Phân tích và dự báo tài chính công ty cổ phần dược phẩm OPC

Mục tiêu nghiên cứu Phân tích tình hình tài chính Công ty cổ phần Dược phẩm OPC giai đoạn 2017 - 2020 qua ba mảng hoạt động để thấy được thực trạng, xu hướng, mức độ biến động về tài chí

ĐẠI HỌC QUÕC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI• HỌC KINH • TẾ

ĐÔ DUY TRUNG

Chuyên ngành: Tài chinh - Ngân hàng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là kêt quả nghiên cứu cùa riêng tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào của người khác Việc sử dụng thông tin, kết quả, trích dẫn tài liệu của người khác đảm bảo theo đúng các quy định Các nội dung trích dẫn và tham khảo các tài liệu, sách báo, thông tin đượcđăng tải trên các tác phẩm, tạp chí và trang web theo danh mục tài liệu tham khảo của luân văn

Tác giả

Đỗ Duy Trung

LỜI CÃM ƠN

Em xin trân trọng cảm ơn đên Ban giám hiệu Trường Đại học Kinh tê - Đạihọc Quốc gia Hà Nội cùng Quý thầy cô đã tạo điều kiện giúp đờ em hoàn thành luận văn này

Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến TS Trịnh Mai Vân đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đờ về kiến thức, phương pháp nghiên cứu, phương pháp trình bày để em

có thể hoàn thiện nội dung và cả hình thức của luận văn

Em xin chân thành cảm ơn!

Tác giả luận văn

Đỗ Duy Trung

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

MỤC LỤC

DANH MỤC BẢNG BIẾU ii

DANH MỤC HÌNH iv

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2

2.1 Mục tiêu nghiên cứu 2

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

3.1 Đối tượng nghiên cứu 3

3.2 Phạm vi nghiên cứu: 3

4 Kết cấu luận văn 3

CHƯƠNG 1: TỐNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ Cơ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH VÀ Dự BÁO TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 4

1.1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 4

1.1.2 Tình hình nghiên cứu trong nước 5

1.1.3 Khoảng trống nghiên cứu 7

1.2 Cơ sờ lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp 8

1.2.1 Khái quát về tài chính doanh nghiệp 8

1.2.2 Ý nghĩa cùa phân tích tài chính doanh nghiệp 8

1.2.4 Tài liệu sử dụng trong phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp 13

1.2.5 Nội dung phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp 15

1.2.5.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp 15

1.2.5.2 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán 17

1.2.5.3 Phân tích hiệu quả kinh doanh 21

1.2.5.4 Phân tích khả năng tạo tiền và tình hình lưu chuyển tiền tệ 22

1.2.5.5 Phân tích hiệu quả sử dụng chi phí 24

1.3 Dự báo tài chính 25

1.3.1 Khái niệm dự báo tài chính 25

1.3.2 Ý nghĩa của dự báo tài chính 27

1.3.3 Nội dung chủ yếu của dự báo 28

1.3.3 Quy trình thực hiện dự báo 31

1.3.4 Căn cứ để thực hiện dự báo 31

1.3.5 Nội dung dự báo tài chính thực hiện trong luận văn 32

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 34

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN cứu 35

2.1 Phuơng pháp nghiên cứu 35

2.1.1 Phuong pháp thu thập thông tin, dữ liệu 35

2.1.2 Phương pháp phân tích và phân tích ngang 35

2.1.3 Phương pháp phân tích xu hướng 36

2.1.4 Phương pháp đồ thị 37

2.1.5 Phương pháp phân tích Dupont 37

2.2 Thiết kế nghiên cứu 38

2.2.1 Lập kế hoạch nghiên cứu 38

2.1.2 Xây dựng khung lý thuyết 38

2.1.3 Thực hiện phân tích và dự báo 39

2.1.4 Kết quả nghiên cứu 39

CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THựC TRẠNG TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH VÀ Dự BÁO TÀI CHÍNH GIAI ĐOẠN 2021 - 2023 TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM OPC 41

3.1 Giới thiệu về Công ty cổ phần Dược phẩm OPC 41

3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của công ty 41

3.1.2 Tầm nhìn - Chiến lược 42

3.1.3 Sơ đồ tố chức bộ máy công ty 43

3.1.4 Các lĩnh vực hoạt động kinh doanh của công ty 46

3.2 Phân tích thực trạng tình hình tài chính của Công ty cổ phần Dược phẩm OPC giai đoạn năm 2017 - 2020 47

3.2.1 Đánh giá khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp 47

3.2.2 Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán 69

3.2.3 Phân tích hiệu quả kinh doanh 77

3.2.4 Phân tích khả năng tạo tiền và tình hinh lưu chuyển tiền tệ 82

3.2.5 Phân tích hiệu quả sử dụng chi phí 87

3.2.6 Phân tích các chỉ tiêu về định giá 88

3.3 Đánh giá chung về tình hình tài chính của công ty 90

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 92

CHƯƠNG 4: Dự BÁO BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH CÙA CÔNG TY CỒ PHẦN DƯỢC PHẨM OPC 93

4.1 Dự báo tài chính của Công ty cổ phần Dược phẩm OPC giai đoạn 2021 -2023 93

4.1.1 Dự báo doanh thu của Công ty cổ phần Dược phẩm OPC trong giai đoạn 2021 -2023 93

4.1.2 Dự báo Báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty cổ phần Dược phẩm OPC giai đoạn 2021 - 2023 99

4.1.3 Dự báo Bảng cân đối kế toán cùa Công ty cổ phần Dược phẩm OPC năm 2021 -2023 100

4.1.4 Kết luận về Kết quả dự báo tài chính của Công ty cồ phần Dược phẩm OPC năm 2021 - 2023 104

4.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính của Công ty cổ phần Dược phẩm OPC 104

4.2.1 Nhóm giải pháp tăng doanh thu 104

4.2.2 Nhóm biện pháp làm giảm chi phí 105

4.2.3 Nhóm biện pháp khác 107

4.3 Kiến nghị với nhà nước và cơ quan chức năng 114

KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 115

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 117

DANH MỤC CÁC TÙ’ VIẾT TẮT

3 CĐKT Cân đối kế toán

4 DCL Công ty cổ phần Dược Cừu Long

5 DHG Công ty cổ phần Dược Hậu Giang

8 DTT Doanh thu thuần

9 ETC (Ethical Channel/Prescription Drugs/Rx) Kênh phân phối thuốc

qua hoạt động đấu thầu vào bệnh viện và phòng khám

10 EU-GMP EƯ-GMP Tiêu chuẩn sản xuất tốt yêu cầu bởi Cơ quan Quản lý

Dược Châu Âu (EMA)

11 HĐKD Hoạt động kinh doanh

12 KPT Khoản phải trả

13 KQKD Ket quả kinh doanh

141 LCTT Lưu chuyển tiền tệ

15 NPT Nợ phải trả

16 OPC Công ty Cồ phần Dược phẩm OPC

17 OTC (Over the Counter) Kênh phân phối thuốc qua hệ thống bán lẻ

gồm nhà thuốc và quầy thuốc

18 QLDN Quản lý doanh nghiệp

19 SXKD Sản xuất kinh doanh

20 TSDH Tài sản dài han•

DANH MỤC BẢNG BIÉU

1 Bảng 3.1 Quy mô và cơ cấu tài sản của OPC giai đoạn

2 Bảng 3.2 Quy mô và cơ cấu nguồn vốn của OPC giai đoạn

3 Bảng 3.3 Tình hình doanh thu của OPC giai đoạn 2017-2020 63

4 Bảng 3.4 Chênh lệch doanh thu của OPC giai đoạn 2017-2020 63

5 Bảng 3.5 Tổng hợp chi phí của OPC giai đoạn 2017-2020 65

6 Bảng 3.6 Chênh lệch chi phí của OPC giai đoạn 2017-2020 74 65

7 Bảng 3.7 Tồng hợp lợi nhuận của OPC giai đoạn 2017-2020 68

8 Bảng 3.8 Chênh lệch lợi nhuận của OPC giai đoạn 2017-2020 68

9 Bảng 3.9 Phân tích tỉ lệ các khoản nợ phải thu so với các khoản

10 Bảng 3.10 So sánh tỉ lệ các khoản nợ phải thu so với các khoản

11 Bảng 3.11 Phân tích khả năng thanh toán tổng quát 70

12 Bảng 3.12 So sánh khả năng thanh toán tổng quát của OPC với

các doanh nghiệp cùng ngành dược phầm năm 2020 71

13 Bảng 3.13 Phân tích khả năng thanh toán nợ ngắn hạn 71

14 Bảng 3.14

So sánh khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của OPC với các doanh nghiệp cùng ngành dược phầm năm 2020

73

17 Bảng 3.17 Phân tích khả năng thanh toán tóc thời 74

11

STT Bảng Nội dung Trang

18 Bảng 3.18

So sánh khả năng thanh toán tức thời của OPC với cácdoanh nghiệp cùng ngành và trung bình ngành dượcphầm năm 2020

74

19 Bảng 3.19 Phân tích khả năng thanh toán lãi vay 75

20 Bảng 3.20 So sánh khả năng thanh toán lãi vay của OPC với các

doanh nghiệp cùng ngành dược phầm năm 2020 76

21 Bảng 3.21 Phân tích khả năng chi trả bằng tiền 76

22 Bảng 3.22 So sánh khả năng chi trả bằng tiền của OPC với các

doanh nghiệp cùng ngành dược phầm năm 2020 77

23 Bảng 3.23 Đánh giá khái quát hiệu quả kinh doanh 77

24 Bảng 3.24

So sánh khả năng sinh lời của OPC với các doanh nghiệp cùng ngành và trung bình ngành dược phầmnăm 2020

80

27 Bảng 3.27 Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản (Mô hình Dupont) 81

28 Bảng 3.28 Phân tích khả nãng tạo tiền của doanh nghiệp 83

29 Bảng 3.29 Tổng hợp đánh giá tinh hình lưu chuyển tiền tệ 83

30 Bảng 3.30 Phân tích hiệu quả sử dụng chi phí 87

31 Bảng 3.31 Phân tích các chỉ tiêu liên quan đến định giá 88

32 Bảng 3.32

So sánh các chỉ tiêu liên quan đến định giá với cácdoanh nghiệp cùng ngành và trung bình ngành dượcphẩm năm 2020

89

33 Bảng 4.1 Xác định tỷ lệ tăng trưởng doanh thu 95

34 Bảng 4.2 Tỷ lệ giá vốn hàng bán và chi phí bán hàng, chi phí 99

Ill

STT Bảng Nội dung Trang

quản lý DN trên doanh thu thuần

35 Bảng 4.3

Dự báo kết quả kinh doanh của OPC giai đoạn

36 Bảng 4.4 Xác định tỷ lệ phần trăm trên doanh thu của các chỉ

tiêu trên bảng cân đối kế toán 101

37 Bảng 4.5 Tính toán các chỉ tiêu du• báo 101

DANH MỤC HINH

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính câp thiêt của đê tài

Khi một doanh nghiệp muốn thành công, một trong những bước đầu tiêncần làm là tạo ra một kế hoạch kinh doanh hoàn hảo Muốn kế hoạch kinh doanhhoàn hảo đó được thực hiện thì tài chính chính là xương sống, là yếu tố quyết địnhsống còn, quyết định vận mệnh của một doanh nghiệp Chính vì vậy, việc phân tíchtài chính là công việc đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp Phân tích tài chính giúp doanh nghiệp xác định được lợi nhuận, nợ phải trả, thế mạnh và tiềm năng thu nhập trong tương lai Phân tích tài chính là một khía cạnh quan trọng của tất cả các hoạt động thương mại vì nó cung cấp những hiểu biết có thể hành động

về năng lực và tiềm năng trong tương lai của tổ chức

Thông qua báo cáo tài chính các nhà đầu tư và người cho vay có dữ liệuquan trọng có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu hoặc lài suất, các báo cáo này còn cho phép các nhà quản lý công ty đánh giá hiệu suất của họ liên quan đến kì vọnghoặc tăng trưởng của ngành Từ quan điểm quản lý, các phân tích tài chính rất quan trọng đến sự thành công của công ty bởi chúng làm nổi bật những điềmmạnh, điểm yếu ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh

Một phân tích tài chính đưa ra phải phán ánh được tính khả thi, tính ổn định liên quan tới tài chính của một dự án trong doanh nghiệp, đồng thời có thể dự báođược lợi nhuận của nó đạt được trong tương lai Hay nói cách khác phân tích tài chính đề cập đến một đánh giá về hiệu quả của các quỹ đã được đầu tư, cũng có thể

là một đánh giá về giá trị và sự an toàn các khiếu nại của các con nợ đối với tài sản công ty

Năm 2019 Covid 19 bùng phát tại Hồ Nam, Vũ Hán, miền Trung TrungQuốc Chỉ sau 100 ngày xuất hiện, đại dịch viêm đường hô hấp Cấp do virus Corona đà nhanh chóng tác động tới các lĩnh vực kinh tế, xã hội, thị trường tài chính chao đảo, nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái với tỉ lệ thất nghiệp vànghèo đói chưa tòng có trong lịch sử Tuy nhiên Covid-19 lại là một cơ hội đối với các doanh nghiệp Dược trên toàn thế giới khi nhu cầu về trang thiết bị y tế đòi hỏi

là rât lớn Trong sô đó, không thê không kê đên Công ty Cô phân Dược phâm OPC OPC là một trong các công ty hàng đầu tại Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh dược phẩm có nguồn gốc từ dược liệu, là đơn vị sản xuất thuốc có nguồn gốc dược liệu đầu tiên được Cục Quản Lý Dược - Bộ Y Te VN cấp giấy chứng nhận GMP , GLP, GSP Bằng những nỗ lực không ngừng, với sự tài tình của Ban lãnh đạo OPC, sự chung sức chung lòng của toàn thế cán bộ công nhân viên công ty đã đưa con thuyền OPC vượt qua bao con sóng lớn, thẳng tiến rakhơi Khoa học công nghệ không ngừng được nâng cao, quy mô ngày càng mở rộng, liên tục cho ra đời những dòng sản phẩm chất lượng cao đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe người dân Công ty cổ phần Dược phẩm OPC đã được người tiêu dùng và ngành Y Dược trong ngoài nước biết đến như một trong những thương hiệu dược phẩm hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất thuốc có nguồn gốc từ dược liệu - Một thương hiệu nối tiếng với giá trị cốt lõi "Chất lượng - An toàn -

nhận trong lòng khách hàng " OPC - Thiên nhiên & Cuộc sổng ”.

Với nhũng lí do trên, tôi đã chọn vấn đề "Phản tích và dự báo tài chính Công

ty cố phần Dược phẩm OPC” làm đề tài luận văn thạc sĩ Đề tài chủ yếu phân tích thực trạng tài chính dưới góc độ nhà quản trị doanh nghiệp và từ đó đưa ra gợi ý dự báo tài chính cho giai đoạn tiếp theo cùa Công ty cổ phần dược phẩm OPC

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu• • • o

2.7 Mục tiêu nghiên cứu

Phân tích tình hình tài chính Công ty cổ phần Dược phẩm OPC giai đoạn

2017 - 2020 qua ba mảng hoạt động để thấy được thực trạng, xu hướng, mức độ biến động về tài chính của Công ty qua các năm, từ đó đưa ra dự báo tài chính choCông ty trong giai đoạn 2021 - 2023 và các giải pháp, kiến nghị nâng cao hiệu quả hoạt động của Công ty trong thời gian tới

2

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân tích tài chính tại các Doanh nghiệp và xây dựng khung phân tích áp dụng vào phân tích tinh hình tài chính của Công ty cổphần Duợc phẩm OPC

Phân tích thực trạng tình hình tài chính của Công ty cổ phần Dược phẩm OPC giai đoạn 2017 - 2020 và đặc biệt năm 2019 - 2020 khi Đại dịch Covid-19 bùng phát và ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế

Dự báo tình hình tài chính của Công ty giai đoạn 2021 - 2023 Đe xuất một

số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động kinh doanh tại Công ty cổ phầnDược phẩm OPC

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Phân tích và dự báo tài chính Công ty cổ phần Dược phẩm OPC

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề về tình hình tài chính và dự báo tài chính tại Công ty cổ phần Dược phẩm OPC

về không gian: Luận văn được nghiên cứu tại Công ty cổ phần Dược phẩm OPC

về thời gian: Phân tích thực trạng tình hình tài chính giai đoạn 2017 - 2020

và dự báo tài chính giai đoạn 2021 - 2023

4 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan nghiên cún và cơ sở lý luận về phân tích tài chính và

dự báo tài chính của doanh nghiệp

Chương 2: Phương pháp luận và thiết kế nghiên cứu

Chương 3: Phân tích thực trạng tình hình tài chính và dự báo tài chính giai đoạn 2021 - 2023 tại Công ty cổ phần Dược phẩm OPC

Chương 4: Giải pháp nhàm nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính của Công

ty Cổ phần Dược phẩm OPC

3

CHƯƠNG 1: TÔNG QUAN NGHIÊN củu VÀ co SỎ LÝ LUẬN VÈ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH VÀ Dự BÁO TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP

1.1 Tống quan tình hình nghiên cứu

Phân tích tài chính và dự báo tài chính ngày càng đóng vai trò quan trọngviệc ra các quyết định tài chính của DN và cung cấp cho người sứ dụng một cái nhìn toàn diện: nắm rõ thông tin, tình hình hoạt động trong quá khứ; đánh giá hiệntại và lập kế hoạch cho tương lai tài chính của DN Vì vậy, phân tích và dự báo tài chính DN là một chủ đề được nhiều người đề cập đến các nghiên cứu của mình Chính vì vậy tác giả đà tổng hợp một số bài báo, bài viết, công trình nghiên cứu, luận văn cả trong và ngoài nước để tham khảo nhằm rút kinh nghiệm cho luận vãncủa mình Cụ thể:

1.1.1 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Chù đề phân tích và dự báo tài chính được rất nhiều các tác giả trên thế giớilựa chọn, trong đó đã có các nghiên cứu tiêu biểu là:

Financial statement analysis anh valuation of the Carlsberg Group, Alexander Aagesen Velde, Copenhagen Business School, December 2010, bài viết

đã phân tích thị trường của tập đoàn miền bắc, miền tây, miền đông Châu Âu và khu vực Châu Á; phân tích tình hình tài chính của tập đoàn qua các chỉ số; phân tích tổng quan tình hình tập đoàn qua mô hình PEST và SWOT Từ đó tác giả đánh giágiá trị cố phiếu của tập đoàn được đánh giá cao hay thấp mà không đề xuất giải pháp tài chính gi cho tập đoàn Evaluation of the Financial Position anh Performance of Cocoa Processing Company, Kojo Addae Asamoah, 24th May, 2010phân tích tình hình tài chính của Công ty Cocoa qua các chi tiêu tài chính, dự báotình hình tài chính của công ty qua hệ số nguy cơ phá sản z của Altman từ đó đưa ra các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả tài chính cho công ty

Financial Analysis of McDonald’s, Amal Benlamalih, July 2020, bài báo nàyđánh giá hoạt động tài chính của tập đoàn McDonald’s, một trong những chuỗi cửahàng thức ăn nhanh hàng đầu trên toàn thế giới, phân tích tỉ lệ về hoạt động, tính

4

thanh khoản, nợ và lợi nhuận Các sô liệu trong báo cáo kêt quả hoạt động kinh doanh cho thấy công ty đang có lãi, mặt khác, số liệu trong bảng cân đối kế toán cho thấy một số khó khăn mà công ty đang gặp phải Kết quả sau khi phân tích tỉ lệ cho thấy tập đoàn McDonald's đang phải đối mặt với các vấn đề tài chính như khả năng thanh toán và khả năng mong muốn của cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.Trong bài phân tích này, tác giả đã phân tích tình hình tài chính của McDonald’schỉ ra được cái khó khăn mà công ty đang gặp phải, tuy nhiên tác giả chưa đưa ra giải pháp để nhằm khắc phục những khó khăn đó.

Financial Analysis of an Industrial Enterprise, Bulletin of Kemerovo State University Series Political Sociological and Economic sciences 2019: Bài báo đạidiện cho một nghiên cứu điển hình của Kuzbassrazrezugol OJSC, một trong nhữngdoanh nghiệp khai thác than hàng đầu nước Nga (Kuzbass, Nga) Bài báo giới thiệucách tiếp cận xác thực đối với thuật ngừ “tình trạng tài chính” và đưa ra nhiều cách giải thích khoa học về thuật ngừ này Bài báo tập trung vào các yếu tố, các chỉ sốchính của phân tích tài chính và mức độ ổn định tài chính Tác giả đã biên soạn mộtdanh sách các chỉ số cho từng phần của phân tích tài chính Nghiên cứu điền hình cho thấy công ty được phân tích có tình hình tài chính khá mạnh Danh sách các vấn

đề nhỏ được tiết lộ bao gồm: sự vượt trội cùa các nguồn tài chính ngắn hạn; tỉ trọngvốn vay cao trong co cấu tổng thể các nguồn vốn; tỉ trọng tài sản dài hạn cao trong

cơ cấu tài sản của công ty; khối lượng lớn và vòng quay các khoản phải thu thấp Đối với mỗi vấn đề, tác giả đề xuất một giải pháp thích hợp Phân tích tài chính đãtiết lộ các vấn đề và cung cấp các hướng dẫn đề phát triển hiệu quả lâu dài hơn nữa Bài báo có được tính mới về mặt khoa học đối với nghiên cứu điển hình đã tiết lộnhững điểm đặc biệt trong các chiến lược quản lý tình trạng tài chính của các doanhnghiệp khai thác than

1.1.2 Tình hình nghiên cứu trong nước

Lê Thị Dung (2015), Luận văn thạc sỹ Trường Đại Học Kinh Tể - Đại Học

5

doanh nghiệp, kêt quả nghiên cứu có ý nghĩa đôi với nhiêu đôi tượng liên quan.

ThS Nguyễn Thị Bích Ngọc, ThS Nguyễn Phương Thảo (2019), Bài đàng trong Tạp chí Tài chính kỳ 1 tháng 6/2019, https://tapchitaichinh.vn/ “ Hoàn thiện nội dung phân tích tài chỉnh tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG ” Bài báo đã nêu lên khái quát về tình hình tài chính của Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG cùng với các chỉ tiêu tài chính như khả năng thanh toán và khảnăng hoạt động Từ thực trạng đó, bài báo đã nêu lên những hạn chế trong tình hình tài chính của công ty TNG để từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện nội dung phân tíchtài chính tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG

Trương Thị Phương Thảo (2018), Luận văn thạc sỹ Trường Đại Học Kinh Tế

- Đại Học Quốc Gia Hà Nội “Phân tích và dự báo tình hình tài chính tại Công ty

phân tích báo cáo tài chính và dự báo tài chính; đánh giá được thực trạng tình hìnhtài chính của Công ty cố phần Dược Hậu Giang giai đoạn 2015-2017; đưa ra dự báo tình hình tài chính của Công ty cổ phần Dược Hậu Giang giai đoạn 2018-2019;

đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm cải thiện tinh hình tài chính của Công ty

Cố phần Dược Hậu Giang trong thời gian tới

ThS Nguyễn Thị Thuận (2017), Bài đăng trong Tạp chí Tài chính kỳ 1 tháng 9/2017 “về hệ thống chỉ tiêu phân tích báo cáo tài chỉnh trong các doanh nghiệp ”

Bài báo đã nêu lên hệ thống chỉ tiêu phân tích báo cáo tài chính trong các doanhnghiệp cơ cấu vốn và nguồn vốn, khả năng thanh toán ngắn hạn, dài hạn, khả năngsinh lời, hiệu quả kinh doanh, rủi ro tài chính và các chỉ số đòn bẩy tài chính Bài đăng đã nêu lên tương đối đầy đù hệ thống chỉ tiêu tuy nhiên một số chỉ tiêu như:

Cổ tức, thu nhập trên mỗi cổ phiếu, giá trên thu nhập của cổ phiếu, cổ tức trên thunhập, cổ tóc trên thị giá

Nguyễn Thị Thủy (2017), Luận văn thạc sỹ Trường Đại Học Lao động - Xàhội “ Phân tích báo cảo tài chính của Công ty Cô phần Đầu tư, Thương mại và Dịch

chính, tiến hành phân tích và đề xuất những giải pháp cụ thể hoàn thiện công tác

6

phân tích báo cáo tài chính tại Công ty Cô phân Đâu tư, Thương mại và Dịch vụ Vinacomin.

Nguyễn Kim Phượng (2015), Luận văn thạc sỹ Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội “Phân tích và dự báo tài chính Công ty Cô phần cổ

tích tài chính doanh nghiệp nhằm phân tích, đánh giá thực trạng tình hình tài chính của Công ty cồ phần Thép Bắc Việt từ năm 2013 -2015 Dự báo tình hình tài chính của công ty, đánh giá và so sánh vị thế của Công ty với đơn vị khác cùng ngành để

có định hướng phát triển trong tương lai Từ đó có những đề xuất và kiến nghị nhàm cải thiện tình hình tài chính của Công ty cổ phần Thép Bắc Việt

Tràn Ngọc Trung (2017), Luận văn thạc sỹ Trường Đại Học Kinh Te - Đại Học Quốc Gia Hà Nội “Phân tích tài chỉnh và dự báo báo cảo tài chính tại Công ty

cơ sở lý luận về phân tích tài chính và dự báo báo cáo tài chính doanh nghiệp Phân tích tinh hình tài chính và dự báo báo cáo tài chính Công ty cổ phần Thủy điệnThác Bà Giải pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính tại công ty này

1.1.3 Khoảng trống nghiên cỉru

Nhìn chung, các luận văn trên đã đề cập đến những vấn đề lý luận về phân tíchtài chính, phân tích thực trạng hoạt động tài chính của các công ty, và đưa ra một sốgiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính, tập trung vào phân tích cácnhóm hệ số tài chính của doanh nghiệp mà chưa nghiên cứu chú trọng vào việc dự báo tài chính doanh nghiệp Với mỗi một doanh nghiệp riêng biệt trong nền kinh tếđều có những đặc thù riêng về ngành nghề kinh doanh, về quy mô hoạt động, về tổ chức nhân sự Do đó, đề tài nghiên cứu của tác giả tập trung nghiên cứu và làm rõnội dung và đồng thời đưa ra các đề xuất nhằm hoàn thiện thực trạng, bất ổn mà công ty đang gặp phải thông qua việc phân tích tình hình tài chính của Công ty cồphần Dược phẩm OPC mà các đề tài trên chưa triển khai hoặc triển khai chưa thực

sự cụ thể

Từ việc kế thừa hệ thống lý luận căn bản cùng các phương pháp phân tích tài

7

chính như phương pháp so sánh, phương pháp đô thị, phương pháp tông họp, cùa các đề tài đi trước, với tính chất khác nhau về phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu, bài luận văn cùa tác giả mong muốn phân tích các đặc điểm tài chính cơ bản với hệ thống chỉ tiêu đầy đủ hơn trong giai đoạn mới nhất của công ty là 2018 -

2020 Đồng thời luận văn còn tiến hành dự báo tài chính cùa công ty trong giai đoạn

2021 - 2023 theo phương pháp tỷ lệ phần trăm trên doanh thu

1.2 Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp

1.2.1 Khải quát về tài chính doanh nghiệp

Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các mối quan hệ kinh tế dưới hình thứcgiá trị giữa doanh nghiệp với các chủ thể trong nền kinh tế Các mối quan hệ kinh tế bao gồm: quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước, quan hệ giừa doanh nghiệp với thị trường tài chính, với các thị trường khác và quan hệ trong nội bộ doanh nghiệp khắc phục những yếu kém và khai thác triệt để những năng lực tiềm tàng của doanhnghiệp đế nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh

Hoạt động tài chính trong các công ty bao gồm những nội dung cơ bản:

- Cung cấp những chỉ tiêu kinh tế, tài chính cần thiết, giúp kiểm tra, phân tíchmột cách tổng hợp, toàn diện có hệ thống tình hình sản xuất kinh doanh, tinh hỉnh thực hiện các chỉ tiêu tài chính của doanh nghiệp

- Cung cấp những thông tin, số liệu để kiểm tra, giám sát tình hình hạch toán kinh doanh, tình hình chấp hành các chính sách chế độ kinh tế - tài chính của doanh nghiệp

- Cung cấp những thông tin số liệu cần thiết đề phân tích, đánh giá nhữngkhả năng và tiềm năng kinh tế - tài chính cùa doanh nghiệp, giúp cho công tác dựbáo và lập các kế hoạch tài chính ngắn hạn và dài hạn của doanh nghiệp

1.2.2 Ỷ nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp

Phân tích tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý tàichính doanh nghiệp Trong hoạt động kinh doanh theo cơ chế thị trường có sự quản

lý của Nhà nước, các doanh nghiệp thuộc các loại hình sở hũu khác nhau đều bình đẳng trước pháp luật trong việc lựa chọn ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh Do vậy

8

sẽ có nhiêu đôi tượng quan tâm đên tình hình tài chính của doanh nghiệp như: chủ doanh nghiệp, nhà tài trợ, nhà cung cấp, khách hàng kế cả các cơ quan Nhà nước

và người làm công, mỗi đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanhnghiệp trên các góc độ khác nhau

Đối với nhà quản lí:

Đối với người quản lý doanh nghiệp mối quan tâm hàng đầu của họ là tìmkiếm lợi • nhuận và • khả năng trả nợ Một doanh nghiệp± bị lỗ • •liên tục •sẽ bị • • cạn kiệtcác nguồn lực và buộc phải đóng cửa Mặt khác, nếu doanh nghiệp không có khảnăng thanh toán nợ đến hạn cũng bị buộc phải ngừng hoạt động

Đe tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, nhà quản lý doanh nghiệp phảigiải quyết ba vấn đề quan trọng sau đây:

Thứ nhất: Doanh nghiệp nên đầu tư vào đâu cho phù hợp với loại hình sảnxuất kinh doanh lựa chọn Đây chính là chiến lược đầu tư dài hạn của doanh nghiệp

Thứ hai: Nguồn vốn tài trợ là nguồn nào?

Thứ ba: Nhà doanh nghiệp sẽ quản lý hoạt động tài chính hàng ngày như thế nào?

Ba vấn đề trên không phải là tất cả mọi khía cạnh về tài chính doanh nghiệp,nhưng đó là những vấn đề quan trọng nhất Phân tích tài chính doanh nghiệp là cơ

sở để đề ra cách thức giải quyết ba vấn đề đó Nhà quản lý tài chính phải chịu trách nhiệm điều hành hoạt động tài chính và dựa trên cơ sở các nghiệp vụ tài chính thường ngày đế đưa ra các quyết định vì lợi ích của cố đông của doanh nghiệp Các quyết định và hoạt động của nhà quản lý tài chính đều nhằm vào các mục tiêu tài chính của doanh nghiệp: đó là sự tồn tại và phát triền của doanh nghiệp, tránh được

sự căng thắng về tài chính và phá sản, có khả năng cạnh tranh và chiếm được thịphần tối đa trên thương trường, tối thiều hoá chi phí, tối đa hoá lợi nhuận và tăngtrưởng thu nhập một cách vững chắc Doanh nghiệp chỉ có thể hoạt động tốt và mang lại sự giàu có cho chủ sở hừu khi các quyết định của nhà quản lý được đưa ra

là đúng đắn Muốn vậy, họ phải thực hiện phân tích tài chính doanh nghiệp, các nhàphân tích tài chính trong doanh nghiệp là những người có nhiều lợi thế để thực hiện phân tích tài chính một cách tốt nhất

9

Đối với các nhà đầu tư:

Đối với các nhà đầu tư, mối quan tâm hàng đầu của họ là thời gian hoàn vốn,mức sinh lãi và sự rủi ro Vì vậy, họ cần các thông tin về điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp

Trước hết họ quan tâm tới lĩnh vực đầu tư và nguồn tài trợ Trên cơ sở phân tích các thông tin về tình hình hoạt động, về kết quả kinh doanh hàng năm, các nhà đầu tư sẽ đánh giá được khả năng sinh lợi và triền vọng phát triển của doanhnghiệp; từ đó đưa ra những quyết định phù hợp Các nhà đầu tư sẽ chỉ chấp thuận đầu tư vào một dự án nếu ít nhất có một điều kiện là giá trị hiện tại ròng của nó dương Bên cạnh đó, chính sách phân phối cổ tức và cơ cấu nguồn tài trợ của doanhnghiệp cũng là vấn đề được các nhà đầu tư hết sức coi trọng vì nó trực tiếp tác độngđến thu nhập của họ Ta biết rằng thu nhập của cố đông bao gồm phần cổ tức được chia hàng năm và phần giá trị tăng thêm của cố phiếu trên thị trường Một nguồn tài trợ với tỉ trọng nợ và vốn chủ sở hữu hợp lý sẽ tạo đòn bấy tài chính tích cực vừa giúp doanh nghiệp tăng vốn đầu tư vừa làm tăng giá cổ phiếu và thu nhập trên mỗi

cổ phiếu (EPS) Hơn nữa các cổ đông chỉ chấp nhận đầu tư mở rộng quy mô doanhnghiệp khi quyền lợi của họ ít nhất không bị ảnh hưởng Bời vậy, các yếu tố nhưtổng số lợi nhuận ròng trong kỳ có thể dùng để trả lợi tức cổ phần, mức chia lãi trên một cổ phiếu năm trước, sự xếp hạng cổ phiếu trên thị trường và tính ồn định của thị giá cố phiếu của doanh nghiệp cũng như hiệu quả của việc tái đầu tư luôn đượccác nhà đầu tư xem xét trước tiên khi thực hiện phân tích tài chính

Đối với các chủ nợ và các nhà cung úng vật tư:

Nếu phân tích tài chính được các nhà đầu tư và quản lý doanh nghiệp thựchiện nhằm mục đích đánh giá khả năng sinh lợi và tăng trưởng của doanh nghiệp thìphân tích tài chính lại được các ngân hàng và các nhà cung cấp tín dụng thương mại cho doanh nghiệp sử dụng nhằm đảm bảo khả năng trả nợ của doanh nghiệp

Trong nội dung phân tích này, khả năng thanh toán của doanh nghiệp được xem xét trên hai khía cạnh là ngấn hạn và dài hạn Nếu là những khoản cho vayngắn hạn, người cho vay đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán nhanh của

10

doanh nghiệp, nghĩa là khả năng ứng phó cùa doanh nghiệp đôi với các món nợ khiđến hạn trả Nếu là những khoản cho vay dài hạn, người cho vay phải tin chắc khảnăng hoàn trả và khả năng sinh lời cùa doanh nghiệp mà việc hoàn trả vốn và lãi sẽtuỳ thuộc vào khả năng sinh lời này.

Đối với các chủ ngăn hàng và các nhà cho vay tín dụng:

Mối quan tâm của họ chủ yếu hướng vào khả năng trả nợ của doanh nghiệp

Vi vậy, họ chú ý đặc biệt đến số lượng tiền và các tài sản khác có thề chuyển nhanhthành tiền, từ đó so sánh với số nợ ngắn hạn để biết được khả năng thanh toán tứcthời của doanh nghiệp Bên cạnh đó, các chủ ngân hàng và các nhà cho vay tín dụngcũng rất quan tâm tới số vốn cùa chủ sở hữu, bởi vì số vốn này là khoản bảo hiểm cho họ trong trường hợp doanh nghiệp bị rủi ro Như vậy, kỹ thuật phân tích có thếthay đồi theo bản chất và theo thời hạn của các khoản nợ, nhưng cho dù đó là cho vay dài hạn hay ngắn hạn thì người cho vay đều quan tâm đến cơ cấu tài chính biểu hiện mức độ mạo hiểm của doanh nghiệp đi vay

Đối với các nhà cung ứng vật tư hàng hoá, dịch vụ cho doanh nghiệp:

Họ phải quyết định xem có cho phép khách hàng sắp tới được mua chịu hàng hay không, họ cần phải biết được khả năng thanh toán của doanh nghiệp hiện tại và trong thời gian sắp tới

Đối với người lao động:

Bên cạnh các nhà đầu tư, nhà quản lý và các chủ nợ của doanh nghiệp, ngườiđược hưởng lương trong doanh nghiệp cũng rất quan tâm tới các thông tin tài chính của doanh nghiệp Điều này cũng dễ hiểu bởi kết quả hoạt động của doanh nghiệp

có tác động trực tiếp tới tiền lương, khoản thu nhập chính cùa người lao động.Ngoài ra trong một số doanh nghiệp, người lao động được tham gia góp vốn mua một lượng cổ phần nhất định Như vậy, họ cũng là những người chủ doanh nghiệp nên có quyền lợi và trách nhiệm gắn với doanh nghiệp

Đối với các cơ quan quản lí Nhà nước:

Dựa vào các báo cáo tài chính doanh nghiệp, các cơ quan quản lý của Nhànước thực hiện phân tích tài chính để đánh giá, kiềm tra, kiểm soát các hoạt động

11

kinh doanh, hoạt động tài chính tiên tệ của doanh nghiệp có tuân thù theo đúng chính sách, chế độ và luật pháp quy định không, tình hình hạch toán chi phí, giáthành, tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và khách hàng

Tóm lại, phân tích tài chính là cần làm sao cho các con số trên các báo cáo tài chính “biết nói” để những người sử dụng chúng có thể hiểu r õ tình hình tài chính của doanh nghiệp và các mục tiêu, các phương án hoạt động kinh doanh của nhữngnhà quản lý các doanh nghiệp đó

7.2.3 Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp

Thu thập thông tin

Xử lý thông tin

Dự đoán và quyết định

Thu thập thông tin

Trước khi thu thập thông tin cần xác định được rõ đối tượng thông tin Cần thu thập, phân loại nhóm thông tin, tỉm ra phương pháp thu thập thông tin Thu thậpnhững thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài, những thông tin kế toán và những thông tin quản lý khác, những thông tin về số lượng và giá trị trong đó các thông tin kế toán phản ánh tập trung trong các báo cáo tài chính doanh nghiệp, lànhững nguồn thông tin đặc biệt quan trọng Thu thập thông tin thông qua mạng internet, điều tra phỏng vấn, lấy nguồn từ các báo cáo thống kê

Xử lỷ thông tin

Giai đoạn tiếp theo của phân tích tài chính là quá trình xử lý thông tin đó thuthập được Trong giai đoạn này, người sử dụng thông tin ở các góc độ nghiên cứu, ứng dụng khác nhau, các phương pháp xử lý thông tin khác nhau phục vụ mục tiêuphân tích đó đặt ra: xử lý thông tin là quá trình sắp xếp các thông tin theo nhữngmục tiêu nhất định nhằm tính toán so sánh, giải thích, đánh giá, xác định nguyên nhân các kết quả đó đạt được phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định

Dự đoán và quyết định

Thu thập và xử lý thông tin nhằm chuẩn bị những tiền đề và điều kiện cần

12

thiêt đê người sử dụng thông tin dự đoán nhu câu và đưa ra quyêt định tài chính Cóthể nói, mục tiêu của phân tích tài chính là đưa ra quyết định tài chính Đối với chủ doanh nghiệp phân tích tài chính nhằm đưa ra các quyết định liên quan tới mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp là tối đa hoá giá trị tài sản của doanh nghiệp, tăngtrưởng, phát triển, tối đa hoá lợi nhuận Đối với người cho vay và đầu tư vào xínghiệp thì đưa ra các quyết định về tài trợ và đầu tư; đối với nhà quản lý thì đưa racác quyết định về quản lý doanh nghiệp.

1,2.4 Tài liệu sử dụng trong phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp

Phân tích tình hình tài chính của một doanh nghiệp sẽ được thực hiện dựatrên cơ sở phân tích báo cáo tài chính: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, thuyết minh báo cáo tài chính và cáctài liệu khác

Bảng cân đối kế toán

Bảng cân đối kế toán là một báo cáo tài chính mô tả thực trạng tài chính của một doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định nào đó Đây là một báo cáo tài chính

có ý nghĩa quan trọng đối với mọi đối tượng có quan hệ sờ hữu, quan hệ kinh doanh

và quan hệ quản lý với doanh nghiệp Bảng cân đối kế toán được trình bày với một bên phản ánh tài sản và một bên phản ánh nguồn vốn cùa doanh nghiệp

Bên tài sản của Bảng cân đối kế toán phản ánh giá trị của toàn bộ tài sản hiện

có đến thời điểm lập báo cáo thuộc quyền quản lý và sử dụng của doanh nghiệp bao gồm tài sản lưu động và tài sản cố định Bên nguồn vốn phản ánh nguồn hình thành các loại tài sản của doanh nghiệp đến thời điềm lập báo cáo bao gồm vốn chủ sởhữu và các khoản nợ

về mặt kinh tế, bên tài sản phản ánh quy mô và kết cấu các loại tài sản, bênnguồn vốn phản ánh cơ cấu tài trợ, cơ cấu vốn cũng như khả năng độc lập về tài chính của doanh nghiệp

Nhìn vào Bảng cân đối kế toán, nhà phân tích có thể nhận biết được loại hìnhdoanh nghiệp, quy mô, mức độ tự chủ tài chính của doanh nghiệp

Bảng cân đối kế toán là dữ liệu quan trọng giúp cho các nhà phân tích đánh

13

giá được khả năng cân băng tài chính, khả năng thanh toán và khả năng cân đôi vôn của doanh nghiệp.

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Báo cáo kết quả kinh doanh phản ánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh,phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định Báo cáonày giúp nhà phân tích so sánh doanh thu, chi phí đánh giá hiệu quả sử dụng vốn,lao động, kỹ thuật và trình độ quản lý sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Báo cáo kết quả kinh doanh gồm 2 phần:

- Phần 1: Phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh

- Phần 2: Phản ánh tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước của doanh nghiệp

Dựa vào báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, người sử dụngthông tin có thể kiểm tra, phân tích và đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ, so sánh với số liệu các kỳ trước, so sánh với cácdoanh nghiệp khác cùng ngành đế nhận biết khái quát kết quả hoạt động cùa doanhnghiệp trong kỳ và xu hướng vận động Từ đó, đưa ra các quyết định quản lý, quyết định tài chính phù họp

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ phản ánh các dòng tiền thu, chi trong một kỳ hoạtđộng của doanh nghiệp Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cùng với bảng cân đối kế toán

và báo cáo kết quả kinh doanh tạo nên bức tranh toàn cảnh về tình hình tài chínhcủa doanh nghiệp

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ bao gồm:

- Lưu chuyền tiền từ hoạt động kinh doanh: phản ánh toàn bộ tiền thu vào và chi ra liên quan trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như thu tiền

từ doanh thu bán hàng, chi tiền trả cho nhà cung cấp, chi trả lương, nộp thuế

- Lưu chuyển tiền từ hoạt động đầu tư: phản ánh toàn bộ tiền thu vào và chi

ra liên quan đến hoạt động đầu tư bao gồm thu tiền từ bán tài sản, bán chứng khoánđàu tư, tiền chi mua chứng khoán đầu tư

- Lưu chuyến tiền từ hoạt động tài chính: phản ánh toàn bộ tiền thu chi liên

14

quan đên các hoạt động tài chính của doanh nghiệp như vay vôn ngăn hạn, dài hạn

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho biết doanh nghiệp đã tạo ra tiền từ nhữngnguồn nào và chi tiêu tiền cho những mục đích gi Trên cơ sở đó, báo cáo lưu chuyển tiền tệ sẽ giúp cho người sử dụng đánh giá về khả năng trang trải công nợ,chi trả cồ tức trong tương lai của doanh nghiệp

Thuyết minh báo cáo tài chính

Thuyết minh báo cáo tài chính là một bộ phận hình thành nên báo cáo tài chính của doanh nghiệp giải thích một số vấn đề về hoạt động kinh doanh và tình hình tài chính của doanh nghiệp trong kỳ báo cáo mà các báo cáo tài chính kế toán khác không thề trình bày rõ ràng và chi tiết được

Thuyết minh báo cáo tài chính được lập cùng với Bảng cân đối kế toán vàBáo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.Báo cáo này cung cấp các thông tin về tìnhhình sản xuất kinh doanh một cách chi tiết, chế độ kế toán được doanh nghiệp lựa

Yếu tố bên ngoài: đây là những yếu tố mang tính chất khách quan như: các chính sách tài chính tiền tệ; chính sách thuế; chế độ chính trị xã hội; tiến bộ khoahọc kỹ thuật;

1.2.5 Nội dung phân tích tình hình tài chỉnh doanh nghiệp

ỉ.2.5.1 Đánh giả khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp

Phân tích khái quát tình hình tài chính doanh nghiệp là dựa trên các số liệutrên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ và thuyết minh báo cáo tài chính để từ đó tác giả thấy được sự thay đối ở các khoản mục về tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp, doanh thu, chi phílợi nhuận và dòng tiền qua từng giai đoạn sản xuất kinh doanh

15

Phăn tích bảng căn đôi kê toán

Việc phân tích giúp nhà quản trị doanh nghiệm thấy rõ được tình hình đầu tưcủa doanh nghiệp, nguồn vốn đầu tư có phù hợp với lĩnh vực kinh doanh mà doanhnghiệp đang theo đuối hay không Phân tích sự biến động của tài sản sẽ được thựchiện bằng cách tính và so sánh sự biến động giữa kì phân tích với kỳ gốc về tỉ trọngcủa từng loại tài sản trong tồng tài sản của doanh nghiệp, khi đó chúng ta sẽ biết được TSNH, TSDH, TSCĐ sẽ tăng giảm ra sao sau một thời kì hoạt động sản xuấtkinh doanh:

xioo%

1 ỉ o

Việc phân tích này giúp cho ta thấy sự biến động của VCSH và Nợ phải trả

Từ sự biến động này, người phân tích sẽ thấy được tình hình hiện tại của doanhnghiệp, là doanh nghiệp này đang tăng cường hay giảm nguồn lực vốn chủ sở hữu hoặc nợ phải trả từ đó sể thấy được sự tăng hay giảm tương ứng của tổng nguồn vốn

„ Giả trị của từng bộ phần NV

Tỷ trọng của từng bộ phận NV = - - 7^1— - - - xioo%

1 1 o

Phân tích kết quả kinh doanh

Khi phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, cần phân tích sự biếnđộng của từng chỉ tiêu để thấy được tốc độ tăng, giảm của các chỉ tiêu Việc phântích kết quả hoạt động kinh doanh được thực hiện bằng việc so sánh các khoản chiphí (chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, các chi phíkhác) với doanh thu thuần Trên cơ sở các dữ liệu đó, nhà quản trị doanh nghiệp có thể biết đươc để thu về 1 đơn vi doanh thu thuần thì cần mất bao nhiêu đơn vi chiphí tương ứng

Ngoài ra, khi phân tích hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cần chú trọng đến việc so sánh các khoản lợi nhuận (lợi nhuận gộp, lợi nhuận kế toán trước

16

thuê, lợi nhuận kê toán sau thuê) với doanh thu thuân.

Phân tích lưu chuyển tiền tệ:

Phân tích luu chuyển tiền tệ chính là phân tích sụ dịch chuyển dòng tiền của doanh nghiệp, cụ thể như sau:

Một trong những dòng tiền quan trọng nhất trong Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

là dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh Nếu dòng tiền từ hoạt động kinh doanh

âm nhiều năm liên tục có thể thấy tình hình kinh doanh của công ty đang có vấn đề

Vì vậy, doanh nghiệp cần tạo ra dòng tiền dương để có khả năng tồn tại Điều đó thểhiện tiền thu bán hàng lớn hơn chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra trong kỳ: doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả

Dòng tiền thuần từ hoạt động tài chính dương thể hiện lượng vốn cung ứng

từ bên ngoài tăng

Tuy nhiên, dòng tiền từ hoạt động đầu tư và hoạt động tài chính trong một kỳ hoạt động không phải lúc nào cũng dương Nhiều khi dòng tiền từ hoạt động đầu tư

và hoạt động tài chính âm lại thể hiện doanh nghiệp đang phát triển và trả được nợnhiều hơn đi vay

Tình hình công nợ của doanh nghiệp thể hiện qua việc thu hồi các khoản nợphải thu và việc chi trả các khoản nợ phải trả của doanh nghiệp Các khoản nợ phải thu và nợ phải trả trong doanh nghiệp chủ yếu là các khoản nợ đối với người mua(tiền bán hàng hóa, dịch vụ, ), người bán (tiền mua hàng hóa, vật tư, dịch vụ, ) Đối với các doanh nghiệp thường xuyên phát sinh các khoản nợ với ngân sách, với đơn vị nội bộ khi phân tích cũng cần xem xét các mối quan hệ thanh toán này về mặt tổng thể, khi phân tích tinh hình công nợ, các nhà phân tích phải lựa chọn, tính toán và so sánh các chỉ tiêu sau đây và dựa vào sự biến động của các chỉ tiêu để nhận xét

Các chỉ tiêu phân tích tình hình công nợ phải thu, phải trả cụ thể như sau:

Tỉ lệ các khoản phải thu so với các khoản nợ phải trá (%):

17

Chỉ tiêu này phản ánh các khoản doanh nghiệp bị chiêm dụng so với các khoản đi chiếm dụng và được tính theo công thức sau:

Phân tích tình hình công nợ phải thu

Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ phân tích các khoản phải thu quay được bao nhiêu vòng, chỉ tiêu này cao chứng tỏ doanh nghiệp thu hồi tiền hàng kịp thời, ít bị chiếm dụng vốn

2

Thời gian của một vòng quay phải thu của khách hàng

Thời gian thu tiền bình quần = ——7 - - - 7-7— - 3—-—

Phân tích tình hình công nợ phải trả

Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ phân tích các khoản phải trả người bán quay được bao nhiêu vòng và hiệu quả thanh toán nợ Chỉ tiêu này cao chứng tỏ doanhnghiệp thanh toán tiền hảng kịp thời, ít đi chiếm dụng vốn của các đối tượng

Khả năng thanh toán là khả năng sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp đểứng phó đối với các khoản nợ phải trả của doanh nghiệp theo thời hạn phù hợp.Thông qua phân tích khả năng thanh toán có thề đánh giá thực trạng khả năng thanh toán các khoản nợ của doanh nghiệp, từ đó có thể đánh giá tinh hình tài chính của doanh nghiệp, thấy được tiềm năng cũng như nguy cơ trong quá trình thanh toán những khoản nợ cùa doanh nghiệp để từ đó có những biện pháp xử lý kịp thời

19

Các chỉ tiêu sau được sử dụng đê phân tích khả năng thanh toán cùa doanh

nghiệp:

Hệ số khả năng thanh toán tổng quát phản ánh khả năng thanh toán chungcủa doanh nghiệp trong kỳ báo cáo Chỉ tiêu này thể hiện với tống số tài sản hiện cỏ,doanh nghiệp có đảm bảo trang trải được các khoản nợ phải trả hay không (gồm cả

nợ ngắn hạn và nợ dài hạn) Hệ số này >1, doanh nghiệp đảm bảo được khả năngthanh toán tổng quát và ngược lại

Hệ số khả năng thanh toán tức thời

Hệ số khả nảng thanh toản tức thời = - — - 7—

Hệ số khả năng thanh toán tức thời cho biết doanh nghiệp có khả năng thanh toán ngay bao nhiêu lần nợ ngắn hạn (đặc biệt là các khoản nợ đến hạn) với lượng tiền và tương đương tiền hiện có Triệu đồng thời chỉ tiêu này thế hiện việc chấphành kỷ luật thanh toán cùa doanh nghiệp với chủ nợ

20

Hệ sô khả năng thanh toán lãi vay

Hệ so khả nẵng thanh toản lải vay = - T 7 ,—

Chỉ tiêu này cho biết bằng toàn bộ lợi nhuận trước lãi vay và thuế sinh ra trong kỳ có thể đảm bảo cho doanh nghiệp thanh toán được bao nhiêu lần tổng lãi vay phải trả trong kỳ từ huy động nguồn vốn nợ Chỉ tiêu này càng lớn thi chứng

tổ hoạt động kinh doanh có khả năng sinh lời cao và đó là cơ sở đảm bảo cho tìnhhình tài chính của doanh nghiệp lành mạnh

Đối với doanh nghiệp, mục tiêu cuối cùng cần đạt là lợi nhuận Lợi nhuậnphản ánh hiệu quả của toàn bộ quá trình đầu tư, sản xuất, tiêu thụ, quản lý kinh tế tại doanh nghiệp Khi phân tích khả năng sinh lời, cần xem xét những chỉ tiêu tài chính sau:

Các chỉ tiêu thường sử dụng đánh giá khái quát hiệu quả kinh doanh

Tỉ suất sinh lời của vốn

Tỷ suất sinh lời của vốn (ROP) =-^ - A, -7 - - 7—xioo

Chỉ tiêu này cho biết trong 1 kỳ phân tích doanh nghiệp bỏ ra 100 đồng vốnđầu tư thì thu được bao nhiêu triệu đồng lợi nhuận Chỉ tiêu này càng cao, chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn càng tốt

21

Tỉ suãt sinh lời của vôn chủ sở hữu

Tỉ suât sinh lời của tài sản

Tỉ suất sinh lời của doanh thu

1.2.5.4 Phân tích khá năng tạo tiền và tình hình lưu chuyên tiền tệ

Tỉ số dòng tiền trên doanh thu

Tỉ số này cho biết dòng tiền hoạt động được tạo ra từ doanh thu thuần của

22

Tỉ số sinh lời của dòng tiền trên tài sản

Tỉ số này cho biết cho biết lượng tiền tạo ra từ một cổ phiếu thường đang lưu hành là bao nhiêu Lượng tiền tạo ra này phản ánh mức độ hiệu quả trong việc đầu

tư vốn của chủ sở hừu, thông qua việc cụ thể hóa lợi nhuận dưới dạng tiền

Trong thực tế, các chủ nợ, người cho vay, những nhà đầu tư thường sử dụngcác hệ số thanh toán dựa vào lượng tiền thuần nhiều hơn dựa vào số liệu trên Bảng cân đối kế toán bởi nó cho thấy các nguồn mà doanh nghiệp có thể huy động để trả

nợ• •khi đến hạn

Các chỉ tiêu được sử dụng là:

23

Phân tích tình hình lưu chuyển tiền tệ giúp các đối tượng quan tâm có cái nhìn sâu hơn về những dòng tiền của doanh nghiệp, biết được những nguyên nhân, tác động ảnh hưởng đến tình hình tăng giảm vốn bằng tiền và các khoản tương đương tiền Khi phân tích lưu chuyển tiền tệ trong mối liên hệ với các hoạt động cần

sử dụng chỉ tiêu: Lưu chuyến tiền tệ trong kỳ Tính toán chỉ tiêu này ở mỗi doanhnghiệp xảy ra 1 trong 3 khả năng: dương, âm, bằng 0

Chỉ tiêu này bị tác động bởi 3 nhân tố chủ yếu:

- Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh

- Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động đầu tư

- Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động tài chính

Cụ thể hơn, có mối quan hệ cân đối sau:

Lưu chuyển tiền thuần trong kỳ - Lưu chuyển tiền thuần của hoạt động kinhdoanh + lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động đầu tư + Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động tài chính

Trong đó:

Lưu chuyển tiền thuần cùa từng hoạt động = Tổng số tiền thu vào cùa từng hoạt động - Tổng số tiền chi ra của từng hoạt động

1.2.5.5 Phân tích hiệu quả sử dụng chi phỉ

Tỉ suất sinh lời của giá vốn hàng hán

Chỉ tiêu này được xác định như sau:

vôn hàng bán thì thu được bao nhiêu triệu đông lợi nhuận gộp, chỉ tiêu này càng caochứng tỏ mức lợi nhuận trong giá vốn hàng bán càng lớn, thế hiện các mặt hàngkinh doanh có lời nhất.

Tỉ suât sinh lời của chi phí bán hàng

Chỉ tiêu này được xác định như sau:

Tỉ suất sình lời của chỉ phỉ quản lỷ doanh nghiệp

Chỉ tiêu này được xác định như sau:

Ti suất sinh lời của tống chi phí:

Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ phân tích doanh nghiệp đầu tư 100 đồng chiphí thì thu được bao nhiêu triệu đồng lợi nhuận kế toán trước thuế, chỉ tiêu này càngcao chứng tở mức lợi nhuận trong chi phí càng lớn, doanh nghiệp đã tiết kiệm đượccác khoản chi phí chi ra trong kỳ

1.3 Dự báo tài chính

1.3,1 Khái niệm dự• ♦ báo tài chính

Dự báo trong tài chính DN là quá trình xem xét thời kỳ trong quá khứ, nhìn nhận tình hình tài chính hiện tại và ước định ở tương lai đặt trong một viễn cảnh nhất đinh nào đó

“Dự báo báo cáo tài chính là quá trình thiêt lập các chỉ tiêu dự đoán cho các

25

báo cáo tài chính của DN trong tương lai dưới dạng định lượng hoặc tường minh,nhàm định hướng và kiểm chứng cho tình hình và hoạt động tài chính của DN trongmột tương lai xác định” ( Theo Giáo trình phân tích tài chỉnh DN trang 31 ỉ của tác

Vai trò của dự báo báo cáo tài chính: Dự báo tài chính có ý nghĩa đối với nhiều chủ thể quan tâm đến thông tin tài chính của DN, cụ thể:

- Đối với nhà quản lý DN: giúp cho các nhà quản lý thấy được triển vọng tài chính của DN, xác định rõ ràng mục tiêu tài chính mà DN hướng tới trong tương lai, từ đó cân nhắc tính khả thi của các quyết định đầu tư hay tài trợ Ngoài ra, dựbáo tài chính còn là công cụ giúp nhà quản lý thực hiện tốt việc điều hành các hoạt động kinh doanh - tài chính của DN và chuẩn bị các phương án để chủ động ứngphó với các biến động trong kinh doanh

- Đối với DN: giúp DN có phương hướng, mục tiêu rõ ràng cho hoạt động tài chính của DN trong tương lai, đồng thời cung cấp cơ sở để đánh giá, phân tích, kiềm chứng các hoạt động tài chính của DN theo mục tiêu đà đề ra, đảm bảo cho

DN luôn ở trạng thái cân bằng tài chính, cải thiện sự ổn định và phát triển của DN

- Đối với nhà đầu tư: Dự báo tài chính giúp các nhà đầu tư có cơ sở để đánh giá khả năng tài chính trong tương lai của DN, từ đó đưa ra các quyết định đầu tưhợp lý

- Đối với nhà cung cấp tín dụng: dự báo tài chính cung cấp thông tin cho nhàcung cấp tài chính, để họ có thể đưa ra các quyết định cho vay giảm thiểu rủi ro nhất, điều chỉnh hợp đồng vay thí ch hợp với tình hình DN

- Đối với khách hàng và nhà cung cấp DN: việc dự báo tài chính giúp đốitượng này có một cách nhìn nhận rõ ràng hơn cho quyết định kinh doanh của họ

Để dự báo tài chính DN, ta cần tập trung vào dự báo Bảng cân đối kế toán của DN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và dự báo nhu cầu vốn bằng tiền.Bởi lẽ hệ thống báo cáo này thể hiện mục tiêu tài chính mà DN cần đạt tới trongtương lai

DN cần phải có một lượng vốn nhất định nếu muốn tiến hành quá trình sản xuất, kinh doanh Lượng vốn mà DN cần sử dụng để đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh

26

doanh nhiêu hay ít phụ thuộc vào quy mô hoạt động của DN Một trong những chỉtiêu biểu hiện quy mô hoạt động cùa DN là doanh thu thuần (doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ hoặc doanh thu thuần hoạt động kinh doanh) Nhu cầu vềvốn của DN chính là số vốn cần thiết để DN tiến hành kinh doanh phù họp với từngquy mô hoạt động Nhu cầu về vốn đòi hởi sự cân bằng với đầu tư và quy mô hoạt động Vì thế, khi doanh thu thay đổi, nhu cầu về vốn cũng thay đổi theo Sự thay đổi đó không nhất thiết phải theo một tỷ lệ cố định bởi lẽ nó còn phụ thuộc vào hiệu quả sử dụng vốn.

Do vậy, trong thực tiễn quản lý tài chính luôn nảy sinh nhu cầu "ước tính" vềvấn đề định hướng cho việc lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh cũng như hoạch địnhchiến lược Nhu cầu ước tính đó chính là nhu cầu dự báo các chỉ tiêu tài chính và lập kế hoạch tài chính

Để dự báo các chỉ tiêu tài chính của DN, trước hết cần chọn các khoản mụctrên các báo cáo tài chính (Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Bảng cân đối kế toán) có khả năng thay đổi khi doanh thu thuần thay đổi Việc lựa chọn này đượcdựa vào mối quan hệ giữa doanh thu thuần với từng khoản mục Trên cơ sở đó, sẽ

dự báo trị số của từng chỉ tiêu trong kỳ tới

Các báo cáo tài chính cung cấp thông tin để người sử dụng đánh giá tinh hình tài chính của DN hiện tại và dự báo tình trạng tài chính trong tương lai Muốn thựchiện được mục tiêu đó người ta phải thông qua các báo cáo tài chính, như vậy, dựbáo các báo cáo tài chính cần thiết không chỉ đối với các nhà quản trị DN mà còncần thiết đối với cả những người sử dụng thông tin ngoài DN

1,3.2 Ỷ nghĩa của dự báo tài chính

Dự báo và lập kế hoạch tài chính có ý nghĩa đối với nhiều đối tượng quan tâm đến thông tin tài chính doanh nghiệp Đối với nhà quản lý, dự báo tài chính sẽgiúp nhà quản lý các cấp từ cao đến thấp chủ động trong kế hoạch tài chính Đối với các nhà đầu tư, dự báo tài chính giúp nhà đầu tư có căn cứ rõ ràng hơn trong việcđánh giá triển vọng tương lai của doanh nghiệp, từ đó đưa ra các quyết định đầu tưhọp lý Đối với nhà cho vay, dự báo tài chính của doanh nghiệp là một kênh thồng tin giúp họ đưa ra các quyết định nhằm giảm hiểu rủi ro cho các quyết định cho vay,

27

điêu chỉnh hợp triệu đông cho vay hay sử dụng các công cụ tài chính thích hợp Đôi với khách hàng và nhà cung cấp cùa doanh nghiệp, dự báo tài chính doanh nghiệp giúp các đối tượng này có nhìn nhận rõ ràng hơn trong việc đưa ra các quyết định kinh doanh của minh Ngoài ra, dự báo tài chính còn là căn cứ giúp các doanhnghiệp đưa ra các quyết định kinh doanh lớn như quyết định sáp nhập, giải thế, muabán, chia tách doanh nghiệp.

1.3.3 Nội dung chủ yếu của dự báo

Phương pháp này được thực hiện thông qua việc lập dự toán hoạt động sảnxuất - kinh doanh của doanh nghiệp Để thực hiện được phương pháp này, doanhnghiệp cần có những điều tra thực tế nhất định để ước lượng được mức tiêu thụ vàdoanh thu dự kiến Việc này hoàn toàn mang tính xét đoán chủ quan, do đó cần có nhiều dữ kiện hỗ trợ nhằm đưa ra mức doanh thu dự kiến họp lý nhất Hơn nữa,cũng cần căn cứ vào dữ kiện doanh thu tiêu thụ trong quá khứ đề ước tính mứcdoanh thu trong tương lai Căn cứ vào dự toán tiêu thụ và lượng tồn kho kỳ vọng, có thể xác định số lượng sản xuất dự kiến Đây là cơ sở để tiếp tục thực hiện dự toán các loại chi phí hinh thành sản phẩm như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phínhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung Căn cứ vào các mức chi phí và kế hoạch hoạt động cụ thế, doanh nghiệp dự toán từng khoản mục chi phí hoạt động kinh doanh theo từng yếu tố từng địa điểm phát sinh, kết hợp với dự toán tiêu thụ để lập dự toán tiền, dự toán báo cáo KQKD và dự toán bảng cân đối kế toán Căn cứvào dự toán giá hàng bán, dự toán chi phí hoạt động, kế hoạch thu tiền và chi tiền trong kỳ, có thể xác định được nhu cầu vốn bổ sung theo từng thời điểm trong năm

Mục tiêu của phương pháp này chủ yếu sử dụng cho quản trị nội bộ trongdoanh nghiệp nhiều hơn là phục vụ cho các đối tượng quan tâm bên ngoài Kỳ dự báo theo phương pháp này có thể được lập theo từng năm, sau đó tính toán chi tiếttheo từng quý hoặc tháng

Phương pháp tỉ lệ phần trăm trên doanh thu căn cứ vào dự báo mức tiêu thụ

và từ đó ước lượng mức doanh thu, tuy nhiên nó không chia nhở các yếu tố chi phí

28

đê dự toán mà thực hiện ước lượng tòng chỉ tiêu theo doanh thu, lây doanh thu làmgốc để xác định các chỉ tiêu còn lại.

Dự báo các chỉ tiêu trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

Đe dự báo các chỉ tiêu trên Báo cáo kết quả kinh doanh, người ta phải dựa vào các giả thiết về doanh thu, giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lýdoanh nghiệp và các chi phí tài chính trong mối quan hệ với các khoản tiền vay, các khoản đầu tư

Báo cáo kết quả kinh doanh dự báo được dự báo dựa trên mẫu của Báo cáokết quả kinh doanh thực tế theo nguyên tắc phù hợp giữa chi phí và doanh thu Việc

dự báo Báo• cáo kết quả 1 •kinh doanh được •bắt đầu từ việc dự • báo doanh thu Doanhthu được dự báo dựa trên các thông tin hiện có về tình hình kinh tế thị trường, nhu cầu của khách hàng, doanh thu của doanh nghiệp trong những năm trước Đe có thểxác định doanh thu người ta có thể sử dụng phương pháp tỉ lệ, phương pháp hồi quy hoặc phương pháp phân tích dãy số thời gian

Sau khi dự báo doanh thu, tiến hành dự báo giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý biển đổi Giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và quản lý biến đổi được dự báo dựa theo kinh nghiệm nhiều năm của doanh nghiệp và thường chiếm tỉ lệ nào đó trong tống doanh thu của mỗi loại sản phẩm

Các bước lập dự báo các chỉ tiêu trên Báo cáo kết quả kinh doanh như sau:

Dự báo doanh thu

Doanh thu được dự báo ở đây là doanh thu thuần về bán hàng và cung cấpdịch vụ Dự báo doanh thu là vấn đề cực kỳ quan trọng, bởi lẽ doanh thu là điểm khởi đầu chi phối hầu hết các vấn đề tài chính và các hoạt động khác của doanhnghiệp Dự báo doanh thu là cơ sở để có được các chỉ tiêu tài chính dự báo hợp lý

Dự báo doanh thu bắt đầu từ việc xem xét đánh giá tình hình thực hiện doanhthu của doanh nghiệp trong những thời kỳ trước đó, thông thường, xem xét doanhthu trong khoảng từ 3 đến 5 năm trước đó Ngoài ra, cần phân tích đánh giá mức độtăng giảm doanh thu và nguyên nhân dẫn đến sự tăng giảm đó trên cơ sở đó xác định tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm cùa doanh thu

Ngoài ra, để dự báo doanh thu một cách chính xác nhất, ta cần quan tâm đến

29

các yêu tô như sau:

- Triển vọng của nền kinh tế;

- Môi trường kinh doanh và chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp;

- Mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp hiện nay;

- Mối đe dọa từ việc tham gia vào thị trường của các doanh nghiệp mới

Trước khi dự báo các chỉ tiêu trên BCKQKD, cần tiến hành dự báo doanhthu Doanh thu được dự báo dựa trên tình hình kinh tể- xã hội tại thời điểm hiện tại

và tương lai Ngoài ra, cần dựa vào tỉnh hình doanh thu trong quá khứ cùa doanhnghiệp

Do việc dự • • báo chỉ tiêu trên báo cáo tài chính được thực• • hiện• theo tỉ lệ • phần1 trăm so với doanh thu nên nhà phân tích cần xác định các chỉ tiêu biến đối theodoanh thu và dự báo tỉ lệ phần trăm trên doanh thu của các chỉ tiêu đó Đối với cácchỉ tiêu trên báo cáo kết quả kinh doanh, giá vốn hàng bán và chi phí bán hàng và quản lí doanh nghiệp là các chỉ tiêu biến đổi theo doanh thu với việc quyết định tới

tỉ suất lợi nhuận gộp và tỉ suất lợi nhuận thuần của doanh nghiệp

Dự báo các chỉ tiêu trên bảng cãn đối kế toán

Dự báo các chỉ tiêu trên BCĐKT, thực chất là xác định các chỉ tiêu để lậpBCĐKT dự báo, đây là báo cáo dự báo về tài sản, công nợ và nguồn vốn tại thời điểm cuối kỳ của kỳ dự báo Báo cáo này dựa trên mẫu của BCĐKT thực tế và có mối quan1 hệ• chặt• • chẽ với BCKQKD dự • báo số dư của khoản mục lợi• nhuận• trênBCĐKT dự báo căn cứ vào lợi nhuận dự báo trên BCKQKD dự báo

Đối với BCĐKT, các khoản phải thu khách hàng, hàng tồn kho, và phải trảngười bán do các ti lệ phần trăm trên doanh thu của các khoản mục này thể hiện kithu tiền bán hàng, thời gian lưu hàng và kì trả tiền mua hàng của doanh nghiệp.Ngoài ra các khoản mục tiền, phải trả người lao động hay chi phí phải trả cũng có thể dự đoán theo tỉ lệ phần trăm trên doanh thu do các khoản mục này cũng phụ thuộc vào mức độ hoạt động của doanh nghiệp

Tuy nhiên khi lập BCĐKT dự báo thường xảy ra tình trạng không cân bằng giữa tài sản và nguồn vốn Có 2 trường hợp có thể xảy ra khi dự báo BCĐKT như sau:

- Tổng tài sản lớn hơn tổng nguồn vốn: Khi đó BCĐKT dự báo thể hiện nhu

30