bai-19-tuc-ngu-ve-con-nguoi-va-xa-hoi-1

Slide 1 TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI TIẾT 76 Trước khi vào học cô quy ước nhé 1 Chữ màu đỏ các em ghi vào vở học 2 Phần câu hỏi, bài tập, cảm nhận, sưu tầm, làm vào dưới nội dung bài học trong vở họ[.]

TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ

XÃ HỘI

TIẾT 76:

Trước khi vào học cô quy ước nhé:

học

2.Phần câu hỏi, bài tập, cảm nhận, sưu tầm,… làm vào dưới nội dung bài học trong vở học luôn

3 Trong quá trình học các em tự trả lời câu hỏi giáo viên đặt ra trước

khi xem gợi ý trả lời.

Nào, Chúng ta cùng khởi động để chuẩn

bị vào bài mới nhé

Hãy điền Đ (đúng) hoặc S (sai) vào các câu tục ngữ sau:

N Gió bấc thì hanh, gió nồm thì ẩm.

A Một nắng hai sương.

B Cơn đằng đông vừa trông vừa chạy.

C Rau nào sâu ấy.

D Mưa dây bão giật.

E Được voi đòi tiên

F Nước chảy đá mòn.

G Khoai đất lạ, mạ đất quen.

H Có chí thì nên.

I Nước mắt cá sấu.

K Một nong tằm là năm nong kén.

M Gieo gió, gặp bão.

Đ S

Đ

Đ S

Đ

S S

Đ Đ

Đ Đ

Tìm các câu tục ngữ tương ứng với

các hình ảnh sau:

Được mùa cau, đau mùa lúa.

Lúa lépCau sai

quả

Th¸ng b¶y kiÕn bò chỉ lop lại lụt.

Trăng quầng trời hạn, trăng tán trời mưa

Tháng hai trồng cà, tháng ba trồng đỗ.

Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa.

I Tìm hiểu chung:

Những bài học kinh nghiệm về con người

và xã hội là một nội dung quan trọng của tục ngữ

Tiết 76:

TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI

II Đọc- hiểu văn bản

Các em đọc các câu tục ngữ và đọc chú thích ở sách giáo khoa

1 Một mặt người bằng mười mặt của.

2 Cái răng, cái tóc là góc con người.

3 Đói cho sạch, rách cho thơm.

4 Học ăn, học nói, học gói, học mở.

5 Không thầy đố mày làm nên.

6 Học thầy không tày học bạn.

7 Thương người như thể thương thân.

8 Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

9 Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

Về phẩm chất con người

Về học tập

tu dưỡng

Quan hệ ứng xử

2 Chó thÝch:

(SGK)

1 Nội dung:

a Nhóm 1: Tục ngữ thể hiện truyền thống tôn

vinh giá trị con người

- Các em tìm những câu tục ngữ khác có nội dung

đề cao giá trị con người?

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

 Coi trọng con người và giá trị con người, đặt con người lên trên mọi thứ của cải.

-Phê phán những trường hợp coi của hơn người.

-An ủi, động viên những trường

hợp được cho là “Của đi thay

người”.

-Thể hiện tư tưởng đạo lí, triết lí sống của nhân dân: Đặt con

người lên trên mọi thứ của cải.

-Quan niệm về việc sinh đẻ trước đây: Muốn có nhiều con.

1

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

Cái răng, cái tóc

người.

-Răng và tóc cũng một phần thể hiện tính tình, tư cách con người (Hình thức góp phần thể hiện tính cách).

-Khuyên nhủ, nhắc nhở con người giữ gìn răng, tóc cho sạch, đẹp.

- Thể hiện cách nhìn nhận, đánh giá, bình phẩm về con người của nhân dân.

2

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

về việc giữ gìn nhân phẩm.

-Nghĩa đen: Dù đói

vẫn phải ăn uống sạch sẽ; dù rách vẫn phải

ăn mặc sạch sẽ, giữ gìn cho thơm tho.

-Nghĩa bóng: Dù

nghèo khổ, thiếu thốn

về vật chất vẫn phải sống trong sạch, không vì nghèo khổ

mà làm điều xấu xa, tội lỗi; cần phải tự trọng, tránh sa ngã.

-Nhắc nhở, khuyên nhủ con người phải giữ gìn

cái “sạch” và “thơm”

của nhân phẩm, giữ gìn

sự trong sạch, cao cả của đạo đức

-Cần phải tự trọng tránh sa ngã, cám dỗ 3

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

người cần phải học.

-Con người phải học

để mọi hành vi, ứng

xử đều chứng tỏ mình

là người lịch sự, tế nhị, thành thạo công việc, biết đối nhân xử thế, có văn hóa, nhân cách.

- Khuyên nhủ con người cần phải có ý thức học trong tất cả mọi mặt của cuộc sống, học mọi lúc, mọi nơi, học suốt đời.

4

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

Không thầy đố

mày làm nên

-Hình thức thách đố

-Điệp âm

“ay”: thầy,

mày

-Ca ngợi, khẳng định vai trò, công ơn của thầy cô giáo - người

có công lớn trong sự thành đạt của học trò.

- Khuyên nhủ con người phải kính trọng, biết ơn thầy cô giáo 5

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

Học thầy không

tày học bạn

-So sánh ngang bằng:

không tày

-Đề cao ý nghĩa, vai trò của việc học bạn.

-Khuyên nhủ con người phải thương yêu người khác như chính bản thân mình.

-Khuyến khích việc học

hỏi bạn bè.

- Cần mở rộng đối tượng, phạm vi và cách học hỏi mọi lúc, mọi nơi.

6

b Tục ngữ còn là những bài học, những lời khuyên

về cách ứng xử cho con người ở nhiều lĩnh vực

Tìm hiểu các câu tục ngữ số 7,8,9:

- Em hãy chỉ ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu tục ngữ số 7? Tại sao tác giả lại đặt thương người trước thương thân? Câu tục ngữ khuyên ta điều gì? Câu tục ngữ này được sử dụng trong hoàn cảnh nào?

- Ở câu tục ngữ số 8, em hiểu ăn quả là gì? Trồng cây là gì? Vậy em hiểu ở đây tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? Câu tục ngữ

khuyên ta điều gì? Câu tục ngữ này được sử dụng trong hoàn cảnh

nào?

- Nghĩa đen, nghĩa bóng của câu tục ngữ số 9 là gì? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào? Tìm câu ca dao, tục ngữ có ý nghĩa tương tự?

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

Thương người

như thể thương

thân

-So sánh ngang bằng:

như thể

-Từ “thương người” đặt trước

“thương thân”

-Nhấn mạnh đối tượng yêu thương, đồng cảm.

-Khuyên nhủ con người phải thương yêu người khác như chính bản thân mình.

-Lời khuyên, triết lí về cách sống, cách ứng xử trong quan hệ giữa con người với con người.

- -> Đầy giá trị nhân văn.

7

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

Ăn quả nhớ kẻ

trồng cây

-Ẩn dụ:

cây - quả trồng - ăn

-Khi được hưởng thành quả nào đó, phải nhớ đến người

đã có công gây dựng nên, phải biết ơn người đã giúp mình.

-Tình cảm biết ơn đối với ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo.

-Biết ơn những người

đã giúp đỡ mình.

-Lòng biết ơn những anh hùng liệt sĩ đã chiến đấu, hi sinh để bảo vệ đất nước.

8

STT Câu tục ngữ Nghệ thuật Nội dung Tình huống ứng dụng

nhiều người hợp sức lại sẽ làm được việc cần làm, thậm chí việc lớn lao, khó khăn hơn

- Khẳng định sức mạnh của sự đoàn kết.

9

b Tục ngữ còn là những bài học, những lời khuyên

về cách ứng xử cho con người ở nhiều lĩnh vực

+ Đấu tranh xã hội

+ Quan hệ xã hội

Tìm những câu tục ngữ đồng nghĩa và trái nghĩa?

Câu Đồng nghĩa Trái nghĩa

- Chết trong còn hơn sống ngoài.

- Ăn trông nồi, ngồi trông hướng.

- Nói hay còn hơn hay nói.

- Bầu ơi thương…

- Chị ngã em nâng

- Lá lành đùm lá rách

- Uống nước nhớ nguồn

- Uông nước nhớ kẻ trồng cây

- Cháy nhà hàng xóm bình chân như vại

- Th©n tr©u tr©u lo, th©n bß bß liÖu

- Ăn cháo đá bát

- Ăn cây táo rào cây sung

- Của trọng hơn người.

- §ãi ¨n vông tóng lµm liÒu.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học thuộc lòng các câu tục ngữ trong bài học

-Tập sử dụng một vài câu tục ngữ trong bài học vào những tình huống giao tiếp khác nhau, viết thành những đoạn đối thoại ngắn.