Slide 1 KIỂM TRA BÀI CŨ Thế nào là nhân hóa? Xác định phép nhân hóa trong bài thơ sau TRONG MƯA Góc sân, cây phượng phất cờ Cây chuối gõ trống reo hò say sưa Thương sao đọt bí măng tơ Tay run chới với[.]
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ:
- Thế nào là nhân hóa?
- Xác định phép nhân hóa trong bài thơ sau:
Trang 2Trả lời:
- Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật, … bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người; làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật, … trở nên gần gũi với con người, biểu thị những suy nghĩ tình cảm của con người
Trang 3TIẾT :101
Trang 4Đọc khổ thơ sau:
Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm.
Trang 5Câu hỏi :
Trong khổ thơ trên, cụm từ Người Cha được
dùng để chỉ ai? Vì sao có thể ví như vậy?
Trả lời :
Cụm từ Người Cha dùng để chỉ
Bác Hồ
Có thể ví như vậy là vì Bác Hồ
với Người Cha có những phẩm
chất giống nhau (tuổi tác, tình
yêu thương, sự chăm sóc chu
đáo đối với con, ) -> tương
đồng về phẩm chất
a.Ví dụ:
- Người Cha - Bác Hồ
Vì Bác Hồ với Người Cha có những phẩm chất giống nhau -> tương đồng về
phẩm chất.
.
Trang 7Câu hỏi :
- Cách nói bằng ẩn dụ có gì giống và khác phép so sánh: “Bác Hồ như Người Cha”
Trả lời:
*Giống nhau:
- Đều ví Bác Hồ như Người Cha.
- Đều tạo cho câu nói có tính hình tượng, tính biểu cảm cao hơn so với cách nói bình thường
Trang 9Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này
bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Trang 102.Các kiểu ẩn dụ:
a Ví dụ:
Trang 11Câu hỏi thảo luận góc:
Cách dùng từ trong cụm từ in đậm dưới đây có
gì đặc biệt so với cách nói thông thường?
“ Chao ôi, trông con sông, vui như thấy
nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối
lại chiêm bao đứt quãng”
(Nguyễn Tuân)
Trang 12- Lửa hồng: chỉ “màu đỏ” của hoa dâm
bụt
-> vì hai sự vật ấy có hình thức tương đồng.
- Thắp: Chỉ sự nở hoa -> vì chúng giống nhau ở cách thức thực hiện.
- Nắng giòn tan: chỉ nắng “to, rực rỡ”
-> vì dựa vào sự chuyển đổi cảm giác.
Trang 13Từ những ví dụ đã phân tích, hãy nêu lên
một số kiểu tương đồng giữa các sự vật, hiện tượng thường được sử dụng để tạo phép ẩn dụ?
Trang 14Dựa vào các kiểu tương đồng,
ta có mấy kiểu ẩn dụ thường
Trang 15Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.
d) Ngày ngày Mặt Trời đi qua trên lăng
Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ.
Trang 16a) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây:
khuyên chúng ta khi được hưởng thụ thành quả phải nhớ đến công lao người
đã gây dựng thành quả đó.
Ăn quả có nét tương đồng về cách
thức với “sự hưởng thụ thành quả
lao động”, còn kẻ trồng cây có nét
tương đồng về phẩm chất với
“người lao động, người gây dựng (tạo ra thành quả)”
Trang 17b) Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng
phẩm chất với “cái xấu, cái lạc hậu”.
phẩm chất với “cái tốt, cái tiến bộ”.
trọng của môi trường sống, khuyên chúng ta phải chọn môi trường sống tốt đẹp
Trang 18c) Thuyền về có nhớ bến chăng ?
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền
- Thuyền: ”chỉ người đi
xa”, chỉ người con trai
Trang 19d) Ngày ngày Mặt Trời đi qua trên lăng
Thấy một Mặt Trời trong lăng rất đỏ
nóng sáng, là nguồn chiếu sáng chủ yếu cho Trái
Đất.
được dùng để chỉ Bác Hồ vì Bác Hồ soi sáng, dẫn
đường chỉ lối cho dân tộc ta thoát khỏi cuộc sống nô
lệ tối tăm, đi tới tương lai độc lập, tự do, hạnh phúc.
- “Mặt Trời” – Bác Hồ: có nét tương đồng về phẩm
chất.
Trang 203 Tìm những ẩn dụ chuyển đổi cảm giác
trong các câu văn, câu thơ dưới đây và nêu lên tác dụng của những ẩn dụ ấy trong việc miêu tả sự vật, hiện tượng:
a) Buổi sáng, mọi người đổ ra đường Ai cũng muốn ngẩng lên cho thấy mùi hồi chín chảy qua mặt.
b) “Cha lại dắt con đi trên cát mịn
Ánh nắng chảy đầy vai”.
Trang 21a) Buổi sáng, mọi người đổ ra đường Ai
-> Biểu thị sự khuếch tán lan tỏa mạnh của hương hoa hồi.
-> Cảm nhận mới lạ, độc đáo, gợi hình ảnh
và cảm giác.
Trang 22b) “Cha lại dắt con đi trên cát mịn
Ánh nắng chảy đầy vai”.
Thường thì nhận biết ánh nắng qua con đườngthị giác cho nên mới thấy ánh nắng vàng tươi,hoặc ánh nắng vàng nhạt,…
Còn ánh nắng trong câu thơ “Ánh nắng chảyđầy vai” lại được hình dung thành dòng, thànhgiọt, nhờ vậy mà sinh động, gợi cảm
Trang 234/ Chính tả (nghe viết): Buổi học cuối cùng
Tuy nhiên, thầy vẫn đủ can đảm dạy chúng tôi cho đến hết buổi Sau tiết viết tập đến bài Lịch
sử, rồi những trò nhỏ cất tiếng đọc đồng thanh
như hát Ba Be Bi Bo Bu Đằng kia, cuối phòng
học, cụ Hô-de đã đeo kính lên, và nâng cuốn
sách vỡ lòng bằng hai tay, cụ đánh vần từng
chữ theo bọn trẻ Cả cụ cũng chăm chú, giọng
cụ run run vì xúc động; nghe cụ đọc thật kì cục, đến nỗi tất cả chúng tôi muốn cười và cũng
muốn khóc… Ôi! Tôi sẽ nhớ mãi buổi học cuối cùng này!
Trang 243 Ẩn dụ: “Uống nước, nhớ nguồn”; “Tre già,
măng mọc”, …