PowerPoint Presentation GV thực hiện Nguyễn Thị Ngọc Nương PHÒNG GD & ĐT TÂN TRU TRƯỜNG THCS NGUYỄN THÀNH NAM SINH HỌC 9 KIỂM TRA BÀI CŨ Hãy nêu sự giống nhau và khác nhau giữa quần thể người v[.]
Trang 1GV thực hiện: Nguyễn Thị Ngọc Nương
PHÒNG GD & ĐT TÂN TRUTRƯỜNG THCS NGUYỄN THÀNH NAM
SINH HỌC 9
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Hãy nêu sự giống nhau và khác nhau giữa quần thể người với các quần thể sinh vật khác? Giải thích vì sao có sự khác nhau đó?
Giống nhau: Quần thể người có những đặc điểm sinh học giống
như các quần thể sinh vật khác, như: giới tính, mật độ, sinh sản,
tử vong, thành phần nhóm tuổi
Trả lời:
Khác nhau: Quần thể người có các đặc trưng mà các quần thể
sinh vật khác không có như: Kinh tế, pháp luật, văn hóa, giáo dục
Câu hỏi:
Giải thích: Vì con người có lao động và tư duy nên có khả năng
tự điều chỉnh các đặc điểm sinh thái trong quần thể, đồng thời cải tạo thiên nhiên.
Thể hiện sự tiến hóa và hoàn thiện trong quần thể người
Trang 4BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Trang 5BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
Trang 6BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Hãy kể tên các quần thể sinh vật (có thể có) trong một khu
rừng mưa nhiệt đới?
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
Trang 7Các quần thể sinh vật có trong một khu rừng mưa nhiệt đới
Các quần thể nấm, vi sinh vật,
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
Trang 8Các quần thể sinh vật có những mối quan hệ sinh thái như thế nào?
Trang 9Cho biết trong một ao cá tự nhiên
có những quần thể sinh vật nào?
Ao cá tự nhiên
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Các quần thể sinh vật có những mối quan hệ sinh thái
như thế nào?
Trang 10Tập hợp các quần thể sinh vật như trong khu rừng mưa nhiệt đới hoặc trong ao cá tự nhiên được gọi là quần xã sinh vật
Hãy cho biết thế nào là một
quần xã sinh vật?
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 11I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
- Quần xã sinh vật là tập hợp nhiều quần thể sinh vật thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian xác định, chúng có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất, có cấu trúc tương đối ổn định Các sinh vật thích nghi với môi trường sống của chúng.
- Ví dụ: khu rừng mưa nhiệt đới, ao cá tự nhiên…
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 12I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 13Trong thực tế sản xuất, mô hình VAC có được gọi là quần xã sinh vật không? Hãy giải thích?
Mô hình sản xuất VAC (Vườn – Ao – Chuồng)
Các quần thể trong mô hình sản xuất VAC
Các quần thể vật nuôi
Các quần thể cây trồng
Mô hình sản xuất VAC là một quần xã nhân tạo
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật? BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 14- Đúng là quần xã vì có nhiều quần thể sinh vật khác loài.
- Sai vì chỉ là ngẫu nhiên nhốt chung, không có mối quan hệ thống nhất.
Trong 1 bể cá, người ta thả 1 số loài như: cá chép, cá mè, cá bảy màu, cá ba đuôi … vậy bể cá này có phải là quần xã hay không? Vì sao?
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 15Là tập hợp nhiều quần thể sinh vật của nhiều loài khác nhau
Đơn vị cấu trúc là cá thể, cấu trúc nhỏ hơn quần xã.
Đơn vị cấu trúc là quần thể, cấu trúc lớn hơn quần thể.
Cao Thấp
Phân biệt quần xã sinh vật với quần thể sinh vật:
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
Trang 16I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Nghiên cứu thông tin bảng 49/sgk tr.147 trình
bày các đặc điểm cơ bản của quần xã sinh vật.
Quần xã có các đặc điểm cơ bản về số lượng và thành phần các loài sinh vật.
- Quần xã sinh vật là tập hợp nhiều quần thể sinh vật thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian xác định, chúng có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất, có cấu trúc tương đối ổn định Các sinh vật thích nghi với môi trường sống của chúng.
- Ví dụ: khu rừng mưa nhiệt đới, ao cá tự nhiên…
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 17Bảng 49.Các đặc điểm của quần xã
Mức độ phong phú về số loài trong quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬTI/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Trang 18Mức độ phong phú về số loài trong quần xã thể hiện tính chất sinh học:
- Điều kiện môi trường phù hợp thì quần xã có số lượng loài lớn
- Độ đa dạng càng cao thì quần xã càng ổn định.
Quần xã rừng mưa nhiệt đới
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬTI/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Trang 19Độ đa dạng
Đa dạng sinh học cao Đa dạng sinh học thấp
Trang 20Mức độ phong phú về số loài trong quần xã
Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã
Bảng 49.Các đặc điểm của quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬTI/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Trang 21- Là mật độ cá thể của từng loài trong quần xã.
- Độ nhiều thay đổi theo thời gian, theo mùa, theo năm hay đột xuất.
RỪNG THÔNG ĐÀN KIẾN
Trang 22Chỉ mức độ phong
phú về số lượng loài
Chỉ về số lượng cá thể
có trong mỗi loài
- Quan hệ thuận nghịch: Số loài càng đa dạng thì
số lượng cá thể của mỗi loài giảm đi và ngược lại
ĐÀN KIẾN
Quần xã rừng mưa nhiệt đới
Trang 23Mức độ phong phú về số loài trong quần xã
Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát
Bảng 49.Các đặc điểm của quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬTI/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Trang 24Loài thường gặp Loài ít gặp
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬTI/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Trang 25Mức độ phong phú về số loài trong quần xã
Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát
Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã
Bảng 49.Các đặc điểm của quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬTI/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Trang 26- Ví dụ: Quần xã trên cạn, thực vật có hạt là loài ưu thế hơn
vì là sinh vật cung cấp thức ăn, nơi ở cho động vật, ảnh hưởng tới khí hậu.
Quần xã các loài cây lá kim
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬTI/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Quần xã rừng U Minh Quần xã rừng ngập mặn
Trang 27Mức độ phong phú về số loài trong quần xã
Mật độ cá thể của từng loài trong quần xã
Tỉ lệ % số địa điểm bắt gặp một loài trong tổng số địa điểm quan sát
Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã
Loài chỉ có ở một quần xã hoặc có nhiều hơn hẳn các loài khác
Bảng 49.Các đặc điểm của quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬTI/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
Trang 29I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
(Bảng 49 SGK trang 147)
- Quần xã sinh vật là tập hợp nhiều quần thể sinh vật thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian xác định, chúng có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất, có cấu trúc tương đối ổn định Các sinh vật thích nghi với môi trường sống của chúng.
- Ví dụ: khu rừng mưa nhiệt đới, ao cá tự nhiên…
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 30I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, thảo luận nhóm trả
lời các câu hỏi sau:
Câu 1: Ngoại cảnh thay đổi theo chu kỳ ngày đêm, mùa,…đã ảnh
hưởng tới hoạt động của các sinh vật trong quần xã như thế nào? Nêu ví dụ?
Câu 2: Gặp điều kiện khí hậu thuận lợi thì sinh vật phát triển như
thế nào? Hãy nêu ví dụ về ảnh hưởng của ngoại cảnh tới số lượng
cá thể của loài này và kéo theo thay đổi số lượng cá thể loài khác trong quần xã?
Câu 3: Cân bằng sinh học là gì? Khi nào thì có sự cân bằng sinh
học trong quần xã?
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 31Dơi hoạt động về đêm
Sự thay đổi chu kỳ ngày đêm, chu kỳ mùa dẫn đến sinh vật cũng hoạt động theo chu kỳ.
Chim cú mèo săn mồi về đêm
Cây rụng lá vào mùa đông
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 32I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Câu 2: Gặp điều kiện khí hậu thuận lợi thì sinh vật phát
triển như thế nào? Hãy nêu ví dụ về ảnh hưởng của ngoại cảnh tới số lượng cá thể của loài này và kéo theo thay đổi
số lượng cá thể loài khác trong quần xã?
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Gặp điều kiện khí hậu thuận lợi thì thực vật phát
triển, động vật cũng phát triển theo Số lượng loài sinh vật này ảnh hưởng đến số lương loài sinh vật khác.
Trang 33Quan hệ giữa số lượng sâu và số lượng chim sâu.
Số lượng sâu tăng( điều kiện
thuận lợi, thực vật phát triển) Số lượng chim ăn
chim ăn sâu?
Số lượng loài sinh vật này khống chế
số lượng loài sinh vật khác (hiện tượng khống chế sinh học)
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 34I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
Câu 3: Cân bằng sinh học là gì? Khi nào thì có sự cân
bằng sinh học trong quần xã?
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
- Cân bằng sinh học là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi quần thể trong quần xã dao động quanh vị trí
Trang 35Trước sự tác động của ngoại cảnh, sinh vật đã có những phản ứng như thế nào?
Trước sự tác động của ngoại cảnh, sinh vật có những sự biến đổi dần dần thích nghi với môi trường sống
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 36I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
(Bảng 49 SGK trang 147)
- Quần xã sinh vật là tập hợp nhiều quần thể sinh vật thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian xác định, chúng có mối quan hệ gắn bó với nhau như một thể thống nhất, có cấu trúc tương đối ổn định Các sinh vật thích nghi với môi trường sống của chúng.
- Ví dụ: khu rừng mưa nhiệt đới, ao cá tự nhiên…
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
- Khi ngoại cảnh thay đổi dẫn đến số lượng cá thể trong quần xã thay đổi và luôn được khống chế ở mức độ phù hợp với khả năng của môi trường, tạo nên sự cân bằng sinh học trong quần xã.
- Cân bằng sinh học là trạng thái mà số lượng cá thể mỗi quần thể
trong quần xã dao động quanh vị trí cân bằng nhờ khống chế sinh
học.
Trang 37I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Những tác động nào của con người gây mất cân bằng sinh học trong quần xã?
Trang 38Đốt rừng làm nương rẫy
Săn bắt, mua bán động vật hoang dã Quá trình đô thị hóa quá nhanh,thiếu quy hoạch
Chặt phá rừng
Các hoạt động gây mất cân bằng sinh học
I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 39I/ Thế nào là một quần xã sinh vật?
II/ Những dấu hiệu điển hình của một quần xã
III/ Quan hệ giữa ngoại cảnh và quần xã
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Chúng ta đã, đang và sẽ làm gì
để bảo vệ thiên nhiên?
Nghiêm cấm săn bắt, mua bán động vật hoang dã Trồng cây gây rừng Tuần tra bảo vệ rừng
Trang 40Quần xã sinh vật là tập hợp nhiều thuộc các
loài khác nhau, cùng sống trong một , giữa các sinh vật có mối quan hệ gắn bó với nhau như một
., do vậy, quần xã có cấu trúc Các sinh vật thích nghi với môi trường sống của chúng
Câu 1: Điền từ, cụm từ thích hợp
vào chỗ trống để hoàn thành
khái niệm quần xã sinh vật:
quần thể sinh vật tương đối ổn định thể thống nhất
không gian xác định
loài động vật loài thực vật
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 41Câu 2: Các chỉ số về số lượng các loài trong quần xã là gì?
A Độ đa dạng, độ đặc trưng,độ đặc hữu.
B Độ đặc trưng,độ nhiều, độ thường gặp.
C Độ đặc trưng, độ đặc hữu, độ thường gặp.
D Độ đa dạng, độ nhiều, độ thường gặp.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Hoan hô ! Bạn đã đúng.
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 42Câu 3: Trong quần xã loài ưu thế là ?
A Loài chiếm nhiều nhất trong quần xã.
D Loài đặc biệt của quần xã
C Loài đặc hữu trong quần xã
B Loài đóng vai trò quan trọng trong quần xã.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Hoan hô ! Bạn đã đúng.
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 43Câu 4: Những hiện tượng nào sau đây là biểu hiện của
sự cân bằng sinh học trong quần xã?
A Cây rụng lá vào mùa đông
B Chim di trú vào mùa đông.
C Muỗi hoạt động vào ban ngày.
D Gặp khí hậu thuận lợi, sâu sinh sản
mạnh làm tăng số lượng sâu, chim ăn sâu
cũng tăng số lượng, khi chim ăn sâu tăng
số lượng lại làm số lượng sâu giảm xuống.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Tiếc quá ! Sai rồi bạn ơi.
Hoan hô ! Bạn đã đúng.
BÀI 49: QUẦN XÃ SINH VẬT
Trang 44HƯỚNG DẪN HỌC SINH
HỌC Ở NHÀ:
trang 150.