Lý thuyết truyền thông phân tích (xét đoán) xã hội và cơ cấu biên tập viên trong môi trường báo điện tử hiện nay

Lý thuyết truyền thông (xét đoán) xã hội là nghiên cứu đã được công nhận và phát triển trong hệ thống truyền thông và lí luận hiện nay, nhằm tạo ra một chiến dịch truyền thông mang tính cách mạng chúng ta phải nhìn lại các khái niệm một cách chuyên sâu nhất, bộ tài liệu sẽ đem đến cái nhìn chi tiết về khái niệm truyền thông Xét đoán. Cùng trong bộ tài liệu và cơ cấu vận hành và cách hoạt động của quá trình biên tập trong hệ thống báo điện tử hiện nay.

Trang 1

MỞ ĐẦU

Như mỗi chúng ta đã biết, việc học tập và rèn luyện là hai nhiệm vụ song song của mỗi sinh viên, giúp cho mỗi sinh viên hoàn thiện hơn về mặt nhân cách cũng như đạo đức Ngày nay, trong xu thế toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, các giá trị văn hóa mới đang du nhập vào nước ta và càng làm cho ta thấy bản chất

và các vấn đề truyền thông càng phải được hiểu một cách rõ ràng

Như thế nào là truyền thông? Truyền thông trong xã hội và môi trường cộng đồng hiện nay gồm rất nhiều phương tiện và phương cách khác nhau nhưng

cũng đã được vắn tắt lại trong những hình thức, lý thuyết sau: lý thuyết xét

đoán xã hội, lý thuyết thâm nhập xã hội, lý thuyết học tập xã hội

Trong học kì vừa qua, bản thân đã được học và tiếp thu các kiến thức về các lý thuyết truyền thông và đặc biệt tâm đắc với lý thuyết xét đoán xã hội Nhờ sự

hỗ trợ của giảng viên bộ môn và tìm hiểu cá nhân, tôi sẽ nêu những nghiên cứu

cá nhân mình về lý thuyết xét đoán xã hội trong xã hội và môi trường truyền thông số hiện nay

Trang 2

1 Xác định và phân tích đối tượng

a Khái niệm:

Lý thuyết này phát biểu rằng, khi bắt đầu chuẩn bị thiết kế thông điệp cho nhóm công chúng đối tượng, nhà truyền thông cần phải phân tích, chia nhỏ nhóm công chúng - đối tượng ra thành những nhóm nhỏ với các thái độ và nhận thức khác nhau

b Cơ sở hình thành:

Bernard Cohen (1963) đã phát hiện ra điều này khi ông viết một câu nổi tiếng là:

“Báo chí có thể không phải lúc nào cũng thành công trong việc nói cho mọi người biết phải nghĩ gì, nhưng báo chí lại cực kỳ thành công trong việc nói cho mọi người biết cần phải nghĩ về điều gì.”

Trong mấy thập kỷ cuối thế kỷ XX đã có hàng trăm các nghiên cứu về vai trò xác định chương trình nghị sự của truyền thông đối với dư luận xã hội trong tất cả các lĩnh vực từ chính trị đến kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế; từ truyền thông cứng dưới dạng báo in, tạp chí, sách, đến truyền thông mềm, truyền thông nối mạng Internet

Trang 3

tiên tập trung thông điệp cho nhóm có thái độ đòng tình, phản đói hay trung lập thì những ưu điẻm và hạn ché nào có thẻ có?

Tuy nhiên, tuỳ từng trường hợp, mỗi vấn đề truyền thông, về lý thuyết - chung nhất vẫn có những khuyến nghị cho việc lựa chọn phương án cụ thể

Trong ba nhóm thái độ trên đây, mỗi nhóm có những đặc điểm, thế mạnh và hạn chế riêng Riêng nhóm có thái độ trung lập có những ưu thế hơn hẳn và mang tính đặc thù Do vậy, để đạt được hiệu quả truyền thông, thông thường, người ta thường chuẩn bị các thông điệp ưu tiên trước hết nhằm vào các nhóm có thái độ trung lập trước, để từ đó lôi kéo họ từ trung lập sang đồng tình, mặt khác, nhóm có thái độ trung lập có khả năng làm mềm hóa thái độ của nhóm có thái độ phản đối (hay chống đối), chuyển họ sang nhóm có thái độ trung lập và từ trung lập có thể chuyển sang sang đồng tình

Trong truyền thông 1 - 1 nhóm, để có thể vận dụng lý thuyết này đạt hiệu quả, cần phân loại các vấn đề, các nội dung cần phải đạt được qua truyền thông Cần đưa ra những vấn đề có tính chất trung lập trước, những vấn đề dễ gây ra sự phản đối về sau Có như vậy, hoạt động truyền thông, đặc biệt là vận động gây ảnh hưởng (advocacy), vận động hành lang và truyền thông 1 - 1 nhóm mới đem lại hiệu quả

Hệ quả quan trọng nhất có thể rút ra từ lý thuyết này là nguyên lý thuyết phục trong vận động gây ảnh hưởng Theo nguyên lý này, muốn tạo ra sức thuyết phục trong hoạt động truyền thông, đặc biệt là trong vận động gây ảnh hưởng, cần chú trọng các điểm sau:

Phải tiến hành chia nhóm đối tượng, phân loại mức độ nhận thức, thái độ hành vi của đối tượng/nhóm công chúng

Trang 4

Trên cơ sở phân chia và phân tích đối tượng, nhà truyền thông tiến hành lựa chọn thông điệp, tìm thời điểm, thời gian và kênh truyền thông phù hợp

2 Ứng dụng:

Từ những lý thuyết cơ bản trên ta có thể áp dụng vào làm truyền thông hiện nay Như mọi người đã thấy, xã hội ngày càng phát triển , các thương hiệu nổi lên ngày càng nhiều, chính vì vậy tính cạnh tranh ngày càng trở nên càng khắc nghiệt Các nhà đầu tư, công ty luôn muốn tạo nên hình ảnh thương hiệu tốt nhất và bán được càng nhiều sản phẩm càng tốt Người tiêu dùng ngày nay họ rất khôn khéo và khó tính hơn trong việc chọn lựa các mặt hàng , sản phẩm chính điều này càng khiến các công ty luôn phải sáng tạo , nắm bắt và thấu hiểu tâm lý khách hàng Họ cần phải biết khách hàng muốn gì và cần gì

Bên cạnh đó, truyền thông ngày càng phát triển , kéo theo các phương tiện truyền thông được mọi người sử dụng nhiều hơn và gần như đa số Điều này đã hỗ trợ đắc lực cho việc quảng bá sản phẩm của các công ty hay đúng hơn họ đã dùng nó để điều chuyển tâm lý người tiêu dung

Liên hệ với đời sống truyền thông hiện nay, ta có thể nhận thấy rõ ràng các nhãn hàng đang áp dụng lý thuyết này để có thể đạt được hiệu quả tối ưu nhất Có thể thấy điển hình là các nhãn hàng điện thoại,

Trong vòng chỉ một năm, hàng loạt tên tuổi vừa quen vừa lạ tiến vào Việt Nam Có thể kể đến Meizu, Infocus, ZTE từ Trung Quốc, Intex từ Ấn Độ, Obi Worldphone từ Mỹ, Archos từ Pháp… Một số thương hiệu ít nhiều quen thuộc lại có những bước tiến mạnh mẽ hơn, có nhiều chiến dịch nhằm mở rộng thị trường

Trang 5

Trong các nhãn hiệu điện thoại , không thể không kể đến Oppo.Vào Việt Nam chưa lâu, OPPO đã tạo ra rất nhiều hoạt động Marketing đình đám và nhiều sân chơi thú vị dành cho giới trẻ như live show heartbeat của Mỹ Tâm, The Remix, Color me run, bố ơi mình đi đâu thế, Xuất hiện với tần suất dày đặt từ offline tới online, hãng điện thoại này đã tạo một làn sóng mới mà bất kì Marketer nào cũng mong muốn tạo được cho thương hiệu của mình

Vậy Oppo đã ứng dụng lý thuyết xét đoán xã hội thế nào?

Ta có thể chia ba nhóm đối tượng như trên : Đồng tình , trung lập và phản đối

- Đồng tình: hiện nay các thiết bị thông minh ngày càng phát triển và chiếc smarphone đang ngày càng trở thành những người bạn không thể thiếu trong đời sống Không còn là một mặt hàng cho người yêu công nghệ hay dư dả tài chính, smarphone đang trở thành một mặt hàng phổ thông nhất là phân khúc trung và cao cấp Trong 2 năm qua khi mà thị trường Việt Nam đang dần trở nên phong phú, việc lựa chọn cho mình một chiếc điện thoại thông minh, hợp túi tiền , vừa đảm bảo chất

Trang 6

lượng tốt, cấu hình cao, vừa thể hiện cá tính của người tiêu dùng là một nhu cầu dễ hiểu Chính vì thế, những dòng sản phẩm của Oppo ra đời đã và đang cố gắng đáp ứng nhu cầu ấy một cách hiệu quả nhất Có thể xét thấy nhóm đối tượng mà Oppo hướng đến là các bạn trẻ, học sinh, sinh viên và các tầng lớp trung lưu trong xã hội Đây là nhóm sẽ chiếm đã số đồng tình khi Oppo tung ra các sản phẩm

Ở đây, ta có thể thấy Oppo đã nhắm đến nhóm đối tượng đồng tình của mình bằng:

- Giá rẻ nhưng sản phẩm chất lượng

- Gương mặt đại diện thương hiệu là những tên tuổi đang cực hot như Sơn Tùng, Tóc Tiên, Hồ Ngọc Hà,… và tài trợ cho rất nhiều các chương trình giờ vàng trên đài quốc gia

Trang 7

Ngoài ra, Oppo còn có chiến lược đại sứ thương hiệu theo phân khúc các sản phẩm Nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ thấy OPPO Việt Nam không chỉ có Sơn Tùng M-TP làm đại sứ thương hiệu mà còn có rất nhiều đại sứ tên tuỏi khác là Hồ Ngọc Hà, Tóc Tiên, Noo Phước Thịnh hay Chi Pu

Ví dụ, Sơn Tùng M-TP gần đây gắn liền với chiếc OPPO F1s nằm trong tầm giá 6 triệu đồng Đây là phân khúc chủ đạo quan trọng nhất của OPPO, và họ đang dùng vị "tướng" tốt nhất của mình để đánh vào phân khúc này

Còn như Hồ Ngọc Hà thì sao? Hồ Ngọc Hà quảng cáo cho chiếc OPPO F1s Plus có giá bán gần 10 triệu đồng, có thể coi là thuộc phân khúc đắt tiền Hình ảnh cô ca sĩ này luôn gắn với sự sang trọng, đẳng cấp, nên phù hợp với lớp khách hàng có 10 triệu đồng mua điện thoại

Trang 8

Ở mặt ngược lại Chi Pu - cô nàng chính là hình mẫu cho đối tượng khách hàng tuổi teen, vốn chỉ có hầu bao hạn hẹp OPPO A39 do Chi Pu làm đại sứ thương hiệu có giá khoảng 4 triệu đồng, vậy là khách hàng teen hâm mộ Chi Phu mua được

Có thể thấy, OPPO chia các dòng sản phẩm của mình thành nhiều phân khúc để tiếp cận được tối đa tập khách hàng Từ đó, với từng nhóm đối tượng khác nhau, nhãn hàng sẽ phải chọn nhân vật phù hợp với sở thích, túi tiền, cũng như nhu cầu của tập khách hàng đấy

Giá thành rẻ, sản phẩm chất lượng, quảng cáo thương hiệu tốt, có thể thấy Oppo đã đánh một điểm cộng cực kỳ lớn trong mắt các bạn trẻ đang có nhu cầu mua điện thoại nhưng vẫn đang băn khoăn chưa biết chọn lựa nhãn hiệu nào

Trung Lập : Đây là nhóm người mà Oppo hướng đến ít hơn nhưng không có nghĩa là không quan trọng

Trang 9

Tổng thị phần của Samsung và Oppo đã chiếm gần một nửa thị trường Việt Nam ( 2015)

Nguồn : Megafun

Từ đây ta có thể nhận định nhóm đối tượng trung lập của Oppo Oppo luôn phải cạnh tranh với Samsung - một ông hoàng khác trong thị trường smarphone Samsung và các dòng điện thoại khác sẽ khiến nhóm công chúng dễ bị chi phối

Nhưng điều đáng chú ý hơn là Oppo là nhãn hàng điện thoại Trung Quốc Đây là vấn đề mà không chỉ riêng Oppo mà còn rất nhiều các nhãn hàng khác gặp phải khi chưa thể xóa bỏ mặc cảm của người tiêu dùng Việt Nam về các thương hiệu Trung Quốc Nhiều người tiêu dùng có tâm lý rằng, họ thà bỏ ra một số tiền tương đương để mua sản phẩm của các thương hiệu uy tín hơn là mua đồ Trung Quốc Dù vậy, khi bước chân vào Việt Nam, Oppo khẳng định uy tín, chất lượng của mình với dòng sản phẩm cấp cao , về sau mở rộng dần các dòng sản phẩm trung cấp và giá rẻ , một bước đi đúng đắn để thay đội nhận thức người tiêu dùng

- Nhóm phản đối : Đây là nhóm công chúng chiếm ít nhất trong phân khúc công chúng của Oppo Trong nhóm công chúng này , ta có thể chia ra các trường hợp như sau

+ Không dùng các thiết bị công nghệ : latop, smarphone

+ Không thực sự quan tâm đến các nhãn hiệu điện thoại, thích thì mua

+ Phản đối , tẩy chay dùng các mặt hàng, nhãn hiệu Trung Quốc

Kết lại, ứng dụng lý thuyết xét đoán xã hội thành công, Oppo đã và đang đưa ra những chiến lược và bước đi thông minh để xây dựng nên một thương hiệu uy tín , thân thuộc và gần gũi với công chúng thị trường Việt Nam

Từ học thuyết trên, tôi thấy rằng đời sống truyền thông rất sôi động và góp phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện tại Đó cũng là lý do mà tôi chọn ngành báo chí Làm báo không chỉ đơn giản chỉ dừng lại ở việc viết bài hay đưa tin về những

gì diễn ra trong cuộc sống Ta có thể sử dụng , áp dụng những điều học được ở ngành

Trang 10

báo để làm truyền thông, làm pr hay thậm chí là marketing Với sự phát triển và lan rộng mạnh mẽ của mạng xã hội đã biến những điều không tưởng thành sự thật Truyền thông đang chi phối rất mạnh mẽ vào cuộc sống của chúng ta Thậm chí nó khiến ta lầm tưởng rằng ta không bị chi phối, điều khiển bởi bất cứ điều gì nhưng thực chất là ta bị chi phối một cách tự nhiên đến chính chúng ta cũng không biết

Một là, biên tập là hoạt động gia công chỉnh lý tác phẩm đã có chữ không phải là hoạt động sáng tạo tác phẩm Như chúng ta đã biết, khi một tác phẩm được đăng tải lên báo chí, người ta chỉ biết tên tác giả là ai chứ không au biết đến người biên tập Bởi tác giả, tức phóng viên, nhà báo, cộng tác viên mới là người tạo ra tác phẩm chính Họ là những người trực tiếp tiếp xúc với cuộc sống, với hiện trường, trực tiếp thu nhập thông tin để đưa về cho toà soạn Từ đó người biên

Trang 11

tập mới tiếp nhạn bản thảo hoặc hình ảnh, video hay audio để thực hiện công tác lao động sáng tạo chủ yếu mang tính bổ sung thêm với những tác phẩm đã

có kia chứ không phải là sáng tạo tác phẩm mới, không được phá vỡ tính hoàn chỉnh về nội dung hay phong cách mà tác giả tạo ra Lúc này người biên tập phải tiến hành đọc, thẩm định sửa chữa hoặc gia công giúp cho tác phẩm hoàn chỉnh hơn hay hơn, đảm bảo các yếu cầu nguyên tắc và phong cách của toà soạn Nếu chưa đạt người biên tập có thể yêu cầu tác giả sửa chữa rồi mới sử dụng tác phẩm của mình

Hai là, biên tập là trung gian giữa quá trình sản xuất tinh thần và quá trình sản xuất vật chất Tác phẩm khi chưa được gia công, biên tập, chưa đưcọ xuất bản, chưa đến với công chúng thì vẫn là sản phẩm chứa đựng nhưugnx thông tin tri thức của tác giả mang tính tinh thần Chỉ khi qua sự lựa chọn, gia công của những người làm công tác biên tập, sau đó mới đưa vào quá trình sản xuất vật chất và trở thành sản phẩm văn hoá được tiêu dung Sản phẩm tình thần ban đầu trở thành sản phẩm vật chất chính là kết quả của quá trình lao động sáng tạo có tính độc đáo của tác giả và biên tập

Ba là, hoạt đông biên tập mang tính lựa chọn Công tác biên tập không có nhiệm

vụ sáng tạo ra các sản phẩm nhưng lại có nhiệm vụ lựa chọn những tác phẩm báo chí do tác giả sáng tác ra Biên tập giúp chỉ ra những sản phẩm có giá trị nội dung, mục đích rõ ràng đáp ứng nhu cầu văn hoá, phục vụ công chúng, phục vụ đất nước mới được lựa chọn Biên tập là chuẩn hoá, hoàn thiện tác phẩm, tối ưu hoá tri thức truyền bá, làm cho các tác phẩm có giá trị nội dung phù hợp với chuẩn mực xã hội, phù hợp với các nhóm đối tượng khác nhau đúng chuẩn để

có thể phục vụ cho việc phát triển rộng rãi

Trang 12

Bốn là, hoạt động biên tập cũng mang tính sáng tạo Tính sáng tạo của biên tập không phải là tạo ra sản phẩm, mà là sáng tạo và tái tạo Những người làm công tác biên tập cũng là những người phải phát hiện nhu cầu thông tin của xã hội,

từ đó có thiết kế, vạch ra kế hoạch, đề tài cho phóng viên Người biên tập lựa chọn và giúp tác phẩm của phóng viên tốt hơn, thậm chí họ còn kết hợp những tác phẩm ưu tú lại với nhau, toạ ra hiệu ứng từ công chúng Sáng tạo của biên tập còn thể hiện ở chỗ họ phát hiện những chỗ thiếu, điểm kết hợp trong tác phẩm, đưa ra sáng kiên, lựa chọn đề tài, thẩm định bản thảo, thúc đẩy và phát huy, hoàn thiện một tác phẩm nào đó Tuy nhiên, công tác biên tập không thể tách rời khỏi việc sáng tác của tác giả

Năm là, hoạt động biên tập của báo điện tử mang tính hội tụ, vì vậy những người làm biên tập phải là thành thạo và trở nên hiểu biết nắm rõ nhiều hơn là một kĩ năng như những toà báo khác Đối với người biên tập tại toà báo điện tử họ vượt qua nền tảng của một loại hình nào đó, tức họ không chỉ là người thành thạo trong việc biên tập cho một loại hình mà họ còn phải biên tập cho tất cả video, audio, hình ảnh, text, đồ hoạ và họ còn phải giỏi cả về các kỹ thuật làm báo trực tuyến

Sáu là, hoạt động biên tập cho báo điển tử cũng có những đặc thù riêng về nội dung, hình thức và kỹ thuật Về nội dung của báo mạng điện tử ngoài việc đảm bảo các nguyên tắc báo chí, tức đảm bảo tính thời sự, tính chân thật khách quan, tính định hướng… thì đặc thù của báo điện tử còn là sự ngắn gọn trong câu từ, đúng trọng tâm, đưa được các thông tin quan trọng lên đầu theo cấu trúc hình

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	672,76 KB