Slide 1 TIẾT 44 BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI Đàn voi rừngRừng thông Bài 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT Dừa nước Đàn kiến Nhóm cá thể Caùc sinh vaät cuøng l[.]
Trang 1TIẾT 44- BÀI 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC
SINH VẬT
Trang 2I/ QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
Đàn voi rừng
Rừng thông
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 4 Quan sát các hình trên và trả lời các câu hỏi:
Hình 44.1 c
Trâu rừng sống thành bầy có khả năng tự vệ chống lại kẻ thù tốt hơn
Trang 5Câu 1: Khi có gió bão, thực vật sống
thành nhóm có lợi gì so với sống riêng
rẽ ?
Hình 44.1 a
Các cây thông mọc gần nhau trong rừng
Hình 44.1 b
Cây bạch đàn đứng riêng lẻ bị gió thổi nghiêng về một bên
Trang 6
CÂU 1: Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có tác dụng giảm bớt sức thổi của gió, làm cây ít bị đổ ngã
Trang 7Trâu rừng sống thành bầy
có khả năng tự vệ chống
lại kẻ thù tốt hơn
Kiến sống thành đàn có khả năng tìm mồi tốt hơn
Câu 2 : Trong thiên nhiên, động vật sống
thành bầy đàn có lợi gì ?
Đây thuộc loại quan hệ gì?
Trang 8• Câu 2 : Động vật sống thành bầy đàn có lợi trong việc tìm kiếm được nhiều thức ăn hơn, phát hiện kẻ thù tốt hơn.
• Đây thuộc mối quan hệ hỗ trợ
Trang 9I QUAN HỆ CÙNG LOÀI :
Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
1 QUAN HỆ HỠ TRƠ
Khi nào các sinh vật trong nhĩm cá thể hỡ trợ nhau ?
Khi điều kiện sống đầy đủ ( thức ăn , nơi ở, đối tượng mùa sinh sản )
Trang 10QUAN HỆ CÙNG LOÀI –HỖ TRƠ
H 1: HT LIỀN RỄ Ở CÂY THÔNG H 2 :CÂY MỌC GẦN NHAU CÙNG
NHAU CHỐNG LẠI GIÓ BÃO H 3 : THỤ PHẤN KẾT HẠT TỐT
H 4 :BẢO VỆ NHAU - ĐÀN TRÂU
RỪNG HƠP SỨC ĐUỔI SƯ TỬ
H 5 : ĐÀN SƯ TỦ CÙNG NHAU SĂN MỒI –TÌM THỨC ĂN DỄ DÀNG
ĐẢM BẢO SINH SẢN
Trang 11I QUAN HỆ CÙNG LOÀI :
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
- Các sinh vật cùng lồi sống gần nhau, liên hệ với nhau, hình thành nên nhĩm cá thể.
- Các sinh vật trong một nhĩm thường hỡ trợ hoặc
cạnh tranh lẫn nhau
1 Hỡ trợ : Sinh vật được bảo vệ tốt hơn, kiếm được nhiều thức ăn hơn…
Trang 12
I QUAN HỆ CÙNG LOÀI :
Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Hỡ trợ nhau là thế nhưng khi nào các sinh vật cùng lồi chuyển qua cạnh tranh
?
Khi gặp điều kiện bất lợi ( Thiếu thức ăn , nơi ở, tranh giành nhau con cái trong mùa sinh sản …)
2 QUAN HỆ CẠNH TRANH
Trang 13I QUAN HỆ CÙNG LOÀI :
Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
2 Cạnh tranh
Trang 14H1 :HIỆN TƯƠNG TỰ TỈA THƯA Ở
THỰC VẬT ( TỈA CÀNH TỰ NHIÊN )
QUAN HỆ CÙNG LOÀI – CẠNH TRANH
H2, 3 :CÂY CẠNH TRANH VỀ ÁNH SÁNG , THÂN CÂY CÒI CỌC
H 6 :ĂN THỊT ĐỒNG LOẠI
H 4 ,5 :ĐÁNH NHAU ĐỂ TRANH GIÀNH THỨC ĂN,
NƠI Ở, ĐỰC CÁI TRONG MÙA SINH SẢN
Trang 15I QUAN HỆ CÙNG LOÀI :
Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 16Một số cá thể phải tách ra khỏi nhóm
Bài tập: tìm câu đúng trong các câu sau:
1 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể.
2 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho nguồn thức
ăn cạn kiệt nhanh chóng.
3 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.
3 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.
Trang 17I QUAN HỆ CÙNG LOÀI :
Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
2 Cạnh tranh
Trong điều kiện cạnh tranh vừa phải thì cạnh tranh cùng lồi
cĩ lợi hay hại ?
Trang 18Liên hệ thực tế: Trong chăn nuôi, cần phải làm gì để tránh sự
cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể, làm giảm năng suất vật nuôi?
Nuôi gà đàn, lợn đàn… với mật độ hợp lí, cung cấp đủ thức ăn, nước uống, đảm bảo tỉ lệ giới tính….cho chúng Các con vật sẽ tranh nhau ăn, chúng sẽ ăn nhiều hơn → mau lớn.
Trang 19II QUAN HỆ KHÁC LOÀI :
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 20Ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng của môi trường cung cấp cho tảo, tảo hấp thụ nước, muối khoáng và năng lượng ánh sáng mặt trời tổng hợp nên các chất hữu cơ, nấm và tảo đều sử dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo tổng hợp (H 42.2).
Địa y sống bám
:Tảo đơn bào
:Sợi nấm
Trang 21Hội sinh
Cộng sinh
H4 2.2 ĐỊA Y
Trang 22+ :có lợi, - : có hại, 0: không lợi, không hại
Trang 23có lợi và cũng không có hại
Trang 24• - Cộng sinh có 3 trường hợp:
• + Cộng sinh giữa nấm và tảo
• + Cộng sinh giữa động vật với thực vật
• + Cộng sinh giữa động vật với động vật
• - Các sinh vật trong mối quan hệ cộng
sinh nếu tách ra thì một loài hoặc tất cả
các loài đều không tồn tại đc.
Trang 252/ Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển năng suất lúa giảm.
Lúa
Cỏ dại
ĐỐI ĐỊCH (Cạnh tranh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 263/ Hươu, nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng
Số lượng hươu,
nai bị khống chế
bởi số lượng hỗ.
ĐỐI ĐỊCH (Sinh vật ăn sinh vật khác)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 274/ Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống
được nhờ hút máu của trâu, bò.
ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 295/ Địa y sống bám trên cành cây.
HỖ TRƠ (Hội sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 306/ Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa
đi xa.
HỖ TRƠ (Hội sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 317/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh đồng.
ĐỐI ĐỊCH (Cạnh tranh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 328/ Giun đũa sống trong ruột người.
ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 339/ Vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ cây họ đậu (H43.3)
HỖ TRƠ (Cộng sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 3510/ Cây nắp ấm bắt côn trùng.
ĐỐI ĐỊCH (Sinh vật ăn sinh vật khác)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 362/ Trên một cánh đồng
lúa, khi cỏ dại phát triển
Cỏ dại
ĐỐI ĐỊCH (Cạnh tranh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
7/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một
cánh đồng.
Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 374/ Rận và ve bét sống bám trên da
trâu, bò Chúng sống được nhờ
hút máu của trâu, bò.
ĐỐI ĐỊCH (Kí sinh , nửa kí sinh)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
8/ Giun đũa sống trong ruột người.
Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 383/ Hươu, nai và hổ cùng sống trong
một cánh rừng Số lượng hươu, nai bị
khống chế bởi số lượng hổ.
ĐỐI ĐỊCH (Sinh vật ăn sinh vật
khác)
I/QUAN HỆ CÙNG LOÀI:
II/ QUAN HỆ KHÁC LOÀI:
10/ Cây nắp ấm bắt côn trùng.
Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 39Sinh vật
ăn sinh vật khác
Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật
Các sinh vật khác nhau tranh giành thức ăn, nơi ở và các điều kiện sống khác của môi trường Các loài kìm hãm sự phát triển của nhau.
Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong đó một bên có lợi còn bên kia không có lợi và cũng không có hại
Sinh vật sống nhờ trên cơ thể sinh vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu từ sinh vật đó.
Gồm các trường hợp: động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ
Trang 40I QUAN HỆ CÙNG
Cộng sinh
Cạnh tranh
Kí sinh và nửa kí sinh
Sinh vật ăn sinh vật khác
Hội sinh Tiết 46-Bài 44: ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT
Trang 41Sinh vật ăn sinh vật khác
Kí sinh, nửa kí sinh
+ : CÓ LƠI - : CÓ HẠI 0 : KHÔNG HẠI, KHÔNG LƠI
+ + + 0
+
+
Sự khác nhau chủ yếu giữa quan hệ hỗ trợ và quan
hệ đối địch của các sinh vật khác loài là gì?
+ Quan hệ hỗ trợ: là quan hệ có ít nhất 1 loài có lợi còn loài kia
có lợi hoặc không lợi không hại.
+ Quan hệ đối địch: là quan hệ có ít nhất 1 loài bị hại, loài kia được lợi hoặc bị hại.
Trang 42I QUAN HỆ CÙNG
Cộng sinh (+, +)
Hợp tác ( +,+ )
Ức chế cảm nhiễm (+,-)
Trang 43Quan hệ hợp tác
Trang 45Nuôi mèo bắt chuột Vịt ăn ốc bươu vàng, ăn sâu…
Trong nông nghiệp con người đã lợi dụng mối quan hệ đối địch giữa các sinh vật khác loài để :
- Dùng thiên địch tiêu diệt sinh vật có hại.
- Đây là biện pháp sinh học, diệt được sinh vật gây hại
mà không gây ô nhiễm môi trường.
Trang 46Ong mắt đỏ diệt sâu đục thân lúa
Bọ rùa ăn sâu cuốn lá
Chồn ăn chuột
Trang 54Trên cây nhãn có một số loài sinh vật Em hãy xác
định các mối quan hệ có trên cây nhãn ?
1 Bọ xít hút nhựa
cây
2 Tò vò bắt nhện
3 Phong lan bám vào cây nhãn
4 Nhện chăng
tơ bắt bọ xít
Trang 55Luyện tập
1 Người ta đã nuôi thả ong mắt đỏ để tiêu diệt sâu đục
thân cây lúa Quan hệ giữa ong mắt đỏ và sâu là:
• A cộng sinh
• B cạnh tranh
• C sinh vật ăn sinh vật khác
• D kí sinh
Trang 562 Mối quan hệ nào giữa các sinh vật dưới đây
biểu hiện mối quan hệ đối địch?
• A Tảo và nấm sống chung với nhau tạo thành địa y.
• B Vi khuẩn sống trong nốt sần của cây họ đậu.
• C Hổ đuổi bắt nai ăn thịt.
• D Các con trâu tranh giành cỏ trên một
cánh đồng
Trang 573 Trong rừng Cúc Phương có thể gặp một số cây leo quấn vào một cây gỗ khác để leo lên cao, làm cho “cây chủ” bị chết nghẹt Đó là mối quan hệ nào dưới đây:
• A Hội sinh
• B Kí sinh
• C Cộng sinh
• D Cạnh tranh về ánh sáng
Trang 58Hướng dẫn
về nhà
- Trả lời câu hỏi trong
vở bài tập và các câu hỏi
luyện tập bổ sung.
thể sinh vật.