BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

Slide 1 BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP Phßng gd & ®t kiÕn x ¬ng Tr êng thcs quang trung  GV Phạm Thị Hà KIỂM TRA BÀI CŨ 1 Nêu các cách làm phát triển từ vựng Tiếng Việt? 2 Em hãy tìm những[.]

BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO

Phßng gd & ®t kiÕn x ¬ng

Tr êng thcs quang trung



GV: Phạm Thị Hà

KIỂM TRA BÀI CŨ:

1 Nêu các cách làm phát triển từ vựng Tiếng Việt?

2 Em hãy tìm những từ ngữ mới thời gian gần đây được cấu tạo trên cơ sở từ “môi trường”.

1 Có 3 cách làm phát triển từ vựng:

+ Phát triển nghĩa của từ dựa vào nghĩa gốc.

+ Tạo từ ngữ mới.

+ Mượn từ ngữ của tiếng nước ngoài.

2 Môi trường:

- Môi trường tự nhiên.

- Môi trường sinh thái.

Ngữ văn - Tiết 30

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

1, Ví dụ 1: So sánh 2 cách giải thích sau đây về nghĩa của

từ nước và từ muối.

a, Cách 1:

- Nước là chất lỏng không màu, không mùi, có trong sông,

hồ, biển…

biển, dùng để ăn.

b, Cách 2:

- Nước là hợp chất của các nguyên tố hi-đrô và ôxi, có công thức H2O

- Muối là hợp chất mà phân tử gồm có một hay nhiều

nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc a-xít.

1, Ví dụ 1:

* Nhận xét:

- Cách 1 là cách giải thích dựa vào những đặc tính bên ngoài

của sự vật được hình thành trên cơ sở những kinh nghiệm, có tính chất cảm tính.

- Cách 2 dựa vào đặc tính bên trong của sự vật không thể

nhận biết qua cảm tính mà phải qua sự nghiên cứu khoa học mới biết được.

Theo em cách giải thích nào người không có kiến thức chuyên môn thì không thể hiểu được? Các định nghĩa này thuộc bộ môn nào?

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

1 Ví dụ 1:

2 Ví dụ 2:

-Thạch nhũ: là sản phẩm hình thành trong các hang động do

sự nhỏ giọt của dung dịch đá vôi hoà tan trong nước có chứa a-xít các–bô-níc

loại liên kết với một hay nhiều nhóm hi-đro-xít.

-Ẩn dụ: là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó.

-Phân số thập phân: là phân số mà mẫu là luỹ thừa của 10.

ĐỊA LÝ

TIẾNG VIỆT HOÁ HỌC

TOÁN HỌC

THUẬT NGỮ

Em đã học những định nghĩa này ở những bộ môn

nào?

* Nhận xét

- Những từ ngữ được định nghĩa ấy được dùng chủ yếu trong loại văn bản khoa học công nghệ.

- Ngoài văn bản khoa học công nghệ, đôi lúc còn được dùng trong các loại văn bản : Bản tin, phóng sự, bài bình luận trên báo chí

Vậy thuật ngữ là gì?

THUẬT NGỮ

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

1 Ví dụ 1:

2 Ví dụ 2:

3 Kết luận:

Thuật ngữ là những từ ngữ

biểu thị khái niệm khoa học,

công nghệ; thường được dùng

trong các văn bản khoa học,

công nghệ.

Bạn đã bao giờ khóc khi nhìn những Hình ảnh này chưa? Còn tôi đã không ít lần rơi nước mắt khi chứng kiến hình ảnh trên  Truyền hình Những em bé nhịn ăn cả mấy ngày liền vì đói, những đứa trẻ chưa đủ tuổi trưởng thành đã phải ở đường,  tới trường vói bộ quần áo lấm lem.bụi bặm, hay em nhỏ thay vi được đên trường thì lại phải nhặt rác để mưu sinh

I THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II.ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT

NGỮ:

Mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một

khái niệm, ngược lại mỗi

khái niệm chỉ được biểu thị

bàng một thuật ngữ.

THUẬT NGỮ

- Muối là hợp chất mà phân tử gồm có một hay nhiều nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc a-xít.

còn có nghĩa nào khác.

Hình ảnh muối và khai thác muối

Muối kết tinh

Ruộng muối

Muối mỏ Peru

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT

NGỮ:

- Mỗi thuật ngữ chỉ biểu thị một

khái niệm ngược lại mỗi khái

niệm chỉ được biểu thị bằng một

thuật ngữ.

- Thuật ngữ không có tính biểu

cảm

THUẬT NGỮ

a, Muối là một hợp chất có thể hoà tan trong nước.

b, Tay nâng chén muối đĩa gừng

Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau

(Ca dao)

Từ muối trong ví dụ nào có sắc thái biểu cảm?

Em hiểu câu ca dao này có ý nghĩa gì?

I - THUẬT NGỮ LÀ GÌ?

II - ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẬT NGỮ:

III - LUYỆN TẬP:

Bài 1: Vận dụng các kiến thức đã học ở các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Toán học, Vật lý, Hoá học, Sinh học để tìm thuật ngữ thích hợp điền vào chỗ trống Cho biết mỗi thuật ngữ vừa tìm được thuộc lĩnh vực khoa học nào?

THUẬT NGỮ

1 …… : là tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác

2 ……….: là làm hủy hoại dần dần lớp đất đá phủ trên mặt đất do các tác nhân: gió, băng hà, nước chảy, ….

3 ……… : là hiện tượng trong đó sinh ra chất mới

4 ……… : là tập hợp những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.

5 ………… là nơi có dấu vết cư trú và sinh sống của người xưa.

1 ………… là h/tượng hạt phấn tiếp xúc với bầu nhụy.

2 ……… : là lượng nước chảy qua mặt cắt ngang lòng sông ở một điểm nào đó, trong một giây đồng hồ Đơn vị đo:

Lực :

Xâm thực

Hiện tượng hóa học :

Trường từ vựng :

Di chỉ :

Thụ phấn :

Lưu lượng

Vật lí Vật lí

Hóa học

Văn học Lịch Sử

Sinh học

Bài 2: Đọc đoạn trích sau:

“Nếu được làm hạt giống để mùa sau Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa

Vui gì hơn làm người lính đi đầu Trong đêm tối tim ta làm ngọn lửa”

Tố Hữu – Chào xuân 67

Từ “điểm tựa” ở đoạn trích trên có được dùng như một thuật ngữ vật lí hay không?

“Điểm tựa” ở đây có ý nghĩa gì?

-“Điểm tựa”(thuật ngữ Vật lí): Điểm cố định của một đòn bẩy

thông qua đó lực tác động được truyền tới lực cản.

- “Điểm tựa” (trong đoạn trích) không được dùng như thuật ngữ,

mà “điểm tựa” chỉ nơi làm chỗ dựa chính.

Bài 3:

- Hỗn hợp (hóa học): là nhiều chất trộn lẫn vào nhau mà không hóa hợp thành một chất khác.

- Hỗn hợp (nghĩa thông thường): gồm có nhiều thành phần trong

đó mỗi thành phần vẫn không mất tính chất riêng của mình.

Vậy cho biết hai câu sau, câu nào “hỗn hợp” được dùng như một thuật ngữ? Câu nào “hỗn hợp” được dùng như một từ thông thường?

a Nước tự nhiên ở ao, hồ, sông, biển … là một hỗn hợp.

b Đó là một chương trình biểu diễn hỗn hợp nhiều tiết mục.

 Thuật ngữ

 Nghĩa thông thường

Bài 4.

- Thị trường (thuật ngữ trong kinh tế học): nơi thường xuyên

tiêu thụ hàng hóa (Thị: chợ - yếu tố Hán Việt)

- Thị trường (thuật ngữ trong vật lí): Chỉ phần không gian mà

mắt có thể quan sát được (Thị: thấy - yếu tố Hán Việt)

Hiện tượng đồng âm này có vi phạm nguyên tắc một thuật ngữ - một khái niệm đã nêu ở ghi nhớ không? Vì sao?

 Không vi phạm vì hai thuật ngữ này được dùng ở hai lĩnh vực khoa học riêng biệt chứ không phải ở cùng một lĩnh vực.

Em hãy giải thích các thuật ngữ sau:

-Môi trường:

Bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan

hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên."

Công nghệ môi trường :

"Công nghệ môi trường là tổng hợp các biện pháp vật lý, hoá học, sinh học nhằm ngăn ngừa và xử lý các chất độc hại phát sinh từ quá trình sản xuất và hoạt động của con người Công nghệ môi trường bao gồm các tri thức dưới dạng nguyên lý, quy

TIẾT 30: THUẬT NGỮ

Chúc các thầy cô giáo và các em học sinh

nhiều sức khỏe, công tác tốt và học tập tốt!