Quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn huyện sóc sơn, thành phố hà nội

Tổng quan các công trình nghiên cứu về Bảo hiểm xã hội bắt buộc Bảo hiểm xã hội là một đề tài được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiêncứu, qua tổng quan nghiên cứu các đề tài liên quan đế

ĐẠI HỌC QUÔC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐAI HOC KINH TÉ

NGUYỄN THỪY DUNG

ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý kinh tê

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan răng bản luận văn với đê tài “Quân lý thu BHXH băt buộc trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội” là công trình khoa học

nghiên cứu độc lập của riêng mình tôi Các số liệu tập hợp và kết quả điều tra

nêu trong luận văn là trung thực và chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu khoa

học nào công bố Các số liệu, tài liệu tham khảo được trích dần trong luận văn

Quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội của tôi có nguồn gốc rõ ràng, được trích dần đầy đủ

Hà Nội, ngày 11 tháng 08 năm 2021

Tác giả luận văn

Nguyễn Thùy Dung

LỜI CẢM ƠN

Trong cả quá trình học tập và nghiên cứu tại truờng Đại học kinh tê - Đại học

Quốc Gia Hà Nội, được các thầy giáo, các cô giáo trong khoa Kinh Tế - Chính Trị

chỉ bảo, hướng dẫn tận tình Tôi đã học hỏi và tiếp thu được nhiều kiến thức bổ ích

đề áp dụng vào giải quyết công việc hiện tại, trau dồi kinh nghiệm, nâng cao năng lực

bản thân

Đe hoàn thành đề tài Quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội, Tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ tận tình của các

quý thầy cô, gia đình và đồng nghiệp

Tôi xin trân trọng gửi lời cảm tới TS Hoàng Triều Hoa là giảng viên hướng dẫn chính đã tận tâm giúp đỡ, chỉ dẫn tôi về những kiến thức khoa học trong quá

trình thực hiện và hoàn thành luận văn này

Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ của Ban lãnh đạo và các anh chị trong cơ quan BHXH huyện Sóc Sơn đã nhiệt tình tạo điều kiện, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn

Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến những người thân trong gia đình Trong

suốt quá trình 2 năm học, luôn luôn ủng hộ, động viên, quan tâm và giúp đỡ Tôi rất nhiều để Tôi có thể hoàn thành tốt khóa học này

Mặc dù đã rất nỗ lực, cố gắng nhung do giới hạn về trình độ nghiên cứu, giới hạn về tài liệu tham khảo, nên luận văn của Tôi không tránh khỏi có nhữngthiếu sót, kính mong nhận được ý kiến đóng góp, chỉ bảo của quý thầy cô, bạn bè,

và các đồng nghiệp trong cơ quan BHXH huyện Sóc Sơn để luận văn của tôi đượchoàn thiện hơn

Tôi xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày 11 tháng 08 năm 2021

Tác giả luận vãn

MUC LUC

DANH MỤC CÁC TÙ VIÉT TẮT 1

DANH Mưc BẢNG DANH MỤC HÌNH PHẦN MỞ ĐẦU

• ♦ 11 • • • ill 1 1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Câu hỏi nghiên cứu 2

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

5 Kết cấu của luận văn 3

Chương 1 TỐNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, Cơ SỚ LÝ LUẬN 5 _ 7T X 7 A 7 X /V /N VÁ THỰC TIÊN VẼ QUAN LỲ THU BAO HIẼM XÃ HỘI BẢT BUỘC TẠI BẢO HIỂM XÀ HỘI CẤP HUYỆN 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc 4

L1.1 Tồng quan các công trình nghiên cứu về Bảo hiểm xà hội bắt buộc 4

1.1.2 Kết quả các công trình nghiên cứu và khoảng trống cần nghiên cứu 7

y 7 r 7 r 1.2 Cơ sở lý luận vê quản lý thu bảo hiêm xã hội băt buộc tại bảo hiêm xã hội câp huyện 7 1.2.1 Các khái niệm 7

1.2.2 Nội dung quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội cấp huyện 16

1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý thu Bảo hiểm xà hội tại Bảo hiểm xã hội cấp huyện 25

1.2.4 Các tiêu chí đánh giá công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội cấp huyện 28

1.3 Kinh nghiệm về quản lý thu bảo hiếm xã hội bắt buộc tại Bảo hiềm xã hội các quận, huyện, thị xã 33

1.3.1 Kinh nghiệm của Thị Xã Sơn Tây, Hà Nội 33

1.3.2 Kinh nghiệm của BHXH quận Đống Đa 33

1.3.3 Kinh nghiệm của BHXH huyện Quỳnh Lưu tỉnh Nghệ An 34

1.3.4 Bài học kinh nghiệm rút ra cho Bảo hiểm xã hội huyện Sóc Sơn 35

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 37

2.1 Phương pháp thu thập dữ liệu, số liệu 37

2.2 Phương pháp xử lý tài liệu, số liệu 37

2.2.1 Phương pháp thống kê - mô tả 37

2.2.2 Phương pháp phân tích 38

2.2.3 Phương pháp tổng họp 39

2.2.4 Phương pháp so sánh 39

Chương 3 THựC TRẠNG QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN SÓC SƠN - THÀNH PHỐ HÀ NỘI 40

3.1 Giới thiệu chung về cơ quan bảo hiểm xã hội huyện Sóc Sơn 40

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển cúa bảo hiểm xã hội huyện Sóc Sơn 40

3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của bảo hiểm xã hội huyện Sóc Sơn 40

3.1.3 Tổ chức bộ máy quản lý BHXH huyện Sóc Sơn 43

3.2 Phân tích thực trạng quản lý thu bảo hiếm xà hội bắt buộc trên địa bàn huyện Sóc Sơn giai đoạn 2017 - 2020 47

3.2.1 Lập kế hoạch thu bảo hiểm xã hội bắt buộc 47

3.2.2 Triển khai thực hiện kế hoạch 49

3.2.3 Kiểm tra giám sát việc thực hiện kể hoạch 65

3.3 Đánh giá công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiềm xã hội huyện Sóc Sơn 68

3.3.1 Những kết quả đạt được 68

3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân của hạn chế 71

Chương 4 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIÊM XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SON - THÀNH PHỐ HÀ NỘI 78

4.1 Bối cảnh mới tác động đến công tác quản lý thu bảo hiềm xà hội của Bảo hiếm xã hội huyện Sóc Sơn 78

4.1.1 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của huyện 78

4.1.2 Ảnh hưởng của dịch bệnh 79

4.1.3 Các chính sách khác của nhà nước 80

4.2 Định hướng hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội tại bảo hiểm xã hội huyện Sóc Sơn 81

4.2.1 Công tác lập kế hoạch thu BHXH bắt buộc 81

4.2.2 Công tác triển khai thực hiện kế hoạch thu BHXH bắt buộc 81

4.2.3 Công tác kiểm tra, giám sát hoạt động thu BHXH bát buộc 82

4.3 Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lỷ thu bảo hiềm xà hội tại bảo hiềm xã hội huyện Sóc Sơn 83

4.3.1 Hoàn thiện công tác lập kế hoạch 83

4.3.2 Hoàn thiện công tác triển khai thực hiện kế hoạch 83

4.3.3 Hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát thu BHXH bắt buộc 90

KẾT LUẬN 92

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

DANH MỤC CHỦ VIẾT TẮT

2 BHXH Bảo hiểm xã hôi•

2 BHXH BB Bảo hiểm xã hôi• bắt buôc•

15 TNLĐ-BNN Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

DANH MỤC BẢNG

1 Bảng 3.1 Kế hoạch thu BHXH bắt buộc (2017-2020) 48

2 Bảng 3.2 Tổng hợp lao động tham gia BHXH bắt buộc (2017-

DANH MỤC HÌNH

1 Biểu đồ 3.1 số đơn vị tham gia BHXH bắt buộc trên địa bàn

2 Biểu đồ 3.2 SỐ nguời tham gia BHXH bắt buộc trên địa bàn

3 Biểu đồ 3.3 Số lao động tham gia BHXH theo khối đơn vị trên

4 Biểu đồ 3.4 Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch thu BHXH bắt buộc

8 Sơ đồ 3.1 Cơ cấu tổ chức của BHXH huyện Sóc Sơn 44

III ill

PHÀN MỞ ĐẦU

1 Tính câp thiêt của đê tài

Bảo đảm an sinh xã hội là chủ trương nhất quán và xuyên suốt của Đảng,

Nhà nước ta trong quá trình lãnh đạo, điều hành đất nước Trong hệ thống an

sinh xã hội ở Việt Nam, BHXH, BHYT là trụ cột chính, ngày càng khẳng định

vị trí, vai trò quan trọng, một công cụ đắc lực của Nhà nước nhằm mục đích

chăm lo, bảo vệ và phát triển con người, vì sự tiến bộ và công bằng xã hội An

sinh xã hội là vấn đề cấp thiết để duy trì sự phát triển bền vừng và ổn định chínhtrị của mồi quốc gia, khu vực Vì vậy, nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước ta

luôn quan tâm, có nhiều văn bản sửa đổi bổ sung phù họp về chính sách BHXH

Tỷ lệ tham gia BHXH của nước ta đã tăng đáng kể từ khi Luật BHXH

2006 và Luật sửa đổi bổ sung 2014 có hiệu lực, tuy nhiên vần còn ở mức thấp Bên cạnh đó, tình trạng trốn đóng, nợ đọng, lách luật vẫn xảy ra ở nhiều DN sản xuất kinh doanh, làm ảnh hưởng không nhỏ đến quyền lợi của NLĐ vấn

đề đó không chì gây ảnh hưởng xấu đến việc triển khai các chính sách và cả công tác thu BHXH

Việc thực hiện công tác thu BHXH tuân thủ triệt để 3 nguyên tắc: thuđúng, thu đủ, thu kịp thời thì người tham gia sẽ được hường đấy đủ quyền lợi

theo đúng chế độ và quy định của BHXH Nhằm đảm bảo và ổn định đời sốngcủa người lao động khi không có khả năng lao động hay khi gặp rủi ro như: ôm

đau, thai sản, tai nạn lao động, lúc về già Để quỹ BHXH được ổn định lâu dài

và phát triền bền vững thì công tác thu là một khâu quan trọng mang tính cơ

bản nhất bởi vì có thu đúng, thu đủ, thu kịp thời thì đối tượng tham gia sẽ được

chi trả và thụ hưởng các chế độ BHXH một cách nhanh chóng và kịp thời khi

có rủi ro xảy ra Và đó cũng là một trong những vấn đề đáng quan tâm hàng

đầu để đảm bảo quỹ BHXH

1

Sóc Sơn là một huyện thuộc ngoại thành Hà Nội, BHXH huyện Sóc Sơn

được thành lập theo Quyết định số 01/QĐ-BHXH của BHXH thành phố Hà

Nội ngày 12/07/1995, có nhiệm vụ tổ chức, triển khai thực hiện các chế độ,chính sách của BHXH và quản lý quỹ BHXH trên địa bàn huyện Ke từ khi

thành lập đến nay, BHXH huyện Sóc Sơn ngày càng phát huy vai trò của mình

trong công tác quản lý nhà nước về BHXH bao gồm thu BHXH và thực hiện các chính sách BHXH trên địa bàn huyện Tuy nhiên, quy mô đội ngũ cán bộ

cơ quan còn ít, địa bàn quản lý khá rộng, các DN có quy mô nhỏ lẻ, thậm chí

có những DN còn lợi dụng chiếm dụng tiền đóng BHXH của người lao động

Vì vậy, việc quản lý thu BHXH, BHYT nói chung và BHXH bắt buộc nói riêng

tại huyện trong những năm gần đây còn nhiều bất cập và gặp không ít khó khăn

trong quá trình thực hiện ở cả khâu thu nợ và phát triển đối tượng tham gia;

tình trạng nợ đọng kéo dài và trốn đóng vẫn xảy ra

Là một cán bộ của cơ quan BHXH huyện Sóc Sơn, nhận thức được những

bất cập, những vướng mắc trong hoạt động quản lý thu BHXH bắt buộc, tôi chọn đề tài "Quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc trên địa bàn huyện Sóc Sơn,thành phố Hà Nội" làm luận văn thạc sĩ của mình

2 Câu hỏi nghiên cứu

“Ban Giám đốc BHXH huyện Sóc Sơn cần làm gì để hoàn thiện công tác

quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện?”

3 Mục đích • •và nhiệm vụ• nghiên— cứu

♦♦♦ Mục đích: là đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu BHXH bắt buộc trên đại bàn huyện Sóc Sơn

❖ Nhiệm vụ:

Để đạt được mục đích nghiên cứu đó, luận văn phải đưa ra phương án

giải quyết các nhiệm vụ sau:

2

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý thu BHXH

bắt buộc tại BHXH cấp huyện;

Đánh giá thực trạng công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH

huyện Sóc Sơn, tìm ra các nguyên nhân, hạn chế trong công tác quản lý thuBHXH tại huyện;

Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác thu BHXH bắt buộc trên

địa bàn huyện Sóc Sơn trong giai đoạn sắp tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

❖ Đối tượng nghiên cứu của luận văn: là công tác quản lý thu BHXH bắt buộc tại BHXH cấp huyện

❖ Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi không gian: luận văn nghiên cứu công tác thu BHXH bắt buộctrên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

Phạm vi thời gian: Từ năm 2017 đến năm 2020

Phạm vi về nội dung: Luận văn giới hạn nghiên cứu công tác thu BHXH

bắt buộc tại BHXH Sóc Sơn theo các nội dung của quy trình quản lý, cụ thể là các công tác về lập kế hoạch, triển khai thực hiện kế hoạch và kiểm tra giám sát việc thực hiện kế hoạch

5 Kết cấu cùa luận văn

Ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận, Luận văn bao gồm 4 chương:

Chương /: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản

lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc cấp huyện

Chương 2 : Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 : Thực trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc tại bảo hiểm xã

hội huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hểm

xã hội • bắt buộc tại • • bảo hiểm xã hội huyện Sóc Sơn - thành phốỉ Hà Nội.•

3

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN cửu, cơ SỞ LÝ LUẬN

VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC

TẠI BẦO HIỂM XÀ HỘI CẤP HUYỆN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về quăn lý thu Bảo hiểm xã hội bắt

buộc

1.1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu về Bảo hiểm xã hội bắt buộc

Bảo hiểm xã hội là một đề tài được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiêncứu, qua tổng quan nghiên cứu các đề tài liên quan đến công tác quản lý thu

bảo hiểm xã hội trong thời gian gần đây với các cách tiếp cận khác nhau, một

số công trình có thể kể đến như:

Tác giả Phạm Đồ Nhật Tân (2007), đề tài cấp Bộ: “Các giải pháp đảm

bảo cân đổi quỹ BHXH bắt buộc khi thực hiện Luật BHXH ” Tác giả đã hệthống các quy định chính sách BHXH của Nhà nước về đối tượng thu, mức thu,

cách thức quản lý và vận hành quỳ BHXH; phân tích thực trạng và đưa ra đánh giá về tình hình thu - chi của quỹ BHXH bắt buộc ở Việt Nam, từ đó tác giả đã nêu ra những ưu và nhược điểm về việc duy trì và mở rộng nguồn thu BHXH,

sử dụng quỳ BHXH, nhàm đảm bảo sự an toàn và cân đối quỹ BHXH Tuy

nhiên, đề tài chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu đảm bảo cân đối quỹ BHXH bắt buộc khi thực hiện Luật BHXH năm 2006 Trong khi đó năm 2014 luật BHXH

đã có nhiều thay đối, bên cạnh đó thực trạng về quỹ BHXH bắt buộc đã có

nhiều thay đổi

Tác giả Phạm Trường Giang (2010) với đề tài: “Hoàn thiện cơ chế thu BHXH ở Việt Nam". Luận án Tiến sĩ Trường ĐH Lao động xã hội về đóng

góp nghiên cứu khoa học, đề tài nghiên cứu về cơ chế chính sách thu BHXH ởViệt Nam; việc phân cấp quản lý trong công tác thu BHXH, các quy định đóng BHXH và chế tài về xử lý vi phạm đóng BHXH Dựa trên phân tích về cơ chế

chính sách trong công tác thu BHXH ở Việt Nam, tác giả đề cập đến chế tài xử

4

phạt vi phạm luật BHXH chưa cao, tính răn đe còn thâp Trong đê tài tác giả đã

tham khảo mô hình thu BHXH tại một số nước phát triến, từ đó đưa ra một số

giải pháp có ý nghĩa thực tiễn, góp phần hoàn thiện cơ chế chính sách thu

BHXH ở Việt Nam Tuy nhiên, cũng như tác già Phạm Đồ Nhật Tân (2007),

đề tài nghiên cứu chính sách liên quan đến thực hiện Luật BHXH năm 2006.Trong khi đó năm 2014 luật BHXH đã có những thay đổi, bên cạnh đó thực

trạng về quỹ BHXH đã có nhiều thay đổi, đối tượng đóng BHXH cũng đa dạng

ngoài DN theo những bổ sung của luật BHXH năm 2014 từ đó làm cơ sở phân

tích thực trạng công tác quản lý thu BHXH khu vực ngoài doanh nghiệp trên

địa bàn thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang Tuy nhiên luận văn mới chỉ nói

đến một bộ phận người lao động (đối tượng đóng BHXH) ngoài doanh nghiệp

mà chưa cỏ những phân tích đối với những người lao động thuộc DN

Tác giả Trần Thị Thúy (2015): “Quản lý thu bảo hiếm xã hội tại Báo hiểm

xã hội Hà Nội ”, luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc Gia

Hà Nội Những vấn đề lý luận và thực tiễn về BHXH, công tác thu BHXH bắt

buộc đã được tác giả hệ thống hóa lại Qua việc phân tích và đánh giá thực trạng

về quản lý thu BHXH bắt buộc tại thành phố Hà Nội, tác giả chỉ ra những thành

tựu đạt được, những vấn đề tồn đọng, nguyên nhân của những tồn đọng đó Từ

đó tác giả đề xuất những phương hướng nhiệm vụ, giãi pháp thực hiện đế hoàn thiện cơ chế quản lý thu BHXH bắt buộc giai đoạn 2015-2020 trên địa bànthành phố Hà Nội Luận văn tiếp cận nội dung quản lý thu bảo hiếm xã hội theo

4 nội dung: Quản lý đối tượng tham gia BHXH, Quản lý quỹ lương làm căn cứ

5

tính toán mức đóng BHXH, Quản lý tiên thu BHXH và công tác Thanh tra, kiểm tra đóng BHXH.

Tác giả Vũ Bạch Thùy Dương (2018) với đề tài “Biện pháp mở rộng đối

tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ

ở Hải Dương’’ , luận văn thạc sĩ trường Đại học kinh tế quốc dân Trong nghiêncứu cúa mình, tác giả đã làm rõ những vấn đề lý luận liên quan tới bảo hiểm xãhội và quy định về đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội ở Việt Nam hiện nay

Tác giả cũng đã đánh giá thực trạng tham gia bảo hiểm xã hội đối với khu vực

DN vừa và nhỏ tại Hải Dương trong 3 năm từ 2016 tới 2018 Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất nhũng biện pháp mở rộng đối tượng tham gia bảo hiếm xã hội bắt buộc đổi với các DN vừa và nhỏ ở Hải dương Dương thời gian tới

Tác giả Trần Ngọc Tú (2018): “ Hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm

xã hội • khu vực kinh • tế tư nhân trên địa bàn tinh • Kon Turn ”, luận văn thạc z • 9 sĩ,J

trường Đại học Đà Nằng Nội dung đề tài đã nghiên cún và đi sâu về vấn đề

quản lý thu bảo hiểm xã hội đối với các thành phần kinh tế tư nhân, dựa trên

luật BHXH về quy định trong công tác quản lý thu, phân tích hiện trạng công tác quản lý thu BHXH, nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thu BHXH đốivới khu vực kinh tế tư nhân, trên cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng các

phương án hoàn thiện công tác quản lý BHXH đối với khu vực kinh tế tư nhân

trên địa bàn tỉnh Kon Turn giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2020

Tác giả Lâm Thị Thu Huyền - Khoa Luật- trường Đại Học Kinh tế quốc dân (2020): “Tiền lương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc: Thực trạng và vấn đề

đặt ra”, bài nghiên cứu - trao đổi cùa tác giả (Tạp chí BHXH kỳ 2 tháng 7/2020),

bài nghiên cứu đã nêu các quy định về tiền lương đóng BHXH bắt buộc theo

các quy định pháp luật mới (Luật BHXH 2014) đặc biệt các quy định về tiền

lương đóng BHXH bắt buộc từ năm 2016 và năm 2018 được sửa đổi trong thời

kỳ mới và thực tiễn thực hiện các quy định về tiền lương đóng BHXH bắt buộc

6

1.1.2 Kêt quả các công trình nghiên cứu và khoảng trông cân nghiên cứu

Tống quan kết quả các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài, học

viên thấy rằng các công trình nghiên cứu có nhiều, với cách tiếp cận, mục tiêu,đối tượng, phạm vi nghiên cứu, các đề tài trên đã đề cập đến một so lĩnh vực

hoạt động cũa BHXH và có những liên quan nhất định đến công tác quản lý thu BHXH Các đề tài liên quan đến công tác thu BHXH đều xuất phát từ thực

trạng và xây dựng phương hướng hoàn thiện quăn lý thu BHXH ở mồi giai

đoạn, ở mỗi khu vực, nhằm mục đích phát triển bền vững nguồn thu BHXH

Tuy nhiên, sau khi Luật BHXH sửa đổi bổ sung số 58/2014/QH13, ngày 20/11/2014 và Luật BHYT sửa đổi bổ sung số 46/2014/QH13, ngày 13/6/2014 được Quốc hội khóa XIII thông qua với nhiều quy định mới và sửa đổi bổ sungLuật BHXH số 71/2006/QH11 ngày 29/6/2006 về chế độ chính sách BHXH, chính sách kinh tế xã hội thì chưa có công trình hay đề tài nghiên cứu nào về quản lý thu BHXH bắt buộc ở cấp huyện trong bối cảnh vấn đề nợ đọng BHXH,

trốn đóng BHXH của chủ SDLĐ tăng cao đến mức báo động gây ảnh hưởng đến việc đảm bảo quyền lợi cho NLĐ, tiềm ẩn nguy cơ vỡ quỳ BHXH

Nhìn chung, BHXH bắt buộc là một trong những vấn đề được nhiều tác giả nghiên cứu, được đề cập nhiều trong các công trình nghiên cứu trước đây,nhưng do mồi một địa bàn nghiên cửu, phạm vi nghiên cứu về không gian và

thời gian khác nhau sẽ cho những kết quả nghiên cứu khác nhau Hiện nay chưa

có nghiên cứu nào về quản lý thu BHXH bắt buộc trên địa bàn huyện Sóc Sơn

trong giai đoạn 2017-2020 Chính vì vậy, đề tài nghiên cứu mang tính cấp thiết,

Tô chức lao động quôc tê (1LO) định nghĩa: “BHXH là sự bảo vệ của xã

hội đối với các thành viên của mình khi họ gặp khó khăn do bị mất hoặc giảmthu nhập gây ra bởi ốm đau, mất khả năng lao động, tuổi già, tàn tật và chết

Hơn nữa BHXH còn bảo vệ cho việc chăm sóc y tế, sức khỏe và trợ cấp cho

các gia đình khi cần thiết” Có thể thấy rằng, Định nghĩa này phân ánh một cáchtổng quan đầy đủ về bản chất, mục tiêu và chức năng của BHXH đối với mồi quốc gia Mục tiêu cuối cùng của BHXH là hướng tới sự phát triển của mồi cá nhân trong cộng đồng và của toàn xã hội đối với mỗi cá nhân

Theo tổ chức ILO quy định, BHXH có 9 chế độ trợ cấp:

Từ điển bách khoa Việt Nam định nghĩa: “BHXH là sự đảm bảo thay thế

hoặc bù đắp một phần thu nhập đối với NLĐ khi họ gặp phải những biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động,bệnh nghề nghiệp, tử tuất, già yếu, mất việc làm, trên cơ hình thành một quỹ

tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH, có sự bảo hộ của Nhà

nước theo đúng pháp luật Nhằm bảo đảm an toàn, ổn định đời sống cho NLĐ

và gia đình họ, đồng thời góp phần đảm bảo xã hội”

Từ định nghĩa trên ta thấy bản chất của BHXH là sự đoàn kết chia sẻ rủi

ro cho nhau, là sự tương trợ cộng đồng, BHXH lấy số đông bù số ít và thực

8

hiện chức năng phân phôi lại thu nhập, góp phân thực hiện công băng xã hội,

ỉ j4-* 1 _ ' 4* A 1 /\ ~ 1 £ •

ôn định va• • • tiên bộ xã hội

Phân phối lại thu nhập theo chiều ngang được thực hiện giữa những NLĐcòn trẻ khỏe, đang làm việc và những NLĐ ốm yếu hoặc về già hết tuổi lao

động, giữa những người thường xuyên đóng BHXH nhưng chưa gặp phải rủi

ro nên chưa hưởng trợ cấp và những người cũng đã tham gia BHXH, đã thực

hiện đóng BHXH nhưng không may gặp phải những rủi ro nên được quỹ BHXH trợ cấp số tiền của mọi người được chuyển giao cho một số người gặprủi ro

Phân phối lại thu nhập theo chiều dọc được BHXH thực hiện giữa những

người khác nhau về thu nhập, những người có thu nhập cao hơn và những người

có thu nhập thấp hơn Nói cách khác, BHXH góp phần đảm bảo sự cân bằng vềthu nhập cho bản thân và gia đình của NLĐ

Quỹ BHXH được lập ra là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thunhập của những NLĐ khi về già hoặc khi gặp rủi ro về sức khỏe, thu nhập Có

thể hiểu BHXH chính là quá trình tổ chức sử dụng một quỹ tiền tệ tập trung,

được tạo lập và phát triển do sự đóng góp của NLĐ và NSDLĐ, dưới sự quản

lý điều tiết của nhà nước, để đảm bảo phần thu nhập có thể thỏa mãn nhữngnhu cầu thiết yếu của con người khi họ gặp những biến cố làm giảm hoặc mấtthu nhập theo lao động

1.2.1.2 Bản chất của Bảo hiêm xã hội

Những nội dung chủ yếu phản ánh rõ bản chất của BHXH:

- BHXH là nhu cầu khách quan, đa dạng và phức tạp của xã hội, là sản

phẩm tất yếu của nền kinh tế hàng hóa Khi trình độ phát triền kinh tế của một

quốc gia đạt đến một mức độ nào đó thì hệ thống BHXH có điều kiện ra đời

phát triển Vì vậy, các nhà kinh tế cho rằng, sự ra đời và phát triển của BHXH phản ánh sự phát triển của nền kinh tế Một nền kinh tế chậm phát triền, đời

9

sống nhân dân thấp kém không thể có một hệ thống BHXH vững mạnh được Kinh tế càng phát triển, hệ thống BHXH càng đa dạng, các chế độ BHXH ngàycàng mở rộng, các hình thức BHXH ngày càng phong phú.

- Mối quan hệ xuyên suốt trong hoạt động BHXH là mối quan hệ giữa nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền lợi của các bên tham gia BHXH Mối quan hệ

này dựa trên quan hệ lao động và diễn ra giữa 3 bên: bên tham gia BHXH, bên BHXH là cơ quan chuyên trách do nhà nước thành lập ra và bảo trợ và bên được BHXH là người lao động và gia đình họ khi đảm bảo các điều kiện ràng

buộc cần thiết

- Thực chất BHXH là sự tổ chức “đền bù” hậu quả của những “rủi ro xã

hội” hoặc các sự kiện bảo hiểm Sự đền bù này được thực hiện thông qua quátrình tổ chức và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung hình thành do sự đóng góp của

các bên tham gia BHXH và các nguồn thu hợp pháp khác của quỹ BHXH

Các sự kiện bảo hiểm và các rủi ro xã hội của người lao động trong BHXH liên quan đến thu nhập của họ gồm: ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, mất việc làm, già yếu, chết Do những sự kiện và rủi ro này mà người lao động bị giảm hoặc mất khả năng lao động hoặc khả năng lao động không được sử dụng, dẫn đến họ bị giảm hoặc mất nguồn thu nhập Vì vậy, người lao động cần phải có khoản thu nhập khác bù vào đế ốn định cuộc sống và sự bù đắp này được thông qua các trợ cấp BHXH Đây là đặc trưng rất cơ bản của

thu nhập, đời sống của người lao động và gia đình họ luôn được bào đảm trước

10

những bât trăc, rủi ro xã hội Vê mặt xã hội, do có sự “san sẻ rủi ro” của BHXH, người lao động chỉ phải đóng góp một khoản nhỏ trong thu nhập của mình choquỹ BHXH, nhưng xã hội sẽ có một lượng vật chất đủ lớn trang trải những rủi

ro xảy ra ở đây, BHXH đã thực hiện nguyên tắc “lấy của số đông bù cho sốít”

1.2.1.3 Khái niệm về quản lý thu báo hiểm xã hội bắt buộc

> Các khái niệm về quản lý thu BHXH bắt buộc:

- Báo hiêm xã hội bẳt buộc: Theo khoản 2, điều 3 Luật Bảo hiểm xã hộinăm 2014 quy định: “Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham

gia” Các đối tượng tham gia bao gồm: NLĐ, NSDLĐ và Nhà nước Các bêntham gia BHXH bắt buộc phải đóng các mức tiền theo quy định thì NLĐ mới được hưởng các chế độ BHXH bắt buộc Tiền đóng BHXH bắt buộc từ các bên tham gia sẽ hình thành một quỹ tiền tệ tập trung gọi là Quỹ BHXH Quỳ BHXH bắt buộc ra đời, tồn tại và phát triển gắn liền với mục đích đảm bảo ổn định cuộc sống cho NLĐ và gia đình của họ khi gặp các biến cố, rủi ro làm giảmhoặc mất thu nhập từ lao động Hoạt động quỳ BHXH bắt buộc không nhằm vào mục đích kinh doanh kiểm lời Vì vậy, cân bằng quỹ thu - chi là nguyên

tắc hàng đầu trong công tác quản lý quỳ BHXH Quỳ BHXH là một khâu tài

chính trung gian cùng với ngân sách nhà nước và tài chính DN, hình thành nên

hệ thống tài chính quốc gia, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và đều chịu sự chi phối của Nhà nước

- Công tác thu BHXH bat buộc: Nhà nước ban hành các quy định mang tínhpháp lý, bắt buộc các bên tham gia BHXH phải nghiêm chỉnh thực hiện Cơ quan BHXH sử dụng các biện pháp nghiệp vụ và các phương pháp đặc thù tác

động trực tiếp và khi đó đối tượng đóng BHXH bắt buộc đạt được mục tiêu đề

11

ra Hoạt động thu BHXH băt buộc có môi quan hệ khăng khít giữa: Nhà nước,NSDLĐ, NLĐ và cơ quan BHXH.

- Quản lý thu BHXH hắt buộc: là quá trình cơ quan BHXH tác động đến mọi đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan đến thu BHXH, thiết lập một quy trình từ lập• 1 kế hoạch• thu đến tồ chức thực• hiện• kế hoạch• xác định• đối tượnge 4^2

thu, mức thu, phương thức thu và kiểm tra đánh giá việc thực hiện thu BHXHnhằm đạt được các mục tiêu: thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, hạn chế tối đa thấtthoát quỳ BHXH, nhằm đáp ứng nguồn kinh phí chi trả các chế độ BHXH, dựa

trên nguyên tắc có đóng có hưởng

Trong hoạt động quản lý thu BHXH, đối tượng quản lý là NLĐ và

NSDLĐ; Nhà nước giao cho cơ quan BHXH là chủ thể quản lý

1.2.1.4 Mục tiêu quản ỉỷ thu bảo hiểm xã hội bắt buộc

> Phát triển quỹ Bảo hiểm xã hội:

Quỹ BHXH là một quỳ tiền tệ, đồng thời là một quỹ dự phòng có sự quản

lý chặt chẽ của Nhà nước, là điều kiện quan trọng nhất để hệ thống BHXH tồn

tại và phát triển Vì vậy, các nhà kinh tế đã coi quỳ BHXH như “xương sống”của toàn bộ hệ thống BHXH của bất kỳ quốc gia nào, và có ảnh hưởng lớn đến

sự ổn định xã hội, ổn định chính trị của đất nước Ở nhiều nước hiện nay thì

quỹ BHXH được hình thành từ ba nguồn chủ yếu: đóng góp của NLĐ, đóng góp của NSDLĐ và phần hỗ trợ của ngân sách nhà nước

> Chống thất thoát quỳ Bảo hiểm xã hội:

Mục tiêu chống thất thoát quỹ BHXH, song hành cùng việc thực hiện các

mục tiêu phát triển quỹ BHXH, cũng là một trong những mục tiêu quan trọng,luôn tồn tại song song trong công tác quản lý thu BHXH bắt buộc

> Đảm bảo an sinh xã hội:

12

Đảm bảo an sinh xã hội luôn là mục tiêu quan trọng nhât của công tác quản lý thu BHXH bắt buộc, vì đây cũng chính là mục tiêu để ngành BHXH rađời, tồn tại và phát triển.

1.2.1.5 Vai trỏ của quản lý thu bảo hiểm xã hội bắt buộc

> Tạo ra sự thống nhất trong hoạt động thu BHXH bắt buộc:

Đối tượng thu BHXH bắt buộc rất đa dạng và phức tạp, bao gồm tất cả người lao động ở tất cả các ngành nghề khác với nhiều độ tuổi khác nhau, mứcthu nhập khác nhau, vùng miền địa lý khác nhau nên nếu không có sự chỉ đạothống nhất thì hoạt động thu BHXH bắt buộc sẽ không thể đạt kết quả cao

Việc quản lý tạo ra sự thống nhất ý chí trong toàn hệ thống BHXH từ trung ương đến địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện thu BHXH bắt buộc

Quản lý hoạt động thu BHXH bắt buộc thông qua công tác lập kế hoạch

thu BHXH bắt buộc hàng năm đã quy định rõ ràng trách nhiệm được phân công

của các cấp BHXH Việc tổ chức triển khai kế hoạch cũng tạo ra sự thống nhất

trong quy trình thu, thống nhất về đối tượng thu, mức tiền thu

> Đảm bảo hoạt động thu BHXH bắt buộc hiệu quả, ổn đinh, bền vững

Đây là một trong những mục tiêu quan trọng của quản lý thu BHXH bắt buộc Khi đạt được mục tiêu này thì mục tiêu bảo đảm hệ thống an sinh xã hội

cũng đạt được

Quản lý hoạt động thu BHXH bắt buộc có thể tạo động lực cho mọi cá

nhân trong tổ chức BHXH Bằng việc đánh giá những thành tích mà cá nhân tổchức đạt được trong hoạt động thu BHXH, phát hiện những sai lệch cần uốn nắn, hoạt động thu BHXH góp phần đảm bảo hiệu quả của công tác thu BHXH

Quản lý thu BHXH bắt buộc sẽ giúp định hướng hoạt động thu BHXH bắt buộc được thực hiện đúng đắn và phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của mỗinước

Quá trình quản lý hoạt động thu BHXH bắt buộc đã tổ chức, điều hòa,

13

phối hợp các hoạt động của các cá nhân trong hệ thống BHXH, tăng cường tính

ổn định của cả hệ thống

> Kiểm tra, đánh giá hoạt động thu BHXH bắt buộc:

Do quản lý thu BHXH là một trong những nội dung của quản lý tài chính

BHXH nên việc mắc phải tình trạng vô ý hoặc cố ý làm sai gây thất thoát quỳ

là điều rất dễ xảy ra Vì vậy, nhờ hoạt động quản lý sát sao, hoạt động đánh giá

luôn được sát với thực tiễn để điều chỉnh kịp thời những tồn tại sau khi đánh

giá

Khi quản lý hoạt động thu BHXH bắt buộc đạt hiệu quả cao, sẽ có thêm

nhiều đối tượng tham gia vào hệ thống BHXH Nhờ đó, số tiền thu về quỹBHXH bắt buộc ngày càng cao Ngược lại, việc quản lý hoạt động thu BHXH bắt buộc không đạt hiệu quả cao thì số tiền huy động vào quỹ BHXH bắt buộc

sẽ giảm theo, dần đến tình trạng mất cân đối của quỳ

> Tăng thu, đảm bảo cân đối quỹ BHXH bắt buộc:

Bản chất của BHXH là hoạt động theo quy luật số đông, số đông người

tham gia đóng BHXH để chi trả cho số ít người đủ điều kiện hưởng trợ cấp Do

đó, nếu quản lý hoạt động thu BHXH bắt buộc thực hiện không tốt, không khai

thác hết nguồn thu, không đủ số tiền phải thu sẽ dẫn đến ít người tham gia đóng BHXH bắt buộc, số thu BHXH bắt buộc ít, không đảm bảo đủ tiền chi trả

cho các chế độ BHXH, quỹ bị mất cân đối Vi vậy, phải làm tăng số người tham

gia đóng BHXH bắt buộc thông qua quàn lý hoạt động thu BHXH bắt buộc

Khi thu BHXH bắt buộc được quản lý chặt chẽ sát sao và đem lại hiệu quả cao,

nguồn thu BHXH bắt buộc sẽ được cải thiện tăng lên

1.2.1.6 Nguyên tắc quán lý thu BHXH bắt buộc

Để duy trì và phát triển, quản lý thu BHXH bắt buộc vừa phải thực hiện

theo các nguyên tắc chung cùa hoạt động bảo hiểm, vừa phải thực hiện các

14

nguyên tăc mang tính xã hội của mình Các nguyên tăc cơ bản của thu BHXH

bắt buộc bao gồm:

Một là: Thu dựa trên các văn bản pháp luậtHoạt động thu BHXH bắt buộc là hoạt động có phạm vi và quy mô rộng lớn, liên quan đến tất cả các thành phần kinh tế xã hội của đất nước, ảnh hưởng

trực tiếp đến lợi ích của đại bộ phận người lao động trong xã hội

Đe đạt hiệu quả cao trong hoạt động thu BHXH bắt buộc thì nguyên tắc

đầu tiên của thu BHXH bắt buộc là phải đảm bảo thực hiện đúng theo các văn

bản pháp luật quy định từ khâu lập kế hoạch thu tới tố chức triển khai kế hoạch

và kiềm tra giám sát Trong quá trình thực hiện thu theo các văn bản pháp luật quy định, BHXH các cấp sẽ nhận thấy nhiều vấn đề còn tồn tại, những lồ hổng

do văn bản chưa chặt chẽ, vì vậy cần sự đóng góp ý kiến lên cấp trên đế hoànthiện các văn bản quy định về thu BHXH bắt buộc

Híữ là: Thu đúng đối tượng, thu đủ số lượng và đảm báo đúng thời gian quy định

Muốn thực hiện được nguyên tắc này thì trước tiên nhà quản lý cần phải

nắm chắc các nguồn thu vào quỹ BHXH bắt buộc Nguồn thu này bao gồm:

+ Nguồn tiền đóng BHXH bắt buộc của NLĐ tham gia BHXH bắt buộc:Dựa trên tiền lương hàng tháng và các khoản phụ cấp được đưa vào lương

+ Nguồn tiền đóng BHXH bắt buộc của NSDLĐ: Phần đóng góp của các

cơ quan, các DN đóng BHXH phải dựa trên quỹ lương, bao gồm lương cơ bán

và các khoản phụ cấp vào lương được quy định thuộc tiền lương làm căn cứ

đóng BHXH Đơn vị DN phải thực hiện đối chiếu, quyết toán số thu BHXH bắt

buộc hàng tháng với cơ quan BHXH

+ Lợi nhuận từ hoạt động đầu tư quỹ BHXH: Lãi sinh lời phải được bù đắp vào quỹ BHXH đế đảm bảo tăng trường quỳ, tiền chi các hoạt động nhằm

mục đích khác như khen thưởng phúc lợi phải tuân thủ theo quy định

15

+ Nguồn hỗ trợ của nhà nước

Đẻ đảm bảo được nguyên tắc thu đúng, thu đủ về số lượng và thời gian cần có biện pháp quản lý thu BHXH phù hợp và các biện pháp xử lý cứng rắnđổi với những sai phạm được phát hiện ra

Ba là: Đảm bảo đầy đủ quyền lợi của người tham gia BHXH bắt buộc

Tham gia BHXH là quyền lợi chính đáng của NLĐ khi làm việc trong mộtđơn vị, doanh nghiệp Trên thực tế theo quy định, doanh nghiệp phải trích đóng

cho cơ quan BHXH số tiền trích nộp BHXH bắt buộc theo tỷ lệ đóng được quy

định tại mồi thời kỳ trên tổng tiền lương hàng tháng ghi trong hợp đồng lao

động, nhưng nhiều doanh nghiệp, đơn vị đã chủ động không đóng BHXH bắt

buộc cho NLĐ hoặc đóng không đủ, không đúng số tiền BHXH bắt buộc theo quy định Điều này ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia, khi mức đóngthấp hoặc không đóng thì mức trợ cấp cho NLĐ trong trường hợp phát sinh như

ốm đau, TNLĐ, thai sản, tử tuất cũng thấp hoặc không được hưởng trợ cấp,

từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của họ

Vì vậy, đảm bảo quyền lợi của người tham gia BHXH bắt buộc nhằm thựchiện được mục tiêu an sinh xã hội là nguyên tắc quan trọng của ngành BHXHcủa Chính phủ giao cho ngành BHXH

1.2.2 Nội dung quản lý thu Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội cấphuyện

1.2.2.1 Lập kế hoạch thu bào hiểm xã hội bắt buộc

Lập kế hoạch thu BHXH bắt buộc là quá trình xác định các mục tiêu của công tác quản lý thu BHXH bắt buộc và lên phương án thực hiện nhàm mục

đích xác định mục tiêu cần phải đạt được là cái gi và phương thức, phương tiện

nào để đạt được các mục tiêu đó

> Vai trò của lập kế hoạch:

16

Lập kê hoạch thu BHXH băt buộc là khâu đâu tiên, là cơ sở đê thúc đây hoạt động quản lý nhà nước về BHXH, đạt được mục tiêu đề ra Có thể thấy vai trò to lớn của công tác lập kế hoạch thu BHXH bắt buộc đối với các mồi cấp BHXH, cụ thể:

- Lập kế hoạch là một trong những công cụ phối hợp nỗ lực của ngành

BHXH Khi có kế hoạch rồi thì lãnh đạo cơ quan BHXH các cấp sẽ xác định

được đúng những mục tiêu mà cơ quan BHXH của mình cần phái đạt được và

làm như thế nào để có thể lên phương án cho việc tổ chức thực hiện và phân công bố trí nhân lực

- Công tác lập kế hoạch sẽ thiết lập được những tiêu chuẩn cho công tácthanh tra kiểm tra diễn ra và đạt hiệu quả

> Nội dung của lập kế hoạch thu BHXH bắt buộc:

Để xây dựng được kế hoạch thu BHXH bắt buộc, BHXH các cấp thực

hiện xây dựng dự toán thu toàn ngành BHXH, trên cơ sở kế hoạch thu của từng BHXH quận, huyện, thị xã và BHXH các tỉnh, thành phố; căn cứ vào hoạt động

thu BHXH của năm liền kề trước đó, xây dựng dự toán thu chi toàn ngành, kế hoạch 3-5 năm Riêng tại BHXH huyện, hàng năm căn cứ vào tình hình thuBHXH của cả năm liền kề trước đó và 6 tháng đầu năm, BHXH huyện lập kế

hoạch thu BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN đến BHXH tinh, BHXH các tỉnh tập hợp gửi về trung ương xây dựng kế hoạch toàn ngành

Kế hoạch được xây dựng theo các nội dung: dự kiến số lượng người lao

động đang làm việc tại các cơ quan, DN trên địa bàn huyện; dự kiến sẽ thu như thế nào? Kế hoạch quản lý số tiền BHXH bắt buộc dự kiến thu được như thế

nào? Kế hoạch thu các khoản nợ BHXH như thế nào?

Ngoài kế hoạch thu BHXH từ các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn,BHXH huyện cần lập kế hoạch thu ngân sách địa phương hồ trợ đóng BHYT

17

gửi cơ quan tài chính câp huyện đê tông hợp trình UBND địa phương, đông

thời gửi kế hoạch lên BHXH tỉnh - thành phố để tổng hợp toàn tỉnh

1.2.2.2 Triển khai thực hiện kế hoạch

> Ban hành các văn băn hưó ’ ng dẫn thu nộp BHXH cấp huyện

Bảo hiểm xã hội cấp huyện thực hiện theo các văn bản, các thông tư nghị định của Chính phù, căn cứ theo các văn bản điều hành hướng dẫn thực hiện

của trung ương và BHXH cấp tỉnh

Tại BHXH cấp huyện, giám đốc BHXH huyện ban hành các văn bảnhướng dẫn thu nộp BHXH gửi đến các đơn vị SDLĐ thực hiện theo quy định tại các văn bản chỉ đạo do BHXH cấp tỉnh ban hành

Có thể nói, việc ban hành các văn bản chỉ đạo quản lý trong ngành được

thực hiện phân cấp từ trung ương, sau đó sẽ được hướng dẫn cụ thể hơn bằng

hệ thống văn bản cúa BHXH các tỉnh, thành phố ban hành chỉ đạo, hướng dẫn các BHXH quận huyện cùa mình và các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàntinh Tại BHXH huyện chủ yếu ban hành các văn bản gửi các đơn vị hướng dẫn

triến khai thực hiện các văn bản của BHXH cấp tỉnh, trung ương ở nhữngnghiệp vụ cụ thể

> Quản lý đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Khâu đầu tiên và quan trọng nhất trong việc quản lý đối tượng tham gia

BHXH là xác định đúng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo luật định, xác

định số lượng người lao động đang làm việc tại các cơ quan, DN trên địa bàn

huyện Ngành BHXH nói chung và BHXH các cấp nói riêng, trong đó có

BHXH cấp huyện, cần xác định rõ đối tượng nào thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Nhà nước Đối tượng tham gia BHXH bắt

buộc là tất cả người lao động đang có hợp đồng lao động tại các đơn vị, cơ quan

trên địa bàn huyện Ở nhiều quốc gia hiện nay, đối tượng tham gia BHXH bắt

buộc bao gồm:

18

- Người làm việc theo hợp đông lao động với đơn vị, tô chức, doanh

nghiệp;

- Cán bộ công chức, viên chức đang làm việc ở các cơ quan của nhà nước;

- Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân, người làm công tác cơ yếu trong quân

đội

- Lực lượng chiến sĩ công an nhân dân, hạ sĩ quan phục vụ có thời hạn

- Công nhân công an, công nhân quốc phòng;

- Người quản lý các doanh nghiệp, hợp tác xã có hưởng lương;

* Đối tượng đơn vị SDLĐ phải tham gia BHXH bắt buộc:

Đơn vị SDLĐ tham gia BHXH bắt buộc bao gồm các loại hình đơn vị sauđây có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động:

- Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chínhchính trị - xã hội, tổ chức chính trị - sự nghiệp, và các tổ chức khác

- Doanh nghiệp nhà nước

- Doanh nghiệp ngoài quốc doanh

- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

- Hợp tác xã, hộ kinh doanh các thể và tổ chức khác

Để quản lý tốt đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, cơ quan BHXH thựchiện việc cấp sổ BHXH và cập nhật các thông tin về đối tượng tham gia BHXH vào cơ sở dữ liệu theo chương trình phần mềm Hiện nay cơ quan BHXH đãứng dụng công nghệ tin bằng hệ thống phần mềm dữ liệu hiện đại để quản lýđối tượng tham gia và thụ hưởng BHXH

> Quăn lý tiền thu BHXH bắt buộc

Quy định thời gian đóng BHXH bắt buộc: hàng tháng, chậm nhất vào ngày

cuối tháng, cơ quan, đơn vị SDLĐ nộp đủ số tiền vào tài khoản chuyên thu của

cơ quan BHXH nơi đăng ký tham gia BHXH Nếu nộp tiền thu chậm hơn sovới kỳ hạn phải nộp thì đơn vị SDLĐ phải nộp 1 khoản lãi chậm nộp theo lãi

19

suât quy định trong năm do ngành BHXH công bô Khoản tiên lãi này được ưu tiên khấu trừ trong tiền thu ngay khi đơn vị nộp tiền BHXH cho cơ quan BHXH.

BHXH huyện thực hiện trách nhiệm: hướng dẫn, tổ chức thu BHXH đúng

kỳ, đủ số lượng, đúng quy định; cấp, đối chiếu và xác nhận trên so BHXH cho NLĐ tham gia BHXH; quản lý chặt chẽ thời gian đóng, tình hình biến độngtăng giảm số lao động, quỹ tiền lương đóng BHXH bắt buộc của các đơn vị sử

dụng lao động, mức đóng của NLĐ tham gia BHXH

Thực hiện nhiệm vụ của ngành, BHXH huyện mở tài khoản chuyên thu

BHXH tại hệ thống Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại Định kỳ,

cơ quan BHXH phải chuyển toàn bộ số tiền BHXH đã thu được về BHXH cấp

trên, không được sử dụng tiền thu BHXH vào bất kỳ nội dung chi nào khác,

không được áp dụng phương thức gán thu bù chi BHXH cho các đơn vị sử dụng lao động

Tất că các trường hợp thoái thu, truy thu BHXH liên quan đến thay đồi

thời gian công tác cho NLĐ, BHXH huyện thực hiện theo phân cấp của BHXH

- Chuyển khoản: Các đơn vị nộp trực tiếp hoặc chuyển khoản tiền đóng

vào tài khoản chuyên thu của cơ quan BHXH mở tại ngân hàng hoặc Kho

bạc Nhà nước hoặc qua phương thức tiện ích thông minh

- Tiền mặt: Các đơn vị tham gia nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH Cuối

ngày cơ quan BHXH đem nộp lại tiền mặt vào tài khoản chuyên thu cùa

huyện tại ngân hàng

20

BHXH câp huyện không được sử dụng tiên thu BHXH bãt buộc vào bât

cứ kỳ mục đích nào khác, trường hợp đặc biệt có yêu cầu phải có báo cáo lên

BHXH cấp tỉnh, tập hợp báo cáo người đứng đầu ngành BHXH hướng dẫn cụ thể bằng văn bản

Chậm nhất vào ngày cuối tháng, đơn vị tham gia phải nộp số tiền phát sinhtrong tháng vào tài khoản chuyên thu của BHXH huyện Nếu chậm nộp từ 30

ngày trở lên so với kỳ hạn phái nộp thì đơn vị SDLĐ phải nộp tiền lãi theo mức

lãi suất tiền vay quá hạn do ngân hàng Nhà nước quy định tại thời điểm nộp

Hàng ngày BHXH huyện chuyển nguồn tiền thu BHXH trong ngày về tài

khoản chuyên thu của BHXH tỉnh Đặc biệt tháng cuối năm, trước 24h ngày

31/12,BHXH huyện phải chuyển toàn bộ số tiền thu được cho BHXH Hàng ngày, BHXH tỉnh chuyển tiền thu BHXH bắt buộc về tài khoản của BHXHtrung ương

> Quản lý các khoản nợ BHXH bắt buộc

Khi phát sinh nợ tiền bảo hiểm xã hội từ các đối tượng tham gia bảo hiểm

xã hội, cơ quản lý bảo hiểm xã hội sẽ thực hiện phân loại nợ BHXH để từ đó

phân cấp thực hiện quản lý nợ và thu nợ tiền bảo hiểm xã hội

Phân loại nợ:

- Nợ phát sinh: các trường hợp nợ có thời gian nợ dưới 1 tháng

- Nợ chậm đóng: các trường hợp có thời gian nợ từ 1 tháng đến dưới 3

tháng

- Nợ kéo dài: các trường hợp nợ có thời gian nợ từ 3 tháng trờ lên và không

bao gồm các trường hợp nợ khác

- Nợ khó thu, gồm các trường hợp: Đơn vị mất tích, đơn vị đang trong thời

gian làm thủ tục giải thể, phá sản; đơn vị có chủ sử dụng lao động bỏ trốn; đơn vị không hoạt động, không có người quản lý, điều hành; Đơn vị chấm dứt hoạt động, giải thề, phá sản theo quy định của pháp luật;

21

- Nợ khác: bao gôm các trường hợp đơn vị nợ đang trong thời gian được

tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất

Căn cứ vào hồ sơ xác định nợ BHXH bao gồm xác nhận kết quả đóng

BHXH của các đơn vị và các biên bàn làm việc giữa cơ quan BHXH huyện với

đơn vị về việc thu nộp tham gia BHXH, BHXH huyện thực hiện phân loại nợ BHXH và tổ chức thu, thu nợ Phân loại chuyên môn nghiệp vụ, phân côngtừng bộ phận, từng cán bộ quán lý các loại nợ BHXH, chuyên môn hóa, thực

hiện các nội dung khác nhau:

BHXH huyện phân công cán bộ làm công tác thu BHXH thực hiện đôn

đốc đơn vị đóng tiền BHXH hàng tháng, hàng quý theo quy định đối với hình

thức đóng BHXH của từng đơn vị Quá thời hạn đôn đốc, cán bộ thu phải đến tận đơn vị đế thực hiện đôn đốc, làm việc với đơn vị

Đối với các đơn vị đã làm việc nhiều lần với cán bộ thu, số tiền nợ và số

tháng, số quý nợ quá hạn quy định, chuyển sang phân loại nợ đọng thì cần

chuyển bộ phận thu nợ làm việc Đồng thời bộ phận thu nợ sẽ làm việc với các

đơn vị chuyển từ nợ tiền đóng BHXH sang nợ kéo dài

Đối với các khoản nợ khó đòi, BHXH huyện cần thực hiện công tác thanhtra kiểm tra, xây dựng các kế hoạch thanh tra, kiểm tra ngành BHXH và các

cuộc thanh tra, kiểm tra liên ngành, tổng hợp báo cáo BHXH tỉnh

> Tổ chức các hoạt động tuyên truyền về chính sách BHXH bắt buộc

đến ngưòi sủ ’ dụng lao động và nguôi lao động trên địa bàn huyện

Song song với hoạt động thu tiền và đốc thúc đơn vị tham gia, thực hiện

thu nộp BHXH bắt buộc theo quy định, BHXH huyện thực hiện tuyên truyền,

vận động, hướng dẫn người tham gia về mức đóng, phương thức đóng, địa điểm

đóng và các quyền lợi về BHXH, BHYT theo quy định

Việc tuyên truyền về chính sách BHXH bắt buộc đến người sử dụng lao động và người lao động trên địa bàn huyện có ý nghĩa to lớn trong việc nâng

22

cao nhận thức của người tham gia vê nghĩa vụ và quyên lợi của mình đôi vớiviệc tham gia BHXH bắt buộc.

BHXH huyện là cơ quan triển khai thực hiện các chính sách BHXH,BHYT trực tiếp và gần gũi nhất đối với người lao động và người sử dụng lao động trên địa bàn, vì vậy các hoạt động tuyên truyền chính sách của BHXH cấphuyện có sức ảnh hưởng và có vai trò thiết thực đối với hoạt động quản lý thu

BHXH bắt buộc trên địa bàn Hàng năm, BHXH lập kế hoạch tuyên truyềnchính sách BHXH, BHYT bắt buộc trên địa bàn huyện, tổ chức thực hiện các

hoạt động tuyên truyền và thực hiện đánh giá kết quả, nêu cao tinh thần trách

nhiệm của từng cán bộ viên chức trong ngành, mồi cán bộ đều là một người tuyên truyền chính sách đến từng người dân, từng đơn vị Nội dung tuyên truyền

là những chính sách BHXH, BHYT hiện hành, vai trò của các chính sách đó

đối với người tham gia, trách nhiệm của đơn vị chủ sử dụng lao động Hình

thức tuyên truyền đa dạng, phát triển hết sức mạnh sáng tạo, chuyên nghiệp của ngành, phối hợp với chính quyền địa phương, với các cơ quan đoàn thể xã hội

để hoạt động tuyên truyền đạt hiệu quả BHXH huyện phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức tuyên truyền, hội thảo, tập huấn cho cán bộ, chủ DN, HTX

về chính sách BHXH, BHYT, BHTN; tích cực hỗ trợ cho DN về những vướng

mắc khi tham gia BHXH; hướng dẫn tham gia giao dịch hồ sơ điện tử; thủ tụcđăng ký tham gia BHXH tự nguyện nhanh gọn hiệu quả

1.2.2.3 Kiêm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch.

Đây là nội dung cuối cùng của hoạt động quản lý thu BHXH bắt buộc Việc kiểm tra, giám sát thu BHXH bắt buộc được tiến hành theo tháng, quý

Có 2 hình thức kiểm tra:

Một là kiểm tra theo định kỳ: BHXH huyện thành lập đoàn kiểm tra và lên

kế hoạch để đi kiểm tra các đơn vị sử dụng lao động theo tháng/quý

23

Hai là kiêm tra đột xuât: Việc kiêm tra này được thực hiện khi có đơn tô

cáo, khiếu nại của cá nhân hay tập thể về hành vi giả mạo, khai man để trục lợi

hưởng các chế độ BHXH hoặc do phát hiện có sự sai lệch, giả mạo hồ sơ BHXH huyện thành lập các đoàn kiểm tra và tiến hành công tác thanh tra, kiểm tra theo luật • định.•

Công tác kiềm tra, giám sát thu BHXH bắt buộc là một trong những nộidung quan trọng của thu BHXH bắt buộc vì nó đảm bảo cho việc sử dụng nguồn

thu đúng mục tiêu đã đề ra, đồng thời đảm bảo cho việc thu BHXH được thực

hiện theo đúng quy định của pháp luật Nội dung này bao gồm:

Kiểm tra, giám sát việc thực hiện nghĩa vụ tham gia BHXH bất buộc của

các bên có liên quan NLĐ phải có trách nhiệm đóng BHXH trên cơ sở tiềnlương, thu nhập của mình; đồng thời người SDLĐ cũng phải có trách nhiệm

đóng BHXH cho người SDLĐ mà mình thuê mướn Nhưng trên thực tế, NLĐ,

đặc biệt là người SDLĐ thường có hành vi tránh né trách nhiệm này như: khai

giảm số lao động, khai giảm tiền lương Vì vậy, thông qua các hoạt động thanh

tra, kiểm tra, các cơ quan nhà nước sẽ buộc NLĐ và người SDLĐ thực hiện nghĩa vụ của mình với cơ quan BHXH

Giải quyết các khiếu nại, tố cáo, tranh chấp BHXH Đây là hoạt động có

tính thường xuyên Đối tượng tham gia BHXH rất đa dạng với nhiều mối quan

hệ khác nhau và lợi ích khác nhau Vì vậy những tranh chấp về quyền lợi có

thể xảy ra, cơ quan BHXH và cơ quan quản lý nhà nước cần kiểm tra để kịp

thời giài quyết những bất hợp lý, những tồn tại trong việc thu nộp BHXH; thực

hiện thanh tra nếu phát hiện những nghi vấn hoặc không minh bạch trong việc

thu hoặc chi trả BHXH cho NLĐ

Bên cạnh việc thanh tra, kiểm tra tình hình nộp BHXH của NLĐ, người SDLĐ thì cơ quan BHXH còn có trách nhiệm tuyên truyền, phố biến rộng rãi

2 4

tâm quan trọng của BHXH, các chê độ, chính sách pháp luật vê BHXH đê NLĐ,

người SDLĐ có ý thức trong việc tham gia BHXH

1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý thu Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xãhội cấp huyện

1.2.3.1 Các nhân to bên ngoài

> Các quy định của nhà nước về thu BHXH

ở mồi thời kỳ nền kinh tế phát triển khác nhau, với thể chế kinh tế khácnhau, thì công tác thu BHXH bắt buộc cũng khác nhau

Vì thế, các văn bản pháp lý về thu BHXH bắt buộc ở mồi giai đoạn, thời

kỳ khác nhau phải đáp ứng kịp thời tình hình kinh tế xã hội và bối cảnh cụ thểcủa đất nước

Hệ thống văn bản của Nhà nước về BHXH bắt buộc càng chặt chẽ, đầy đủ

và đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế, điều kiện kinh tế xã hội và thiết thựcđối với NLĐ thì thu BHXH bắt buộc càng có hiệu quả, góp phần đảm bảo cuộc

sống ổn định Ngược lại, nếu Nhà nước và ngành BHXH không xây dựng, ban

hành được các quy định, văn bản pháp quy về BHXH bắt buộc chặt chẽ, đồng

bộ, đáp ứng kịp thời những yêu cầu của nền kinh tế-xã hội thi thu BHXH bắt buộc sẽ càng kém hiệu quả và không đạt được yêu cầu, mục đích đề ra

> Trình độ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Đây là nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ đến công tác thu BHXH

và kết quả thu BHXH bắt buộc Những địa phương có nền kinh tế - xã hội phát triển, là nơi tập trung nhiều DN lớn thì người dân có mức thu nhập cao hơn,

dẫn đến hiểu biết và ý thức chấp hành nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc của NLĐ cao hơn

Mặt khác, nếu hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả, thì NSDLĐ

cũng sẽ tự giác, có trách nhiệm với nguồn nhân lực của DN, nên sẽ có ý thức

nộp đúng, nộp đủ nghĩa vụ đóng góp BHXH bắt buộc của họ cho NLĐ, khắc

25

phục được hiện trạng phô biên hiện nay là cô tình trôn tránh tham gia BHXH

và nợ đọng tiền đóng BHXH bắt buộc kéo dài

Khi có điều kiện về kinh tế khá, các nhu cầu thiết yếu về ăn, mặc, ở đã được đáp ứng; thì NLĐ mới có điều kiện, mới có ý thức tham gia BHXH bắt buộc cao hơn Chính vì vậy, ở các khu vực hay ở các nước có nền kinh tể xãhội phát triển thì BHXH của họ cũng theo đó ngày càng phát triển Ngược lại,

ở các khu vực hay các nước có nền kinh tế thấp kém, lạc hậu, thu nhập và dân

trí thấp thì BHXH sẽ kém phát triển hơn và công tác thu BHXH bắt buộc cũng

sẽ gặp nhiều khó khăn hơn

> Trình độ nhận thức và ý thức trách nhiệm của ngưòi tham gia BHXH

Các doanh nghiệp cần phải xác định rằng tham gia BHXH là thực hiện

chính sách nhằm đảm bảo được tính ổn định nhân sự, sự ổn định này giúp doanhnghiệp mạnh dạn đề ra chiến lược sản xuất kinh doanh dài hạn, mạnh dạn ký kết họp đồng để tăng doanh thu, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp Tham gia BHXH bắt buộc là trách nhiệm, là nghĩa vụ của NSDLĐ đối với NLĐ Quán triệt sâu sắc tư tưởng đó sẽ làm tăng sức cạnh tranh cùa doanh nghiệp từ đó sốdoanh nghiệp tham gia BHXH càng nhiều thì tống thu BHXH càng tăng, quỹ BHXH càng bền vững

Đơn vị sử dụng lao động trích nộp BHXH theo đúng mức lương hoặc thunhập thực tế của NLĐ sẽ gia tăng quỳ BHXH và ngược lại mức thụ hưởng các

chế độ BHXH sẽ cao, bảo đảm ổn định chi phí khi NLĐ khi ốm đau, thai săn,

TNLĐ - BNN hoặc thất nghiệp đặc biệt là mức lương hưu đâm bảo ổn định

cuộc sống tuổi già cho họ

Người lao động phải có hiểu biết, nhận thức sâu sắc về việc tham gia BHXH là quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm bắt buộc tham gia BHXH

1.2.3.2 Các nhân tổ hên trong

26

Một là, trình độ quản lý của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý thu

BHXH: Trình độ của đội ngũ cán bộ làm công tác chuyên thu cao, chuyên

nghiệp sẽ là yếu tố quan trọng trong việc tuyên truyền, kiểm soát tình hìnhđóng, quản lý thu và chi quỹ BHXH và ngược lại

Trình độ quản lý là yếu tố quyết định trực tiếp đến hiệu quả, chất lượng của công tác quản lý, vận hành, sử dụng nguồn thu của BHXH; là quá trìnhtriển khai, tổ chức thực hiện những chủ trương, chinh sách bảo hiểm xà hội bắt buộc ở mỗi địa phương theo những mục tiêu đã vạch ra

Những địa phương nào có năng lực tố chức, thực hiện tốt công tác thu, thìhiệu quả thu BHXH bắt buộc sẽ đạt kết quả cao, hạn chế tình trạng bỏ sót nguồn

thu, thu thiếu, chây ỳ, nợ đọng trong các nguồn thu Không những thế, cơ cấu

bộ máy quản lý được tổ chức hoàn chỉnh, vận hành một cách đồng bộ, mỗi bộ phận hoàn thành tốt nhiệm vụ theo đúng chức năng, quyền hạn và trách nhiệm

của mình thì công tác thu bảo hiểm xã hội sẽ đạt được hiệu quả cao

Trình độ quản lý điều hành tốt, sẽ phản ánh đầy đủ nhất năng lực và phẩm

chất của đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành cũng như đội ngũ cán bộ thu bảo

hiếm xã hội bắt buộc Nếu đội ngũ cán bộ có năng lực, nắm chắc chuyên môn, phẩm chất đạo đức tốt thì việc điều hành cơ cấu tổ chức, quản lý công tác thu

bảo hiếm xã hội sẽ đạt hiệu quả cao và ngược lại

Hai là, ngoài nhân tố về nhân lực, đội ngũ cán bộ nêu trên, việc ứngdụng công nghệ thông tin trong công tác điều hành, quăn lý thu cũng có ý nghĩa

to lớn đối với việc phát triển hoạt động thu BHXH bắt buộc Hệ thống quản lý,

giám sát được phát triển sẽ nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động, ngược lại nếu không ngừng ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý thu BHXH thì sẽ không đáp ứng kịp nhu cầu quản lý cũng như đà phát triển của nền kinh

tế xã hội, trình độ và nhận thức của người lao động hiện nay Ngành BHXH

xác định cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin là nhiệm

27

vụ quan trọng hàng đâu nhăm đáp ứng được các yêu câu tô chức, thực hiện

chính sách BHXH, BHYT trong tình hình mới Cơ sờ vật chất kỳ thuật của

ngành BHXH cũng có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của việc khai thác BHXH Neu cơ sở vật chất kỹ thuật không đảm bảo, việc cập nhật nhật các thông tin

của người tham gia cũng như việc giải quyết các chế độ về BHXH không kịpthời, gây phiền hà, lãng phí thời gian của người tham gia, hệ thống dữ liệu không đồng bộ, cơ sở vật chất hạn chế tạo cho người tham gia sự nghi ngờ,

thiếu tin tưởng dẫn đến hiệu quả khai thác chưa cao

1.2.4 Các tiêu chí đánh giá công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội cấp huyện

1.2.4.1 Tiêu chỉ đánh giá công tác lập kế hoạch thu BHXH

Công tác lập kế hoạch thu BHXH bắt buộc phải bám sát với tình hình thực

tiễn của đơn vị sử dụng lao động và người lao động trên địa bàn huyện, để

đảm bảo kế hoạch được lập sát với thực tế, tạo thuận lợi cho công tác triểnkhai thực hiện kế hoạch thu BHXH bắt buộc hoàn thành được kế hoạch đã đềra

1.2.4.2 Tiêu chí đánh giá công tác triển khai thực hiện kể hoạch

Trước hết, việc quản lý thu BHXH bắt buộc ở cấp huyện cần tuân thủ

đúng các quy định pháp luật về thu BHXH, phải cập nhật thường xuyên các

chế độ thu BHXH theo quy định của pháp luật ở từng thời kỳ

Thứ hai, việc triển khai thực hiện kế hoạch thu BHXH phải theo kế hoạch

đã được phê duyệt, thu đúng đối tượng và giảm tối đa việc nợ đọng tiền bảo

hiểm từ các đơn vị sử dụng lao động

Bên cạnh các tiêu chí định tính nêu trên, công tác triển khai thực hiện kế

hoạch thu BHXH bắt buộc còn được đánh giá qua các tiêu chí định lượng sau:

> Các chỉ tiêu đánh giá việc tuân thủ đóng góp BHXH bắt buộc: Chỉ tiêunày đánh giá số đối tượng bao gồm cả NLĐ và đơn vị sử dụng lao động tham

gia BHXH bắt buộc trên địa bàn, từ đó giúp cơ quan BHXH có con số thống kê

28

về tỷ lệ tham gia BHXH bắt buộc để đưa ra định hướng khai thác và quản lý

đối tượng tham gia BHXH bắt buộc Hai chì tiêu này năm sau cao hơn năm trước thể hiện tính tuân thủ đóng góp BHXH của đối tượng tham gia và công

tác quản lý thu BHXH ngày càng tốt

* Công thức tỉnh:

+ Tỷ lệ đơn vị tham gia BHXH bắt buộc: là tỷ số giữa số đơn vị đã tham gia BHXH bắt buộc với số đơn vị thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc trongkỳ:

Tỷ lệ đơn vị tham

gia BHXH BB

Số đơn vị đã tham gia BHXH BB

—— - —————— _ _ X 100%

Số đơn vị thuộc diện tham gia BHXH BB

+ Tỷ lệ NLĐ tham gia BHXH bắt buộc: là tỷ số giữa số NLĐ đã tham gia BHXH bắt buộc với số NLĐ thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc trong kỳ

* Trong đó:

BHXH BB

Số NLĐ thuộc diện tham gia BHXH BB

+ Sô đơn vị trong diện tham gia bảo hiêm xã hội băt buộc là các đơn vị đã

được cấp giấy phép kinh doanh, có trụ sở và con dấu hoạt động sản xuất kinh

doanh có sử dụng, thuê mướn lao động được quy định cụ thể trong Luật BHXH

+ Số đơn vị đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là những đơn vị trongdiện tham gia BHXH bắt buộc đã làm thủ tục đăng ký đóng BHXH bắt buộc

với cơ quan BHXH và thực hiện đóng BHXH bắt buộc theo phương thức đãchọn

+ số người lao động trong diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc là tất cả

NLĐ có hợp đồng lao động, làm việc trong các đơn vị thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo Luật định

29

+ Sô lao động đã tham gia BHXH băt buộc là những lao động làm việc

trong các đơn vị sử dụng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo Luật định và đã đăng ký đóng BHXH bắt buộc, có mã số BHXH và hàng tháng

phát sinh đóng BHXH bắt buộc

+ Tử số và mẫu sổ của các chỉ tiêu được tính thống nhất vào thời điểm cuối

năm đánh giá (31/12)

> Chỉ tiêu đánh giá tình hình hoàn thành kế hoạch thu bảo hiểm xã hội

Mức độ hoàn thành kế hoạch thu BHXH được đánh giá qua chỉ tiêu “Tỷ

lệ hoàn thành kế hoạch thu BHXH” Đây là tỷ số giữa số tiền thu BHXH thực

tế với số tiền thu BHXH theo kế hoạch được giao trong kỳ Chỉ tiêu này càngcao phản ánh tình hình quản lý thu BHXH bắt buộc càng tốt và ngược lại

Số tiền thu BHXH BB theo kế hoạch

+ số tiền thu BHXH BB thực hiện là số tiền thu BHXH bắt buộc mà BHXH huyện

đã thu được tính đến thời điếm 31/12 năm đánh giá.

+ Sô tiên thu BHXH BB theo kê hoạch: là sô tiên thu BHXH BB đã được BHXH

cấp tinh giao kế hoạch cho cấp huyện căn cứ kế hoạch toàn ngành.

> Chỉ tiêu đánh giá kết quả thu bảo hiểm xã hội bắt buộc

Tỷ lệ thu BHXH bắt buộc: Là tỷ lệ giữa tổng số tiền thu BHXH BB thực

hiện trong kỳ và tổng số tiền phải thu BHXH bắt buộc trong kỳ Từ đó thấy được thực trạng thu BHXH bắt buộc tại địa phương đó và giúp cơ quan BHXH

có những định hướng phù hợp đế nâng cao sổ thu trong những năm tiếp theo.Chỉ tiêu này năm sau lớn hơn năm trước thể hiện tính tuân thù đóng góp BHXH

của đối tượng tham gia và công tác quản lý thu BHXH ngày càng tốt

* Công thức tính:

30

Tông sô tiên thu BHXH BB

Tỷ lệ thu BHXH

trong kỳ Tông sô tiên phải thu BHXH BB X 100%

* Trong đó:

+ Số tiền thu BHXH BB thực hiện là số tiền thu BHXH bắt buộc đã thu được

trong kỳ Đây chính là kết quả thực hiện đế đánh giá tỷ lệ hoàn thành kế hoạch.

+ Số phải thu BHXH BB: là số tiền BHXH được tính toán dựa trên tổng quỹ lương

mà đơn vị SDLĐ xây dựng để cơ quan BHXH dựa vào đó tính toán tiền thu BHXH

bắt buộc mà các đơn vị và NLĐ phải nộp cho cơ quan BHXH trong kỳ.

+ Kỳ thu BHXH có thể là tháng, quý, năm Tử số và mẫu số của chỉ tiêu

thống nhất tính theo phương pháp cộng dồn vào thời điểm cuối kỳ

> Chỉ tiêu đánh giá tình hình nợ đọng bão hiểm xã hội

Chỉ tiêu này đánh giá tỷ lệ nợ đọng BHXH bắt buộc trong từng năm, từ

đó giúp cơ quan BHXH huyện đề ra các giải pháp khắc phục tình trạng nợ đọng

BHXH Chỉ tiêu này năm sau thấp hơn năm trước thể hiện việc quàn lý nợ đọng

BHXH của cơ quan BHXH càng tốt hơn và ngược lại

* Công thức tính:

+ Tỷ lệ đơn vị nợ BHXH bắt buộc: Là tỷ số giữa số đơn vị nợ BHXH trong

kỳ và tổng số đơn vị đã tham gia BHXH bẳt buộc trong kỳ

Tỷ lệ đơn vị nợ So đơn VỊ nợ BHXH BB

+ Tỷ lệ nợ BHXH bắt buộc: Là tỷ số giữa tổng số tiền nợ BHXH trong kỳ

và tổng số tiền phải thu BHXH trong kỳ

Tông sô tiên nợ BHXH BB

Tỷ lệ nợ BHXH = _ X 100%

Tổng số tiền phải thu BHXH BB

* Trong đó:

31