính quản trị và phòng học bộ môn đối với trường phổ thông liên cấp phải đạt tiêu chuẩn tối thiểu theo quy định.

Thư viện đạt tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; có các tủ sách lóp học, hoạt động của thư viện

có tác dụng phát triển văn hoá đọc, khuyến khích và đáp ứng nhu cầu đọc, nghiên cứu, dạy học của cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh; bố sung sách, báo và tài liệu tham khảo hàng năm đáp ứng yêu cầu dạy học theo chương trình mới

Thiết bị dạy học tối thiểu phục vụ giảng dạy, học tập và việc sử dụng thiết bị dạy học trong các giờ lên lóp và tự làm một số đồ dùng dạy học của giáo viên bảo đảm quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; kiểm kê, sửa chữa, nâng cấp, bổ sung đồ dùng và thiết bị dạy học hằng năm đáp ứng yêu cầu dạy học theo chương trình mới

Thực hiện chủ trương sắp xếp bộ máy, tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, thời gian qua, huyện Khoái Châu, tình Hưng Yên đã tiến hành sắp xếp, sáp nhập các trường tiểu học (TH) và trung học cơ sở (THCS) trên địa bàn thành Trường Tiểu học và THCS (gọi tắt là trường liên cấp) Sau một thời gian đi vào hoạt động, các trường liên cấp đã cho thấy nhiều lợi ích, hiệu quả cúa việc sáp nhập Qua đó, không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học của giáo viên, học sinh

Bà Lê Thị Lương - Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo Khoái Châu cho biết: Huyện Khoái Châu hiện có 1 trường liên cấp, đó là Trường Tiểu học và THCS Chí Tân Sau một thời gian hoạt động theo mô hình trường liên cấp đã cho thấy hiệu quả rõ rệt Cơ sở vật chất ở nhà trường được đầu tư đồng bộ,

21

khang trang; giảm sô lượng cán bộ quản lý, nhân viên; giáo viên môn chuyên

có thể dạy được cả tiểu học và THCS; các phong trào của trường phổ thông liên cấp phát triển mạnh mẽ hơn Nhờ đó, chất lượng dạy và học cũng được nâng cao

Trên cơ sở sáp nhập Trường Tiểu học và Trường THCS Chí Tân, năm

2018, Trường Tiểu học và THCS Chí Tân được thành lập Đến nay, sau 3 năm hoạt động, cơ sở vật chất của nhà trường phổ thông liên cấp đã được UBND xã Chí Tân quan tâm đầu tư đồng bộ, khang trang Trường TH&THCS Chí Tân hiện có 11 lớp bậc tiểu học với 331 học sinh, 8 lớp THCS với 238 học sinh Nếu như trước đây, Trường Tiểu học và THCS Chí Tân là 2 trường riêng biệt, phải cần tới 41 cán bộ, giáo viên, nhân viên đề dạy học ở cả hai cấp Thì nay, theo mô hình trường liên cấp, nhà trường chỉ cần

34 cán bộ, giáo viên, nhân viên (giảm 7 người) là đáp ứng tốt việc dạy học Hơn nữa, một số giáo viên môn chuyên (Mĩ thuật, Âm nhạc, Tin học, Tiếng Anh ) có thể dạy được ở cả tiểu học và THCS Cùng với đó, học sinh hai cấp có thể sử dụng chung các phòng học bộ môn nên tiết kiệm chi phí đầu tư

cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

1.3 Quản trị CSVC, TBDH ở trường phổ thông liên cấp.

1.3.1 Khái niệm quản trị csvc, TBDH

Neu tiếp cận quản trị như là một quá trình với các chức năng thì quản trị csvc, TBDH thực chất là quá trình lập kế hoạch, tố chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá việc quản trị nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả sử dụng của chúng

Mục tiêu chung của quân trị csvc, TBDH tập trung vào ba nội dung

cơ bán sau:

22

- Xây dựng hệ thông csvc, TBDH đáp ứng các yêu câu cho giáo dục phổ thông.

- Sử dụng csvc, TBDH đạt hiệu quả cao

- Bảo quản hệ thống csvc, TBDH theo đúng các quy định của Nhà nước

Có thể kết luận: Quản trị csvc, TBDH là tác động có mục đích của người quản lý nhằm xây dựng, phát triển và sử dụng có hiệu quả hệ thống cơ

sở vật chất - kỳ thuật phục vụ hiệu quả hoạt động giáo dục và đào tạo

Nội dung csvc, TBDH mở rộng đến đâu thì tầm quản trị cũng phải rộng và sâu đến đấy Kinh nghiệm thực tiễn đã chỉ rõ: csvc, TBDH chỉ phát huy được tác dụng tốt trong việc giáo dục và đào tạo khi được quản trị tốt Chính vì vậy cho nên đi đôi với việc đầu tư trang bị, điều quan trọng hơn hết

là phải chú trọng đến việc quản trị csvc, TBDH trong nhà trường Vì csvc, TBDH là một lĩnh vực vừa mang tính kinh tế - giáo dục lại vừa mang tính khoa học - giáo dục, cho nên việc quản trị một mặt phải tuân thù theo các yêu cầu chung về quản lý kinh tế và quản lý khoa học Mặt khác, cần phải tuân thủ theo các yêu cầu quản lý chuyên ngành giáo dục

Có thể nói, quản trị csvc, TBDH là một trong những công việc của người cán bộ quản lý, chính là đổi tượng quản lý trong nhà trường

Giáo trình “Quăn lý cơ sở vật chất - thiết bị dạy học ở nhà trường phố thông” đã nêu: Sự khắng định vai trò quan trọng của công tác quản lý hiện nay, trong việc chỉ đạo hoạt động giáo dục và đào tạo, Đảng, Nhà nước và Bộ GD&ĐT đã coi việc đổi mới quản trị trường học là một trong những biện pháp cơ bản để nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo

23

1.3.2 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên vê tâm quan

thông 2018.

Tuyên truyền, giáo dục mọi bộ phận, mọi thành viên trong các trường phổ thông liên cấp nắm vững các yêu cầu chuẩn về csvc và TBDH của trường học, đồng thời nhận thức đúng và sâu sắc về việc khai thác, sử dụng và bảo quản csvc và TBDH hiện có tại trường

Lập kế hoạch xây dựng, khai thác, sử dụng csvc và TBDH, trong đó bao gồm các công việc:

-Triển khai thực hiện rà soát, tồng hợp, đánh giá hiện trạng csvc và TBDH;

-Lập kế hoạch đầu tư bổ sưng, nâng cấp csvc và TBDH: Để nâng cao hiệu quả sử dụng csvc và TBDH phải tiến hành đầu tư xây dựng đúng hay lựa chọn csvc và TBDH phải phù hợp với mục tiêu giáo dục của các trường phổ thông liên cấp, đồng thời đáp ứng được yêu cầu chuẩn hóa và hiện đại hóa.Phải có kế hoạch lâu dài, kế hoạch hàng năm về xây dựng, cải tạo, mua sắm csvc và TBDH; kế hoạch huy động các nguồn lực để tăng cường kinh phí cho xây dựng csvc và THDH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục;

-Lập kế hoạch bảo trì, bào dưỡng, tu sửa TBDH;

-Chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch sữ dụng TBDH theo môn học phù hợp với chuông trình giáo dục và yêu cầu phát triển năng lực học sinh

Tổ chức thực hiện kế hoạch xây dựng, khai thác sử dụng csvc, TBDH , thông qua các hoạt động cụ thể như:

24

-Phát triên bộ máy tô chức và nguôn nhân lực (thiêt lập bộ máy quản lý, nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ cho đội ngũ) và điều hành có hiệu quả đội ngũ nhân lực tham gia quản lý, xây dựng, mua sắm, trang bị, sửa chữa

và bảo quản csvc và THDH theo hướng chuẩn hóa hiện đại hóa từng các trường phổ thông liên cấp

-Xây dựng và ban hành các quy định về quy trình sử dụng, bảo quản csvc, TBDH để đảm bảo sử dụng hiệu quả csvc, TBDH phục vụ hoạt động giáo dục một cách tốt nhất, hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng dạy họcgiáo dục; ban hành định mức tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá về sử dụng và bảo quản csvc và TBDH làm tiêu chuẩn thi đua để đánh giá CB và GV

-Trích quỳ đầu tư, sửa chừa cơ sở vật chất và thiết bị dạy học để mọi thứ luôn sẳn sàng phục vụ cho nhà trường

-Sắp xếp lịch bảo trì, bào dưỡng, tu sửa csvc, TBDH định kì

Trong các quy định và tố chức thực hiện phải đảm bảo đúng các quy định về chế độ quản lý tài sản của Nhà nước theo quy chế quản lý tài sản, mua sắm tài sản theo quy định tài chính

1.3.5 Quản trị chỉ đạo sử dụng cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ở các tổ chuyên môn.

Chỉ đạo khai thác, sử dụng TBDH: Thông qua tổ chuyên môn đôn đốc, hướng dẫn GV đăng ký sử dụng TBDH trong quá trình dạy học, giáo dục

Chỉ đạo thực hiện bảo trì, bảo dưỡng, tu sửa csvc và TBDH đáp ứng yêu cầu dạy học giáo dục Đối với quản trị csvc, TBDH phải thực hiện tốt chế độ kiểm tra, kiếm kê hàng năm Bảo quản theo chế độ kỳ thuật đối với dụng cụ, vật tư khoa học kỳ thuật máy móc, phương tiện thiết bị bao gồm: Bảo dưỡng thường xuyên, bảo dưỡng đột xuất, bảo dưỡng định kỳ theo đúng quy trình của nhà chế tạo và có kinh phí cho công tác bảo dưỡng

25

Tổ chức - chỉ đạo việc sử dụng và bảo quản csvc và TBDH nhằm hiện thực hóa các mục tiêu của kế hoạch đề ra Thực trạng công tác này được chúng tôi xem xét trên các phương diện sau:

Tổ chức, chỉ đạo việc sử dụng TBDH cùa giáo viên là khâu trực tiếp để TBDH đến với quá trình dạy - học, biểu hiện kết quả thực hiện tổ chức, chì đạo tốt là có số lần sử dụng TBDH và hiệu quả sử dụng của giáo viên được nâng lên

Tổ chức, chỉ đạo việc bồi dưỡng năng lực sử dụng TBDH cho giáo viên Kết quả cùa công tác này thể hiện trong số lượng và chất lượng việc bồi dưỡng năng lực sử dụng TBDH của giáo viên

Tổ chức, chỉ đạo việc sắp xếp, bảo quản TBDH, nhằm đăm bảo thuận lợi cho giáo viên trong quá trình mượn, trả; các TBDH đảm bảo an toàn cả về chất lượng và số lượng

Tổ chức, chỉ đạo việc bổ sung sửa chữa TBDH Kịp thời phát hiện những hư hỏng, mất mát các TBDH, đồng thời có kế hoạch sửa chữa, bổ sung các TBDH đó

1.3.6 Kiêm tra, đánh giá quá trình sử dụng đáp úng chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Tăng cường công tác kiếm tra, giám sát, đánh giá và rút kinh nghiệm trong việc quăn trị và sử dụng csvc theo đáp ứng chương trình giáo dục phố thông 2018 Tập trung vào:

-Xây dựng chuẩn kiểm tra để thực hiện

-Đánh giá việc thực hiện trên cơ sở so sánh với chuẩn

-Điều chỉnh hoạt động (khi thấy có sự chênh lệch) hoặc trong trường hợp cần thiết có thể điều chỉnh mục tiêu

26

Như vậy, hoạt động quản trị csvc và TBDH đôi với các trường phô thông liên cấp phải thực hiện những nội dung cơ bản là lập kế hoạch xây dựng, khai thác, sử dụng csvc, TBDH; tổ chức và chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch; kiểm kê, bảo trì, bảo dưỡng csvc, TBDH thường xuyên; kiểm tra đánh giá việc thực hiện đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Bảng 1.1 Nội dung Ctf bẳn quản trị csvc, TBDH

hàng năm

Xây dựng kế hoạch của trường, tổ chuyên môn và cùa từng GV

Kế hoạch định kỳ

27

Xây dựng quy định sử dụng TBDH, thư viện, phòng bộ môn, nhà đa năng,

Phối họp giữa CB phụ trách với GV- HS trong mượn- sử dụng - trả (đãng ký mượn - trả trên phần mềm, xây dựng thư viện số )

Chỉ đạo nhập dữ liệu về

csvc, TBDH vào phần mềm, theo dõi hàng ngày, thống kê định kỳ, kiểm kê theo quy định;

Thực hiện quy trình bảo trì, bảo dường TBDH

Kiểm tra, đánh

giá

Kiểm tra đánh giá tiến

đô thưc hicn ke hoach• • • •

và kết quả

Kiểm tra định kỳ, đột xuất Đánh giá hiệu quả việc khai thác, sử dụng

Kiếm tra đánh giá kết quả bảo trì, bảo sưỡng; Đánh giá tài sản, thực hiện khấu hao, Thanh

lý theo quy định

y ?

Nguôn: Tác giả tông hợp

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản trị cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 ồ' các trưò*ng liên cấp huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên

1.4.1 Nhận thức và năng lực của cán bộ quăn lý

Tầm nhìn và định hướng phát triển csvc, TBDH và quản trị phát triển

csvc, TBDH của các nhà quản trị trong các trường có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục của các trường phố thông liên cấp đặc biệt trong bối cảnh đổi mới giáo dục và sự phát triển của cuộc cách mạng công nghệ 4.0; Chi bộ các trường phổ thông liên cấp, Hội đồng trường cần phải có chủ trương đúng đắn và đặt một trong những nhiệm vụ trọng tâm lãnh đạo của Chi bộ, Hội đồng vào đầu tư, phát triển csvc, TBDH. Trong nghị quyết lãnh đạo của

28

mình, Chi bộ, Hội đông cân xác định đúng mục tiêu, yêu câu đôi với phát triển csvc, TBDH ở các trường phổ thông liên cấp, có chủ trương về định hướng đầu tư, phát triển csvc, TBDH.

Cấp ủy đảng cũng càn xác định trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chủ chốt nhất là ban giám hiệu trong việc quản trị phát triển csvc, TBDH; đặt ra yêu cầu đối với các tập thể sư phạm, các giáo viên trong quản trị , khai thác,

sử dụng csvc, TBDH Căn cứ vào Nghị quyết lãnh đạo, căn cứ vào thực tiễn cấp ủy đảng càn kiểm tra, đánh giá kết quả, chỉ rõ những thành công và hạn chế, chỉ ra những nguyên nhân và biện pháp đẩy mạnh đầu tư, sử dụng và khai thác csvc, TBDH

1.4.2 Nhận thức và năng lực của giáo viên

Việc nhận đúng về tầm quan trọng của csvc, TBDH trong đổi mới giáo dục, trong việc thực hiện quản trị phát triển csvc, TBDH của đội ngũ giáo viên thể hiện năng lực chuyên môn nghiệp vụ, hiểu biết về phương tiện

Năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên có ảnh hưởng trực tiếp đến việc sử dụng csvc, TBDH nói chung và phương tiện dạy học nói riêng Xét theo góc độ của khoa học giáo dục, với quan điểm trong dạy

29

học “lây người học làm trung tâm”, csvc, TBDH trong các trường phô thông liên cấp chỉ có chất lượng tốt và đem lại hiệu quả thật sự nếu mỗi giáo viên, học sinh ý thức một cách đầy đủ, có trách nhiệm trong quản trị , bảo quản csvc, TBDH, tạo thói quen và phong cách của giáo viên về hoạt động này, có quyết tâm, có kế hoạch cụ thể và chù động tạo ra những điều kiện của

cá nhân trong việc tham gia quản lý, sứ dụng một cách có ý thức mới đem lại kết quả thiết thực

Nhận thức về vai trò của csvc, TBDH trong đội ngũ CBQL, giáo viên, nhân viên và học sinh là chưa cao

Công tác phối kết hợp giữa nhà sản xuất, cung ứng thiết bị và các trường phổ thông liên cấp là chưa tốt, chưa thường xuyên Các nhà sản xuất chỉ tập trung vào khâu cung cấp và chưa chú trọng đến khâu chuyển giao công nghệ, vận hành, cách duy tu sửa chữa

Ngoài ra, thói quen cố hữu của một số cán bộ quản lý, giáo viên có tuổi

là ngại sử dụng, ứng dụng thiết bị hiện đại vào giảng dạy mà quen với dạy chay, đọc chép cũng là một hạn chế lớn đối với công tác quản trị csvc,

TBDH của các Trường

Học sinh không chỉ có học kiến thức trên lớp mà cần chú trọng các kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp, tham gia các hoạt động xã hội, trải nghiệm sáng tạo và nghiên cứu khoa học, để có được những điều kiện trên, csvc và TBDH có đóng góp to lớn vào việc học tập của HS Như vậy, thái độ giữ gìn csvc và TBDH của các trường phổ thông liên cấp đặc biệt quan trọng, vừa giúp các trường phổ thông liên cấp hoàn thành tốt công tác quán trị csvc và TBDH vừa đảm bảo HS có điều kiện học tập tốt

1.4.4 Môi trường quản lý

30

Quản trị csvc và TBDH đáp ứng chương trình giáo dục phô thông

2018 gắn liền với những yêu cầu về thiết bị, phương tiện kỳ thuật hiện đại và phần mềm quản lý Để đáp ứng được điều này đòi hỏi các trường phổ thông liên cấp có nguồn kinh phí để đầu tư xây dựng, mua sắm thiết bị, phương tiện

kỳ thuật và phần mềm ứng dụng quản trị csvc và TBDH. Vì vậy, CBQL phải có kế hoạch xây dựng csvc (phòng học, phòng học bộ môn, thí nghiệm thực hành) và mua sắm trang thiết bị (máy tính, máy chiếu, máy in, mạng Internet, phần mềm quản lý, ); có biện pháp thực hiện huy động nguồn lực, hồ trợ kinh phí để trang bị đồng bộ, từng bước chuẩn hóa hệ thống

csvc, thiết bị đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018 vào quản trị csvc và TBDH.

31